Ebola hakkında bilmeniz gerekenler

566

İnsanların ölümüne yol açan Ebola virüsü nedir, nasıl bulaşır, aşısı ya da tedavisi var mıdır, nasıl önlem alınır? Ebola hakkında daha fazla bilginiz olursa hayatınız kurtulabilir.

Ebola, virüsün sebep olduğu ölümcül bir hastalıktır. 5 türü bulunan hastalıktan 4’ü insanları hasta yapıyor. Vücuda girdikten sonra, hücreleri parçalıyor ve bazılarını patlatıyor. Bağışıklık sistemini harap ediyor, vücutta ağır kanamaya yol açıyor ve neredeyse her organda hasara neden oluyor. Virüs korkutucu ve nadir görülüyor.

Nasıl bulaşır?

Ebola bulaşmış bir hastadan herkes virüs kapabilir. Hastalık insandan insana vücut sıvılarıyla bulaşıyor. Kan, dışkı ve kusma en çok bulaşıcı sıvılardır. Ayrıca idrar, ter, gözyaşı ve anne sütü de hastalığı taşıyabiliyor.

Ebolaya yakalanmak için bu sıvıların ağzınıza, burnunuza, gözünüze, genital bölgenize ya da vücudunuzdaki bir kesiğe değmesi yeter. Ayrıca hasta kişinin vücut sıvılarını bulaştırdığı eşyalar aracılığıyla da hastalık kaparsınız.

Ebola nerelerde yaygındır?

1976 yılından bu yana 33 Ebola salgını meydana geldi. Fakat Batı Afrika’daki 2014 salgını en büyük olanıdır. Virüs binlerce insanı hasta etti ve bunların yarısından fazlasının ölümüne neden oldu. Gine’de başladı ve Liberya, Nijerya ile Sierra Leone’ye yayıldı.

Ebolanın aşısı var mı?

Ebolayı önleyen ya da tedavi eden uygun görülmüş aşı ya da ilaç yoktur. Bilim adamları işe yaramış görünen bazı ilaçları hayvanlar üzerinde test etti. Fakat bu ilaçların insanlar üzerindeki etkileri denenmedi.

Araştırmacılar Ebolayı önleyebilen 2 yeni aşı üzerinde çalışıyorlar. Fakat insanlar üzerinde güvenilir olup olmayacağı veya işe yarayıp yaramayacağı tespit etmek için daha fazla test edilmeye ihtiyacı var.

Tedavi:

Virüsle savaşabilecek herhangi bir ilaç olmamasına rağmen araştırma ekibi kişinin belirtilerini tedavi etmek için temel destek tedavisi uyguluyor. Serum verip insanların susuz kalmasını önlüyor, oksijen veriyorlar, kan basıncı düzenliyorlar, enfeksiyonu varsa onu tedavi ediyorlar. Kişinin hayatta kalması kişinin bağışıklık sisteminin iyi çalışıp çalışmamasına bağlıdır. Ne kadar erken tedaviye başlanırsa, iyileşme şansı o kadar artıyor.

Eboladan sonra:

Eboladan kurtulanlar vücutta hastalığın aynı ırkına karşı kişiyi 10 yıldan fazla koruyan antikor olarak isinlendirilen belirli proteinlere sahip olurlar. Fakat hiç kimse virüsün diğer türlerinden hasta olup olunmadığını bilmiyor. Hastalıktan kurtulan erkeğin vücudunda virüs 3 ay canlı kalabiliyor. Anne sütünde ise 2 hafta kadar canlı kalıyor, bu nedenle anneler bu süre boyunca bebeklerini emzirmemeli.

Nasıl önleyebilirim?

Eboladan uzak durmanın en iyi yolu virüsün yaygın olduğu yerden uzak kalmaktır. Hastalık bulaşmış kişilerden, onların vücut sıvılarından ve hastalıktan ölmüş kişilerden uzak durun. Hayvanlara ve onların etine yaklaşmayın. Ellerinizi sık sık yıkayın. Bölgeden ayrıldıktan sonra, 21 gün boyunca sağlığınızdaki değişiklikleri izleyin ve herhangi bir belirti görürseniz doktora gidin. (Vasfiye Özcanbaz)

Sitemizdeki deneyimlerinizi kişiselleştirmek ve geliştirmek için çerezleri kullanıyoruz. Çerezler, Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Düzenlemesi ("GDPR") uyarınca uyulması gereken kurallar çerçevesinde belirlenmiştir. Kabul Et