Cilt kanseri hakkında bilmediğiniz 10 şey

403

Melanom yani cilt kanserini duymuşsunuzdur. Fakat bu tehlikeli hastalıktan uzak durmanız için nelere ihtiyacınız olduğunu bilmiyor olabilirsiniz. Birçok insan melanomun kötü huylu benlerle ilgili olduğunu, özellikle güneş koruyucu kullanmayan açık tenli insanlarda görüldüğünü sanıyor. Ancak her şey bu kadar basit değil.

İşte melanom hakkında bilmediğiniz 10 şey:

Genç yetişkinler arasındaki en yaygın kanser türlerinden biridir: Melanom en az yaygın olan cilt kanseri olabilir, fakat Amerikan Dermatoloji Akademisi’ne göre, 25-29 yaş arası yetişkinler için en yaygın kanser şeklidir ve 15-29 yaş arası gençler için en yaygın 2. kanserdir. Uzmanlar bunun solaryum kullanımından kaynaklandığına inanıyorlar.

Tüm cilt tonundaki insanları etkiler: Cildinde daha fazla pigment olanlarda cilt kanseri riski daha düşük olduğu doğrudur. Çünkü güneşten daha fazla korunurlar. Ancak asla güneş koruyucu kullanımını bırakmamaları gerekiyor. En yaygın cilt kanseri türü olan bazal hücreli ve skuamoz hücreli karsinomlar güneşe maruz kalmayla ilişkilidir ve her cilt tonundaki kişide görülebilir. Melanom nadir de olsa koyu tenli kişilerde de görülür.

Var olan benlerde gelişmeyebilir: Kötü benlerin melanoma dönüşme fikrine bazı patoloji uzmanları inanırken bazıları ise inanmaz. Vücudunuzda bir sürü ben olmasına rağmen bunlarda sorun olmayabilir. Fakat melanom benler dışında vücudunuzun başka bölümlerinde oluşabilir.

Melanom birkaç beni olan ya da hiç beni olmayanlarda da görülebilir: Evet melanom belirtileri arasında sahip olduğunuz benlerdeki renk, şekil ve büyüklük değişikliği bulunuyor. Sahip olduğunuz bu şekildeki benler fazlaysa melanom riskiniz daha fazladır. Hatta çok fazla beni olmayanlar da melanom riski altındadır.

Melanom sadece benlerde görülmez: Melanom el ya da ayak tırnağınızın altında koyu renkli ve iyileşmeyen yara, bere gibi de görünebilir. Jamaikalı şarkıcı Bob Marley’in ayak parmağındaki yaradan melanom olduğu teşhis edilmişti. Parmağının kesilmesine izin vermedi ve kanser akciğerine, beynine yayıldı ve 1981 yılının Mayıs ayında 36 yaşında öldü. Melanom nadir de olsa gözlerinizde bile görülebiliyor.

Melanom güneşe maruz kalmayan bölgelerde de oluşabiliyor: El ve ayak parmaklarınızın arası, koltuk altınız, kalçanız veya genital bölgeniz gibi güneş görmeyen vücut bölümlerinde melanom görülebiliyor.

Hastalık yaşlılarda hızla ilerliyor: Melanom çocukluğunda güneş koruyucu kullanmamış olan yaşlılarda hızla yükselmekte. Gençliklerinde çok fazla güneş ışınına maruz kalmış olan 50 ve 60’lı yaşlardaki kişilerde melanom görülebiliyor.

En ölümcül cilt kanseri türü: Bazal ve skuamöz hücreli cilt kanserleri melanomdan daha yaygın olmasına rağmen kişilerin hayatta kalma süreleri daha fazladır. Amerikan Dermatoloji Akademisi’ne göre, her saat başı melanom nedeniyle bir Amerikalı ölüyor. 2014 yılında melanoma bağlı 9 bin 700’den fazla insanın öldüğü tahmin ediliyor.

Erken farkedilirse tedavi edilebilir: Melanomu ne kadar erken farkederseniz hayatta kalma şansınız artar. Lenf bezlerine yayılmadan teşhis edilip tedavi edilen melanomlarda hayatta kalma oranı yüzde 98. Bu nedenle Cilt Kanseri Derneği, melanomun erken teşhisi için her yıl cildiye uzmanına muayene olmanızı öneriyor.

Melanom sadece güneşte çok kalanlarda veya solaryum kullananlara zarar vermez: Ailesinde melanom görülen kişilerin hastalığa yakalanma riski fazladır. Hasta kişinin birinci derece yakınlarında (anne, baba, kardeşler) risk yüzde 15 artıyor. (Vasfiye Özcanbaz)