Kategoriler
Sa─čl─▒k

Yoksa sizde de gizli kalp mi var?

Y├╝zy─▒llard─▒r t─▒p d├╝nyas─▒n─▒n radar─▒nda yer alan kalp hastal─▒─č─▒, do─ču┼čtan meydana gelebiliyor ya da beslenme, ya┼čam bi├žimi gib fakt├Ârler nedeniyle olu┼čabiliyor.

VKV Amerikan Hastanesi Kardiyoloji B├Âl├╝m├╝ doktorlar─▒ndan Uzm. Dr. Alpaslan Ery─▒lmaz, gen├ž insanlarda ani ├Âl├╝me neden olan hastal─▒klar─▒n en ba┼č─▒nda kalp sorunlar─▒n─▒n geldi─čini belirtiyor. Kalbin ritim bozukluklar─▒, ciddi kapak hastal─▒klar─▒ ve kalbin a┼č─▒r─▒ b├╝y├╝mesiyle seyreden kalp kas─▒ hastal─▒klar─▒ gen├ž insanlarda ani ├Âl├╝mlere neden oldu─čunu belirten Ery─▒lmaz, “Do─ču┼čtan gelen kalp rahats─▒zl─▒klar─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra beslenme ve ya┼čam bi├žimi de kalp rahats─▒zl─▒klar─▒n─▒ tetikleyen ├Ânemli bir kriter. Ani ├Âl├╝mlerde bu gizli kalp sorunu ise en yayg─▒n olarak kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒m─▒z konu. Ya┼čl─▒larda oldu─ču gibi gen├žlerde de ani ├Âl├╝mlerin en yayg─▒n sebebi, kalbi besleyen koroner damarlar─▒n t─▒kanmas─▒yla ortaya ├ž─▒kan kalp kriziÔÇŁ dedi.

Ani ├Âl├╝mlerin alt─▒nda yatan en ├Ânemli sorunun ÔÇťgizli kalpÔÇŁ oldu─čunu s├Âyleyen Ery─▒lmaz, gen├ž ya┼čta ge├žirilen kalp krizlerinin genellikle hafif ya da orta dereceli darl─▒klardan kaynakland─▒─č─▒na dikkat ├žekiyor. Kalp krizi ├Âncesi d├Ânemde yap─▒lan elektrokardiyografi, efor testi ile kalpte kanlanma bozuklu─čunu g├Âsteren talyum sintigrafisi ve stres EKO gibi testler normal ├ž─▒kabiliyor. Hatta bu testlerin tamamen normal oldu─ču baz─▒ ki┼čiler, m├╝teakip g├╝n ve aylarda kalp krizi ge├žiriyor ve y├╝ksek oranda da hayat─▒n─▒ kaybetme riskiyle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kal─▒yor. Halk aras─▒nda bu durum ÔÇśgizli kalp hastal─▒─č─▒ÔÇÖ olarak adland─▒r─▒lmaktad─▒r.

G├╝n├╝m├╝zde ├Âzellikle kalp ┼čik├óyeti olmayan ancak kalp hastal─▒─č─▒ geli┼čme riski orta veya y├╝ksek olan gen├ž insanlarda koroner kalsiyum skorlama veya bilgisayarl─▒ tomografik anjiografi ile damar sertli─či ve damar darl─▒klar─▒ tespit edildi─čini vurgulayan Ery─▒lmaz, daha ileri ya┼čtaki hastalarda elektrokardiyografi, efor testi, talyum sintigrafisi ve stres ekokardiyografi testleriyle hastal─▒─č─▒n te┼čhis edilmesi ihtimalinin y├╝kseldi─čine dikkat ├žekerek, ancak yine bu ya┼člarda kesine en yak─▒n sonu├žlar─▒n bilgisayarl─▒ tomografik anjiografi ile elde edilebilece─čini vurgulad─▒.

Gen├ž ya┼čta kalp krizi ├Âld├╝r├╝c├╝ olabilir

Damar sertli─činin ileri ya┼člarda daha yayg─▒n olmakla birlikte gen├ž insanlarda da g├Âr├╝lebildi─čine dikkat ├žeken Ery─▒lmaz, ÔÇťGenellikle erkeklerde 45 ya┼č alt─▒nda, kad─▒nlarda ise 55 ya┼č alt─▒nda kalp krizi gen├ž kabul edilir. Hatta halk aras─▒nda gen├ž ya┼čta ge├žirilen kalp krizlerinin daha a─č─▒r seyretti─či ya da ├Âld├╝r├╝c├╝ oldu─čuna inan─▒l─▒r. Bilimsel veriler ve ara┼čt─▒rmalar da bu durumu do─črulamaktad─▒r. ├ç├╝nk├╝ ya┼č ilerledik├že ve damarlar yava┼č yava┼č darald─▒k├ža, kalbin koroner damarlar─▒ aras─▒nda kendili─činden yeni k├Âpr├╝ by-passlar olu┼čmakta ve ani damar t─▒kanmas─▒ durumunda bu by-passlardan gelen kan, kalp krizinin a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒ azaltabilmektedir. Fakat gen├žlerde hen├╝z bu k├Âpr├╝ by-passlar olu┼čmam─▒┼č oldu─čundan, kalp krizi kalbe daha a─č─▒r hasar vermektedir,ÔÇŁ dedi.

Kangren olan kalp, kriz ge├žiriyor

Ery─▒lmaz, ÔÇťAtardamarlar─▒n i├žinde biriken, damarlar─▒n i├žini daraltan veya t─▒kayan kolesterol birikintilerine ÔÇśplakÔÇÖ, hastal─▒─ča t─▒pta ÔÇśaterosklerozÔÇÖ, halk dilinde ise ÔÇśdamar sertli─čiÔÇÖ diyoruz. Damarlar─▒n i├žindeki bas─▒n├ž varl─▒─č─▒ ve s├╝rekli kan ak─▒┼č─▒ zaman zaman bu plaklar─▒ ├žatlat─▒yor. Kandaki p─▒ht─▒la┼čma, damar─▒ delinmi┼č veya y─▒rt─▒lm─▒┼č olarak alg─▒lad─▒─č─▒ i├žin p─▒ht─▒ olu┼čturarak deli─či t─▒kamaya ├žal─▒┼č─▒r, ancak ayn─▒ zamanda bu p─▒ht─▒ damar─▒n da i├žini tamamen t─▒kayarak kalbin belli bir b├Âl├╝m├╝n├╝n kans─▒z kalmas─▒na ve kangren olmas─▒na neden olmaktad─▒r. Yine bu durum t─▒pta ÔÇśmyokard infarkt├╝s├╝ÔÇÖ, halk dilinde de ÔÇśkalp kriziÔÇÖ olarak bilinmektedir,ÔÇŁ dedi.

45 ya┼č ├Âncesi kalp krizinde aile ├Âyk├╝s├╝ ├Ânemli!

Baz─▒ insanlar─▒n damarlar─▒n─▒n i├žinin do─čumundan itibaren p─▒r─▒l p─▒r─▒lken, ayn─▒ ya┼č ve cinsiyetteki di─čer insanlar─▒n damarlar─▒n─▒n sertle┼čebildi─čine dikkat ├žeken┬áUzm. Dr. Alpaslan Ery─▒lmaz, ÔÇťNeden-sonu├ž analizleri yap─▒ld─▒─č─▒nda baz─▒ risk fakt├Ârleri kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒k─▒yor. Ya┼č─▒n ilerlemesi, sigara, kolesterol y├╝ksekli─či, tansiyon y├╝ksekli─či, ┼čeker hastal─▒─č─▒, ┼či┼čmanl─▒k, stresli ya┼čam ve ki┼činin ailesinde 45 ya┼č ├Âncesi kalp krizi ge├žiren birisinin olmas─▒ en ├Ânemli nedenler aras─▒nda bulunuyor. Bu risk fakt├Ârlerinden birka├ž tanesine sahip olan bir bireyin kalp krizi geli┼čme riski de o oranda artar. Bu risk fakt├Ârlerinin baz─▒lar─▒ de─či┼čtirilemez ki bunlar ya┼č─▒n ilerlemesi ve ailesel yatk─▒nl─▒kt─▒r. Di─čer fakt├Ârler ise de─či┼čtirilebilir ve tedavi edilebilir, yani risk olmaktan ├ž─▒kar. Dolay─▒s─▒yla damar sertli─či ve kalp krizinin ├Ân├╝ne ge├žilebilir. Bunun i├žin ya┼čam ┼čeklini sa─čl─▒kl─▒ y├Âne modifiye etmek, sigaray─▒ b─▒rakmak, tansiyon y├╝ksekli─čini ve ┼čeker hastal─▒─č─▒n─▒ kontrol alt─▒na alarak tedavi etmek gerekiyor,ÔÇŁ dedi.

Mutlaka kardiyoloji uzman─▒na gidin

Ki┼činin risk fakt├Ârlerinden bir ka├ž─▒na sahip olmas─▒ durumunda erken te┼čhis i├žin bir kardiyoloji uzman─▒na ba┼čvurmas─▒ gerekti─čine dikkat ├žeken┬áUzm. Dr. Alpaslan Ery─▒lmaz┬á┼čunlar─▒ aktard─▒:

ÔÇť├ľncelikle yeni ve kapsaml─▒ risk analizi kriterlerine g├Âre ki┼činin ├Ân├╝m├╝zdeki 10 y─▒l i├žinde kalp krizi ge├žirme riskini hesapl─▒yoruz.

Orta veya y├╝ksek riskli hastalarda kalp damarlar─▒nda darl─▒k veya t─▒kan─▒kl─▒k olup olmad─▒─č─▒n─▒, hatta ba┼člang─▒├ž a┼čamas─▒nda bile olsa damar sertli─či olup olmad─▒─č─▒n─▒ kontrol etmek gerekir.

Buradaki test se├žimi ki┼činin gen├ž veya ya┼čl─▒ olmas─▒na ya da g├Â─č├╝s a─čr─▒s─▒n─▒n olup olmamas─▒na g├Âre de─či┼čir.

Ancak kalp damar hastal─▒─č─▒na yakalanma riski y├╝ksek olan bir ki┼činin hi├ž bir kalp ┼čik├óyeti olmasa bile daha ba┼člang─▒├ž a┼čamas─▒ndaki damar sertli─činin saptanmas─▒yla al─▒nacak ├Ânlemler ve yap─▒lacak tedavilerle sonradan kar┼č─▒la┼č─▒labilecek kalp krizleri ve ani ├Âl├╝mler ├Ânlenebilir.

Testlerde kalp damarlar─▒nda belirgin darl─▒k veya t─▒kan─▒kl─▒k oldu─ču y├Ân├╝nde bir ┼č├╝phe olu┼čursa ya da ki┼či y├╝ksek riskli grupta yer al─▒yorsa;

Kas─▒k ya da kol atardamar─▒ndan yap─▒lan klasik kateter koroner anjiografi yap─▒lmal─▒d─▒r. Ancak burada g├Âzden ka├ž─▒r─▒lmamas─▒ ve de ├Âzellikle vurgulanmas─▒ gereken nokta ┼čudur; bu ├Âneriler hi├ž bir ┼čekilde kalp ┼čik├óyeti ve bilinen kalp hastal─▒─č─▒ olmayan hastalarda uygulanabilir.

Hali haz─▒rda g├Â─č├╝s a─čr─▒s─▒ ┼čik├óyetleri olan veya daha ├Ânce kalp krizi ge├žiren, damar t─▒kan─▒kl─▒─č─▒ oldu─ču bilinen hastalar, damarlar─▒ balon, stent ya da by passla a├ž─▒lm─▒┼č bile olsa bu grupta yer almaz.

Yani bu hastalar i├žin koroner kalsiyum skorlama ve tomografik koroner anjiografi, te┼čhis ve takip i├žin uygun testler de─čildir.

G├Âr├╝nt├╝leme y├Ântemlerinde ciddi bir darl─▒k veya birden ├žok darl─▒klar saptanmas─▒ durumunda yap─▒lacak tedavide ise;

Balon anjioplasti ile birlikte stentleme ya da teknik olarak stent m├╝mk├╝n olmayan hastalarda klasik by-pass yap─▒l─▒r.

Hafif ve orta darl─▒k saptanan hastalarda ise hem darl─▒klar ciddi dereceye ilerlememesi ya da daha hafif-orta iken bile kalp krizine d├Ân├╝┼čmemesi i├žin maksimum medikal tedavi olarak adland─▒r─▒lan kolesterol d├╝┼č├╝r├╝c├╝, aspirin, beta bloker ve ACE inhibit├Âr├╝ olarak adland─▒r─▒lan ila├žlar─▒n hemen hemen tamam─▒ kullan─▒l─▒r.

Ayr─▒ca e─čer ki┼čide mevcutsa tedavi edilebilen risk fakt├Ârleri olan sigaran─▒n b─▒rak─▒lmas─▒, tansiyon tedavisi, diyabet tedavisi, obezitenin azalt─▒lmas─▒ ve stresin azalt─▒lmas─▒ da do─črudan kalp krizi ge├žirilme riskini ve damar sertli─činin ilerlemesini azaltmaktad─▒r.ÔÇŁ

Bir cevap yaz─▒n

E-posta hesab─▒n─▒z yay─▒mlanmayacak.