Kategoriler
Yaşam

8 yaygın uyku bozukluğu

İyi bir gece uykusu ertesi gün dinlenmiş olarak ayağa kalkmanızı sağlar. Ancak uykunuzda yaşayacağınız sorunlar ise gün boyunca kendinizi gergin, hasta ve halsiz hissetmenize yol açar. Bu durum da tüm yaşamınızı olumsuz etkiler.

Ulusal Uyku Derneği’nin en son yayınlanan Uyku İndeksi isimli araştırmasında, yetişkinlerin yüzde 35’inin uykusunun yetersiz olarak değerlendirildiği belirtildi ve katılımcıların yüzde 25’inin ise kendilerini yenilenmiş olarak uyanmadıklarını açıkladı.

Yetişkinleri ve çocukları etkileyen en yaygın 8 uyku bozukluğu şunlar:

Uykusuzluk: 

Nedenleri: Yüksek stres seviyesi, belirli ilaçlar, kaygı veya depresyondur.

Belirtileri: Uykuya dalmada ve bu uykuyu devam ettirmede zorlanma başlıca belirtileridir. Herkes bazı geceler uyuyamayabilir, ancak uykusuzluk sorunu kroniktir. Uzmanlara göre, bir hasta en az 3 aydır uykusuzluk belirtileri taşıyorsa bu hastalığın teşhisi konabilir.

Tedavisi: Bilişsel davranış terapisi ve/veya ilaç tedavisi uygulanır.

Uyku apnesi: 

Nedenleri: Boğazın tamamen ya da kısmen tıkanması.

Belirtileri: Tüm gün uykusuzluk, sabahları baş ağrısı ve aşırı yüksek sesli horlama. Apne gece nefes alıp vermenizin çok kez durmasına yol açıyor.

Tedavi: Apnenin en yaygın tedavisi CPAP (Continious Positive Airway Pressure)(Sürekli Pozitif Hava Yolu Basıncı) cihazının kullanılmasıdır. Bu makine hastaya sürekli ve sabit olarak hava basıncı uygulayarak uyku sırasında kapanan üst hava yollarını açık tutar.

Yaklaşık 5 yetişkinden birinde orta seviyede uyku apnesi görülmektedir.

Huzursuz bacak sendromu: 

Nedenleri: Uzmanlar buna neyin yol açtığından emin değil. Kalıtsal olabileceğini düşünüyorlar. Ayrıca bazı ilaçlar da huzursuz bacak sendromuna yol açabiliyor. Hamile kadınlar da zaman zaman bu hastalıktan şikayet ediyorlar.

Belirtileri: Huzursuzluk hali sadece bacaklara değil ellere de yayılabiliyor. Genellikle geceleri ya da dinlenme zamanlarında oluşuyor. Hasta tekme atabiliyor ya da sadece bir gece içinde ayağını yüzden fazla oynatabiliyor.

Tedavisi: Düzenli egzersiz, kafeini azaltmaktır. Çok ciddi vakalarda ise ilaç kullanılabilir.

Hastalık kadınlarda daha yaygındır ve nüfusun yüzde 10’unda bu sorun görülebiliyor.

REM uykusu davranış bozukluğu: 

Nedenleri: Uykudayken motor hareketlerini önleyen beyindeki mekanizmanın doğru bir şekilde çalışmamasıdır.

Belirtileri: Uyku sırasında ani ve şiddetli hareketler. Bu hastalığa sahip insanların yatakta çırpındığı, yataktan aşağı zıpladığı ve hatta mobilyalarla mücadele ettikleri görülmüştür.

Tedavisi: İlaç tedavisi sık sık tavsiye edilir.

Çok nadir görülen bu hastalık nüfusun yüzde birinden azında teşhis edilir.

Narkolepsi: 

Nedenleri: Beynin REM uykusunu kontrol eden bölümlerindeki anormalliklerdir.

Belirtileri: Narkolepsi hastaları en uygunsuz anlarda uykuya dalarlar ve çoğu günlerini garip bir uyku halinde geçirirler. Uyku ile uyanık olma arasındaki farka sahip değillerdir.

Tedavi: Sıklıkla ilaç tedavisi önerilir.

Narkolepsi yılda 200 binden az yetişkinde görülür.

Uyurgezerlik: 

Nedenleri: Uyku yoksunluğu veya verimsiz uyku. Bazı ilaçlar, hastalık ya da ateş bu duruma yol açabilir.

Belirtileri: Uykuda yürümek en önemli belirtidir. Diğer belirtileri ise uyanmada güçlük ve kişinin korkması halinde koşturarak kaçabilir, kendini savunmaya geçebilir.

Tedavi: Yatağın yanındaki sıvıları ve size zarar verebilecek eşyaları azaltma ve kaldırma. Sezsiz bir uyku ortamı ve düzenli bir uyku programı oluşturmak.

Uzmanlar daha çok çocuklarda yaygın olan uyurgezerliğin neden olduğundan emin değiller. Bazı teorilere göre beyin gelişimiyle ilgili olabileceği belirtiliyor.

Gece terörü: 

Nedenleri: Uyku yoksunluğu, hastalık ve bazı ilaçlar buna neden olabilir.

Belirtileri: Uykuda çığlık atma, şiddet, kısa süreli korkulu hareketler. Gece terörü yaşayan kişi tam olarak uyanmaz ve kişiyi sakinleştirmek aşırı derecede zordur.

Tedavi: Uyku ortamını iyileştirin, kişiye yatmadan önce sarılın, ılık süt içirebilirsiniz. Eğer gece terörü aşırı hale gelirse ilaç gerekebilir.

Daha çok çocuklarda görülen gece terörü birkaç yetişkinde de görülmüştür.

Diş gıcırdatma (Bruksizm):

Nedenleri: Birçok uzman bunun sorumlusu olarak aşırı stres ve kaygıyı görüyor.

Belirtileri: Sabah uyanınca görülen baş ağrıları ve/veya çene ağrısı.

Tedavi: Yemek dışında hiçbir şeyi çiğnemeyin. Bruksizm yaşayan birçok insan diş hekiminin önerdiği ağız koruyucu kullanmaktadır. (Vasfiye Özcanbaz)