Kategoriler
Sa─čl─▒k

Hipertansiyon hasar vermeden tespit edilmiyor

Kan damarlar─▒ i├žindeki kan bas─▒nc─▒n─▒n normalden fazla y├╝kselmesi durumunda tansiyonunuz y├╝kseliyor. insanlar─▒n ├žo─ču tansiyon hastas─▒ oldu─čunu bilmeden ya┼čam─▒n─▒ s├╝rd├╝r├╝yor.

T├╝rkiyeÔÇÖde her 3 yeti┼čkinden biri hipertansiyon hastas─▒. 15 milyonu bulan hipertansiyon hastalar─▒ndan 3ÔÇÖte 2ÔÇÖsinin yani yakla┼č─▒k 10 milyon ki┼činin hipertansiyon hastas─▒ oldu─čunu bilmedi─čini belirten Anadolu Sa─čl─▒k Merkezi Kardiyoloji Uzman─▒ Dr. Ay┼čeg├╝l Karahan Zor hipertansiyonda erken tan─▒ i├žin d├╝zenli tansiyon kontrol├╝n├╝n ├Ânemli oldu─čunu belirterek ÔÇťHipertansiyon vakalar─▒nda tedavinin kapsaml─▒ bir ┼čekilde planlanmas─▒ ve hastan─▒n da ya┼čam boyu s├╝recek olan bu plana uymas─▒ ve hayat tarz─▒n─▒ de─či┼čtirmesi gerekiyor. Hipertansiyon, kendi ba┼č─▒na ├Âld├╝r├╝c├╝ de─čildir fakat tedavi edilmedi─činde sonu├žlar─▒ ├Âld├╝r├╝c├╝ olabilirÔÇŁ a├ž─▒klamas─▒nda bulundu.

Hipertansiyonun kan damarlar─▒ i├žindeki kan bas─▒nc─▒n─▒n normalden fazla y├╝kselmesi olarak tan─▒mland─▒─č─▒n─▒ belirten Kardiyoloji Uzman─▒ Dr. Ay┼čeg├╝l Karahan Zor ÔÇťKalp, dokular─▒n canl─▒l─▒─č─▒ i├žin gerekli olan kan─▒ v├╝cuda pompalarken ritmik ve periyodik hareketler yapar. Bunlar kas─▒lma ve gev┼čemelerdir. Kalp kas─▒ld─▒─č─▒ s─▒rada kalp bo┼člu─čundaki kan atardamar sistemine do─čru at─▒l─▒r. Bunun arkas─▒ndan gev┼čeme d├Ânemi gelir, bu d├Ânemde kalp tekrar kan ile dolar. Bu i┼člem periyodik olarak devam eder. Belirli bir anda kan─▒n atardamar duvarlar─▒na yapt─▒─č─▒ bas─▒nca kan bas─▒nc─▒ (tansiyon) diyoruz.Kalbimiz dokular─▒n canl─▒l─▒─č─▒ i├žin gerekli olan kan─▒ v├╝cuda kas─▒lma ve gev┼čeme hareketleri yaparak g├Ânderir. Kalp kas─▒ld─▒─č─▒ s─▒rada kalp bo┼člu─čundaki kan, atardamar sistemine do─čru at─▒l─▒r. Gev┼čeme hareketinde, kalp yeniden kanla dolar. Bu i┼člem periyodik olarak devam eder. Belirli bir anda kan─▒n atardamar duvarlar─▒na yapt─▒─č─▒ bas─▒n├ž, tansiyon olarak adland─▒r─▒l─▒r. Kas─▒lma an─▒ndaki tansiyona b├╝y├╝k tansiyon, gev┼čeme an─▒ndaki tansiyona ise k├╝├ž├╝k tansiyon ad─▒ verilir. Bu bas─▒n├ž de─čerleri, g├╝n i├žindeki hareketlerimize ve duygular─▒m─▒za g├Âre de─či┼čir; de─čerler bazen al├žal─▒r bazen y├╝kselir. Bas─▒nc─▒n s├╝rekli olarak y├╝ksek olmas─▒ yani hipertansiyon bir hastal─▒kt─▒r ve tedavi edilmesi gerekirÔÇŁ dedi.

Hipertansiyonun sonucu kalp ve damar hastal─▒klar─▒

Tedavi edilmeyen hipertansiyonun en ├Ânemli sonucunun kalp ve damar hastal─▒klar─▒ oldu─čunu vurgulayan Anadolu Sa─čl─▒k Merkezi Kardiyoloji Uzman─▒ Dr. Ay┼čeg├╝l Karahan Zor ÔÇťKan bas─▒nc─▒ yeterince kontrol alt─▒na al─▒namad─▒─č─▒nda ortaya ├ž─▒kan di─čer ├Ânemli sonu├žlar ise beyin kanamas─▒ ve fel├ž, kalp yetersizli─či ve kalp krizi, b├Âbrek yetersizli─či, g├Ârme kayb─▒d─▒r. Kan bas─▒nc─▒ kontrol edilemedi─či takdirde, y├╝zde 51 oran─▒nda kalp yetersizli─čine, y├╝zde 33 oran─▒nda inmeye ve y├╝zde 21 oran─▒nda da kalp damar hastal─▒klar─▒na ba─čl─▒ ├Âl├╝mlere yol a├žar. Y├╝ksek tansiyon tedavisinin kalp-damar ve b├Âbrek ili┼čkili yan etkileri azaltma a├žs─▒ndan yararl─▒ oldu─ču ve inme ve kalp hastal─▒─č─▒na ba─čl─▒ ├Âl├╝m oranlar─▒n─▒ azaltt─▒─č─▒n─▒ g├ÂsteriyorÔÇŁ ┼čeklinde konu┼čtu.

Hipertansiyon organ hasar─▒na neden olmadan belirti vermiyor

T├╝m d├╝nyada yakla┼č─▒k 1 milyar ki┼činin hipertansiyondan etkilendi─činin d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝n├╝ belirten Dr. Ay┼čeg├╝l Karahan Zor ÔÇť├ťlkemizde yap─▒lan TEKHARF ├žal─▒┼čmas─▒ ve T├╝rk Hipertansiyon ve B├Âbrek Hastal─▒klar─▒ Derne─či ├žal─▒┼čmas─▒na g├Âre ├╝lkemizde yeti┼čkin olarak kabul edilen 18 ya┼č ├╝zeri pop├╝lasyonda g├Âr├╝lme s─▒kl─▒─č─▒ y├╝zde 31.8 olup her ├╝├ž ki┼čiden biri (erkeklerin y├╝zde 27.5ÔÇÖinde, kad─▒nlar─▒n y├╝zde 36.1ÔÇÖinde) yani yakla┼č─▒k olarak 15 milyon ki┼či hipertansiyon hastas─▒. Daha da ├Ânemlisi, her 3 ki┼čiden 2ÔÇÖsi hipertansiyon hastas─▒ oldu─čunun fark─▒nda de─čil. ├ç├╝nk├╝ hipertansiyon ├Âyle bir hastal─▒k ki, organ hasar─▒na neden olmadan ├Ânce hi├žbir belirti vermiyorÔÇŁ dedi. Hipertansiyonu te┼čhis etmenin tek y├Ânteminin d├╝zenli olarak tansiyon ├Âl├žt├╝rmek oldu─čunu s├Âyleyen Dr. Ay┼čeg├╝l Karahan Zor, ideal tansiyonun 120/80 mmHg ve alt─▒ndaki de─čerler oldu─čunu ve 140/90 mmHgÔÇÖn─▒n ├╝zerindeki de─čerlerin hipertansiyon olarak de─čerlendirildi─čini ve bu hastalara etkili beslenmeye y├Ânelik de─či┼čiklikler, azalm─▒┼č tuz al─▒m─▒, kilo kayb─▒, ├Âl├ž├╝l├╝ alkol al─▒m─▒ ve artm─▒┼č sebze ve meyve t├╝ketiminden olu┼čan ya┼čam tarz─▒ de─či┼čiklikleri ve daha s─▒k tansiyon takibinin ├Ânerildi─čini ifade etti.Hipertansiyon tedavisinde hedef, kan bas─▒nc─▒n─▒n normal de─čerlere ├žekilmesi ve kan bas─▒nc─▒ y├╝ksekli─čine ba─čl─▒ organ hasarlar─▒n─▒n azalt─▒lmas─▒. Dr. Ay┼čeg├╝l Karahan Zor, hipertansiyona e┼člik eden ba┼čka hastal─▒klar─▒n olup olmamas─▒na, kardiyovask├╝ler risk durumuna ve hipertansiyonun yol a├žt─▒─č─▒ hedef organ hasarlar─▒n─▒n meydana gelip gelmemesine ba─čl─▒ olarak de─či┼čti─čini s├Âyl├╝yor. Dr. Zor, ÔÇťHastan─▒n hi├žbir kardiyak risk fakt├Âr├╝ yoksa, yani diyabeti, y├╝ksek kolesterol├╝ yoksa, sigara i├žmiyorsa ve biz bu hastalar─▒n tansiyonlar─▒n─▒ hafif orta d├╝zeyde y├╝ksek bulduysak bu hastaya ilk etapta ya┼čam tarz─▒ de─či┼čikliklerini ├Âneriyoruz. Bu ├Âneriyi hipertansif hastalarda ila├ž tedavisine ba┼člamadan ├Ânce ba┼člang─▒├ž tedavisi olarak veya ila├ž tedavisi alanlarda tedaviye ek olarak yap─▒yoruz. ├ľnerilerimiz aras─▒nda hastalar─▒m─▒zdan ├Âncelikle tuz k─▒s─▒tlamas─▒ yapmas─▒n─▒ istiyoruz. Fazla kiloluysa zay─▒flamas─▒n─▒, d├╝zenli egzersiz yapmas─▒n─▒ ├Âneriyoruz. Haftada en az 3 kere olmak ├╝zere 30 dakikal─▒k y├╝r├╝y├╝┼čler yap─▒lmas─▒ gerekiyor. Hastalar─▒m─▒z─▒n, diyetlerine ├žok dikkat etmelerini ├Âneriyoruz. ├ç├╝nk├╝ meyve ve sebzeden a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak beslendiklerinde, bal─▒k t├╝ketimini art─▒rd─▒klar─▒nda, zeytinya─čl─▒ yiyecekler a─č─▒rl─▒kl─▒ beslendiklerinde (g├╝nde 8-10 porsiyon sebze ve meyve, 2-3 porsiyon d├╝┼č├╝k ya─č i├žerikli besinler ve s├╝t ├╝r├╝nleri, ya─č ve kolesterol al─▒m─▒n─▒n azalt─▒lmas─▒) tansiyonlar─▒ d├╝┼č├╝yorÔÇŁ a├ž─▒klamas─▒nda bulundu.

– Hipertansiyon tedavisi ├Âm├╝r boyu s├╝rer. Bu nedenle ila├žlar─▒n s├╝rekli olarak kullan─▒lmas─▒ gerekir. ─░laca ba─čl─▒ bir yan etki geli┼čti─činde doktora dan─▒┼čarak de─či┼čtirilmesi veya b─▒rak─▒lmas─▒ gerekir.

Hipertansiyonun nedeni bilinmiyor

Hipertansiyon vakalar─▒n─▒n yakla┼č─▒k y├╝zde 90-95ÔÇÖinde herhangi bir neden bulunmad─▒─č─▒n─▒, ancak ┼či┼čmanl─▒k, sigara, k├Ât├╝ beslenme, ailesel yatk─▒nl─▒k gibi risk fakt├Ârlerinden s├Âz edilebildi─čini vurgulayan Anadolu Sa─čl─▒k Merkezi Kardiyoloji Uzman─▒ Dr. Ay┼čeg├╝l Karahan Zor ÔÇťBu grup hipertansiyona birincil (primer) hipertansiyon deniyor. Hipertansiyon vakalar─▒n─▒n y├╝zde 5-10ÔÇÖu ise bir ba┼čka hastal─▒─ča ba─čl─▒ olarak ÔÇśikincilÔÇÖ olarak geli┼čiyor. Bu hastal─▒klar; b├Âbrek, endokrin ve do─čum kontrol haplar─▒, amfetamin t├╝revi ila├žlar, fazla dozda al─▒nan tiroid hormonlar─▒, romatizma tedavisinde kullan─▒lan antienflammatuar ve a─čr─▒ kesici ila├žlar, so─čuk alg─▒nl─▒─č─▒ ila├žlar─▒, i┼čtah kesiciler ve baz─▒ antidepresanlar kan bas─▒nc─▒n─▒n y├╝kselmesine neden oluyorlar. Bu ila├žlar─▒n b─▒rak─▒lmas─▒ ile kan bas─▒nc─▒ normale d├Ân├╝yor. Sigaran─▒n hipertansiyon ├╝zerinde k─▒sa ve uzun etkileri bulunuyor. K─▒sa s├╝reli etkileri do─črudan do─čruya damarlar─▒ b├╝z├╝c├╝ etkisiyle ortaya ├ž─▒k─▒yor. ─░├žilen her sigara 15 dakika kadar tansiyonu y├╝kseltiyor. Bir di─čeri i├žildi─činde tekrar y├╝kseliyor ve asla normal de─čerine d├Ânm├╝yor. Ve g├╝n boyu pe┼č pe┼če i├žilen sigaran─▒n zaman i├žinde a┼č─▒r─▒ y├╝kselmelere yol a├žt─▒─č─▒ biliniyorÔÇŁ dedi.

Hipertansiyon tedavi edilebilir

Dr. Zor s├Âzlerini ┼č├Âyle s├╝rd├╝rd├╝: ÔÇťHastan─▒n hi├žbir kardiyak risk fakt├Âr├╝ yoksa, yani diyabeti, y├╝ksek kolesterol├╝ yoksa, sigara i├žmiyorsa ve biz bu hastalar─▒n tansiyonlar─▒n─▒ hafif orta d├╝zeyde y├╝ksek bulduysak bu hastaya ilk etapta ya┼čam tarz─▒ de─či┼čikliklerini ├Âneriyoruz. Ya┼čam ┼čekli de─či┼čikli─činin kan bas─▒nc─▒n─▒ ve b├Âylece hipertansiyonu kontrol etti─čine dair olduk├ža etkili kan─▒tlar yay─▒nland─▒. Bu ├Âneriyi hipertansif hastalarda ila├ž tedavisine ba┼člamadan ├Ânce ba┼člang─▒├ž tedavisi olarak veya ila├ž tedavisi alanlarda tedaviye ek olarak yap─▒yoruz. ├ľnerilerimiz aras─▒nda hastalar─▒m─▒zdan ├Âncelikle tuz k─▒s─▒tlamas─▒ yapmas─▒n─▒ istiyoruz. (G├╝nde 6 gr. alt─▒ olarak ├Âneriliyor) Fazla kiloluysa zay─▒flamas─▒n─▒ ve d├╝zenli egzersiz yapmas─▒n─▒ ├Âneriyoruz. Haftada en az 3 kere olmak ├╝zere 30 dakikal─▒k y├╝r├╝y├╝┼čler yap─▒lmas─▒ gerekiyor. Hastalar─▒m─▒z─▒n, diyetlerine ├žok dikkat etmelerini ├Âneriyoruz. ├ç├╝nk├╝ meyve ve sebzeden a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak beslendiklerinde, bal─▒k t├╝ketimini art─▒rd─▒klar─▒nda, zeytinya─čl─▒ yiyecekler a─č─▒rl─▒kl─▒ beslendiklerinde (g├╝nde 8-10 porsiyon sebze ve meyve, 2-3 porsiyon d├╝┼č├╝k ya─č i├žerikli besinler ve s├╝t ├╝r├╝nleri, ya─č ve kolesterol al─▒m─▒n─▒n azalt─▒lmas─▒) tansiyonlar─▒ d├╝┼č├╝yor.ÔÇŁ

Hipertansiyon ├žocuklar─▒ da tehdit ediyor

├çocukluk d├Âneminde esansiyel hipertansiyonun nadir g├Âr├╝lmekle birlikte g├╝n├╝m├╝zde ├žocuklarda daha s─▒k g├Âr├╝len bir hastal─▒k haline geldi─čine dikkat ├žeken Dr. Ay┼čeg├╝l Zor Karahan, ÔÇťEskiden ├žocuklarda hipertansiyon g├Ârd├╝─č├╝m├╝z zaman bunun genelde bir ba┼čka hastal─▒k nedeniyle ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝rd├╝k ki bunlar─▒n aras─▒nda b├Âbrek fonksiyon bozukluklar─▒, aort koarktasyonu olarak bilinen aort damar─▒n─▒n hastal─▒─č─▒ ve ├žocuklardaki birtak─▒m hormonal hastal─▒klar say─▒labilir. Ancak ├žocukluk ve ├žocukluk ├ža─č─▒nda da art─▒k esansiyel hipertansif hastalar─▒ g├Âr├╝yoruz. ├çocuklarda da eri┼čkinlerde oldu─ču gibi obezite, insulin direnci, kan ya─člar─▒, hareketsizlik ve kan bas─▒nc─▒ aras─▒nda direkt bir ili┼čki oldu─ču g├Âsteriliyor. ├çocuklarda da eri┼čkinlerde oldu─ču gibi obezite, ins├╝lin direnci, kan ya─člar─▒ ve kan bas─▒nc─▒ aras─▒nda direkt bir ili┼čki oldu─ču g├Âsterilmi┼čtir. ├çocuklukta kazan─▒lan a┼č─▒r─▒ kilolar gen├ž eri┼čkinde kardiovask├╝ler riskin ├Ânemli bir belirleyicisidir ├çocuklarda da eri┼čkinlerde oldu─ču gibi obezite, ins├╝lin direnci, kan ya─člar─▒ ve kan bas─▒nc─▒ aras─▒nda direkt bir ili┼čki oldu─ču g├Âsterilmi┼čtir. ├çocuklukta kazan─▒lan a┼č─▒r─▒ kilolar gen├ž eri┼čkinde kardiovask├╝ler riskin ├Ânemli bir belirleyicisidir. Hipertansif ├žocuk obez ise zay─▒flat─▒lmal─▒ ve eri┼čkinlerde oldu─ču gibi ├žocuklarda da tuz ve kalori k─▒s─▒tlamas─▒ yap─▒lmal─▒ÔÇŁ a├ž─▒klamas─▒nda bulundu.