Kategoriler
Sa─čl─▒k

En tehlikeli 10 parazit

Bu parazitler kan─▒n─▒z─▒ i├žecek, v├╝cudunuzu ele ge├žirip akl─▒n─▒z─▒ alacaklar. Do─čan─▒n en korkun├ž, i─čren├ž ve rahats─▒z edici canl─▒lar─▒ farkl─▒ hayvanlar─▒n v├╝cutlar─▒na girerek onlar─▒ esir al─▒yor ve ├Âzellikle insanlarda hastal─▒─ča yol a├žabiliyor.

SciencefocusÔÇÖta yer alan habere g├Âre, i┼čte en tehlikeli 10 parazit:

G├Âz patlatan solucan

Leucochloridium paradoxum:┬áAralar─▒nda bir t├╝r parazit solucan─▒ da bulunduran geni┼č bir aile. Bir s├╝m├╝kl├╝ b├Âcek kazayla bu solucan─▒n larvalar─▒n─▒ yedikten sonra, parazit larvalar─▒n kesesiyle b├Âce─čin g├Âz sap─▒n─▒ doldurarak v├╝cudunda geli┼čir. S├╝m├╝kl├╝ b├Âce─čin g├Âzleri k├╝├ž├╝k bir t─▒rt─▒l─▒nki gibi olur. ┬áBu sayede ku┼člara daha ├žekici gelen s├╝m├╝kl├╝ b├Âcek herhangi bir ku┼č taraf─▒ndan i├žindeki parazitlerle birlikte yenilir. Ku┼č d─▒┼čk─▒lay─▒nca da larvalar d─▒┼čk─▒ ├╝zerinden yeni s├╝m├╝kl├╝ b├Âceklere ge├žer.

Zombi e┼ček ar─▒s─▒

Ampulex compressa: Bu becerikli e┼ček ar─▒s─▒ kendinden daha b├╝y├╝k olan hamamb├Âce─čini zombiye ├ževirip k├Âlesi haline getirir. Di┼či e┼ček ar─▒s─▒ hamamb├Âce─činin do─črudan beynine zehir enjekte ederek ka├žma yetene─čini etkisiz hale getirir. Sonra e┼ček ar─▒s─▒ hamamb├Âce─činin topra─č─▒n alt─▒ndaki yuvas─▒na d├Ânmesini ve kendi yumurtalar─▒n─▒n ├╝zerine uzanmas─▒n─▒ sa─člar. Daha sonra yumurtadan ├ž─▒kan larvalar hamamb├Âce─čiyle beslenir.

Dil yiyen deniz biti

Cymothoa exigua: Kendisini yem san─▒p yutan bal─▒klar─▒n diline yap─▒┼čan bu parazit, bal─▒─č─▒n dili ├ž├╝r├╝yene kadar kan─▒n─▒ emiyor. Sonra dilin kalan b├Âl├╝m├╝ne yerle┼čip kan ve a─č─▒zdaki t├╝k├╝r├╝kle besleniyor. Bal─▒k, dili haline gelen paraziti y├Ânlendiriyor ve iki a─č─▒zl─▒ canl─▒ gibi oluyor.

G├Âz kurdu

Loa loa: Bu kurdun larvalar─▒ sinek ─▒s─▒r─▒klar─▒yla insanlara bula┼č─▒yor ve yeti┼čkin hale gelince y─▒llarda v├╝cut dokular─▒nda dola┼čabiliyor. Bat─▒ ve Orta Afrika’da ├žok yayg─▒n olan kurdun insanlardaki belirtileri ka┼č─▒nt─▒, ┼či┼čme ve hatta doku hasar─▒d─▒r. Kurt sadece g├Âze ula┼čt─▒─č─▒nda g├Âr├╝n├╝r olur, kornean─▒n alt─▒ndaki yumu┼čak dokuda k─▒vrand─▒k├ža kurban hisseder. Lokal anestezi alt─▒nda kurt g├Âzden ├ž─▒kar─▒l─▒r.

Ejderha kurdu

Dracunculus: Gine kurdu olarak bilinen ve Latince’de k├╝├ž├╝k ejderha anlam─▒na gelen bu kurt, larva bula┼čm─▒┼č su pireleri bulunan kirli sular─▒n i├žilmesiyle insan v├╝cuduna ge├žer. Bir v├╝cuda girince spagettiye benzeyen di┼či kurtlar bir metreye kadar uzuyor ve genellikle bacaklarda ya da ayaklarda derinin alt─▒nda ortaya ├ž─▒k─▒yor. Haftalarca s├╝ren yak─▒c─▒ bir a─čr─▒ya neden olan kurttan kurtulman─▒n tek yolu kurdu ├ž─▒kt─▒─č─▒ yerde d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kar─▒lmas─▒d─▒r.

Kafa koparan mantar

Cordyceps fungi: Bir ┼čeyin v├╝cudunuza s├╝z├╝ld├╝─č├╝n├╝ ve davran─▒┼člar─▒n─▒z─▒ kontrol etti─čini d├╝┼č├╝n├╝n. Hastal─▒k bula┼čm─▒┼č kar─▒ncalar y├Ân├╝n├╝ kaybediyor. Mantar vakti gelince kar─▒ncan─▒n kafas─▒ndan f─▒┼čk─▒r─▒yor ve di─čer canl─▒lara bula┼čmak i├žin r├╝zgarda sporlar─▒ yay─▒l─▒yor.

Cinsiyet de─či┼čtiren bakteri

Wolbachia: Erkekler gibi olmayan bakteri, ev sahibinin yumurta h├╝crelerindeki d├Âllerle ge├žiyor ve bu nedenle erkekler burada amaca hizmet etmez. Verimsiz d├Âllerin olu┼čumunda ve pop├╝lasyonda cinsiyet oran─▒n─▒n bozulmas─▒nda etkilidir. ├ťremeyle ilgili bu etkilerinden dolay─▒ Wolbachia, sivrisinek gibi zararl─▒ sineklerle m├╝cadelede kullan─▒l─▒yor.

Vampir bal─▒k

Vandellia cirrhosa: Candirular Amazon nehrinde ya┼čayan bu parazit bal─▒klar─▒n solunga├žlar─▒nda kan emerek beslenirler. Yerlilere g├Âre, bu k├╝├ž├╝k bal─▒klar insanlardaki bir delikten v├╝cutlar─▒na girebilir. Kan emerek ┼či┼čerler ve genellikle orada ├Âl├╝rler. Sadece ameliyatla v├╝cuttan ├ž─▒kar─▒l─▒rlar.

Zihin kontrol eden b├Âcek┬á

Toxoplasma gondii:┬áToksoplazma bir beyin y─▒kayan parazittir. Mikroorganizmalar kemirgenlere bula┼č─▒r ve farelerin kedi korkular─▒n─▒ ortadan kald─▒rmak i├žin do─črudan beyni etkiler. Bu nedenle fareler kolayca yakalan─▒p yenir. Sonra bu parazit kediye ge├žer. Ayr─▒ca ├ži─č et ya da az pi┼čmi┼č et yiyen insanlara veya hasta kedilerle yak─▒n temasta da parazit insanlara ge├žebilir.

Kurnaz parazit

Sacculina paraziti: Di┼či Sacculina paraziti di┼či bir yenge├ž bulunca, bir ekleminden i├žine giriyor ve yengecin t├╝m v├╝cuduna beslenme borular─▒n─▒ yay─▒yor. E─čer parazit kendine erkek bir yenge├ž bulursa, erkek yengecin di┼či gibi davranmas─▒na yol a├žmak i├žin onun hormonlar─▒n─▒ bozar. Sonra erkek parazitler erkek yenge├žteki yumurtalar─▒ d├Âller ve yenge├ž parazit fabrikas─▒na d├Âner. Yenge├ž parazitin yumurtalar─▒n─▒ anneymi┼č gibi korur. (Vasfiye ├ľzcanbaz)