Teknoloji bağımlısı olmamak sadece sizin elinizde

360

Teknolojinin hızlı gelişimiyle artık herkes telefon, bilgisayar ve televizyon ile daha fazla vakit geçirmeye başladı.  Başta anne ve babalar olmak üzere hemen hemen tüm yetişkinler teknoloji bağımlılığından dert yanıyor, çözüm arıyor. Peki bu bağımlılıktan kurtulmak için ne yapabilirsiniz?

- Advertisement -

Günümüzün en çok konuşulan konularından teknoloji bağımlılığına farklı bir bakış açısı getiren DoktorTakvimi.com Uzmanlarından Psikolojik Danışman Furkan Zenuni, “Oyun, Telefon, İnternet ve Sosyal Medya Bağımlılığı”na dikkat çekti.

Bağımlılık nedir?

Teknoloji bağımlılığını daha iyi anlayabilmek için teknoloji ve bağımlılık kavramlarının ayrı ayrı ele alınması gerektiğini belirten  Furkan Zenuni, bağımlılığın en genel haliyle “Bireylerin, ruhsal ve bedensel sağlığına veya sosyal yaşamlarına zarar vermesine karşın, belirli bir eylemi yinelemeye yönelik karşı konulamaz bir istek duymaları.” olarak tanımlandığını söyledi.

İnsanoğlunun doğuştan gelen bir bağlanma ihtiyacı olduğunu söyleyen Psikolojik Danışman Furkan Zenuni;

“Mutlu ve sağlıklı olduğumuzda bunu çevremizdekilerle paylaşmak isteriz. Ama bunu yapamadığımızda, örneğin travmatize olduğumuz veya soyutlandığımızda bizi rahatlatan bir şeylerle bağ kurma ihtiyacı duyarız. Bu ister akıllı telefonumuzu kurcalamak, ister video oyunları oynamak, isterse de sosyal medyada gezinmek olsun bir şeylerle bağ kurarız. Çünkü bu doğamızda var.” diye konuştu.

Kişi yapacak bir şey bulamadığında, engellendiğinde veya soyutlandığında ulaşabildiği en kolay madde veya nesneye ulaşıyor ve bu sayede beynin ödül merkezi uyarılıyor. Madde veya nesne kullanılmaya devam edildikçe ödül merkezi de uyarılmaya devam ediyor ve bir süre sonra tolerans gelişiyor. Kişi bu aşamadan sonra kendini normal hissetmek için kullanıma devam ediyor ve bağımlılık durumu ortaya çıkıyor. Bağımlılık kişinin aile ilişkilerini, sosyal yaşantısını ve kariyerini etkilediği için kendine kapanma, yüzleşmekten kaçınma gibi durumlar oluşuyor.

Teknoloji bağımlılığına ebeveynler yol açıyor

Psikolojik Danışman Fukan Zenuni, Oyun, Telefon, İnternet ve Sosyal Medya bağımlılığının diğer bağımlılıklardan en temel farkının ebeveynlerin çocuğun beynindeki ödül merkezini uyararak, bağımlılığa sebep nesneyi kendi elleriyle vermeleri olduğuna dikkat çekiyor.

0-6 yaş temel gelişim döneminde çocuk için en güvenli varlık olan anne tarafından “oyalansın, ağlamasın, uyusun, yemek yesin” gerekçeleriyle çocuğunun önüne veya eline telefon-tablet verilmesi, çocuğunun zihnine bu cihazların güvenilir cihazlar olarak kodlanmasına sebep oluyor. İlerleyen yıllarda özellikle de ders çalışma konusu öne sürülerek “bırak artık şu telefonu-tableti” söylemi çocuğun kafasında sorgulamaya neden oluyor ve çocuğun bu sorgulaması mantıklı bir açıklamayla giderilemediği takdirde çatışma ve itaatsizliğe dönüşüyor.

Günde sadece 1 dakika kitap okuyoruz

Küçük yaşlardan itibaren sınırsız ve kontrolsüz telefon, tablet, video ve oyun kullanımı çocuklarda ruhsal ve bedensel bir takım rahatsızlıkları ortaya çıkarıyor. Her yıl yayınlanan Global Dijital Raporun 2017 yılı Türkiye verilerine göre, Türkiye’de yüzde 13 artışla 54,33 milyon aktif internet kullanıcısı ve yüzde 6 artışla 51 milyon aktif sosyal medya kullanıcısı bulunuyor. Ancak TÜİK 2017 raporuna bakıldığında günlük ortalama kitap okuma süresinin yalnızca 1 dakika olduğu göze çarpıyor.

Tek çözüm bağımlılıktan korunmak

Diğer bağımlılık türlerinde çözüm süreci bireyi bağımlı olduğu maddeden tamamen uzaklaştırarak ve arındırarak ilerliyor. Oyun, Telefon, İnternet ve Sosyal Medya Bağımlılığının çözümünde ve sonrasında kişiyi bağımlı olduğu nesneden tamamen uzaklaştırmak, çevresel şartlar yüzünden mümkün olamıyor. Dolayısıyla Oyun, Telefon, İnternet ve Sosyal Medya Bağımlılığı, diğer bağımlılık türlerine nazaran çözümü handikaplı bir bağımlılık türü olarak öne çıkıyor. Psikolojik Danışman Furkan Zenuni, bu sebeple kişinin kendini ve çocuklarını Oyun, Telefon, İnternet ve Sosyal Medya Bağımlılığından korumanın çözüm aramaktan daha kolay ve mantıklı olacağını belirtiyor.

Bağımlılıktan korunmak için bunları yapın:

  • Ailelerin çocuklarının zihinsel ve duygusal tatminlerini sağlamaları çok önemlidir.
  • Çocuğun suni mutluluk kaynaklarına ihtiyacı kalmayacak şekilde yetiştirilmesine özen gösterilmelidir.
  • Oyun, telefon, internet ve sosyal medya kullanımı var olan çocuklar sistematik bir şekilde tüketen taraftan üreten tarafa yönlendirilmeli, ellerindeki teknolojik imkanları; öğrenmek, gelişmek ve üretmek için kullanmaya teşvik edilmelidir.
  • Çocuğun kodlama öğrenmesi, program veya uygulama yazabilmesi, web tasarımı bilmesi ona ileride hangi mesleği yaparsa yapsın başarı getirecektir.

- Advertisement -