Güneş ışığının yararları ve zararları

892

Eskiden Mısırlılar güneş tanrısı Ra’ya tapınsalar da günümüzde güneş ışığı sizin beyninizi etkilemiyor, sadece vücudunuzu etkiliyor. Çok fazla güneş ışığı cilt kanserine yol açarken, kemiklerinizin sağlığı için uygun miktarda güneş ışığı çok önemli. Bu nedenle güneşten kaçınmanız ve güneşlenmeniz için birçok neden bulunuyor.

BBC Focus’ta yer alan habere göre, güneşlenmeniz için gerekli nedenler:

Raşitizmden korur

Yarım saatlik güneş ışığı, 6 yemek kaşığı balık yağı veya 200 yumurtanın sağladığından daha fazla D vitamini sunar. Hatta haftada birkaç dakika güneş bile raşitizm (D vitamini eksikliği nedeniyle oluşan ağrılı bir kemik hastalığıdır) hastalığından korunmanız için yeterlidir. British Medical Journal isimli tıp dergisinde son zamanlarda raşitizm hastalığında artış olduğu belirtildi. Bunun suçlusu olarak ise çocukların video oyunu oynamak için içerde vakit geçirmeleri gösterildi.

Güneş moralinizi düzeltir

Vienna Tıp Fakültesi’nde görevli araştırmacılar, güneş ışığıyla kimyasal serotonin (duygu durumunuzu etkileyen ve kaygı bozukluğunda önemli olan hormon) arasında bir bağ tespit ettiler. Araştırmacılar, farklı seviyelerde güneş ışığına maruz kalan kişilerin beyinlerini görüntülediler. Daha az güneş alan grupta serotonin seviyesinin yüzde 20-30 daha az olduğu belirlendi. Otopsiler de kış uykusuna yatan sincaplar gibi   bu kişilerin kışın daha düşük düzeyde serotonin hormonuna sahip olduklarını gösterdi. Fakat keyifsizlik D vitaminine da bağlı olabiliyor. 2013 yılında yapılan bir araştırmada, D vitamini düşük seviyede olan askerlerin intihar etmeye daha meyilli oldukları tespit edildi.

Mutlu bir kalp

Güneş ışığındaki ultraviyole B radyasyonu (UVB) vücudunuzun D vitamini almasını desteklerken, ultraviyole A radyasyonu ise kan basıncının düşürülmesine yardım edebiliyor. Edinburgh Üniversitesi’nde görevli araştırmacılar, UVA lambası altında oturmanın ciltte nitrik oksit isimli bir kimyasal salgıladığını gösterdiler. Nitrik asit kan damarlarını gevşetiyor. Bu da kan basıncında düşme sağladığı açıklandı. Bu kadar küçük bir düşüş sizin kalp hastalığından ölmenizi durdurmasa da sonuçlar bilimadamları için gelecek vaadediyor. İleride güneş ışığındaki UVA’nın uzun sürede kalp sağlığınızda faydalı olup olmadığını araştırmaya yönlendirdi.

Kaşınmayı bırakırsınız

Yer fıstığı yediğinizde vücudunuz şişiyor mu? Bu yaşadığınız yerde yeterince güneş ışığı alamadığınız anlamına gelebilir. Avustralya’da az güneş alan güney bölgesinde yaşayan çocukların ekvatora 4,800 kilometre kadar yakın olan kuzey bölgesinde yaşayan çocuklara oranla yumurta ve yer fıstığı alerjisine daha meyilli oldukları belirlendi. Ayrıca bu çocuklarda egzemanın görülme sıklığının yaklaşık 2 kat fazla olduğu tespit edildi. Peninsula Tıp ve Diş Hekimliği Koleji’nde görevli araştırmacılar, bu bağlantının D vitamininden mi yoksa sıcaklık gibi farklı faktörlerden mi kaynaklandığını belirlemek istiyorlar.

Fazla miktarda güneşin zararları

Kaplumbağa görünümlü cilt

Uzun süre güneşte kalırsanız sizin de yüzünüz dünyada son örneği kalan Lonesome George isimli 90 yaşlarındaki kaplumbağaya benzer. UVA ve UVB ışınlarının birleşimi cildinizi kalınlaştırır ve doğal esnekliğini kaybetmesine yol açabilir. Bu nedenle yüzünüz kırışır ve cildinizde keseler oluşur. 18-83 yaşları arasındaki cilt hasarını dijital olarak görüntüleyen Avustralyalı araştırmacılar, insanların genç yaştayken güneş ışığına karşı daha hassas olduklarını belirledi. Bu nedenle orta yaşta kaplumbağa kabuğu görünümünden kaçınmak için 10’lu ve 20’li yaşlarınızda güneşten uzak durmalısınız. Diğer yandan UV ışınları akne, egzema ve sedef hastalığı gibi cilt problemlerinde cildin görünümünü iyileştirmek için kullanılıyor.

Cilt kanseri

Çok az güneş ışığı D vitamini seviyenizin düşük olmasına neden olur. Bundan dolayı belirli kanserlere karşı riskiniz artar. Fakat çok fazla güneş ışığı da cilt kanseri riskinizi artırır. Bu nedenle bronzlaştırıcı kremlerden de uzak durmalısınız. Bu konudaki kanıtlar yanıltıcı olabiliyor. Örneğin, 2009 yılında İskandinavya’da yapılan bir araştırmada doktorlarda ve diş hekimlerinde cilt kanseri yüksek oranlarda görülürken balıkçılar ve orman işçilerinin daha az etkilendikleri belirtildi. Araştırmacılar, dışarıda çalışanların güneş ışığına sürekli maruz kaldığını, bu nedenle yanmaya karşı alışık olduğu kararına vardılar.

Bronzlaşma bağımlılığı

Plaja düzenli olarak gidenlerin bazısı buna karşı bağımlılık oluştururlar. Bu durumdaki bağımlılık tütüne, alkole karşı değil UV ışınına karşı olan bağımlılıktır. Cilt üzerindeki UV radyasyonu hissi kendini daha iyi hissetme gibi bir duygu oluşturabiliyor ve buna karşı fiziksel bir bağımlılık oluşuyor. İçeride bronzlaşma da bağımlılık yapabiliyor.

Körlük

Güneş gözlüğü olmadan güneşe bakmak size zarar verir. Yoğun güneş ışığı altında doğrudan UV radyasyonuna maruz kalmak gözlerinize zarar verir ve katarakt gelişimi ihtimalini artırır. Katarakt gözünüzün ışığa odaklanan lens kısmını etkiler. Bu durum tedavi edilmezse bulanık görmeye ve hatta körlüğe yol açabilir. Katarakt ise ameliyatla tedavi edilir. Bundan kaçınmak için Fordham Üniversitesi’nde görevli araştırmacılar UV filtreli güneş gözlükleriyle gözlerinizi korumanızı öneriyorlar.  (Vasfiye Özcanbaz)

Sitemizdeki deneyimlerinizi kişiselleştirmek ve geliştirmek için çerezleri kullanıyoruz. Çerezler, Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Düzenlemesi ("GDPR") uyarınca uyulması gereken kurallar çerçevesinde belirlenmiştir. Kabul Et