Şizofreni hakkında bilmeniz gerekenler!

678

Şizofreni bütün dünyada görülen kronik ve ciddi bir beyin hastalığıdır. Semptomların şiddeti ve şizofreninin uzun süreli, kronik bir hastalık oluşundan dolayı birçok insan işine son vermek zorunda kalıyor. Kişinin sosyal yaşamını da olumsuz etkileyen bu hastalığın yakınları tarafından da bilinmesi ve alınması gereken önlem var.

Şizofreni tam olarak nedir, belirtileri nelerdir, kimlerde daha çok görülür, tedavisi var mı? WebMD isimli internet sitesinde yer alan habere göre, işte şizofreniyle ilgili bilmek istediğiniz her şey:

Şizofreni nedir?

Şizofreni kronik ve iz bırakan bir beyin hastalığıdır. Bu durum insanların sesler duymasına, hayaller görmesine veya diğer insanların düşüncelerini kontrol ettiklerine inanmasına yol açar. Bu duygular korkutucu olabilir ve sık sık kararsız davranışlara neden olur. Çaresi yoktur, fakat tedavi ile çok ciddi olan belirtiler genellikle kontrol altına alınır.

Şizofreni belirtileri

Halüsinasyonlar, son derece yanlış inançlar, paranoya (başkalarının size karşı komplo planladığı korkusu) şizofreni belirtileri arasında bulunuyor. Günlük yaşamdan zevk alamama, sosyal aktivitelerden uzaklaşma gibi belirtiler ise depresyona benziyor.

Şizofreni düşüncelerinizi nasıl etkiler?

Şizofreni hastaları anormal bir düşünme şekline sahiptir. Düşüncelerini organize etmede ve mantıklı bağlantılar kurmada sorun yaşarlar. Bazen beynindeki tüm düşüncelerin yok olduğunu hissettiklerini açıklarlar. Popüler inanışa rağmen, şizofreni Birden fazla kişilik taşıma hastalığı (Dissociative Identity disorder) değildir.

Şizofreni davranışları nasıl etkiler?

Şizofreni çok farklı davranışlara yol açabilir. İnsanlar abuk subuk konuşabilir veya kelimeler uydurabilir. Telaşlıymış gibi davranabilir ya da donuk yüzlü görünebilir. Birçok insan temel hijyen kurallarını yerine getirmede veya ev düzeni konusunda problem yaşayabilir. Şizofreni hastaları genellikle adımlama gibi tekrar edici davranışlar gösterir. Toplumda bilinenin aksine şizofreni hastaları çevrelerine zarar vermez.

Kimler şizofreniye yakalanır?

Şizofreni kadınları ve erkekleri aynı oranda etkiler. Belirtiler genellikle 16 ile 30 yaş arasında başlar. Hastalığın başlangıcı erkeklerde kadınlardan daha erken olabiliyor. Şizofreni çocukluk döneminde ya da 45 yaş üzerinde nadiren başlıyor. Ailesinde şizofreni olan kişilerde şizofreni görülme riski daha yüksektir.

Şizofreninin nedenleri

Esas neden bilinmiyor, fakat bilim adamları genlerden şüpheleniyor ve çevrenin de rol oynadığını düşünüyorlar. Beynin içindeki dopamin ve glutamat isimli kimyasal habercilerin seviyesi dengenin dışına çıkabiliyor. Beyin yapıları da anormalleşiyor. Örneğin, tek yumurta ikizlerinin beyin tarama testlerinde sıvıyla dolu olan karıncık şizofreni hastası olan kardeşte daha geniş. Şizofreni hastası kişinin beyninin bazı bölümlerinde aktivite seviyesi normalden daha yüksek veya düşük olabiliyor.

Şizofrenin teşhisi

Şizofreniyi tespit etmek için laboratuar testleri yok. Bu nedenle teşhis genellikle hastanın öyküsü ve belirtilerle konabiliyor. Gençlerde aile öyküsü ve belirli davranışlar şizofreni başlangıcı olup olmadığını belirlemede yardımcı oluyor. Bunlar sosyal gruplardan uzaklaşma ve sıradışı şüpheler olabiliyor.

Tedavi

Reçeteli ilaçlar anormal düşünme, halüsinasyon ve zararlı inançlar gibi belirtileri azaltıyor. Bazı insanlarda ilaçların yan etkisi olarak titreme ve kilo alımı görülebiliyor. Şizofreni ilaçları diğer ilaçlar veya takviyelerle etkileşime girebiliyor.

Psikososyal terapi

Danışma insanların sorunlu davranışları ve düşünceleriyle mücadelede yardımcı oluyor. Bilişsel davranış terapisinde, insanlar düşüncelerinin gerçekliğini test etmeyi ve belirtilerle daha iyi mücadele etmeyi öğreniyor. Bu stratejiler ilaçların yerine geçmez, fakat yine de yardımcı olur.

Aile üyeleri için tavsiyeler

Şizofreni diğer mental sağlık sorunlarıyla karıştırılabiliyor. Bu nedenle dikkatli bir değerlendirme kilit noktadır. Şizofreni olan birine yardım etmeye ikna etmek çok zor olabilir. Ruhsal bir sorun meydana gelip hastaneye yatış olduğunda tedavi başlar. Hastanın çevresinde bulunan aile üyeleri hastanın ilaçlarını almasını sağlamalı, takip eden doktor kontrollerinde yanında olun, destekleyici ve saygılı davranın. (Vasfiye Özcanbaz)

Sitemizdeki deneyimlerinizi kişiselleştirmek ve geliştirmek için çerezleri kullanıyoruz. Çerezler, Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Düzenlemesi ("GDPR") uyarınca uyulması gereken kurallar çerçevesinde belirlenmiştir. Kabul Et