Sabahları uyanınca neden gerinmek isteriz?

286
Bugüne kadar cevabını bilmediğiniz birçok soru kafanızda dolaşıp durmuştur. Sabahları uyandığınızda neden gerinmek istediğinizi; elektrik kesilince yaktığınız mumun ya da doğum günü pastasındaki mumların sönünce neden koktuğunu hiç düşündünüz mü?
İnsan çevresinde meydana gelen ya da yaşayıp deneyimlediği olayları merak eder.  Sabahları uyanınca  kendimize gelmek için neden gerinmek istediğimiz ya da mum sönünce ortaya çıkan kokunun nereden geldiği bu sorulardan sadece ikisi. BBC Focus dergisinde yer alan habere göre, işte merak ettiğiniz ama cevabını bulamadığınız sorular:

Uyanınca neden gerinirsiniz?

Uyuduğunuz zaman, kaslarınız kuvvetini kaybeder ve sıvılar sırtınıza doğru birikir. Gerinmek sıvıların nazikçe normal pozisyonuna dönmesine yardım eder. Aynı zamanda, kaslarınız sinir impulslarını engelleyerek kendilerini aşırı uzamadan korur. Zamanla bu güvenlik mekanizması artarak kısıtlayıcı olmaya başlar. Gerinmek kısaca kaslarınızın normal sınırların dışına çıkmasını sağlar. Gerinmek, normal hareket miktarını belirleyen geri besleme mekanizmasını yeniden ayarlar.

Mumlar sönünce neden kokar?

Mumun hidrokarbon zinciri parçalandığında ortaya çıkan duman yanmamış karbon parçacıklarıdır. Mumlar yanarken karbonun çoğu karbondioksite dönüşür, fakat birazı kaçabilir. Mum ateşinin üzerine tabak tutarsanız, is lekesi şeklinde karbon biriktiğini göreceksiniz. Ateş söndüğünde, kızarmış olan fitil balmumu moleküllerini parçalayacak kadar sıcaklığa sahiptir. Ancak karbonu yakmaya yetecek sıcaklığa sahip değildir. Bu nedenle fitil soğuyana kadar dumanın kokusunu duyarsınız. (Vasfiye Özcanbaz)