Epilepsi hakkında doğru bilinen yanlışlar!

413

Epilepsi hastası kişilere nöbet sırasında yapılan hatalı müdahaleler nedeniyle yaralanmalar meydana gelebilir. Epilepsi hastalarının hayatını tehlikeye atan birçok doğru bilinen yanlış mevcut. Bu hatalardan kaçınarak hastaya doğru müdahale edip en yakın sağlık merkezine götürmek önemli.

Toplum içinde ‘Sara hastalığı’ olarak bilinen epilepsi, merkezi sinir sisteminden kaynaklanan ve bilinen bir sebebe bağlı olmaksızın tekrarlayan nöbetlerle ortaya çıkan nörolojik bir hastalık. Dünya nüfusunun yüzde 1’inde görülen ve her yaştaki erkek ile kadının kapısını çalabilen epilepsi nöbetleri çok çeşitli olabiliyor. Öyle ki bazı kişilerde nöbet sırasında birkaç saniye boş bakma ve hareketsiz kalma gibi dalma nöbetleri yaşanırken, bazılarında ise bilinç kapanması, kollar ve bacaklarda tekrarlayan istemsiz kasılmalar ile hırıltılı solunum gibi ağır tablolar gelişebiliyor.

İlaçlarla veya ihtiyaç halinde cerrahi yöntemle epilepsili hastaların çoğunda nöbetlerin kontrol altına alınabilir. Tedaviler sayesinde hastalar iş ve sosyal hayatta aktif bir yaşam sürebilmekte. Ancak toplumda ‘epilepsili hastalar diğer insanlar kadar akıllı değiller’, ‘Nöbet sırasında soğan koklatılmalı’ gibi epilepsi hakkında doğru sanılan yanlış bilgiler hastaların yaşam kalitelerinin düşmesine, doğru tedaviye ulaşamamalarına, hatta atak sırasında yapılan hatalı müdahaleler nedeniyle yaralanmalarına neden olabilir.

Peki epilepsi hastalarının hayatını kabusa dönüştürebilen yanlış bilgiler neler? Acıbadem Bakırköy Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Ayla Sifoğlu epilepsi hakkında toplumda doğru sanılan yanlışları anlattı.

Epilepsi nöbeti geçiren herkes epilepsi hastasıdır

Doğrusu: Epilepsi nöbetiyle epilepsi hastalığını ayırmak gerekir. Tek bir nöbet geçirmek kişinin mutlaka epilepsi hastası olduğu anlamına gelmez. Bazı epileptik nöbetler ateş, kafa travması ile enfeksiyon gibi başka bir tıbbi nedenle oluşuyor ve tekrarlamaz. Ayrıca senkop, kalp rahatsızlıkları veya duygusal temelli ataklar gibi epileptik olmayan tablolar da gelişebilir. Epilepsi tanısı için genellikle en az 2 kez tetiklenmemiş, yani enfeksiyon ve metabolik bozukluk gibi bir nedene bağlı olmayan nöbet gerekiyor.

Epilepsi sadece çocuklarda görülür

Doğrusu: Bazı epilepsi tipleri sadece çocukluk çağında görülmekle birlikte, daha önce sağlık sorunu olmayan yetişkin kişilerde de kafa yaralanmaları, inme ve enfeksiyon gibi nedenlerle epilepsi nöbetleri başlayabilir. Epilepsinin görülme sıklığı erişkinlerde yaşla artıyor ve 65 yaş üstü kişilerde neredeyse 10 yaş altı çocuklarda görüldüğü kadar sık görülüyor.

Epilepsi ömür boyu devam eden bir hastalık

Doğrusu: Günümüzde epilepsi hastalarının yaklaşık yüzde 80’inde nöbetler, ilaç tedavisiyle kontrol altına alınabilmekte. İlaç kullanan hastalarda nöbet en az 2 yıl ortaya çıkmadıysa ilaçlar yavaş yavaş azaltılıp kesilebilir. Ancak bazı hastalarda ilaçlar bırakıldığında nöbetler tekrar görülebiliyor, bu durumda tedaviye yeniden başlanıyor. Ayrıca bazı epilepsi türleri yaşla ilişkili oluyor ve yıllar içinde ortadan kalkıyor.

Epilepsili insanlar diğer insanlar kadar akıllı değiller

Doğrusu: Epilepsinin zihinsel bir bozukluktan kaynaklandığı yönünde doğru olmayan bir düşünce var. Oysa epilepsisi olan kişiler de epileptik olmayanlarla aynı yetenek ile zekâya sahipler ve zorlayıcı iş alanlarında başarılı olabiliyorlar.

Nöbet sırasında kişi dilini yutabilir

Doğrusu: İnsanın dilini yutması fiziksel olarak imkansızdır. Nöbet sırasında meydana gelebilecek en kötü şey, çene kaslarındaki istemsiz kasılma nedeniyle kişinin dilini ısırması olabilir.

Nöbet geçiren hastaya soğan ve kolonya koklatılmalı

Doğrusu: Epilepsi nöbeti geçiren kişilere koklatılan soğan ve kolonya gibi şeylerin hiçbir yararı olmuyor, hatta hastanın solunumu üzerine olumsuz etki yapabiliyor.

Nöbet sırasında çenesi kitlenen kişinin ağzı açılmalı

Doğrusu: Nöbet geçirmekte olan kişinin ağzını açmak için zorlamak onun yaralanmasına neden olabilir. Çene kasları istemsiz ve çok güçlü kasıldığı için kaşık gibi bir şeyle zorlamak dudak- diş eti yaralanması ile diş kırıklarına yol açabiliyor, hatta yardım etmeye çalışan kişinin parmaklarında da yaralanma olabiliyor.

Epilepsili kadınlar hamile kalamaz

Doğrusu: Epilepsi genellikle kadının hamile kalma yeteneğini etkilemiyor, çocuğun gelişimi üzerinde de çok az bir etkiye sahip oluyor. Anne anti-epileptik ilaçlar kullanıyorsa, doğumsal kusurların ortaya çıkma riski yüzde 2 ila 10 arasında seyrediyor. Ancak Nöroloji ve Doğum uzmanlarının yakın takibiyle risk azalır ve bebeğin sağlıklı olma şansı çok daha fazla artar.

Epilepsili kişilerin çocuklarında da epilepsi olur

Doğrusu: Yaklaşık 100 kişiden 2’sinde, yaşamları boyunca bir noktada epilepsi gelişir. Eğer babada epilepsi varsa bu oran biraz daha fazla oluyor. Annenin epilepsisi varsa risk halen 100’de 5’ten daha düşük oluyor. Her iki ebeveynde de epilepsi varsa, risk biraz daha yükselir.

Epilepsiyle normal, aktif bir hayat yaşanamaz

Doğrusu: Epilepsi yaşam tarzını etkileyebilir, ancak bu aktif bir yaşama engel olmaz. Hastalar yaşam tarzında aşırı uçlardan kaçınarak, hekim ile işbirliği yaparak ve tedaviye özen göstererek yaşamın her kesiminde, örneğin iş hayatında bilim insanı, yönetici, politikacı, olarak veya değişik sanat alanlarında her seviyede bulunabilir.

Sitemizdeki deneyimlerinizi kişiselleştirmek ve geliştirmek için çerezleri kullanıyoruz. Çerezler, Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Düzenlemesi ("GDPR") uyarınca uyulması gereken kurallar çerçevesinde belirlenmiştir. Kabul Et