Kategoriler
Yaşam

Açlık ve susuzluk hakkında bilmeniz gerekenler

Sabah kahvaltı yapmadığınızı ve öğlen de yemek yemediğinizi düşünün. Muhtemelen öğleye doğru mideniz zil çalmaya başlayacaktır. Bu dakikadan sonra başınız döner, mideniz bulanır. Artık gözünüz saatten başka bir şeyi görmez. Saat 1’de, başınız dönmeye başlıyor. Saat 2’de soğuk terler döküyorsunuz. Saat 3’te ise açlıktan kıvranır hale geliyorsunuz.

HowStuffWorks isimli internet sitesinde yayınlanan habere göre , işyerinde yemek ve su olmadan birkaç saatten fazla kalamayacağınızı düşünebilirsiniz. İnsanın bu şekilde hayatta kalmasını sağlayan birçok faktör var. Ancak, susuzluk daha kötüdür, dehidrasyonun başlaması çok uzun sürmez. Yemek ise farklı bir hikayedir.

Yemek olmadan yaşam:

Haftalarca yemek yemeden yaşayan birçok insana rastlayabilirsiniz. Örneğin, Gandhi 70 yaşındayken 21 gün boyunca bir şey yememişti. Vahşi doğada kaybolan insanlar bir şey yemeden uzun süre hayatta kalabildikleri görülüyor.

Birçok doktor, sağlıklı insanların su bulabildikleri sürece yiyecek olmadan 8 hafta kadar dayanabileceğini söylüyorlar. Vücut ihtiyacı olan enerjiyi yağ, karbonhidrat ve protein olarak depoluyor. Yemek olmadığında ilk kullanılan karbonhidrattır. Daha sonra yağ ve son olarak protein kullanılıyor.

Burada metabolizmanız da rol oynuyor. Metabolizma yiyeceği enerjiye dönüştürüyor. Eğer yavaş bir metabolizmanız varsa, yiyecekleri daha yavaş yakarsınız ve daha uzun süre yemeksiz yaşarsınız.

İklim de en büyük faktördür. Yemeğiniz yoksa soğuk ve sıcak hava iyi değildir. Aşırı derecede sıcak ve soğuk açlıktan değil sizi başka şekillerde öldürür. Yiyecek olmadan sıcaklık dehidrasyonu hızlandırır. Soğukta ise vücut ısınızın korunması için daha fazla enerji yakılıyor. Ilıman bir iklimde iseniz, yemek olmadan yaşama şansınız daha fazladır.

Yemeksiz geçen birkaç günün ardından görülen belirtiler şunlardır:

Zayıflık, kronik ishal, konfüzyon, kötü karar verme, asabiyet, bağışıklık noksanlığı.

Uzun süre açlık ise organlarınızı teker teker işlevini kaybetmesine yol açar. Bu durumda şunlar görülür:

Halüsinasyon, kas spazmları, düzensiz kalp atışı, kasılma.

Susuz yaşam:

Su olmadan yaşamak, yemeksiz yaşamaktan farklıdır. Suyun olmadığı sıcak koşullarda, dehidrasyon 1 saat içinde kendini gösterir. Sıcak arabada kilitli kalan bir bebek ya da sıcakta su içmeden aşırı çaba harcayan birisi birkaç saat içinde hayatını kaybedebilir.

İnsanoğlunun yaşamak için suya ihtiyacı var. Her gün ter, idrar, dışkı ve hatta nefes alıp vererek su kaybediyoruz. Bu suyun organlarımızın düzenli olarak çalışması için yerine konması gerekiyor. Aşırı sıcakta, bir yetişkin sadece ter ile 1,5 litre su kaybedebilir. Yüksek sıcaklıkta su olmadan esas risk vücudunuz sıcaklığı yükselmeye devam eder ve sıcak sizi çarpar. Su içmek sizin iç vücut sıcaklığınızı düşürür.

Hafif dehidrasyon durumunda tükürük kaybı, idrar sıklığında azalma, idrar çıkışında azalma, idrarda koyu renk ve güçlü koku görülür.

Orta şiddette yaşanan dehidrasyon durumunda ise, daha az idar, ağız kuruluğu, göz kuruluğu ve çökmüş gözler, hızlı kalp atışı göze çarparken; aşırı dehidrasyonda ise idrar yoktur, kusma ve ishal, uyuşukluk ve sinirlilik olur.

Dehidrasyonun son aşaması ise şoktur. Bu durumda cildiniz mavimsi gri renk alır ve soğuktur. Kan basıncındaki aşırı düşüş soğukluğa neden olur.

Sorumuza geri dönersek, susuz ne kadar süre yaşayabiliriz? Sağlıklı olduğunuz ve ideal koşullarda bulunduğunuzu düşünerek, bir insan su olmadan yaklaşık 3-5 gün hayatta kalabilir.

Mayo Clinic uzmanları, bu sayı hakkında bazı tartışmalar olmasına rağmen günde 8 bardak su içmenizi öneriyor. Bazı fizikçiler daha azının yeterli olduğunu söylerken, diğerleri ise bu sayının 10 bardağa yaklaşmasını ve hatta daha fazla olmasını belirtiyorlar. (Vasfiye Özcanbaz)

Kategoriler
Yaşam

Sürekli aç mısınız?

Ağır güç gerektiren etkinlikler yapmıyorsanız, hamile değilseniz ya da herhangi bir hastalığınız yoksa her zaman aç olmanızın başka sebepleri vardır. İştahınızı niçin bastıramadığınızı bulun, çünkü aşırı açlık sizi fiziksel ve ruhsal sorunlara sahip olmanıza neden olur.

İşte her zaman aç olmanızın nedenleri:

Vücudunuz susuz kalmış olabilir: Vücudunuz susuz kaldığında bu durum açlıkla maskelenebilir. Bu zihin karışıklığı beynin açlık ve susuzluğu düzenleyen bölümü olan hipotalamusta oluşuyor. Kendinizi aç hissediyorsanız ve gün boyunca az su içtiyseniz bir bardak su için ve 15-20 dakika bekleyin. Açlığınızın yatıştığını göreceksiniz.

Rahat bir uyku uyuyamıyorsunuz: Gece uykunuzu alamadığınızda açlıkla bağlantılı iki hormon midenizi harekete geçirmeye başlar. Az uyku iştahınızı harekete geçiren ghrelin hormonu seviyesini artırırken, tokluk hissi veren leptin hormonu seviyesi de azalır. Ayrıca ciddi yorgunluk hissedersiniz, aç olmasanız bile şekerli karbonhidratlara karşı iştahınız tetiklenir.

Nişastalı karbonhidratları çok yemişsiniz: Kurabiye yaptığınızda bir tane yedikten sonra canınız bir tane daha, bir tane daha ister, tüm tabağı bitirene kadar durmakta zorlanırsınız. Çünkü beyin nişastalı karbonhidratları çok sever. Bu şekilde davranmamak için basit karbonhidratlı yiyeceklerden mümkün olduğunca uzak durun.

Stresli olabilirsiniz: İşyerinde ya da evde baskı altında olduğunuzda sürekli canınız bir şeyler atıştırmak ister. Stresli olunca vücudunuz adrenalin ve kortizol isimli stres hormonu salgılar. Bunların artışı da iştahınızı tetikler. Stres açlık hissetmenize neden olan beyindeki serotonin kimyasalının seviyesini azaltır.

Daha fazla proteine ihtiyacınız vardır: Tabağınızda daha fazla yağsız protein ve sağlıklı yağ olursa kendinizi uzun süre tok hissedersiniz. Günde en az 46 gram protein yemelisiniz. Yoğurt, yumurta, yağsız et ve tam tahıllar iyi bir protein kaynağıdır.

Yeterince yağ yemiyor olabilirsiniz: Protein gibi doymamış yağlar da açlık duygunuzla bağlantılıdır. Yemekten sonra memnuniyet hissediyorsanız açlığınızı bastırmışsınızdır ve tekrar acıkana kadar bir şey yemezsiniz. Beslenmenize yağ, kabuklu kuruyemiş, çekirdek ve avokado gibi çeşitli yollarla daha fazla beyin dostu yağ ekleyin.

Öğün atlıyorsunuz: Öğün atladığınızda özellikle kahvaltı yapmadığınızda mideniz uzun süre boş kalır ve açlık hormonunuz iştahınızı şaha kaldırır. Bu nedenle öğünleriniz arasında 4-5 saatten fazla zaman olmasın. Kahvaltı yapamıyorsanız, uyandıktan sonraki 1saat içinde yoğurt, elma dilimleri, süt gibi bir şeyler yiyip için.

Hızlı yemek yiyorsunuz: Alel acele yemek yediğinizde mideniz dolsa da tokluk hissinin oluşması için beyninize yeterli zamanı tanımazsınız. Bu nedenle yemeğe devam edersiniz. Yemeklerinizi yavaş yemeye çalışın, her ısırığın tadını çıkarın.

Bazı ilaçlar iştahınızı etkiliyor olabilir: Sağlık sorunlarınızdan dolayı kullandığınız bazı ilaçlar iştahınızı tetikleyebilir. Bazı antidepresanların iştahı etkilediği biliniyor. Siz de bu tür ilaçlar kullanıyorsanız ve yemekten sonra açlık hissediyorsanız doktorunuza danışın. (Vasfiye Özcanbaz)

Kategoriler
Yaşam

Aç kalmadan diyet yapmanın yolları

Kilo vermek isteyenlerin korkulu rüyası aç kalmaktır. Aç olduğunuz zaman enerjiniz azalır, dikkatinizi odaklamadan güçlük çekersiniz ve davranışlarınız kötü yönde değişebilir.

Aç olmamak sadece fiziksel olarak tokluk demek değildir, bunun yanında memnuniyet duygusudur. Bu durum su içmenin yanında sık sık doğru yiyeceklerden doğru miktarda yemeyi gerektirir.

– Günde 6-8 kez yemek yiyiniz. Sık sık yemek yediğinizde iştahınız kabarmaz, çünkü midenizde hep yemek vardır. Ancak kahvaltıyı yapmadığınızda akşam yemeğinde aşırı yemek yersiniz. Bu nedenle günde 3 öğün yemek yemek yerine birçok kez azar azar yemek yiyin ya da atıştırmalıklar tüketin. Böylece daha uzun süre karnınız tok durur ve yemek yeme kontrolünü sağlarsınız.

– Sadece sağlıklı yiyecekler tüketin. Tam tahıllılar gibi bol lifli gıdalar, sebzeler ve meyveler daha fazla çiğnemeyi gerektirir ve sizi daha hızlı doyurur. Ayrıca bu gıdaların kalorisi de düşüktür. Balık, badem ve kinoa gibi bol protein içeren gıdalar yemek de daha uzun süre tokluk sağlar. Birçok fasulye türünde hem lif hem de protein vardır.

– Yavaş yemek yiyin. Doyma hissinin sağlanması için vücuda yaklaşık 20 dakika gerekiyor. Yemeklerinizi hızlı yediğiniz zaman ihtiyacınız olmayan fazladan kalori tüketiyorsunuz. Bu nedenle yavaş yemek yiyin ve vücudunuzun beyne “Artık mide tam doldu, yemeyi durdur” sinyali vermesine yetecek kadar zaman verin. Ayrıca daha yavaş yemek yediğinizde daha fazla su içersiniz ve su da daha fazla tokluk hissetmenize yardım eder. (Vasfiye Özcanbaz)