Kategoriler
Sa─čl─▒k

Beynimizi ne kadar tan─▒yoruz? Beynimizin i├ži hala bilinmeyenlerle dolu

Beynimiz, kafatas─▒ndan ├ž─▒kar─▒l─▒p girinti ve ├ž─▒k─▒nt─▒lar─▒ d├╝zle┼čtirildi─činde d├Ârt tane A4 ka─č─▒d─▒ kadar yer kaplad─▒─č─▒n─▒ biliyor muydunuz? Bilim d├╝nyas─▒n─▒n y─▒llard─▒r s─▒rlar─▒n─▒ ├ž├Âzmekle bitiremedi─či, her g├╝n yeni ├Âzelliklerini ke┼čfetti─či beynimiz, buna kar┼č─▒n hala bilinmeyenlerle dolu.

Beynin b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝n zeka ile direkt orant─▒s─▒ yok gibi. En gizemli ve en komplike organ─▒m─▒z─▒n beynimiz oldu─čunu s├Âyleyen Ac─▒badem Fulya Hastanesi N├Âroloji Uzman─▒ Prof. Dr. Geysu Karl─▒kaya, beynimizin sadece y├╝zde 10ÔÇÖunu kulland─▒─č─▒m─▒z bilgisinin ger├že─či yans─▒tmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yor. Beynimizin, kafatas─▒ndan ├ž─▒kar─▒l─▒p girinti ve ├ž─▒k─▒nt─▒lar─▒ d├╝zle┼čtirildi─činde d├Ârt tane A4 ka─č─▒d─▒ kadar yer kaplad─▒─č─▒n─▒ belirten Karl─▒kaya, beynin 9 gizemini anlatt─▒, ├Ânemli uyar─▒lar ve ├Ânerilerde bulundu.

Beynimizin b├╝y├╝kl├╝─č├╝ zeka g├Âstergesi de─čil

V├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒m─▒z─▒n sadece y├╝zde 2ÔÇÖsini olu┼čturan, yakla┼č─▒k 1300-1400 gram olan beynin y├╝zde 69-85ÔÇÖini su olu┼čturuyor. Beynimiz v├╝cudumuzda kaplad─▒─č─▒ yerin aksine t├╝m enerjimizin y├╝zde 20ÔÇÖsini harc─▒yor. Ancak beynin b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝n zeka ile direkt orant─▒s─▒ yok gibi g├Âr├╝n├╝yor. (Albert EinsteinÔÇÖ─▒n beyni 1230 gramd─▒). ─░nsan beyninde yakla┼č─▒k 86 milyar sinir h├╝cresi ve bu h├╝creler aras─▒nda y├╝zlerce trilyon ba─člant─▒ bulunuyor. Bu h├╝crelerin yo─čunlu─ču, ba─člant─▒lar─▒ ve beyindeki k─▒vr─▒mlar─▒n miktar─▒ daha ├Ânemli. K─▒vr─▒mlar ne kadar fazla ise o kadar iyi. (Maymun ve yunuslar─▒n k─▒vr─▒mlar─▒ ├žok belirginken farelerin beyin y├╝zeyi d├╝z)

Kapasitesi 20’li ya┼člarda zirvede

Beynimizin geli┼čiminin en h─▒zl─▒ oldu─ču d├Ânem bebeklik d├Ânemi! Gebelik s─▒ras─▒nda annede depresyon ve a┼č─▒r─▒ stres bebe─čin beyin fonksiyonlar─▒n─▒ olumsuz etkiliyor, tam tersi iyi beslenme ve meditasyon olumlu etki yap─▒yor. Beynin ana ba─člant─▒lar─▒ do─čumda haz─▒r oluyor, ilk 1-2 y─▒lda sinir k─▒l─▒flar─▒n─▒n geli┼čmesinin ard─▒ndan y├╝r├╝me, konu┼čma vb fonksiyonlar da ger├žekle┼čiyor. Beyin kapasitesi 20ÔÇÖli ya┼člarda pik yap─▒yor, 25 ya┼č─▒ndan itibaren beynin baz─▒ b├Âl├╝mleri k├╝├ž├╝lmeye ba┼čl─▒yor ancak hayat boyu beyin de─či┼čmeye devam ediyor, yeni h├╝creler ekleniyor. Kelime hazinesi 70ÔÇÖli ya┼člara kadar korunabiliyor.

Beyin cinsiyete g├Âre de─či┼čiyor

Bu farkl─▒l─▒k do─čum ├Âncesi ba┼čl─▒yor ve ya┼čl─▒l─▒k d├Ânemine dek bu ger├žek de─či┼čmiyor. Kad─▒n beyni ile erkek beyni birbirinden farkl─▒. Erkeklerde beyin a─č─▒rl─▒─č─▒ kad─▒nlara g├Âre yakla┼č─▒k 100 gram daha fazla. A─č─▒rl─▒─č─▒n yan─▒ s─▒ra fonksiyonel olarak da fark var. ├ľrne─čin kad─▒nlarda haf─▒za ve sosyal tan─▒ma becerileri, dil yetenekleri daha ├╝st├╝nken, erkeklerde motor (hareket) ve uzaysal alg─▒lama ├Âzellikleri daha geli┼čmi┼č.

Beynin b├Âlgelerinde g├Ârevler de farkl─▒

Beynimizin farkl─▒ b├Âlgelerinin farkl─▒ g├Ârevleri var, yapt─▒─č─▒m─▒z i┼če g├Âre beynimizin farkl─▒ b├Âlgeleri ├žal─▒┼č─▒yor. ├ľrne─čin; fiziksel bir aktivite s─▒ras─▒nda beynimizin hareket merkezleri a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak ├žal─▒┼č─▒rken; konu┼čurken konu┼čma merkezi, bir ┼čey okurken g├Ârme merkezi daha aktif oluyor. Ancak farkl─▒ merkezlerin birbiri ile ileti┼čimi hemen hemen s├╝rekli olarak devam ediyor. Yeni g├Âr├╝nt├╝leme teknikleri sayesinde bir i┼č yaparken beynin hangi b├Âlgelerinin aktif oldu─čunu g├Âzlemlemek m├╝mk├╝n ve tek bir i┼č i├žin bile beyindeki farkl─▒ merkezlerin aktifle┼čerek birbiri ile ileti┼čim kurabildi─čini g├Âzlemleyebiliyoruz. Herhangi bir problem oldu─čunda bu i┼č b├Âl├╝m├╝ de─či┼čebiliyor ve beyin yeniden organize olarak fonksiyonunu devam ettirebiliyor.

A─čr─▒y─▒, ac─▒y─▒ hissetmiyor

Beyin dokumuz a─čr─▒y─▒ hissetmez. Ba┼č a─čr─▒s─▒ beyinden kaynaklan─▒yor gibi hissedilse de a─čr─▒ asl─▒nda beyin etraf─▒ndaki damar ve sinir benzeri a─čr─▒ya duyarl─▒ yap─▒lardan kaynaklan─▒r.

Zihinsel aktivite de haf─▒zay─▒ art─▒r─▒r

Fiziksel egzersiz sadece kalp ve v├╝cut kaslar─▒ i├žin faydal─▒ de─čil, beyni de geli┼čtiriyor. Beynin haf─▒za merkezi d├╝zenli egzersiz ile birka├ž ay i├žerisinde b├╝y├╝yebiliyor, benzer bir durum d├╝zenli zihinsel aktivite s─▒ras─▒nda da g├Âr├╝lebiliyor. Yeni bir dil ├Â─črenmek, bir m├╝zik aleti ├žalmay─▒ ├Â─črenmek gibi. Bu olumlu etkinin olu┼čmas─▒ i├žin dilin ├Â─črenilmesi de muhtemelen gerekmiyor, ├žal─▒┼čmak yeterli. ├çal─▒┼čma b─▒rak─▒ld─▒─č─▒nda ise her ┼čey eski haline d├Ân├╝yor.

Bol sebze, meyve beyin i├žin faydal─▒

Bol meyve, sebze i├žeren ve a─č─▒rl─▒kl─▒ zeytinya─č─▒ kullan─▒lan diyetler haf─▒za dahil pek ├žok beyin fonksiyonu ├╝zerine olumlu etki yap─▒yor. ┼×ekerin az t├╝ketilmesi de ├Ânemli ancak probiyotik bakterilerin bili┼čsel fonksiyonlar ├╝zerine etkisi hala tart─▒┼čmal─▒.

Sa─čl─▒kl─▒ uyku = G├╝├žl├╝ haf─▒za

Sa─čl─▒kl─▒ bir uyku, g├╝├žl├╝ bir haf─▒za i├žin gereken fakt├Ârlerden bir tanesi. Az uyuyan veya kalitesiz uyuyan ki┼čilerde ├Â─črenme g├╝├žl├╝kleri ve haf─▒za problemleri g├Âr├╝lebiliyor. Uyku ayn─▒ zamanda beyinde temizlik g├Ârevi ├╝stleniyor. Alzhemier hastalar─▒nda beyinde biriken amiloid proteini uyku s─▒ras─▒nda beyinden uzakla┼čt─▒r─▒l─▒yor.

Fazla GPS kullan─▒m─▒ beyni olumsuz etkiliyor

Londra taksi s├╝r├╝c├╝lerinde yap─▒lan ├žal─▒┼čmalarda; beynin haf─▒za merkezi olarak kabul edilen hipokampusun belli b├Âlgelerinin ba┼čka meslek sahiplerine k─▒yasla daha fazla geli┼čti─či g├Âzlenmi┼č. (LondraÔÇÖda taksi s├╝r├╝c├╝s├╝ olmak i├žin 25 bin caddenin ├Â─črenilmesi gerekiyor.) GPS kullan─▒m─▒ ile beynin ayn─▒ b├Âlgelerinde k├╝├ž├╝lme olmamas─▒ i├žin yeni bir yere ilk gidi┼čte GPS kullan─▒lsa bile d├Ân├╝┼čte kullan─▒lmamal─▒.

Kategoriler
Sa─čl─▒k

A┼čk beyni harekete ge├žirir, kalbe iyi gelir

Psikolojik ve fizyolojik etkileri ile sa─čl─▒─č─▒n─▒za iyi gelen a┼čk,┬ásalg─▒lanan hormonlarla birlikte kalbe de iyi geliyor.┬áKalp ve beyin birlikte ├žal─▒┼čarak sa─čl─▒kl─▒ bir a┼čk hayat─▒ sa─člar.

Metabolizma h─▒z─▒n─▒ art─▒ran, bu sayede ya─č yak─▒m─▒na yard─▒mc─▒ olan a┼čk─▒n ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini g├╝├žlendirdi─čini, cilt sa─čl─▒─č─▒na iyi geldi─čini ve a─čr─▒lar─▒ azaltt─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen Memorial ┼×i┼čli Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi B├Âl├╝m Ba┼čkan─▒ Prof. Dr. Bing├╝r S├Ânmez, a┼čk, kalp ve beyin ili┼čkisinden yola ├ž─▒karak sa─čl─▒kl─▒ a┼čk hakk─▒nda bilgi verdi.

Tarih boyunca pek ├žok farkl─▒ y├Ânteme ba┼čvurularak a┼čk─▒n gizemi ├ž├Âz├╝lmeye ├žal─▒┼č─▒ld─▒. A┼čk, b├╝t├╝n toplumlarda, her k├╝lt├╝r seviyesinde, t├╝m zamanlarda var olmu┼č, hemen her insan─▒n ya┼čam─▒n─▒n bir d├Âneminde en az bir kez ya┼čad─▒─č─▒ ya da ya┼čamay─▒ umut etti─či bir duygusal durumdur. Konu ile ilgili yap─▒lan bilimsel ara┼čt─▒rmalara g├Âre, bu duygunun olu┼čumunda kalbin ve beynin rol├╝ b├╝y├╝kt├╝r.

Kalp ve beyin a┼čk i├žin birlikte ├žal─▒┼č─▒r

Kalbin a┼čk─▒ alg─▒lad─▒─č─▒ ve beyin arac─▒l─▒─č─▒yla endorfin, oksitosin, feniletilamin gibi mutluluk veren hormonlar─▒n salg─▒lanmas─▒n─▒ sa─člad─▒─č─▒ yap─▒lan ara┼čt─▒rmalarla ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Kalp ve beyin birlikte ├žal─▒┼čarak sa─čl─▒kl─▒ bir a┼čk hayat─▒n─▒n dolay─▒s─▒yla da sa─čl─▒kl─▒ bir v├╝cudun olu┼čmas─▒n─▒ sa─člar.

Sar─▒lmak stresi azalt─▒r

Kalp, beyni katekolamin hormonunu salg─▒lamaya zorlar. Bunun neticesinde tansiyon y├╝kselir, nab─▒z art─▒┼č─▒ olur, v├╝cut ─▒s─▒s─▒ artar. Sevilen ki┼čiye sar─▒l─▒nca oksitosin hormonu y├╝kselir bu da mutluluk hissini art─▒r─▒r. Oksitosin sayesinde stres azal─▒r, kan bas─▒nc─▒ d├╝zenlenir, kalp hastal─▒klar─▒na yakalanma riski d├╝┼čer.

A┼čk tansiyonu d├╝zenler

A┼čk kalp sa─čl─▒─č─▒n─▒ olumlu etkilemektedir. A┼č─▒k olmak endorfin hormonunu salg─▒lar. Endorfin, mutluluk veren bir hormondur. Bypass ameliyat─▒ndan sonra insanlar─▒n ├Âmr├╝ uzad─▒─č─▒ bug├╝n bilimsel olarak ispatlanm─▒┼čt─▒r, d├╝zenli bir a┼čk hayat─▒ olan insanlar─▒n ya┼čam kalitelerinin artaca─č─▒ da bilinmektedir. A┼č─▒k olmak mutluluk hormonlar─▒ ile birlikte tansiyonda d├╝zelme sa─člar, sosyal uyumu ve ba┼čar─▒y─▒ art─▒r─▒r.

ÔÇťK─▒r─▒k Kalp SendromuÔÇŁna dikkat!

ÔÇťSevilen birini kaybetmeÔÇŁ, ÔÇťBo┼čanmaÔÇŁ, ÔÇťE┼čin ya da sevgilinin terk etmesiÔÇŁ, ÔÇťE┼č ya da sevgilinin ├Âl├╝m├╝ÔÇŁ, ÔÇťE┼čler ve sevgililer aras─▒nda ya┼čanan tart─▒┼čmaÔÇŁ gibi durumlar a┼č─▒r─▒ strese neden olmaktad─▒r. ÔÇťK─▒r─▒k Kalp SendromuÔÇŁ olarak da bilinen bu sorun, kalp kaslar─▒nda a┼č─▒r─▒ zay─▒flamaya veya a┼č─▒r─▒ kas─▒lmaya sebep olabilir. A─č─▒r stres, ├╝z├╝nt├╝ ve b├╝y├╝k travmalar sonras─▒nda kalbin ├Ân damarlar─▒nda spazm olmakta ve bu durum ÔÇťK─▒r─▒k kalp sendromuÔÇŁ olarak adland─▒r─▒lmaktad─▒r.

Kalp krizi ile kar─▒┼čt─▒r─▒lan sendrom s─▒ras─▒nda ├žekilen anjiyografide koroner damarlar tamamen normal oldu─ču g├Âr├╝lmekte ama kalbin sol taraf─▒nda bir deformasyon dikkat ├žekmektedir. Bunun kalbin ├Ân├╝n├╝ besleyen ana damarda olu┼čan ge├žici bir spazm─▒ sonucu oldu─ču tahmin edilmektedir. Yakla┼č─▒k 3 ay s├╝ren k─▒r─▒k kalp sendromu s─▒ras─▒nda olu┼čan ritim bozuklu─ču ve kalp yetmezli─či nedeniyle kaybedilen hastalar vard─▒r. Bu problem ├žo─čunlukla menopoz sonras─▒ kad─▒nlarda g├Âr├╝lmektedir.

Kategoriler
Ya┼čam

G├Âzleriniz beyniniz hakk─▒nda ne s├Âyl├╝yor?

G├Âzler beyninize a├ž─▒lan bir penceredir.┬áBeyninizde bir problem olup olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âzlerinizden anlayabilirsiniz. Beyninizde bir sorun oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yorsan─▒z g├Âz doktoruna gitmeniz yeterli olacak.

G├Âz├╝n├╝z├╝n arkas─▒ndaki k├╝├ž├╝k damarlar beyninizin ne kadar sa─čl─▒kl─▒ oldu─čunu g├Âsterebiliyor. Psychological Science isimli dergide yay─▒nlanan ara┼čt─▒rmaya g├Âre, bilim adamlar─▒ daha geni┼č damarlara sahip olan insanlar─▒n orta ya┼č d├Âneminde IQ testlerinin daha k├Ât├╝ oldu─čunu tespit ettiler. Ancak bu ki┼čilerin sigara i├žme, ┼čeker hastal─▒─č─▒ ya da sosyoekonomik stat├╝ gibi di─čer fakt├Ârlerdeki de─čerlendirmelerinde bir problem g├Âr├╝lmedi.

G├Âz damar─▒ beyin damar─▒n─▒n aynas─▒

G├Âzlerinizin damarlar─▒ beyin damarlar─▒n─▒z─▒n sa─čl─▒─č─▒n─▒ yans─▒tabiliyor, ├ž├╝nk├╝ bu damarlar da beyindekilerle ayn─▒ boyutta, yap─▒da ve ayn─▒ fonksiyonlara sahip. Ara┼čt─▒rmac─▒lar, g├Âz damarlar─▒n─▒n beyin damarlar─▒yla ayn─▒ h├╝crelerden olu┼čtu─čunu s├Âyl├╝yorlar.

├ľnceki ara┼čt─▒rmalar, g├Âz├╝n├╝zdeki kan damarlar─▒n─▒n boyutunun bunama, kardiyovask├╝ler hastal─▒k ya da fel├ž gibi sa─čl─▒k sorunlar─▒ a├ž─▒s─▒ndan risk olu┼čturdu─čunu iddia etmi┼čti. Fakat o ├žal─▒┼čmalar─▒n daha ya┼čl─▒ insanlar ├╝zerinde yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen ara┼čt─▒rmac─▒lar, kendi yapt─▒klar─▒ ├žal─▒┼čmayla g├Âz sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒n beyin sa─čl─▒─č─▒n─▒z hakk─▒nda daha erken ya┼člarda sinyaller verdi─čini belirlediklerini a├ž─▒klad─▒lar. Hatta ara┼čt─▒rmac─▒lar bunun sonu├žlar─▒n─▒n ├žocuklarda bile g├Âr├╝lebildi─čini kaydettiler.┬á (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

G├╝n├╝m├╝z├╝n sessiz katili: ┼×eker

─░ster ├žocuk ister yeti┼čkin olsun herkes ┼čekeri ├žok sever. Fakat ┼čekeri a┼č─▒r─▒ miktarda t├╝ketti─činizde akl─▒n─▒za gelmeyecek hastal─▒klar ve sorunlarla kar┼č─▒la┼čabilirsiniz.

Her g├╝n bilerek ya da bilmeden t├╝ketti─činiz ┼čekerin fazlas─▒ ├žok zararl─▒d─▒r. ├çok az insan ├Ânerilen miktarda ┼čeker t├╝ketirken bir├žok insan ise ├žok fazlas─▒n─▒ t├╝ketiyor. D├╝nya ├žap─▒nda ┼čekerden dolay─▒ bir g├╝nde fazladan 500 kalori al─▒yoruz. Bu nedenle de ├žok kilo al─▒yoruz. Bir├žok insan ┼čekerin kendileri i├žin iyi olmad─▒─č─▒n─▒ biliyor, ancak baz─▒ nedenlerden dolay─▒ a┼č─▒r─▒ ┼čeker t├╝ketimi riskinin ├žok fazla doymu┼č ya─č ya da trans ya─č, sodyum ya da kaloriden daha az oldu─čunu san─▒yor. Fakat ┼čeker size d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝zden daha fazla zarar verebilir.

HuffingtonPost’ta yay─▒nlanan habere g├Âre, i┼čte ┼čeker hakk─▒nda bilmedikleriniz:

┼×eker sessiz bir katildir

┼×eker de sessiz bir katildir. 2008 y─▒l─▒nda yay─▒nlanan ara┼čt─▒rmaya g├Âre, a┼č─▒r─▒ fruktoz t├╝ketimi leptin rezistans─▒ olarak bilinen durumu art─▒r─▒yor. Leptin yeterince g─▒da ald─▒─č─▒n─▒z─▒ g├Âsteren bir hormondur. Doydu─čunuz zaman beyindeki i┼čtah merkezlerine dur sinyali verir. Baz─▒ insanlarda leptin hormonu iyi ├žal─▒┼čmaz ve v├╝cut doydu─čunu anlayamaz. Bu da a┼č─▒r─▒ g─▒da t├╝ketimine ve obeziteye yol a├žar. Bu durumun sessiz katil olarak isimlendirilmesinin nedeni, hi├žbir belirti ve uyar─▒ vermeden olmas─▒d─▒r.

┼×eker kanser olu┼čumunda rol oynuyor

Beslenme d├╝nyas─▒nda ins├╝linden bahsetmemek olmaz. ├ç├╝nk├╝ ├žok fazla ┼čeker t├╝ketildi─činde ve ins├╝lin yeterince ├žal─▒┼čmay─▒nca v├╝cut buna kar┼č─▒ tepki g├Âsterir. 2013 y─▒l─▒nda yay─▒nlanan ara┼čt─▒rmada, ba─č─▒rsaklardaki ┼čeker GIP isimli hormonun olu┼čumunu tetikliyor ve pankreas taraf─▒ndan salg─▒lanan ins├╝lini de art─▒r─▒yor. Uzmanlar bu hormonun kanser olu┼čumunda rol oynad─▒─č─▒n─▒ belirlediler.

┼×eker beyin g├╝c├╝n├╝z├╝ t├╝ketebilir

T├╝m ┼čekerler ya┼članma s├╝recini h─▒zland─▒r─▒yor. 2009 y─▒l─▒nda yay─▒nlanan ara┼čt─▒rmada, glukoz t├╝ketimiyle h├╝crelerin ya┼članmas─▒ aras─▒nda pozitif ba─č bulundu─ču tespit edildi. H├╝crelerin ya┼članmas─▒ kronik hastal─▒klara ve k─▒r─▒┼č─▒kl─▒klara yol a├žabilir. Ancak ┼čeker beynin ya┼članmas─▒n─▒ da etkiliyor. 2012 y─▒l─▒nda yap─▒lan ara┼čt─▒rmada, a┼č─▒r─▒ ┼čeker t├╝ketimi haf─▒zada ve t├╝m zihinsel sa─čl─▒─č─▒n─▒zda eksikliklerle ba─člant─▒l─▒d─▒r.

┼×eker g├Âbek ├ževresindeki ya─č birikimini art─▒r─▒yor

Ergenlik ├ža─č─▒ obezitesi oranlar─▒ son 30 y─▒l i├žinde 3 kat artt─▒. 2010 y─▒l─▒nda ├žocuklar ├╝zerinde yap─▒lan bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre, a┼č─▒r─▒ fruktoz t├╝ketiminin i├ž organlar─▒n fazla ya─čla kaplanmas─▒na yol a├žt─▒─č─▒ belirlendi. G├Âbek ├ževresindeki ya─č ayn─▒ zamanda kalp ve ┼čeker hastal─▒─č─▒ riskini de art─▒r─▒yor.

┼×eker sizi ya─čland─▒r─▒yor

Herhangi bir kaynaktan gelen ├žok fazla kalori yak─▒lmazsa ya─č olarak depolan─▒yor. Lif, ya─č ve protein a├ž─▒s─▒ndan zengin olan g─▒dalar toklu─čunuzu art─▒r─▒r. ┼×eker ise size kalori verir, ancak doydu─čunuzu anlamazs─▒n─▒z. Bu nedenle s├╝rekli bir ┼čeyler yemek istersiniz ve v├╝cuttaki kaloriler yak─▒lmay─▒nca v├╝cudunuzdaki ya─č oran─▒ artar.

Kalbinize zarar veriyor

2013 y─▒l─▒nda “Journal of the American Heart Association” isimli dergide yay─▒nlanan ara┼čt─▒rmada, ┼čekerin kalbin pompalama mekanizmas─▒n─▒ etkiledi─čine dair g├╝├žl├╝ bir kan─▒t tespit edildi. Bu sorun da kalp yetmezli─či riskini art─▒r─▒yor. Glukoz metabolit glukoz 6-fosfat isimli molek├╝l kalbin kas proteini i├žindeki de─či┼čikliklerden sorumludur. Bu de─či┼čiklikler kalp yetmezli─čine yol a├žabiliyor. Kalp yetmezli─či te┼čhisi konan hastalar─▒n yakla┼č─▒k yar─▒s─▒n─▒n 5 y─▒l i├žinde hayat─▒n─▒ kaybetti─či a├ž─▒kland─▒.

┼×eker ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒n─▒z genetik olabilir

579 kat─▒l─▒mc─▒y─▒ kapsayan ├žal─▒┼čmada, ghrelin hormonunda genetik de─či┼čikliklere sahip olanlar─▒n daha fazla ┼čeker t├╝ketti─či belirlendi. Ghrelin beyninize a├ž oldu─čunuzu s├Âyleyen bir hormondur. Bu ara┼čt─▒rmalar─▒n bulgular─▒ 2012 y─▒l─▒ndaki ├žal─▒┼čmayla ayn─▒ oldu─ču belirtiliyor.

Her g├╝n yedi─činiz bir├žok g─▒dada ┼čeker gizli

┼×ekerleme, kurabiye, kek gibi ┼čekerli su├žlu g─▒dalardan uzak durmal─▒s─▒n─▒z. Bunun yan─▒ s─▒ra domates sosu, ya─čs─▒z salata soslar─▒, krakerler ve hatta ekmek gibi her g├╝n yedi─činiz yiyeceklerin i├žinde ┼čekerler gizlenmi┼čtir.

┼×ekerli i├žecekler ├Âmr├╝n├╝z├╝ k─▒salt─▒yor

2013 y─▒l─▒nda yap─▒lan bir ara┼čt─▒rmada, d├╝nya ├žap─▒ndaki 180 bin ├Âl├╝m├╝n tatland─▒r─▒lm─▒┼č i├žecek t├╝ketimine ba─čl─▒ oldu─ču tahmin ediliyor. Amerika, 2010 y─▒l─▒nda tek ba┼č─▒na 25 bin ├Âl├╝mle birinci s─▒rada yer al─▒yor. ├çal─▒┼čman─▒n yazarlar─▒, ├Âl├╝mlerin ┼čekerle tatland─▒r─▒lm─▒┼č i├žecekler, ┼čeker, kalp hastal─▒─č─▒ ve kanserle ba─člant─▒l─▒ olarak olu┼čtu─čunu s├Âyl├╝yorlar. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Teknoloji

Telefonla bu ┼čekilde konu┼čmak beynin savunma mekanizmas─▒na zarar veriyor

G├╝n├╝m├╝zde bir├žok insan─▒n ve ├Âzellikle gen├ž n├╝fusun ayr─▒lmaz bir par├žas─▒ haline gelen cep telefonlar─▒n─▒n yayd─▒─č─▒ elektromanyetik radyasyon olumsuz etkileriyle ya┼čam kalitesini bozabiliyor. K─▒sa d├Ânemde uykusuzluk ve halsizlik gibi etkileri hissedilen elektromanyetik radyasyon,┬ábeynin savunma mekanizmas─▒na zarar veriyor.

T├╝m g├╝n elimizden nerdeyse hi├ž d├╝┼čmeyen cep telefonu gibi cihazlar─▒n kullan─▒m─▒nda mesafenin ├Ânemli oldu─čuna dikkat ├žeken uzmanlar, telefonda konu┼čurken cihaz─▒ 1 cm uzakta tutman─▒n radyasyonu %10- %20 oranda azaltt─▒─č─▒na dikkat ├žekti. ├ťsk├╝dar ├ťniversitesi Elektrik- Elektronik B├Âl├╝m├╝ ├ľ─čretim ├ťyesi Prof. Dr. Selim ┼×eker, son zamanlarda s─▒k├ža g├╝ndemi me┼čgul eden elektromanyetik radyasyonun canl─▒lar ├╝zerinde olu┼čturdu─ču etkilere de─čindi.

Cep telefonu, ev aletlerinden de tehlikeli

Elektromanyetik radyasyon ve elektromanyetik alan kavramlar─▒n─▒n birbirinden farkl─▒ oldu─čunu belirten Prof. Dr. Selim ┼×eker, elektromanyetik radyasyonun b├╝t├╝n elektrik enerjisini kullan─▒p normal fonksiyonlar─▒n─▒ icra etti─čini ve bu nedenle y├╝ksek frekansl─▒ cihazlar─▒n radyasyon yayd─▒─č─▒n─▒, d├╝┼č├╝k frekansl─▒ cihazlar─▒n ├Ârne─čin ev aletlerinin radyasyondan ziyade elektromanyetik alan yayd─▒─č─▒n─▒ ifade etti.

Radyasyon, beynin savunma mekanizmas─▒na zarar veriyor

Elektromanyetik radyasyon ve insan ruhunun birer enerji oldu─čunu ifade eden Prof. Dr. Selim ┼×eker, insan─▒n bir g├╝nde harcad─▒─č─▒ g├╝c├╝n 40 watt civar─▒nda oldu─čunu belirtti. Prof. Dr. ┼×eker, iki enerjinin birbiri ile etkile┼čimi sonucu elektromanyetik radyasyonun beyne etki ederek beynin savunma mekanizmas─▒na zarar verdi─čini ve beynin k─▒s─▒mlar─▒n─▒ girip beyinde Alzheimer, Parkinson gibi hastal─▒klara neden oldu─čunu, standard─▒n bin kat alt─▒ndaki radyasyonlar─▒n ise n├Âronlar─▒n ├Âlmesine sebep oldu─čunu ve bunun da insan ya┼čam─▒n─▒ tehlikeye soktu─čunu s├Âyledi.

─░nsan DNA’s─▒n─▒ bozuyor

Elektromanyetik radyasyonun canl─▒lar ├╝zerinde en belirgin etkilerinin 2004 y─▒l─▒nda yay─▒mlanan Refleks ├žal─▒┼čmas─▒ ile ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ ifade eden ┼×eker, bu ├žal─▒┼čman─▒n sonucunda elektromanyetik radyasyonun ├žocuklarda ve yeti┼čkinlerde birbirinden farkl─▒ etkilerin g├Âr├╝ld├╝─č├╝ne dikkat ├žekti. Elektromanyetik radyasyonun k─▒sa d├Ânem etkileri uykusuzluk, halsizlik olarak g├Âr├╝l├╝rken uzun d├Ânem etkilerinin insan─▒n biyolojik yap─▒s─▒n─▒, hormonal aktivitelerini ve insan geneti─čini de─či┼čtirdi─čini insan─▒n DNAÔÇÖs─▒n─▒ etkileyerek zararlar─▒n─▒n sonraki nesillerde dahi ortaya ├ž─▒kabilece─čini ifade etti.

Kanser yapan cihazlar listesinde cep telefonu da var

D├╝nya Sa─čl─▒k ├ľrg├╝t├╝ taraf─▒ndan evlerde kullan─▒lan elektrikli cihazlar─▒n kanser yapma ihtimali oldu─čuna dair listeye al─▒nd─▒─č─▒n─▒ belirten ┼×eker, cep telefonlar─▒n─▒n ise 2011ÔÇÖde listeye al─▒nd─▒─č─▒n─▒ ifade etti. Prof. Dr. Selim ┼×eker, 1993ÔÇÖte cep telefonu firmalar─▒n─▒n iste─či ├╝zerine yap─▒lan ara┼čt─▒rma bulgular─▒nda dahi cep telefonunun kansere neden oldu─ču saptand─▒─č─▒n─▒ ancak 6 sene s├╝ren ara┼čt─▒rman─▒n sonu├žlar─▒n─▒n cep telefonu firmalar─▒nca yay─▒mlanmas─▒n─▒n engellendi─čini ifade etti.

Telefonun kullan─▒m s├╝resine ve mesafeye dikkat!

Elektrikli cihazlar─▒n yayd─▒─č─▒ radyasyonlar─▒n baz─▒ ├Âl├ž├╝tlere g├Âre de─či┼čiklik g├Âsterdi─čini ifade eden Prof. Dr. ┼×eker, 5 dakika kulland─▒─č─▒m─▒z sa├ž kurutma makinas─▒n─▒n yayd─▒─č─▒ radyasyonu v├╝cudun geri kalan zamanda atabildi─čini belirterek ├žok s─▒k kullan─▒lan cep telefonlar─▒n─▒n yayd─▒─č─▒ radyasyonun etkilerinin v├╝cuttan at─▒lmas─▒n─▒n zor oldu─čunu ifade etti.

Elektrikli cihazlardan yay─▒lan radyasyonun kullan─▒m s─▒kl─▒─č─▒ d─▒┼č─▒nda de─či┼čiklik g├Âsterdi─či di─čer ├Âl├ž├╝t├╝n ise mesafe oldu─čunu ifade eden Prof. Dr. ┼×eker, elektrikli aletlere ne kadar yak─▒n olunursa o denli radyasyondan etkilenildi─čini, telefonda konu┼čurken telefonu 1 cm uzakta tutman─▒n radyasyonu %10- %20 oranda azaltt─▒─č─▒na dikkat ├žekti.

Peki telefon kullan─▒rken nelere dikkat etmelisiniz?

Cep telefonu kullan─▒rken radyasyonun kula─č─▒m─▒zdan i├žeri girip beyne ula┼čt─▒─č─▒n─▒ ifade eden ┼×eker, kafatas─▒n─▒n radyasyonu engellemedi─čini belirterek cep telefonundan yay─▒lan radyasyonun etkisinin azalt─▒lmas─▒ i├žin ├Ânerilerde bulundu. Cep telefonunun arad─▒─č─▒n─▒z ki┼čiye ula┼čabilmesi i├žin y├╝ksek dozda g├╝├ž yayd─▒─č─▒n─▒ belirten ┼×eker, bundan korunmak i├žin kar┼č─▒ taraf─▒n cevap vermesinden sonra kula─č─▒m─▒za g├Ât├╝rmemiz gerekti─čini ayn─▒ zamanda, kulakl─▒k kullanman─▒n hoparl├Ârde konu┼čman─▒n radyasyonu azaltt─▒─č─▒n─▒ ifade etti. Telefonu g├╝n i├žerisinde s─▒k├ža kullanmak yerine k─▒sa mesaj g├Ândermenin radyasyon etkisini azaltt─▒─č─▒n─▒ belirten ┼×eker, uyudu─čumuz yerde cep telefonunun bulundurmam─▒z gerekti─činin alt─▒n─▒ ├žizdi.

Kategoriler
Ya┼čam

├çocuklar─▒n beynini geli┼čtiriyor, sakinle┼čmelerine yard─▒m ediyor

├çocuklar daha anne karn─▒ndayken duyduklar─▒ seslerle m├╝zi─čin fark─▒na varmaya ba┼čl─▒yor. Do─čduklar─▒nda da ninnilerle, melodilerle m├╝zi─če olan yatk─▒nl─▒klar─▒ devam ediyor. ─░nsanlar─▒ sakinle┼čtiren, hatta a─čr─▒lar─▒n─▒z─▒ bile hafifleten m├╝zik e─čitimini ├žocu─čunuza k├╝├ž├╝k ya┼čtan itibaren verirseniz beyin geli┼čimi de ├Ânemli ├Âl├ž├╝de desteklenecektir.

Journal of Neuroscience isimli dergide yay─▒nlanan ara┼čt─▒rmaya g├Âre, ├žocukken m├╝zik derslerini seviyorsan─▒z ├žok ┼čansl─▒s─▒n─▒z. 7 ya┼č─▒ndan ├Ânce m├╝zik ├Â─črenmek beyninize b├╝y├╝k fayda sa─čl─▒yor.┬áHuffington Post isimli dergide yay─▒nlanan haberde, k├╝├ž├╝k ya┼čta m├╝zik e─čitimi alan ├žocuklar─▒n “korpus kallozum” olarak bilinen beynin bir par├žas─▒ndaki beyaz b├Âlgenin daha b├╝y├╝k olmas─▒na yard─▒m etti─či tespit edildi. Bu b├Âlge sinir liflerinden yap─▒lm─▒┼čt─▒r ve beynin sa─č ile sol taraf─▒ndaki motor b├Âl├╝mleri aras─▒ndaki ileti┼čimi sa─čl─▒yor.

Erken ya┼čta m├╝zik e─čitimi ├Ânemli

7 ya┼č─▒ndan ├Ânce m├╝zik e─čitimi alan ├žocuklar─▒n, i┼čitsel ve g├Ârsel sensorimotor (hem duyusal, hem de motor i┼člevler) senkronizasyon konusunda 7 ya┼čtan sonra ba┼člayanlardan daha iyi performans g├Âsterdikleri belirlendi. Ara┼čt─▒rma i├žin, bilim adamlar─▒ iyi e─čitilmi┼č 36 m├╝zisyeni test etti ve onlar─▒ 7 ya┼č─▒ndan ├Ânce m├╝zik e─čitimine ba┼člayanlar ve 7 ya┼č─▒ndan sonra m├╝zik e─čitimine ba┼člayanlar olarak 2 gruba ay─▒rd─▒. Kat─▒l─▒mc─▒lar ara┼čt─▒rmac─▒lar taraf─▒ndan haz─▒rlanan sorular─▒ cevaplad─▒lar. Sorular aras─▒nda ne kadar s├╝re e─čitim ald─▒klar─▒, pratik yapt─▒klar─▒ ve bir enstr├╝man─▒ ka├ž saat ├žald─▒klar─▒ gibi de─či┼čik sorular vard─▒. Bilim adamlar─▒ kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n zamanlamas─▒n─▒ ve senkronizasyon yeteneklerini test ettiler.

7 ya┼č─▒ndan ├Ânce bir enstr├╝man ├žalmaya ba┼člayan m├╝zisyenlerin, deneyde daha kusursuz zamanlama g├Âsterdikleri ve beyinlerinin korpus kallozum isimli b├Âlgesinde daha fazla geli┼čtirilmi┼č beyaz madde oldu─ču belirlendi. Bir enstr├╝man ├žalmay─▒ ├Â─črenme elleriniz ile g├Ârsel ya da i┼čitsel uyaranlar aras─▒ndaki koordinasyon gerektiriyor. 7 ya┼č─▒ndan ├Ânce bunu yapmak ise beyninizin duyusal ve motor b├Âlgeleri aras─▒ndaki ba─člant─▒n─▒n normal olgunla┼čmas─▒n─▒ destekliyor. M├╝ziksel performans yetenekle ilgilidir. Bunun yan─▒nda ileti┼čim, tarz, istek ve bizim ├Âl├žemedi─čimiz bir├žok ┼čeyle ilgilidir. Bu nedenle erken ya┼čta m├╝zi─če ba┼člamak dehan─▒z─▒, yetene─činizi a├ž─▒klamaya yard─▒m eder.

M├╝zik insan─▒ sakinle┼čtiriyor

Daha ├Ânce yap─▒lan bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre ise erken ya┼čta enstr├╝man ├žalmay─▒ ├Â─črenmenin bili┼čsel, zihinsel yeteneklerinizin de geli┼čmesini sa─člad─▒─č─▒ tespit edilmi┼čti. Ayr─▒ca Mayo Clinic’te yay─▒nlanan bir ara┼čt─▒rmada ise m├╝zik dinlemenin insan─▒ sakinle┼čtirdi─či ve a─čr─▒ hissini azaltt─▒─č─▒ ve hatta uykuya ge├žmeye yard─▒mc─▒ oldu─ču a├ž─▒kland─▒. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Bu g─▒dalar sizi daha zeki yapacak

Ya┼ča ba─čl─▒ haf─▒za kayb─▒n─▒ ├Ânledi─čini ve daha zeki olman─▒z─▒ sa─člad─▒─č─▒n─▒ bilseydiniz, ├žorbalar─▒n─▒za nohut, salatalar─▒n─▒za ise kereviz ekler miydiniz? Bu g─▒dalar─▒n i├žinde bulunan bile┼čenler n├Âronlar─▒ besliyor, n├Ârotransmitter ├╝retimini destekliyor, iltihab─▒ azalt─▒yor ve n├Âral bozulmaya kar┼č─▒ sizi koruyor.

Y─▒llar ge├žtik├že beyninizdeki h├╝creler ├Âl├╝yor, unutkanl─▒k ba┼čl─▒yor. Forbes dergisinde yer alan habere g├Âre, ya┼č─▒n─▒z ilerledik├že beyin g├╝c├╝n├╝zden hi├žbir ┼čey kaybetmemek sizin elinizde. ─░┼čte beyin g├╝c├╝n├╝z├╝ korumak i├žin yemeniz gerekenler:

Çikolata

Beyin h├╝crelerini korumaya yard─▒m eden ve beyne giden kan ak─▒┼č─▒n─▒ h─▒zland─▒ran flavanol isimli antioksidanlar a├ž─▒s─▒ndan zengin olan ├žikolatan─▒n kakao oran─▒na dikkat etmelisiniz. En ideali bitter ├žikolatad─▒r.

Ceviz

Bilim adamlar─▒ Omega-3 ya─č asitlerinin beyin ├╝zerinde nas─▒l bu kadar koruyucu etkiye sahip oldu─čunu bilmiyorlar, fakat ara┼čt─▒rmalar n├Ârotransmitter fonksiyonlar─▒n─▒ destekledi─čini g├Âsteriyor. Bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre, y├╝ksek seviyede Omega-3 ya─č asidi i├žeren ceviz kalp dostudur, damarlar─▒n─▒z─▒ temiz ve kan ak─▒┼č─▒n─▒z─▒ g├╝├žl├╝ tutar. Omega-3 kayna─č─▒ a├ž─▒s─▒ndan en zengin yiyecek olan somon bal─▒─č─▒n─▒ i├žerdi─či c─▒vadan dolay─▒ ├žok fazla ve s─▒k t├╝ketmemelisiniz. Ancak her g├╝n bir avu├ž dolusu cevizi salatalar─▒n─▒zda kullanabilir ya da at─▒┼čt─▒rmal─▒k olarak yiyebilirsiniz. Ayr─▒ca ceviz haf─▒zay─▒ koruyan B6 vitamini i├žeriyor.

Brokoli ve karnabahar

Ara┼čt─▒rmac─▒lar, beyin geli┼čiminde kolin vitaminin rol├╝n├╝ ara┼čt─▒rd─▒klar─▒nda yeni beyin h├╝cresi geli┼čimini ve n├Ârol ba─člant─▒lar─▒ destekledi─čini belirlediler. Do─čum ├Âncesi kolin takviyesi bebe─čin ileri y─▒llardaki zekas─▒n─▒ desteklerken kolin eksikli─či ise n├Âral t├╝p defektiyle ili┼čkilidir. Yeti┼čkinlerde kolin n├Ârotransmitteri sa─čl─▒kl─▒ tutar, sizin zeki olman─▒z─▒ sa─člar ve haf─▒zan─▒z─▒ g├╝├žl├╝ tutar. Bir k├óse r├╝┼čeym 202 miligram kolin i├žeriyor; s─▒─č─▒r karaci─čeri de en iyi kolin kaynaklar─▒ndan biridir ve 150 gram─▒nda 473 miligram kolin bulunur. Ayr─▒ca brokolide 182, karnabaharda ise 177 miligram kolin vard─▒r. Bunun yan─▒ s─▒ra brokoli K vitamini bak─▒m─▒ndan zengindir, bu vitamin ise idrak─▒ destekler.

Kereviz

2010 y─▒l─▒nda yap─▒lan ara┼čt─▒rmaya g├Âre, kerevizin i├žindeki luteolin isimli bile┼čenin ya┼ča ba─čl─▒ haf─▒za kayb─▒n─▒ yava┼člatt─▒─č─▒ belirlendi. ├ç├╝nk├╝ luteolin beyindeki iltihab─▒ yat─▒┼čt─▒r─▒yor. Ayr─▒ca kereviz beyindeki dejenetaratif de─či┼čiklik d├Âng├╝s├╝n├╝ ├Ânl├╝yor. Luteolin bak─▒m─▒ndan en zengin kaynaklardan biri kerevizdir; di─čerleri aras─▒nda ise biberler ve havu├ž bulunuyor.

Karabu─čday

Do─čal bir sakinle┼čtirici olan karabu─čdayda triptofan seviyesi y├╝ksektir, bir k├ósesi ├Ânerilen miktar─▒n y├╝zde 25ÔÇÖini kar┼č─▒lar. Karabu─čday porsiyon ba┼č─▒na 229 miligram ile iyi bir magnezyum kayna─č─▒d─▒r. Glutensizdir ve lif a├ž─▒s─▒ndan zengin olan karabu─čday─▒ ├žorbalar─▒n─▒zda, tencere yemeklerinizde kullanabilirsiniz ya da salatalar─▒n─▒za ekleyebilirsiniz.

Nohut

Magnezyum mesaj iletimini h─▒zland─▒ran beyin h├╝cresi resept├Ârleri i├žin olduk├ža faydal─▒. Magnezyum ayr─▒ca kan damarlar─▒n─▒ rahatlat─▒yor, beyni beslemek i├žin daha fazla kan gitmesini sa─čl─▒yor. Stres ise magnezyumun v├╝cuttan s├╝z├╝lmesine yol a├ž─▒yor. Bir tabak nohutta 220 miligram magnezyum bulunuyor.

Koyu ye┼čil yaprakl─▒ sebzeler

Karalahana, paz─▒, ─▒spanak gibi koyu ye┼čil yaprakl─▒ sebzeler, B vitamini ve folik asit a├ž─▒s─▒ndan zengindir. Bunlar da beyni ya┼članman─▒n etkilerinden korur. Ayr─▒ca, bu sebzelerde kalp krizi ile kansere kar┼č─▒ koruyucu olan antioksidanlar bulunuyor.

Yaban mersini

Bug├╝ne kadar yaban mersininin bir├žok yarar─▒ oldu─čunu duymu┼čsunuzdur. Ara┼čt─▒rmalara g├Âre, bol bol yaban mersini yemek daha h─▒zl─▒ ├Â─črenme, daha keskin d├╝┼č├╝nme, daha iyi geli┼čmi┼č haf─▒za sa─člar. Ayr─▒ca yaban mersininin antioksidan g├╝c├╝ serbest radikalleri temizler ve n├Ârodejeneratif oksidatif stresi azalt─▒r.

K─▒rm─▒z─▒ et

A┼č─▒r─▒ k─▒rm─▒z─▒ et yememeniz i├žin bir├žok neden var. Fakat beyin sa─čl─▒─č─▒na gelince s─▒─č─▒r, koyun etinde bol miktarda B12 vitamini bulunuyor. Enerji verici olan B12 vitamini sa─čl─▒kl─▒ beyin fonksiyonlar─▒ a├ž─▒s─▒ndan ├žok ├Ânemlidir. B12 vitamini eksikli─činde sinir ve beyin hasar─▒ olu┼čuyor. S─▒─č─▒r karaci─čerinde de bol miktarda B12 vitamini bulunur.

K├Âri

K├Ârinin i├žinde kimyon, biber, zerde├žal, ki┼čni┼č, karanfil, kakule, zencefil, hintcevizi, demirhindi ve ac─▒ k─▒rm─▒z─▒ biber bulunuyor. K├Ârinin i├žinde bulunan ac─▒ baharat tad─▒nda olan zerde├žal (Hint safran─▒) ve sar─▒ renkli hardal kurkumin isimli kimyasal i├žeriyor. Ara┼čt─▒rmalara g├Âre, bu kimyasal haf─▒zay─▒ destekliyor, Alzheimer’─▒n ilerlemesini yava┼člat─▒yor ve yeni beyin h├╝cresi olu┼čum s├╝reci olan sinir dokusu olu┼čumunu harekete ge├žiriyor. Ayr─▒ca beyin ve sinir h├╝cresi iltihab─▒n─▒ yat─▒┼čt─▒r─▒yor. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

V├╝cudunuz hakk─▒ndaki ilgin├ž ger├žekler

V├╝cudunuzun t├╝m organlar─▒ her dakika s├╝rekli ├žal─▒┼č─▒yor. Kalbiniz dakikada 100 kereye kadar ├žarparken, a─čz─▒n─▒z ise g├╝nde 6 bardak dolusu t├╝k├╝r├╝k ├╝retiyor. Siz fark─▒nda olmadan ger├žekle┼čen t├╝m bu ├žal─▒┼čmalar sizin sa─čl─▒kl─▒ olman─▒z i├žin ger├žekle┼čiyor.

Reader’s Digest dergisinde yer alan habere g├Âre, i┼čte farkl─▒ organlar─▒n─▒z hakk─▒ndaki inan─▒lmaz ger├žekler:

Beyniniz hakk─▒ndaki ger├žekler

Her g├╝n beyninizde 20 bin d├╝┼č├╝nce olu┼čur. Beyninizin i├žinde saniyede 5-50 kez birbiriyle konu┼čan 100 milyar n├Âron (beyin h├╝cresi) oldu─čunu g├Âz├╝n├╝z├╝n ├Ân├╝ne getirin. Bu iletiler saatte 435 kilometre h─▒zla seyahat edebiliyor. Beyniniz sayesinde a┼č─▒r─▒ ─▒s─▒namazs─▒n─▒z ya da donmazs─▒n─▒z. Hipotalamusta bulunan i├ž termostat─▒n─▒z bir m├╝hendislik harikas─▒d─▒r. Bir derecelik de─či┼čiklik bile v├╝cudunuzun hayat kurtaran ayarlar─▒ yapmas─▒n─▒ tetikler. V├╝cut ─▒s─▒n─▒z ├žok y├╝kseldi─činde, cildinizdeki kan damarlar─▒ s─▒cakl─▒─č─▒ d├╝┼č├╝rmek i├žin geni┼čler. Is─▒ d├╝┼čt├╝─č├╝ zaman ise damarlar darla┼č─▒r, ter bezleriniz de kapan─▒r.

Kalbiniz hakk─▒ndaki ger├žekler

Kalbiniz dakikada 60 ile 100 aras─▒nda atar. Bir insan─▒n ortalama ├Âmr├╝ boyunca 3 milyar kez kalbi atar. G├╝├žl├╝ bir egzersiz s├╝resince kalbin ├ž─▒k─▒┼č yak─▒t─▒n─▒n y├╝zde 70’inden fazlas─▒ ├žal─▒┼čan kaslar─▒n─▒za gider. Yakla┼č─▒k 160 bin 934 kilometre uzunlu─čunda ├že┼čitli kan damarlar─▒na sahipsiniz. Her g├╝n kalbiniz bu damarlar boyunca yakla┼č─▒k 7,570 litre kan pompalar.

Akci─čerleriniz hakk─▒ndaki ger├žekler

G├╝n i├žinde 25 bin kez nefes al─▒p veriyorsunuz. Nefes al─▒p verme al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒z beyin sap─▒n─▒z sayesinde dengelenir. ─░nsanlar─▒n h─▒zl─▒ bir metabolizmas─▒ vard─▒r. Dinlenme halinde bile dakikada 200-285 gram oksijene ihtiyac─▒ vard─▒r. Akci─čerleriniz kamyon dolusu oksijeni kontrol edebilir. Akci─čerler alveol denilen 300 milyon mikroskobik hava kesesi bar─▒nd─▒r─▒r. Bu rakam tenis kortunun yar─▒s─▒na e┼čit y├╝zey alan─▒n─▒ kapsar.

G├Âzleriniz hakk─▒ndaki ger├žekler

G├Âzlerinizin odaklanmas─▒na yard─▒m eden kaslar g├╝nde 100 bin kez hareket eder. Bu 80 kilometrelik bir y├╝r├╝y├╝┼čle e┼čde─čerdedir. Ayr─▒ca dakikada 15 kez g├Âzlerinizi k─▒rpars─▒n─▒z ya da uyan─▒k oldu─čunuz zaman g├╝nde neredeyse 15 bin kez g├Âz├╝n├╝z├╝ k─▒rpars─▒n─▒z. Bunu g├Âzlerinizi korumak ve kirleri d─▒┼čar─▒ atmak i├žin kendili─činden yapars─▒n─▒z.

A─čz─▒n─▒z hakk─▒ndaki ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ ger├žekler

G├╝nde yakla┼č─▒k 6 bardak dolusu t├╝k├╝r├╝k ├╝retirsiniz. T├╝k├╝r├╝k v├╝cudunuzun en takdir edilmeyen s─▒v─▒s─▒d─▒r. Ancak t├╝k├╝r├╝─č├╝n├╝z olmadan, yiyeceklerin tad─▒n─▒ alamazs─▒n─▒z veya yiyecekleri yutamazs─▒n─▒z ve hatta kelimeleri olu┼čturamazs─▒n─▒z. T├╝k├╝r├╝k ayn─▒ zamanda potansiyel bir mikrop sava┼č├ž─▒s─▒d─▒r. T├╝k├╝r├╝─č├╝n├╝zdeki enzimler a─čz─▒n─▒z─▒ temizler ve di┼č ├ž├╝r├╝kleriyle enfeksiyonlar─▒ ├Ânler. Hayvanlar da yaralar─▒n─▒ yalay─▒p temizler.

Dola┼č─▒m sisteminiz hakk─▒ndaki ger├žekler

V├╝cudunuz her saniye 3 milyon k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝cresi yap─▒yor. Bu g├╝nde 260 milyar kan h├╝cresi anlam─▒na geliyor. Bunlar kan─▒n en ├Ânemli rollerinden birini yerine getiriyor: ├žok de─čerli olan oksijeni t├╝m v├╝cut h├╝crelerinize da─č─▒tmak. Tek bir damla kan milyonlarca k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝cresi i├žeriyor. Yaray─▒ temizleyen biraz kanamadan sonra v├╝cudunuz p─▒ht─▒ olu┼čturup kan ak─▒┼č─▒n─▒ durdurur. Bu kesikten i├žeriye bakteri girerse, beyaz kan h├╝creleri h─▒zl─▒ bir ┼čekilde bakterileri yok etmek i├žin o b├Âlgeye gelir. Daha sonra di─čer h├╝creler de bakteriyle sava┼čmaya ba┼člar. Bir yeriniz ne zaman kesilirse bu olaylar ayn─▒ ┼čekilde birbirini izler.

Sindirim sisteminiz hakk─▒ndaki ger├žekler

Her g├╝n midenizin i├ž kaplamas─▒n─▒n yakla┼č─▒k y├╝zde 25’i yeniden ├╝retilir. Mideniz hidroklorik asit gibi g├╝├žl├╝ bir yak─▒ta ev sahipli─či yap─▒yor. Bu asit yiyecekleri par├žalaman─▒za yard─▒m eder. ├çinkoyu eritecek kadar g├╝├žl├╝ olan bu aside kar┼č─▒ midenizin zarar g├Ârmemesi i├žin midenizin i├ž kaplamas─▒ 4-5 g├╝nde bir kendini yeniler. Yutmaya haz─▒rland─▒─č─▒n─▒z zaman, yumu┼čak damak burunla ilgili hareketleri kapamak i├žin harekete ge├žer, ayr─▒ca epiglot (soluk borusu ile yemek borusu aras─▒nda bulunan, yedi─čimiz ┼čeylerin akci─čere gitmemesini sa─člayan kapak├ž─▒k) da soluk borusunu kapat─▒r.

B├Âbrekleriniz hakk─▒ndaki ger├žekler

B├Âbrekleriniz g├╝nde neredeyse 190 litre kan─▒ temizliyor ve yeniden dola┼čt─▒r─▒yor. Bu orta b├╝y├╝kl├╝kte bir otomobilin benzin deposunun alabildi─či miktar─▒n yakla┼č─▒k 3-4 kat─▒ kadard─▒r. B├Âbrek yetmezli─či durumunda insanlar─▒n kanlar─▒n─▒ filtrelemek i├žin elektrolid seviyesini d├╝zenlemesi, kandaki at─▒klar─▒ temizlemesi i├žin mini buzdolab─▒ b├╝y├╝kl├╝─č├╝nde diyaliz ad─▒ verilen bir makineye ihtiya├žlar─▒ vard─▒r. Yakla┼č─▒k bir bilgisayar faresi b├╝y├╝kl├╝─č├╝ndeki 2 k├╝├ž├╝k b├Âbre─činiz t├╝m bu i┼čleri te┼č ba┼č─▒na yapar. B├Âbrekleriniz uygun miktarda hidrasyon seviyesini de ayarlamaya yard─▒mc─▒ olur. A┼č─▒r─▒ derecede su i├žti─činizde, b├Âbrekler idrar─▒n─▒z─▒ berrak ya da soluk sar─▒ya d├Ân├╝┼čt├╝rmek i├žin daha fazla ├žal─▒┼č─▒r. Susuz kald─▒─č─▒n─▒zda m├╝mk├╝n oldu─čunca fazla s─▒v─▒ tutar, bu nedenle idrar─▒n─▒z daha koyu renkli olur.

─░skeletiniz hakk─▒ndaki ger├žekler

─░skeletinizin yakla┼č─▒k y├╝zde 0,03’├╝n├╝ yeniden ├╝retirsiniz. Al├╝minyum kadar hafif, ancak ├želik kadar g├╝├žl├╝ olan kemikleriniz sadece kire├žli, beyaz, cans─▒z iskele de─čildir. Kemikler kan damarlar─▒yla ve sinirlerle birlikte canl─▒ dokulard─▒r. Her y─▒l yeti┼čkin birinin iskeletinin yakla┼č─▒k y├╝zde 10’u yenilenir. Baca─č─▒ k─▒r─▒k olan birinin kemikleri birka├ž hafta boyunca tam anlam─▒yla k├╝├ž├╝l├╝r. Fakat ki┼či tekrar ├žal─▒┼čmaya ve egzersiz yapmaya ba┼člay─▒nca kemikler yeniden b├╝y├╝r.

Ayaklar─▒n─▒z hakk─▒ndaki ger├žekler

Ayaklar─▒n─▒z g├╝nde yakla┼č─▒k 2 bardak kadar ter ├╝retir. Ayaklar─▒n─▒z─▒n ve ├žoraplar─▒n─▒z─▒n havalanmazsa kokmas─▒n─▒n nedeni budur. Bu ├žok fazla gibi gelebilir. Ancak sa─čl─▒kl─▒ bir insan g├╝nde 8 bin ile 10 bin ad─▒m at─▒yorsa bu y├╝r├╝y├╝┼č 70 ya┼č─▒na gelene kadar d├╝nyan─▒n ├ževresini 4 kez dola┼čacak kadar y├╝r├╝mesine e┼čittir.

Cildiniz hakk─▒ndaki ger├žekler

Cildiniz her g├╝n 50 milyon ├Âl├╝ h├╝creyi d─▒┼čar─▒ atar. Bu dakikada 30 bin ile 40 bin ├Âl├╝ h├╝cre anlam─▒na geliyor. Cildinizin v├╝cudunuzun en geni┼č organ─▒ oldu─čunu duymu┼čsunuzdur. ├ç├╝nk├╝ cildiniz bir├žok ├Ânemli fonksiyonu yerine getirir. Cildinizin 12,5 santimetre karesinde 650 ter bezi, 6 metre kan damar─▒, 60 bin pigment h├╝cresi ve binden fazla sinir ucu bulunuyor.┬á (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Yorulan beyninizi ┼čarj etmenin yollar─▒

─░nsan beyni yapt─▒─č─▒n─▒z her hareketi kontrol eden bir makinedir, bu nedenle beyninizi ┼čarj─▒n─▒ dolu tutmal─▒s─▒n─▒z ve g├╝n boyunca her t├╝rl├╝ i┼č i├žin haz─▒r beklemelisiniz.

G├╝n boyunca ger├žekle┼čtirdi─činiz en k├╝├ž├╝k hareket i├žin bile beyniniz fazla efor sarfeder ve bu nedenle yorulur, ┼čarj─▒ biter. Lifehack isimli internet sitesinde yer alan habere g├Âre, i┼čte size beyninizi ┼čarj etmenin bilimsel olarak kan─▒tlanm─▒┼č yollar─▒:

Her g├╝n B12 vitamin al─▒n

Sadece beyninizi ┼čarj etmeyen B12 vitamini beyninizin boyutunu da geli┼čtirir. Ya┼čland─▒k├ža beyniniz k├╝├ž├╝l├╝r, bu durumla B12 vitamini sava┼č─▒r. Bu vitamin ├Â─črenmenize, konsantre olman─▒za, kritik d├╝┼č├╝nmenize yard─▒mc─▒ olur.

Erken saatte hafif bir ak┼čam yeme─či┬á

Ak┼čam saatinde hafif bir ak┼čam yeme─činin sa─čl─▒─č─▒n─▒za bir├žok faydas─▒ vard─▒r, kilo vermenize de yard─▒m eder. Ayn─▒ zamanda beyninizi ┼čarj eder. Erken yemek daha iyi uyuman─▒z─▒ sa─člar, ├ž├╝nk├╝ midenizin yiyecekleri daha iyi sindirmesi i├žin daha fazla zaman─▒ olur. Beyninize daha yo─čun bir enerji ak─▒┼č─▒ sa─člar.

Daha fazla badem

S├╝per yiyecek olan bademin sa─čl─▒─č─▒n─▒za say─▒s─▒z faydas─▒ vard─▒r. Antioksidan olan E vitamini a├ž─▒s─▒ndan zengin olan badem ya┼čland─▒k├ža bili┼čsel zekan─▒z─▒n azalmas─▒n─▒ ├Ânler. Ayr─▒ca amino asitler ve v├╝cudunuz i├žin gerekli ya─člarla dolu olan badem beyninizin odaklanmas─▒na yard─▒m eder. Ancak ├žok fazla yememeye dikkat edin, ├ž├╝nk├╝ 20 tane bademde yakla┼č─▒k 150 kalori vard─▒r.

M├╝zik dinleyin

Say─▒s─▒z ├žal─▒┼čma hafif, rahatlat─▒c─▒ m├╝zik dinlemenin kalp at─▒┼č─▒n─▒z─▒ ve nabz─▒n─▒z─▒, kan bas─▒nc─▒n─▒z─▒ d├╝┼č├╝rd├╝─č├╝ ve v├╝cudunuzdaki stres seviyesini azaltt─▒─č─▒n─▒ g├Âstermi┼čtir. M├╝zik dinlemek sa─čl─▒kl─▒d─▒r, beyninizi yeniden ┼čarj eder ve e─člencelidir.

Elma suyu i├žin

Bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre, elma ve elma suyu v├╝cudun gerekli n├Ârotransmitter ├╝retimine yard─▒m ediyor. Bu da haf─▒zan─▒z─▒ destekler ve bilgileri saklaman─▒za yard─▒m eder. Elma ve elma suyu ayn─▒ zamanda beyninizi korur, Alzheimer riskinizi azalt─▒r.

Arkada┼člar─▒n─▒zla ve ailenizle daha fazla zaman ge├žirin

Ailenizle ve arkada┼člar─▒n─▒zla zaman ge├žirmek sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin ├Ânemlidir. Sosyal bir gruba ait olma hissi beyninizi din├žle┼čtirir ve size daha fazla enerji ile ilham sa─člar, stres seviyenizi azalt─▒r, kendine g├╝veniniz artar.

Masaj

V├╝cudunuz ve zihniniz i├žin ├žok faydal─▒ olan masaj, kalp at─▒┼č─▒n─▒ ve kortizol ile ins├╝lin seviyesini yava┼člat─▒r. Bunlar─▒n hepsi de stresinizi azaltmaya ve zihninizi din├žle┼čtirmeye yard─▒mc─▒d─▒r.

Okuyun

Okumak zihniniz i├žin bir kurtulu┼č sa─člar. Bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre, kitap okumak zihinsel stresinizi y├╝zde 68 oran─▒nda azalt─▒r. Kitap okurken g├╝nl├╝k ya┼čam─▒n stresinden, ko┼ču┼čturmas─▒ndan uzakla┼č─▒rs─▒n─▒z.

Bir hobiniz olsun

Zaman─▒n─▒z─▒ ve dikkatinizi bir u─čra┼ča verdi─činiz zaman, g├╝nl├╝k stresten uzakla┼č─▒rs─▒n─▒z. Beyninizi yeniden ┼čarj edersiniz. ─░ster yaz─▒n, ister resim yap─▒n isterseniz bah├že i┼čleriyle ilgilenin, bir ┼čeylerle me┼čgul olursan─▒z┬á beyniniz ┼čarj olur.

Egzersiz ya da spor yap─▒n

Beyninizi ┼čarj etmenin en verimli yollar─▒ndan biri egzersizdir. Daha fazla odaklanman─▒za ve disiplinli hareket etmenize yard─▒m eder ve uzun s├╝rede beyninizin strese kar┼č─▒ kendisini daha h─▒zl─▒ toparlamas─▒na yard─▒mc─▒ olur.

D─▒┼čar─▒ ├ž─▒k─▒n

├çok fazla yapay ─▒┼č─▒─ča maruz kalmak beyin enerjinizi tahrip eder, dikkatinizi olumsuz etkiler ve hatta uyku kalitenizi bile bozar. Bu nedenle beyninizi ┼čarj etmek i├žin daha fazla do─čal ─▒┼č─▒─ča ├ž─▒k─▒n, d─▒┼čar─▒da dola┼č─▒n.

Y├╝r├╝y├╝┼če ├ž─▒k─▒n

D─▒┼čar─▒da kendi kendinize y├╝r├╝meniz sadece egzersiz de─čildir, ayn─▒ zamanda zihninizi din├žle┼čtirir. Bir ara┼čt─▒rmada, d├╝zenli olarak do─ča y├╝r├╝y├╝┼čleri yapan kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n haf─▒za ve dikkat ├Âmr├╝n├╝n y├╝zde 20 oran─▒nda geli┼čti─či g├Âr├╝ld├╝.

Ayn─▒ anda birden fazla g├Ârevi yerine getirmeyin

Ayn─▒ anda birden ├žok ┼čeyi yapmaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒zda, sonunda s─▒k─▒l─▒rs─▒n─▒z, bo─čulursunuz. Buna ra─čmen bir anda ├žok i┼č yapmak verimlili─činizi etkiler, beyniniz ├╝zerinde de etkisi ├žoktur, beyninizin daha iyi ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ sa─člar. Ancak bunlar─▒n yan─▒nda sizi hata yapmaya sevkeder ve hayat─▒n─▒z daha fazla stresli olur. Bu nedenle ayn─▒ andan birden ├žok i┼č yapmaya kalkmay─▒n. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

├çi─č f─▒nd─▒─č─▒n faydas─▒ daha ├žok!

T├╝m├╝yle bir sa─čl─▒k deposu olan f─▒nd─▒k, beyin sa─čl─▒─č─▒ndan mutluluk hormonlar─▒na, diyabet riskini azaltmas─▒ndan kanserden korumaya dek ├žok ├Ânemli faydalar sa─čl─▒yor. Lezzetinin yan─▒ s─▒ra yap─▒s─▒nda bol miktarda lif bar─▒nd─▒r─▒yor.

Protein, karbonhidrat, antioksidanlar, B riboflavin, tiamin, niasin, piridoksin ve pantotenik asit gibi vitaminleri, kalsiyum, folat, ├žinko, potasyum, demir ve manganez gibi mineralleriyle sa─čl─▒─č─▒m─▒z a├ž─▒s─▒ndan adeta bir hazine.

Ac─▒badem Bak─▒rk├Ây Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzman─▒ Ay├ža G├╝lery├╝z┬áÔÇťF─▒nd─▒─č─▒n ├ži─č olarak t├╝ketilmesi durumunda besin de─čerlerinden ├žok daha fazla faydalanabiliriz. F─▒nd─▒─č─▒n kavrulma s├╝resinin uzamas─▒ f─▒nd─▒kta besin kay─▒plar─▒na sebep olurken, f─▒nd─▒─č─▒n i├žerisindeki sa─čl─▒kl─▒ ya─člar─▒n hasar g├Ârmesine ve okside olmas─▒na sebep olarak h├╝crelerimize zarar verebilecek serbest radikallerin olu┼čmas─▒na sebep olabiliyor. Kavrulmam─▒┼č f─▒nd─▒klar, kavrulmu┼č f─▒nd─▒klara oranla iki kat fazla antioksidan i├žerir. Bu nedenle f─▒nd─▒k al─▒rken ├ži─č (kavrulmam─▒┼č) olmas─▒na ├Âzen g├ÂstermeliyizÔÇŁ diyor. Beslenme ve Diyet Uzman─▒ Ay├ža G├╝lery├╝z, ├ži─č f─▒nd─▒kla gelen 10 fayday─▒ anlatt─▒, ├Ânemli uyar─▒lar ve ├Ânerilerde bulundu.

Ba─č─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ kuvvetlendiriyor

F─▒nd─▒k ya─č─▒ E vitamini a├ž─▒s─▒ndan zengin bir kaynak. E vitamini, k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝crelerinin par├žalanmas─▒n─▒ ├Ânleyerek anemi riskini azalt─▒yor. Do─čru kan dola┼č─▒m─▒, ate┼č, so─čuk alg─▒nl─▒─č─▒ ve di─čer hastal─▒klar─▒n olu┼čma riskini azaltarak ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini g├╝├žlendiriyor.

Sinirleri sa─člamla┼čt─▒r─▒yor

─░├žerdi─či besin ├Â─čeleriyle tam bir sa─čl─▒k deposu olan f─▒nd─▒k, B6 vitamini a├ž─▒s─▒ndan da zengin. B6 vitamini; elektrik sinyallerinin h─▒z─▒n─▒ ve verimlili─čini art─▒ran ve sinir sisteminin d├╝zg├╝n ┼čekilde ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ sa─člayan, sinirin k─▒l─▒f─▒ olan miyelinin yarat─▒lmas─▒ i├žin gerekli bir vitamin olarak biliniyor. Ayr─▒ca sinir sistemimizin sa─čl─▒kl─▒ bir ┼čekilde i┼člev g├Âsterebilmesi i├žin seratonin, melatonin ve epinefrin gibi hormonlar─▒n salg─▒lanmas─▒ B6 vitamininin deste─či ile oluyor.

Beyin sa─čl─▒─č─▒n─▒ koruyor

F─▒nd─▒kta, protonosiyanidinler, kersetin ve kaemferol gibi fitopkimyasal maddeler bulunuyor. Bu proantosiyaninler ÔÇśflavonoidlerÔÇÖ olarak adland─▒r─▒lan bir gruba ait. Flavonoidler beyin sa─čl─▒─č─▒n─▒ destekleyebiliyor. Ayr─▒ca triptofan ve izolosin aminoasitlerinden zengin oldu─čundan zihinsel ve psikolojik olarak ki┼činin kendisini daha iyi hissetmesini sa─čl─▒yor.

Tok tutuyor

F─▒nd─▒ktaki protein, lif ve y├╝ksek ya─č kompozisyonu, tokluk hissini art─▒r─▒yor, bu da a┼č─▒r─▒ yemeyi ├Ânlerken y├╝ksek kalori al─▒m─▒na kar┼č─▒ koruyor. Ancak gere─činden fazla f─▒nd─▒k t├╝ketimi, tam tersi etki yaparak kilo art─▒┼č─▒na yol a├ž─▒yor! ├ç├╝nk├╝ f─▒nd─▒─č─▒n enerjisi olduk├ža y├╝ksek. 1 avu├ž f─▒nd─▒k yakla┼č─▒k 25 grama, o da 150 kaloriye denk geliyor. Porsiyon miktar─▒na dikkat etmek ├Ânemli. 1 porsiyon 6-7 adet ├ži─č f─▒nd─▒─ča denk geliyor.

Diyabet riskini azalt─▒yor

Beslenme ve Diyet Uzman─▒ Ay├ža G├╝lery├╝z┬áÔÇŁAmerican Journal of Clinical Nutrition’da yay─▒nlanan 2015 ├žal─▒┼čmas─▒nda, diyabet hastalar─▒nda d├╝zenli olarak f─▒nd─▒k t├╝ketimi oldu─čunda daha g├╝├žl├╝ bir etki sa─člad─▒─č─▒, diyabetik olmayanlara g├Âre daha d├╝┼č├╝k kan ya─člar─▒na sahip oldu─ču g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r. Diyabet hastalar─▒ g├╝nl├╝k diyetlerine f─▒nd─▒k eklediklerinde glukoz intolerans─▒nda iyile┼čtirme g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝rÔÇŁ diyor.

K├Ât├╝ kolesterol├╝ d├╝┼č├╝r├╝yor

F─▒nd─▒k kalp sa─čl─▒─č─▒n─▒ koruyan sa─čl─▒kl─▒ ya─člar i├žeriyor. Oleik asit i├žin iyi bir kaynak ki oleik asit k├Ât├╝ kolesterol (LDL) seviyesinin d├╝┼č├╝r├╝lmesine yard─▒mc─▒ olurken, v├╝cutta iyi kolesterol├╝n (HDL) seviyesini y├╝kseltmeye fayda sa─čl─▒yor. D├╝zenli f─▒nd─▒k t├╝ketimi kolestrol├╝ y├╝zde 27 oran─▒nda d├╝┼č├╝r├╝yor. Bilimsel ├žal─▒┼čmalar, d├╝zenli olarak f─▒nd─▒k t├╝keten ki┼čilerin kalp krizinden dolay─▒ ├Âl├╝m riskini olduk├ža azaltt─▒─č─▒n─▒ g├Âsteriyor. Ayn─▒ zamanda f─▒nd─▒k demir, bak─▒r, selenyum, magnezyum, potasyum, fosfor, ├žinko gibi minerallerin do─čal kayna─č─▒ oldu─ču i├žin kalp sa─čl─▒─č─▒n─▒ koruyor.

Kansere kar┼č─▒ koruyor

Kanserli h├╝crelerin geli┼čimine neden olan fakt├Ârleri ortadan kald─▒rd─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝len f─▒nd─▒k, ayn─▒ zamanda v├╝cuttaki k├Ât├╝ niyetli h├╝creleri yok etmeye yard─▒mc─▒ olarak kanser olas─▒l─▒─č─▒n─▒ ├Ânl├╝yor. F─▒nd─▒kta bulunan bir bile┼čik olan beta-sitosterol meme ve prostat kanseri riskini azalt─▒yor.

Kab─▒zl─▒─č─▒ ├Ânl├╝yor

F─▒nd─▒ktaki y├╝ksek lif i├žeri─či, ba─č─▒rsak sa─čl─▒─č─▒ i├žin olduk├ža yararl─▒ bir rol ├╝stleniyor. Y├╝ksek lif t├╝ketimi ba─č─▒rsak hareketlerini aktif hale getirip, sindirim sisteminin i┼čini kolayla┼čt─▒rd─▒─č─▒ndan, g├╝nl├╝k yeterli miktarlarda ├ži─č f─▒nd─▒k t├╝ketimi kab─▒zl─▒─č─▒n tedavisinde kullan─▒labiliyor.

Kaslar─▒ g├╝├žlendiriyor

Beslenme ve Diyet Uzman─▒ Ay├ža G├╝lery├╝z┬áÔÇťMagnezyum, v├╝cuda giren ve ├ž─▒kan kalsiyum miktar─▒n─▒n d├╝zenlenmesinde ├žok ├Ânemli bir rol oynamaktad─▒r. Do─čru miktarda kalsiyum kas kas─▒lmalar─▒n─▒ olu┼čturur ve kaslar─▒n ihtiya├ž duyulmad─▒─č─▒nda dinlenmelerine izin verir. Magnezyum, bu sayede kas gerginli─čini azalt─▒r ve kas yorgunlu─čunu, spazm─▒, kramp ve a─čr─▒lar─▒ ├Ânlemek i├žin m├╝cadele eder. Y├╝ksek magnezyum seviyeleri ayn─▒ zamanda kas g├╝c├╝n├╝ art─▒rmaya yard─▒mc─▒ olurÔÇŁ diyor.

Erken ya┼članmay─▒ engelliyor

F─▒nd─▒kta bulunan antioksidanlar, cildinize zarar verebilecek serbest radikallerle m├╝cadele ederek, cildin daha sa─čl─▒kl─▒ g├Âr├╝nmesine yard─▒mc─▒ oluyor. Ayn─▒ zamanda UVA/ UVB ─▒┼č─▒nlar─▒n─▒n neden oldu─ču deri kanserinden cildi koruyor. Antioksidanlarla birlikte flavanoidler cilt h├╝crelerinin rejenerasyonunu uyar─▒yor. E vitamininin de deste─čiyle ├Âl├╝ h├╝creleri ortadan kald─▒rarak daha sa─čl─▒kl─▒ ve daha gen├ž g├Âr├╝n├╝ml├╝ bir cilt sa─čl─▒yor.