Kategoriler
Teknoloji

Art─▒k herkes kartal gibi g├Ârecek! Zoom yapan lensler geliyor

M├╝hendislerin geli┼čtirdi─či zoom yapabilen kontak lens ile art─▒k kartal gibi g├Âreceksiniz. G├Âz├╝n├╝z├╝ k─▒rpt─▒─č─▒n─▒zda harekete ge├žen lensler, gelecek i├žin umut vadediyor. 

Uzaktaki ku┼č s├╝r├╝s├╝n├╝ tespit etmek i├žin kamera veya d├╝rb├╝nlerin gerekmedi─či bir gelecek hayal edin. Bu hayal, ABDÔÇÖde bulunan California San Diego ├ťniversitesiÔÇÖnde g├Ârevli m├╝hendis Joe Ford liderli─čindeki ekibin geli┼čtirdi─či zoom yapabilen kontak lensle ├žok yak─▒nda ger├žek olacak. ├ç├╝nk├╝ ekip, tamamen g├Âz hareketleri taraf─▒ndan kontrol edilen ve zoom yapabilen kontak lens geli┼čtirdi.

G├Âz├╝n hareketlerini takip ediyor

G├Âz hareketlerinin olu┼čturdu─ču elektrook├╝lografik sinyalleri (yukar─▒, a┼ča─č─▒, sola, sa─ča, g├Âz k─▒rpma, ├žift g├Âz k─▒rpma) ├Âl├žen ekip, bu hareketlere do─črudan cevap veren yumu┼čak bir biyo-taklit lens ├╝retti. Bilim adamlar─▒n─▒n geli┼čtirdi─či ve verilen sinyallere ba─čl─▒ olarak odak uzunlu─čunu de─či┼čtirebilen bu lens, siz g├Âz a├ž─▒p kapayana kadar ya da g├Âzlerinizi 2 kez k─▒rpana kadar zoom yapabiliyor. 

Gelecek i├žin umut olacak

Ne kadar ┼č─▒k g├Âr├╝nseler de, bilim adamlar─▒ geli┼čtirdikleri bu kontak lensin gelecekte ÔÇťyapay retina, ayarlanabilir g├Âzl├╝kler ve uzaktan ├žal─▒┼čt─▒r─▒lan robotlarÔÇŁ alanlar─▒nda yard─▒mc─▒ olaca─č─▒n─▒ umuyorlar. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
galeri Teknoloji

Gelece─či ┼čekillendirecek 10 ke┼čif

Bilim adamlar─▒n─▒n yeni ke┼čifleri yak─▒n bir zamanda hayat─▒m─▒z─▒ daha da kolayla┼čt─▒racak. Geli┼čtirilmeye devam eden bu yenilikler sayesinde geceleri takt─▒─č─▒n─▒z kontak lenslerle etraf─▒n─▒z─▒ g├╝nd├╝z gibi g├Ârebilecek, cildinize uygulanan yamalar sayesinde ciddi hastal─▒klar daha iyi anla┼č─▒lacak.

BBC Focus dergisinde yer alan habere g├Âre, i┼čte gelece─či ┼čekillendirecek 10 ke┼čif:

10. Ak─▒ll─▒ t─▒bbi yamalar: T─▒bbi yama sa─čl─▒─č─▒n─▒z hakk─▒ndaki verileri toplayabilir ve uzun s├╝re cildinizin i├žine ila├ž enjekte edebilir. KoreÔÇÖde bulunan Seoul National UniversityÔÇÖde g├Ârevli bilim adamlar─▒, yamalar i├žin baz─▒ nano-materyaller geli┼čtirdiler. Bunlar aras─▒nda silikon nano-zarlardan yap─▒lm─▒┼č hareket sens├Âr├╝, alt─▒n nano-par├žac─▒klardan yap─▒lan bir haf─▒za ve ila├žla doldurulmu┼č silis nano-par├žac─▒klar bulunuyor. Bu teknolojiyi geli┼čtiren bilim insanlar─▒ gelecekte bu yamalar─▒n kalp yetmezli─či, epilepsi ve Parkinson gibi n├Ârolojik bozukluklar─▒n daha iyi anla┼č─▒lmas─▒na yard─▒mc─▒ olaca─č─▒n─▒ umut ediyor.

9. Gece g├Âr├╝┼čl├╝ kontak lens: Geceleri kontak lensleriniz sayesinde her ┼čeyi g├Ârmek ister miydiniz? Michigan UniversityÔÇÖde geli┼čtirilen grafen isimli materyalden yap─▒lan ─▒┼č─▒k dedekt├Âr├╝ gelecek vaadediyor. Infrared ─▒┼č─▒nlar─▒n─▒ alg─▒layan cihaz ┼ču anda t─▒rnak b├╝y├╝kl├╝─č├╝nde. Fakat bu cihaz bir kontak lense ya da cep telefonuna yerle┼čtirilebilecek kadar k├╝├ž├╝lecek.

8. Havayolu GPS hava durumunu destekliyor: Hava tahmincileri havan─▒n g├╝ne┼čli olaca─č─▒n─▒ s├Âylerken ├žo─čunuz sa─čnak ya─čmura yakalanm─▒┼čs─▒n─▒zd─▒r. ┼×imdi San DiegoÔÇÖda bulunan Scripps Deniz Bilimi Enstit├╝s├╝ taraf─▒ndan geli┼čtirilen sistem, ticari u├žaklar ├╝zerindeki GPSÔÇÖi kullanarak hava durumu ├Ârne─či geli┼čtiriyor. Sistem atmosferdeki farkl─▒ rak─▒mlar─▒n kesin ├Âl├ž├╝mlerini al─▒yor ve ├Âzellikle kas─▒rgaya e─čilimli b├Âlgelerde veri toplamak ├žok kullan─▒┼čl─▒.

7. Bilgisayar hatal─▒ y├╝z ifadelerini buluyor: Toronto ├ťniversitesiÔÇÖnde geli┼čtirilen bilgisayar sistemi ac─▒n─▒n y├╝zdeki hatal─▒ yans─▒mas─▒n─▒ insanlardan daha iyi tespit ediyor. Taklit edilen duygunun insanlar taraf─▒ndan ay─▒rt edilmesi ├žok zordur. Biraz e─čitim ve denemeden sonra insanlar sadece y├╝zde 55 ba┼čar─▒ oran─▒na sahipken bu bilgisayar program─▒ y├╝zde 85 ba┼čar─▒l─▒ oldu. Sistem ruhsal bozukluklar─▒n tedavisinin yan─▒ s─▒ra havaalan─▒ g├╝venli─činde ve yasal sistemlerde kullan─▒labilir.

6. V├╝cut saatinizi yeniden ayarlama: V├╝cut saatinizin ─▒┼č─▒k ve s─▒cakl─▒ktaki de─či┼čimlere kar┼č─▒ olan tepkisi CK1epsilon isimli bir enzim taraf─▒ndan kontrol ediliyor. Manchester ├ťniversitesiÔÇÖnde g├Ârevli bilim adamlar─▒n─▒n bulu┼ču jet lag (u├žakla seyahat esnas─▒nda d├╝nyan─▒n zaman dilimleri ge├žilirken insan v├╝cudunun bu h─▒zl─▒ zaman de─či┼čimine adapte olamamas─▒d─▒r) ile m├╝cadele etmede ve gece vardiyas─▒ nedeniyle uykunun bozulmas─▒n─▒ en aza indirmede ├Ânemlidir. CK1epsilon enzimi d├╝nyan─▒n 24 saatlik d├Ân├╝┼č├╝yle ilgili v├╝cut saatinizin bir bile┼čenidir. Ara┼čt─▒rmada, bu enzimden yoksun olan farelerin yeni bir ─▒┼č─▒k-karanl─▒k ortamda normalden daha h─▒zl─▒ uyum sa─člad─▒─č─▒ g├Âr├╝ld├╝.

5. Bulut panelleri: G├╝ne┼čsiz havada g├╝venilir bir enerji kayna─č─▒ olan g├╝ne┼č panellerinden yararlanamazs─▒n─▒z. Fakat ┼čimdi ─░ngiltereÔÇÖnin Ulusal Fizik Laboratuar─▒ s─▒radan g├╝ne┼č panellerinden daha verimli olan organik fotovoltaik h├╝cre fikriyle geldiler. ─░nce, esnek levhalar gelecekte cep telefonlar─▒n─▒z─▒ ve di─čer cihazlar─▒n─▒z─▒ ┼čarj edebilecek giysilere uygulanacak.

4. Sahte ele┼čtirileri tespit etme: Online al─▒┼čveri┼č g├╝n├╝m├╝zde h─▒zl─▒ bir geli┼čme kaydederken baz─▒ vicdans─▒z ┼čirketler taraf─▒ndan sahte ele┼čtiriler nedeniyle ceza ├Âdenmek zorunda kalabiliyor. ┼×imdi ise Rhode Island ├ťniversitesiÔÇÖnde g├Ârevli Yan Sun as─▒ls─▒z ele┼čtirileri tespit etmenin bir yolunu buldu. Sun sipari┼č edilen ├Ârneklerin de─čerlendirmelerini bulan ve sahte olanlar─▒ i┼čaret eden bir bilgisayar modeli geli┼čtirdi.

3. Ge├žici materyaller: Bir damla suda ├ž├Âz├╝lebilen elektrik tesisat─▒yla donat─▒lm─▒┼č Led ─▒┼č─▒k geli┼čtirildi. Bu eriyebilen ge├žici materyaller i├žin ilk ad─▒md─▒r. Uygulamalar aras─▒nda kendi kendini imha eden kredi kartlar─▒, ├ževreyi kirletmeyen iklim sens├Ârleri veya v├╝cudun i├žinde eriyen t─▒bbi cihazlar bulunuyor. Iowa Eyalet ├ťniversitesiÔÇÖnde g├Ârevli ekip ┼čimdiden rezistans ve kondansat├Âr├╝n de dahil oldu─ču ge├žici elektronik bile┼čenler geli┼čtirdi.

2. Daha ├ževreci ka─č─▒t: A─ča├ž hamuru i┼člendi─činde lignin olarak bilinen h├╝cre duvarlar─▒n─▒n bile┼čeninin kimyasallar ve ├žok fazla enerji kullanarak ├ž─▒kar─▒lmas─▒ gerekiyor. British Columbia ├ťniversitesiÔÇÖnde g├Ârevli bilim adamlar─▒ a─čac─▒ g├╝├žs├╝zle┼čtirmeden bu bile┼čeni par├žalamay─▒ daha kolay hale getirmek i├žin lignin maddesini modifiye ettiler.

1. Tasar─▒mc─▒ maya: Bilgisayarda maya kromozomu tasarland─▒ ve ba┼čar─▒l─▒ bir ┼čekilde ya┼čayan mayan─▒n i├žine dahil edildi. Bu ├Âkaryot kromozomun (bitki ├Âz├╝nde ve hayvan h├╝crelerinde genler ta┼č─▒yan yap─▒) ilk sentezidir. Mayadaki 16 kromozomdan biri olan sentetik kromozom yeni ├Âzelliklerle geli┼čtirildi. Gelecekte bilim adamlar─▒ sentetik mayay─▒ geli┼čtirerek nadir ila├žlar─▒n ├╝retilmesini ya da daha etkili biyoyak─▒t ├╝retimi yap─▒lmas─▒n─▒ umut ediyorlar. Mayan─▒n 6 bin geninin yakla┼č─▒k ├╝├žte biri insanlarla payla┼č─▒ld─▒. Ara┼čt─▒rma, NYU Langone Medical CenterÔÇÖs Institute for Systems GeneticsÔÇÖin y├Âneticisi Jef Boeke taraf─▒ndan y├╝r├╝t├╝ld├╝.

Kategoriler
Teknoloji

─░┼čte ge├žti─čimiz y─▒l─▒n en iyi bilim ve teknoloji yenilikleri

Ge├žti─čimiz y─▒l bilim ve teknoloji alan─▒nda bir s├╝r├╝ yenilik ve yeni ke┼čiflerle doluydu. Ba┼čka bir gezegende su bulunmas─▒ndan s├╝per antibiyotikler geli┼čtirilmesine kadar ├žok farkl─▒ yenilik bizlerle bulu┼čtu. 2016 y─▒l─▒nda da iyi ┼čeyler olmas─▒n─▒ umut ediyoruz.

─░┼čte 2015 y─▒l─▒n─▒n en iyi 10 yenili─či:
NASA Mars’ta su buldu:┬áBelki de bu d├╝nya d─▒┼č─▒ ya┼čam i├žin NASAÔÇÖn─▒n ara┼čt─▒rmas─▒ndaki en ├Ânemli bulgulardan biri olabilir. MarsÔÇÖta tuzlu suyun varl─▒─č─▒ ge├žti─čimiz y─▒l belgelendi. Suyun i├žindeki tuz miktar─▒n─▒n canl─▒ bulunup bulunmama olas─▒l─▒─č─▒n─▒ tespit edece─či a├ž─▒kland─▒. ┼×u anda suyun bizim bildi─čimiz ┼čekilde ya┼čam sa─člay─▒p sa─člamad─▒─č─▒ hen├╝z bilinmiyor.
B├╝y├╝k Hadron ├çarp─▒┼čt─▒r─▒c─▒s─▒:┬á2012 y─▒l─▒ndaki son ├žal─▒┼čmas─▒ndan beri b├╝y├╝k bir yenilenme ya┼čad─▒ktan sonra CERN laboratuar─▒nda tekrar aktif hale geldi. Partik├╝l ├žarp─▒┼čt─▒r─▒c─▒s─▒ par├žac─▒k fizi─čiyle ilgili kitaplar─▒n yeniden yaz─▒lmas─▒na yol a├žacak ke┼čifler yapmak i├žin haz─▒r bekliyor.
Li-Fi ortam─▒:┬áYeni Li- Fi teknolojisi Wi-FiÔÇÖden 100 kat daha h─▒zl─▒d─▒r. Ara┼čt─▒rmalara g├Âre, yeni alternatif teknoloji ─▒┼č─▒k ileti┼čimini kullanarak y├╝ksek h─▒zda veri yay─▒yor.
Temiz okyanus projesi:┬áOrijinali 2013 y─▒l─▒nda kurulmas─▒na ra─čmen proje ilk deneylerini 2015 y─▒l─▒n─▒n Ekim ay─▒nda ba┼člatt─▒. Fikir basit: y├╝zen kollu bir platform okyanuslarda biriken ├ž├Âpleri toplamak ve engellemek i├žin okyanusun do─čal ak─▒nt─▒lar─▒n─▒ kullanmak. Deniz ya┼čaman─▒ korumak i├žin a─člar yerine bu ├žubuklar kullan─▒lacak.
G├╝ne┼č enerjili bisiklet yolu:┬áBu proje beklenenden daha verimli oldu. D├╝nyadaki ilk g├╝ne┼č enerjili yol AmsterdamÔÇÖda bulunan 70 metre uzunlu─čundaki Solaroad isimli bisiklet yolu. Bisiklet yolu saatte 3 bin kilowattÔÇÖtan fazla ├╝retim ile planlanandan daha fazla enerji ├╝retti. Bu miktar k├╝├ž├╝k bir ailenin bir y─▒l i├žin enerji ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒lamaya yetiyor. Ayr─▒ca uygulamada bisikletler kullan─▒ld─▒─č─▒ i├žin 2 kat ├ževre dostu.
Bilim adamlar─▒ dirence kar┼č─▒ etkili yeni antibiyotik ke┼čfetti:┬áBir grup ara┼čt─▒rmac─▒ diren├žli bakterileri yok eden yeni bir s├╝per antibiyotik bile┼čeni geli┼čtirdi. Di─čer ila├žlara kar┼č─▒ diren├ž geli┼čtiren patojenlere kar┼č─▒ da ilac─▒n etkili oldu─ču s├Âylendi.
Google ve NASAÔÇÖn─▒n kuantum bilgisayar─▒ normal bir bilgisayardan 100 milyon kez daha h─▒zl─▒:┬áGoogle ve NASA m├╝hendisleri geli┼čtirdikleri D-WAVE 2X isimli kuantum bilgisayarla yap─▒lan testlere g├Âre, yeni bilgisayar s─▒radan bir bilgisayardan 100 milyon kez daha h─▒zl─▒ oldu─ču belirlendi. Tek ├žekirdekli geleneksel bilgisayar─▒n 10.000 y─▒l gibi bir s├╝reyi alabilecek bir g├Ârevi kuantum bilgisayar sadece bir saniye i├žinde yerine getiriyor.
Genle┼čen s├╝ngerler sava┼č yaralar─▒n─▒ h─▒zl─▒ ve kolayca ├Ârt├╝p bir├žok ki┼činin hayat─▒n─▒ kurtaracak:┬áRevMedx taraf─▒ndan geli┼čtirilen bu teknolojide, kan ak─▒┼č─▒n─▒ durdurmak i├žin k├╝├ž├╝k s├╝ngerler kullan─▒l─▒yor. Kanama noktas─▒na yerle┼čtirilince s├╝nger 15 saniye i├žinde geni┼čliyor ve yaray─▒ tamamen sar─▒yor. En ├Ânemlisi s├╝nger yaran─▒n kapal─▒ kalmas─▒ i├žin yeterli bir bask─▒ uyguluyor. Sava┼č alan─▒nda d─▒┼čar─▒dan ba┼čka bir bask─▒ya gerek kalm─▒yor.
SpaceX yeniden kullan─▒labilen uzay roketi olu┼čturdu:┬áSpaceX firmas─▒ uzay g├Ârevi maliyetlerini ciddi bir ┼čekilde azaltmak i├žin harekete ge├žti ve yeniden kullan─▒labilen uzay roketi olu┼čturup uzay turizmini ve MarsÔÇÖa seyahati daha ger├žekle┼čtirilebilir hale getirmek i├žin ├žal─▒┼č─▒yor. Bug├╝ne kadar kullan─▒lan roketler yeniden kullan─▒lam─▒yordu ve her f─▒rlatma i├žin yeni bir roket yap─▒lmas─▒ gerekiyordu.
Bilim adamlar─▒ yeni bir kuantum ─▒┼č─▒nlanma rekoru k─▒rd─▒:┬áKuantum ─▒┼č─▒nlanma kuantum bilgisinin bir vericiden bir al─▒c─▒ b├Âlgesine kuantum dola┼č─▒m─▒ yard─▒m─▒yla g├Ânderilmesi s├╝recidir. Bu bir nakil y├Ântemi de─čil, bir ileti┼čim ┼čeklidir. Bu teknolojiyle bilgi g├Ândermek ekipmanlar─▒n m├╝kemmel ┼čekilde hizalanmas─▒ ve sinyalin do─čru bir ┼čekilde al─▒nmas─▒ ├Ânemli oldu─ču i├žin bir hayli ustal─▒k gerektiriyor. Ancak Amerikan Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstit├╝s├╝ÔÇÖnden bilim adamlar─▒ ge├žti─čimiz g├╝nlerde kuantum ─▒┼č─▒nlanma alan─▒nda hi├ž denenmemi┼č bir ┼čaheser geli┼čtirdiler. Ara┼čt─▒rmac─▒lar bir fotondan bilgiyi optik kablo arac─▒l─▒─č─▒yla 101 kilometre uza─ča ta┼č─▒may─▒ ba┼čard─▒lar. (Vasfiye ├ľzcanbaz)