Kategoriler
Akt├╝el

Binlerce y─▒ld─▒r insanlar─▒ b├╝y├╝leyen al├ž─▒ta┼č─▒ g├Âlleri

B├╝y├╝leyiciyi bir manzaraya ev sahipili─či yapan Shark K├Ârfezi’nin etraf─▒na da─č─▒lm─▒┼č, ├Âzellikle Francois Peron Ulusal Park─▒’ndaki Peron Yar─▒madas─▒ i├žinde, yerel olarak ÔÇťbirridalarÔÇŁ olarak bilinen al├ž─▒ta┼č─▒ tuz g├Âlleri g├Ârenleri ┼ča┼č─▒rt─▒yor.

Avustralya k─▒tas─▒n─▒n en bat─▒ noktas─▒ olan Hint Okyanusu’nun yan─▒nda, ola─čan├╝st├╝ do─čal ├Âzelliklere sahip ve D├╝nya Miras─▒ listesinde yer alan Shark K├Ârfezi’nde bulunan birridalar, deniz seviyelerinin bug├╝n oldu─čundan ├žok daha y├╝ksek oldu─ču binlerce y─▒l ├Ânceki d├Ânemde, kum tepelerinin aras─▒nda karayla kapl─▒ tuzlu g├Âlleriydi. Amusing Planet’te yer alan habere g├Âre, su g├Âl taban─▒na b─▒rak─▒lan kire├ž s├╝lfat bak─▒m─▒ndan zengindi. Deniz seviyesi d├╝┼čt├╝─č├╝nde g├Âller arkas─▒nda tuzlu ├žukurlar olu┼čturarak kurudu ve kire├ž s├╝lfat buharla┼čarak gev┼ček, toz halindeki al├ž─▒ta┼č─▒ haline geldi.

Birridalar dairesel veya oval bi├žiminde yakla┼č─▒k 100 metre ila 1 kilometre geni┼čli─čindedir. Genelde hendek benzeri bir ├ž├Âk├╝nt├╝ ile ├ževrelenmi┼č merkezi y├╝kseltilmi┼č bir platformdan olu┼čur. Merkez b├Âl├╝m, yakla┼č─▒k 10.000 y─▒l ├Ânce, ge├ž Pleistosen D├Ânemi boyunca su tablas─▒n─▒n seviyesine tekab├╝l eder. Bug├╝n, ├žok y├╝ksek k─▒┼č gelgitlerinde veya ┼čiddetli ya─č─▒┼člardan sonra, yeralt─▒ suyu seviyesi y├╝kseltildi─činde, bu hendekler s─▒─č bir su seviyesine kadar suyla dolar. Birridaslar─▒n ├žo─ču, ya─čmurun ard─▒ndan aylarca suyu tutar. Bu zamanlarda uyuyan yumurtalar yumurtadan ├ž─▒kar ve bu g├Âller tuzlu su karidesi, at nal─▒ yenge├žleri ve di─čer omurgas─▒zlarla doludur. K─▒z─▒l boyunlu (Calidris ruficollis) Kaum Ku┼ču ve K─▒y─▒ ├çamur ├çullu─ču (Limosa lapponica) gibi┬á Sibirya’dan daha uzak bir mesafeden Shark K├Ârfezi’ne g├Â├ž eden ku┼člara da yuva g├Ârevi ├╝stlenir.

Bu tuz g├Âllerini Francois Peron Ulusal Park─▒ÔÇÖnda gezerken g├Ârebilirsiniz, ancak en iyisi havadan bir b├╝t├╝n olarak g├Ârmektir. (Vasfiye ├ľzcanbaz)