Kategoriler
Akt├╝el galeri

Sular─▒n bulu┼čmas─▒!

Brezilya’daki Rio Negro ile ├žamur renkli Amazon Nehirleri ‘Sular─▒n Bulu┼čmas─▒’ olarak bilinen yerde birle┼čmesine ra─čmen yan yana birbirine kar─▒┼čmadan kilometrelerce ak─▒yor.

Kuzey BrezilyaÔÇÖda Manaus kentinden yakla┼č─▒k 10 kilometre ilerisindeki ┼čehre do─čru akan siyah Rio Negro Nehri ile ├žamur renkli Amazon Nehri bulu┼čmas─▒na ra─čmen sular─▒ birbirine kar─▒┼čm─▒yor. Nehirler 6 kilometre boyunca yan yana ak─▒yor ve buras─▒ ‘Sular─▒n Bulu┼čmas─▒’ olarak biliniyor. Amazon Nehri ├╝zerinde ve d├╝nyadaki birka├ž yerde daha g├Âr├╝lebilen bu ola─čan├╝st├╝ olay─▒n ya┼čand─▒─č─▒ yer Brezilya’n─▒n en ├žok turist ├žeken yerlerinden birisi.

‘Siyah Nehir’ anlam─▒na gelen Rio Negro, Amazon’un en b├╝y├╝k aya─č─▒ ve d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k siyah renkli suyu olan nehridir. Bu renk ya─čmur ormanlar─▒ ve batakl─▒klarda eriyip ├ž├╝r├╝m├╝┼č bitkisel maddelerden geliyor. Siyah nehrin asit seviyesi ├žok y├╝ksek ve ├ž├Âkelti oran─▒ ├žok az. Di─čer yandan Amazon nehrinin sular─▒ kum, ├žamur ve yar─▒klar nedeniyle yo─čun k─▒vaml─▒. Zaten kahverengi rengi de buradan geliyor.

Farkl─▒ bile┼čenleri, yap─▒ ta┼člar─▒ nedeniyle iki nehir de farkl─▒ su yo─čunlu─čuna, h─▒z─▒na ve s─▒cakl─▒─č─▒na sahip. Bu nedenle birbirine kar─▒┼čmaktan ka├ž─▒n─▒yorlar. AmazonÔÇÖun daha serin, yo─čun ve h─▒zl─▒ sular─▒ NegroÔÇÖnun daha ─▒l─▒k ve yava┼č sular─▒ belirgin bir s─▒n─▒r olu┼čturuyor. 6 kilometre bu ┼čekilde akt─▒ktan sonra sular A┼ča─č─▒ Amazon Nehri’ni olu┼čturmak i├žin birle┼čiyor.

Tur ┼čirketleri nehirlerin bulu┼čtu─ču bu noktaya tekne turlar─▒ d├╝zenliyor. Tur i├žin en iyi zaman nehirlerin kabar─▒k oldu─ču Ocak ile Temmuz aylar─▒ aras─▒d─▒r. Bu turlar genellikle su ├╝st├╝nde y├╝zen nil├╝ferlerin de foto─čraflanmas─▒ i├žin Janauary Ekolojik Park─▒ turuyla paket haline getiriliyor. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Akt├╝el

Esir kamp─▒ de─čil alt─▒n madeni

1980ÔÇÖli y─▒llar─▒n ba┼člar─▒nda ilkel ├žal─▒┼čma ┼čartlar─▒yla tepki ├žeken alt─▒n madeni yeniden ├žal─▒┼čma haz─▒rlan─▒rken adeta esir kamp─▒n─▒ and─▒ran eski g├Âr├╝nt├╝ler yeniden g├╝ndeme geldi.

├ç─▒plak Da─č anlam─▒ndaki bu maden, BrezilyaÔÇÖda Amazon NehriÔÇÖnin denize d├Âk├╝ld├╝─č├╝ yerin 430 kilometre g├╝neyinde yer al─▒yor. Bu tarihten birka├ž y─▒l ├Ânce bir ├žocuk nehirin k─▒y─▒s─▒nda 6 gram a─č─▒rl─▒─č─▒nda k├╝l├že alt─▒n bulmas─▒ modern tarihte b├╝y├╝k bir alt─▒n yar─▒┼č─▒n─▒ tetikledi. H─▒zl─▒ zengin olma r├╝yas─▒yla motive olan onbinlerce madenci a├ž─▒k alandaki kar─▒nca s├╝r├╝s├╝ gibi g├Âr├╝nt├╝ler olu┼čturarak bu madene indi. Bu d├Ânemde madende ├žal─▒┼čan i┼č├žilerin ya┼čad─▒─č─▒ tehlikeli ko┼čullar, o d├Ânemde Brezilyal─▒ foto─čraf├ž─▒ Sebasti├úo SalgadoÔÇÖnun objektifine yans─▒m─▒┼čt─▒.

Brezilyal─▒ foto─čraf├ž─▒n─▒n en ├žok ba┼č d├Ând├╝ren foto─čraflar─▒ aras─▒nda biri de y├╝zlerce i┼č├žinin uzun merdivenleri t─▒rmand─▒─č─▒n─▒ g├Âsteren seri yer al─▒yor. Salgado, ├žekti─či foto─čraflarla ilgili ┼čunlar─▒ s├Âyl├╝yor: ÔÇťT├╝ylerim diken diken oldu. ─░nsanl─▒k tarihinin ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒ gibi, zamanda yolculuk ettim.ÔÇŁ

Da─č─▒n zirvesi boyunca Serra Pelada madeninde ├žok k├Ât├╝ ko┼čullar alt─▒nda 100 bin kaz─▒c─▒ ya da elmas avc─▒s─▒ ├žal─▒┼č─▒yordu. ┼×iddet, ├Âl├╝m ve k├Ât├╝ye kullanma gibi olumsuzluklar vard─▒. Kaz─▒c─▒lar a├ž─▒k maden oca─č─▒ i┼čletmesinin alt─▒nda topra─č─▒n i├žlerini kazd─▒lar, topra─č─▒ 30-60 kilogram a─č─▒rl─▒─č─▒ndaki ├žuvallara doldurdular ve a─č─▒r ├žuvallar─▒ a─ča├ž ve ip merdivenler arac─▒l─▒─č─▒yla alt─▒n─▒n elendi─či 400 metre y├╝ksekli─čindeki madenin tepesine ta┼č─▒d─▒. Ortalama olarak i┼č├žilere kazd─▒klar─▒ ve ta┼č─▒d─▒klar─▒ her ├žuval i├žin 20 cent verildi. Alt─▒n bulurlarsa fazladan para ald─▒lar. Buradaki kasabada ise her ay 60-80 aras─▒nda faili me├žhul cinayet i┼členiyordu.

Alt─▒n ke┼čfinden 3 ay sonra Brezilya ordusu madenciler ile i┼č├žiler aras─▒ndaki anla┼čmazl─▒klar─▒ ve i┼č├žilerin s├Âm├╝r├╝lmesini ├Ânlemek i├žin idareyi eline ald─▒. Madende resmi olarak 45 ton alt─▒n tespit edildi, fakat t├╝m alt─▒n─▒n y├╝zde 90ÔÇÖ─▒n─▒n Serra Pelada madeninin gizlice el alt─▒ndan ka├ž─▒r─▒ld─▒─č─▒ tahmin ediliyor.

Ancak ard─▒ndan madenin ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ ├Ânlemek i├žin maden oca─č─▒na su dolduruldu ve giri┼č yasakland─▒. Yap─▒lan jeolojik ara┼čt─▒rmalara g├Âre, madende ├žamur g├Âl├╝n├╝n alt─▒nda g├Âm├╝l├╝ 20-50 ton aras─▒nda alt─▒n bulunuyor.

2012 y─▒l─▒nda, zengin olma umuduyla son 20 y─▒ld─▒r dokunulmayan maden i├žin Brezilyal─▒ kooperatif ┼čirketi Serra PeradaÔÇÖy─▒ a├žmas─▒ i├žin maden arama lisans─▒ verildi. (Vasfiye ├ľzcanbaz)