Kategoriler
Ya┼čam

├çocuklara sebzeyi sevdirmek sand─▒─č─▒n─▒z kadar zor de─čil!

Brokoli, lahana, p─▒rasa, ─▒spanak, karnabahar, kereviz, bamya ve daha bir├žok sebzeler i├žerdikleri vitamin, mineral ve liflerle ├žocuklar─▒n sa─čl─▒kl─▒ b├╝y├╝me ile geli┼čimlerinde anahtar rol ├╝stleniyorlar.┬á Bu kadar faydas─▒na ra─čmen ├žocuklara sebze yedirmek ├žok zor. ├çocu─čun sebzelere al─▒┼čmas─▒ i├žin ├Âncelikle istemedi─činde inatla┼čmamal─▒s─▒n─▒z.

Sebzeler, h├╝crelerin yenilenmesi, doku onar─▒m─▒ ve sa─čl─▒kl─▒ g├Âzler, kemikler, di┼čler ile sa├žlar i├žin d├╝zenli olarak sebze yemek gerekir. Ayn─▒ zamanda sebzeler, v├╝cudun ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini g├╝├žlendirerek hastal─▒klardan korunmaya yard─▒m eder. Buna ra─čmen ├žocuklar─▒n ├žo─ču k├Âfte, makarna patates k─▒zartmas─▒ veya ├že┼čitli abur cuburlar yerine sebzeyi g├Ârd├╝klerinde yemek istemezler.

Elinde tabakla bir lokma daha sebze yesin diye ├žocu─čunun ard─▒ndan ko┼čturan, sebzeleri ├žorban─▒n veya makarna sosunun i├žine ekleyerek gizlice yedirmeye ├žal─▒┼čan ebeveynlerin say─▒s─▒ az─▒msanmayacak kadar ├žok. Fakat,┬ásebzeleri kamufle ederek yedirmeye ├žal─▒┼čman─▒n ├žocu─čun o sebzeyi tek ba┼č─▒na tan─▒mamas─▒na, tad─▒n─▒ bilmemesine ve ilerleyen zamanlarda sebzeyi tek ba┼č─▒na yemeyi reddetmesine neden olabilece─či s├Âyleyen Ac─▒badem Fulya Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzman─▒ Melike ┼×eyma Deniz ├žocuklara sebzeyi sevdirmenin 8 p├╝f noktas─▒n─▒ anlatt─▒, ├Ânemli uyar─▒larda bulundu.

├ľncelikle sebze istemeyen ├žocukla inatla┼čmay─▒n

Sebzeleri sevdirmenin yolu ├Âncelikle kararl─▒ ve sab─▒rl─▒ bir tutum i├žerisinde olman─▒zdan ge├žiyor. Israrl─▒ davranmak ve onunla inatla┼čmak anlam─▒na gelmiyor. ├çocu─čunuza sebze yemesi veya sebze yeme─čini bitirmesi konusunda ─▒srarc─▒ davran─▒rsan─▒z, onun gerginlik dolu yemek deneyimi sebzeleri her zaman reddetmesine neden olabilir. ÔÇśBu yemekten yemek ister misin?ÔÇÖ gibi sorular sorarak s├Âz hakk─▒ tan─▒mal─▒s─▒n─▒z. E─čer istemedi─čini belirtirse sebzelerin faydalar─▒n─▒ anlatabilir, bir sonraki sebze al─▒┼čveri┼čine birlikte ├ž─▒karak onun istedi─či, ilgisini ├žeken sebzeleri alabilirsiniz.

Birlikte sebze al─▒n

Genellikle ├žocu─čumuza 2-3 kez sebze yedirmeye ├žal─▒┼č─▒yor, sonra da ”Bu sebzeyi sevmiyor, a├ž kalmas─▒n, sevdi─či yiyecekleri haz─▒rlayay─▒m.” ┼čeklinde hatal─▒ bir d├╝┼č├╝nceye kap─▒l─▒r─▒z. Asl─▒nda, ├žocu─čunuzun bir besini sevebilmesi i├žin onu en az 8-9 kez sofrada g├Ârmesine ve tan─▒mas─▒na f─▒rsat vermeniz gerekiyor.

Ak┼čam masaya hep beraber oturun

├çocuklara sebzeyi sevdirmenin en ├Ânemli yollar─▒ndan biri de, sofraya hep birlikte oturman─▒z ve yemek yemeye zaman ay─▒rmak gerekti─čini ona a┼č─▒laman─▒z. Oyun oynarken, televizyon izlerken, elinde tablet varken yeme─če zorlanan ├žocuklar i├žin yemek yemek eziyete d├Ân├╝┼č├╝yor. Bu nedenle, bebeklikten ba┼člayarak sizinle birlikte sofraya oturmal─▒. Sofrada birlikte otururken, ├žocu─čunuzun yan─▒nda e┼činiz veya yak─▒nlar─▒n─▒zla sebzelerin lezzeti ve yararlar─▒na y├Ânelik sohbet edin. B├Âylelikle sebzelere ├Âzenmesini sa─člayabilirsiniz.

├çocuklar aileyi ├Ârnek al─▒r

Hareketlerimiz her zaman s├Âylediklerimizden ├žok daha etkili oluyor. ├çocuklar─▒n yan─▒nda herkesin mutlaka sebze yemesi gerekir. ├ľrne─čin baba sebze yeme─či istemeyerek taba─č─▒n─▒ bulgur pilav─▒yla doldurursa ├žocuk hem sebzenin k├Ât├╝ oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝r, hem de ba┼čka se├ženekleri oldu─čunu bilerek ona g├Âre davranabilir.

Sebze yeme─čini birlikte haz─▒rlay─▒n

Yeme─či birlikte haz─▒rlaman─▒z ├žocu─čunuzun sebzenin her a┼čamas─▒n─▒ g├Ârmesini sa─člad─▒─č─▒ gibi, kendisi de emek harcad─▒─č─▒ i├žin yerken reddetmek istemeyecektir. Yemek haz─▒rl─▒k s├╝reci onun i├žin bir oyun haline d├Ân├╝┼čerek keyifli zaman ge├žirdi─či bir aktivite gibi oldu─čunda yapt─▒─č─▒ yeme─čin tad─▒n─▒ merak edecektir.

Sebzeleri farkl─▒ ┼čekilde haz─▒rlay─▒n

├çocuklar i├žin yemeklerin sunumunun da ├žok ├Ânemli oldu─čunu atlamamak gerekiyor. ├çocu─čunuz kar─▒┼č─▒k bir yemek yerine daha sade ve tek renk yemekleri seviyor olabilir ya da renkli buldu─ču yemekler daha ├žok ilgisini ├žekebilir.

Kategoriler
Ya┼čam

Portakaldan daha fazla C vitamini i├žeren 12 yiyecek

K─▒┼č aylar─▒nda grip ve so─čuk alg─▒nl─▒─č─▒na kar┼č─▒ v├╝cudunuzun savunma sistemi geli┼čmesini istiyorsan─▒z, taba─č─▒n─▒z─▒ bol miktarda C vitamini i├žeren sebze ve meyvelerle doldurmal─▒s─▒n─▒z. Ancak sadece portakal─▒n bol bol C vitamini i├žerdi─čini d├╝┼č├╝nmeyin.

Health isimli internet sitesinde yer alan habere g├Âre, C vitamini ger├žekte so─čuk alg─▒nl─▒─č─▒n─▒ ├Ânlemiyor, hastal─▒─č─▒n s├╝resini ve belirtilerin ┼čiddetini azaltmaya yard─▒m ediyor. Buna ra─čmen, 69,7 miligram C vitamini i├žeren portakal bir├žok meyve ve sebzeden daha az vitamin sa─čl─▒yor. ─░┼čte portakaldan daha fazla C vitamini bulunduran sebze ve meyveler:

Ac─▒ biber

Yar─▒m kase do─čranm─▒┼č ya da dilimlenmi┼č k─▒rm─▒z─▒ ac─▒ biber 107,8 miligram C vitamini sa─člar. Buffalo ├ťniversitesiÔÇÖnde g├Ârevli ara┼čt─▒rmac─▒lar bibere ac─▒l─▒k veren capsaicin isimli bile┼čenin eklem ve kas a─čr─▒lar─▒n─▒ iyile┼čtirmeye yard─▒mc─▒ oldu─čunu tespit ettiler.

K─▒rm─▒z─▒ dolmal─▒k biber

Bir kase k─▒rm─▒z─▒ dolmal─▒k biber, 190 miligram ile neredeyse bir portakaldan 3 kat daha fazla C vitamini i├žerir. K─▒rm─▒z─▒ biberler ayr─▒ca g├Âz sa─čl─▒─č─▒n─▒ destekleyen iyi bir A vitamini kayna─č─▒d─▒r.

Ye┼čil dolmal─▒k biber

Bir kase ye┼čil dolmal─▒k biberde 120 miligram C vitamini bulunur. Bu da g├╝nl├╝k alman─▒z gereken C vitamini ihtiyac─▒n─▒z─▒n y├╝zde 200ÔÇÖ├╝n├╝ kar┼č─▒lar. Ayr─▒ca bu biberler harika bir lif kayna─č─▒d─▒r.

Karalahana

Bir tabak karalahanada 80.4 gram C vitamini ile g├╝nl├╝k A vitamini ihtiyac─▒n─▒z─▒n iki kat─▒ ve ├Ânerilen K vitaminin 7 kat─▒ kadar vitamin vard─▒r. Ayr─▒ca bol miktarda mineral ile ya─čl─▒ asitler bulunur.

Brokoli

Bu k─▒v─▒rc─▒k sebzenin bir porsiyonunda 132 miligram C vitamini ve bol miktarda lif bulunurken sadece 30 kalori var. Ara┼čt─▒rmalara g├Âre, brokoli kanseri ├Ânleyen ├Âzelliklere sahip.

Papaya

Ara┼čt─▒rmalar, papaya yemenin sin├╝sleri a├žmaya, cildinizi parlatmaya ve kemiklerinizi g├╝├žlendirmeye yard─▒m etti─čini g├Âsteriyor. Bir kase papayada 88,3 miligram C vitamini bulunuyor.

Çilek

Bir kasesinde 84,7 miligram C vitamini bulunurken, bunun yan─▒nda kalp sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒ destekleyen folat ve di─čer bile┼čenler mevcuttur. Ayr─▒ca ├žilek di┼člerinizin do─čal olarak beyazlamas─▒na yard─▒m eder.

Karnabahar

─░ster ha┼člay─▒n, ister k─▒zart─▒n k├╝├ž├╝k bir karnabahar size 127.7 miligram C vitamini sa─člar. Ayr─▒ca 9 gram lif ve 5 gram da protein sunar.

Br├╝ksel lahanas─▒

Bu k├╝├ž├╝k lahanalar kanseri ├Ânleyen fitobesinler ve lifle doludur, ayr─▒ca 74,8 miligram da C vitamini bulundurur. Kavurarak ac─▒ms─▒ tad─▒n─▒ do─čal bir tatl─▒l─▒─ča d├Ân├╝┼čt├╝rebilirsiniz.

Ananas

78,9 miligraml─▒k C vitaminine ilave olarak, ananas bromelain isimli bir enzim i├žerir. Bu enzim g─▒dalar─▒n par├žalanmas─▒na ve ┼či┼čkinli─čin azalmas─▒na yard─▒m eder. Ayr─▒ca bu enzim do─čal bir antiinflamatuard─▒r.

Kivi

Sadece iki tane kivide 137.2 miligram C vitamini vard─▒r. Bu t├╝yl├╝ meyve ayr─▒ca bak─▒r ve potasyum a├ž─▒s─▒ndan da zengindir.

Mango

Tropik bir meyve olan mangoda 122.3 miligram C vitamini bulunur. Ayr─▒ca iyi bir A vitamini kayna─č─▒ olan mango, ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminde kilit rol oynar, g├Âz sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒ da korur. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Teknoloji

U├žaklar─▒n yayd─▒─č─▒ zararl─▒ maddeler bioyak─▒t ile azalacak

Brokoli ve lahanan─▒n da dahil oldu─ču hardal ailesinden bir ot olan ‘Carmelina’dan ├╝retilen┬áyak─▒t, petrolden ├╝retilen jet yak─▒t─▒ndan y├╝zde 80 daha az sera gaz─▒ emisyonu ├╝retiyor.

BBC Focus Dergisi’nin┬áhaberine g├Âre u├žaklar, b├╝y├╝k miktarlarda jet motorlar─▒nda kullan─▒lan yak─▒t─▒ y├╝ksek irtifalarda yak─▒yor. Ancak, ─░ngiltereÔÇÖde 2005ÔÇÖte 180 milyon olan yolcu say─▒s─▒n─▒n h─▒zl─▒ bir ┼čekilde artarak gelecek 25 y─▒l i├žinde 475 milyona ├ž─▒kaca─č─▒ tahmin ediliyor.

├çOK AZ G├ťBRE YET─░YOR

Michigan Teknik ├ťniversitesiÔÇÖnden Profes├Âr David Shonnard, bitkinin ekilmesinden solup gidene kadar t├╝m ya┼čam d├Âng├╝s├╝ i├žinde carmelina bitkisinin karbondioksit emisyonunu analiz etti. Bitkinin bioyak─▒t oldu─čunu buldu. ├ç├╝nk├╝, bitkinin yeti┼čmesi i├žin sadece ├žok az miktarda g├╝bre gerekiyor ve fazla miktarda jet yak─▒t─▒na d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lebilen ya─č ├╝retiyor. AmerikaÔÇÖda g─▒da ├╝retimini etkilemeycek ┼čekilde 5 milyon acre bitki ekilebilece─čini belirten Shonnard, ÔÇťY─▒lda bir milyar galon jet yak─▒t─▒ ├╝retmek i├žin yeterli miktarda carmelina ya─č─▒ elde edilebilirÔÇŁ dedi.

ZARARLAR KAR┼×ILA┼×TIRILMALI

Bioyak─▒tlar─▒n iklim de─či┼čikli─či problemlerine bir ├ž├Âz├╝m oldu─ču konusunda abart─▒l─▒ reklamlar yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen Shonnard, ge├ženlerde bu durumu k├Ât├╝leyen bir gazete yaz─▒s─▒ g├Ârd├╝─č├╝n├╝ de a├ž─▒klad─▒. T├╝m bioyak─▒tlar ├ževresel hasar i├žin potansiyel risk ta┼čd─▒─č─▒n─▒ ifade eden Profes├Âr David Shonnard, bu potansiyel riskin fosil yak─▒tlarla kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒lmas─▒ gerekti─čini kaydetti.┬áCarmelina bioyak─▒t─▒, u├žaklar taraf─▒ndan ├╝retilen karbon emisyonu hakk─▒nda art─▒k endi┼čelenmemiz gerekti─či anlam─▒na m─▒ geliyor? Manchester ├ťniversitesiÔÇÖnin Tyndall MerkeziÔÇÖnden s├╝rd├╝r├╝lebilir g├╝├ž uzman─▒ Dr. Paul Upham, b├Âyle d├╝┼č├╝nm├╝yor. Bioyak─▒tlar─▒n tek cevap olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen Upham, ÔÇť─░lk ├Âncelik, nakliyede enerji kullan─▒m─▒ i├žin a┼č─▒r─▒ talebi azaltmak olmal─▒ÔÇŁ dedi. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

V├╝cudun savunma mekanizmas─▒n─▒ destekliyorlar

Brokoli, lahana, karnabahar gibi sebzelerde bulanan kimyasal─▒n v├╝cudun do─čal savunma mekanizmas─▒n─▒ destekledi─či tespit edildi.

The Imperial College LondonÔÇÖda g├Ârevli bir grup ara┼čt─▒rmac─▒, Nrf2 isimli proteinin hastal─▒─ča e─čilimli olan damarlar─▒ plak olu┼čumana kar┼č─▒ korudu─čunu g├Âsterdi. Brokoli gibi ye┼čil turpgiller familyas─▒ndan gelen bitkilerde bulunan kimyasal ile yap─▒lan tedavi, hastal─▒─ča yatk─▒n b├Âlgelerde Nrf2 proteinini faaliyete ge├žiriyor.

Brokolide do─čal olarak bulunan s├╝lforapan maddesi v├╝cuttaki Nrf2 konsantrasyonu art─▒rarak, y├╝ksek riskli b├Âlgelerde iltihaplanmay─▒ azalt─▒─č─▒n─▒ belirten ara┼čt─▒rmac─▒lar, bir sonraki ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n sadece brokoli ya da ayn─▒ familyadaki sebzelerden yiyerek ayn─▒ koruyucu etkinin sa─član─▒p sa─članamayaca─č─▒n─▒ test etmek oldu─čunu a├ž─▒klad─▒lar.

Arteriosclerosis Thrombosis and Vascular Biology isimli dergide yay─▒nlanan ara┼čt─▒rmada,┬á├žal─▒┼čma s├╝resince Nrf2ÔÇÖnin di─čer proteinler ├╝zerindeki etkisiyle, damar sertli─či geli┼čme s├╝recinin ba┼člar─▒nda h├╝creleri iltihaplanmadan korudu─čunu belirlendi.┬áDamarlardaki ya─čl─▒ plak olu┼čumuna kalp hastal─▒─č─▒na sebep olan damar sertli─či deniyor. (Vasfiye ├ľzcanbaz)