Kategoriler
Sa─čl─▒k

Sigara bunamay─▒ art─▒r─▒yor

Yap─▒lan yeni bir ara┼čt─▒rma, sigara i├žen orta ya┼č grubunda bunama riskinin i├žmeyenlere oranla, y├╝zde 70 daha fazla oldu─čunu g├Âsterdi.

ÔÇťBritainÔÇÖs Journal of Neurology, Neurosurgery and PsychiatryÔÇŁ isimli t─▒p dergisinde yer alan ve ya┼člar─▒ 46 ile 70 aras─▒nda de─či┼čen 11 bin ki┼činin incelendi─či ├žal─▒┼čmada, sigara i├žen ve y├╝ksek kan bas─▒nc─▒ ya da ┼čeker hastal─▒─č─▒ olanlarda bunama olu┼čma riskinin art─▒─č─▒ g├Âr├╝ld├╝. 55 ya┼č─▒n alt─▒ndaki sigara i├ženlerde risk i├žmeyenlere g├Âre 5 kat artarken, 46-76 ya┼č aras─▒ndaki sigara tiryakilerinde kronik haf─▒za kayb─▒ geli┼čme riski y├╝zde 70 daha fazla oldu─ču g├Âr├╝ld├╝. Ara┼čt─▒rmac─▒lar, ┼čeker hastalar─▒nda bunama geli┼čme riskinin ise 3 kattan daha fazla oldu─čunu buldular.

Ayr─▒ca, American Journal Neurology dergisinde yay─▒nlanan bir ba┼čka ├žal─▒┼čma ise insanlar─▒n kitap okuma, yazma ya da kart oyunlar─▒ oynama gibi g├╝nl├╝k aktivitelerle beyni d├╝zenli olarak harekete ge├žirerek, bunama sald─▒r─▒s─▒n─▒ ├Ânleyebilece─čini g├Âsterdi.

─░ngiliz dergisinde yayanlanan bu sonu├žlar, orta ya┼čtaki insanlar─▒n sigaray─▒ hemen b─▒rakmalar─▒n─▒ ve emekli olana kadar beklemek yerine bunama riskini kontrol alt─▒na almaya yard─▒mc─▒ olacak ya┼čam tarz─▒ de─či┼čiklikleri yapmalar─▒ gerekti─čini a├ž─▒klad─▒.

─░ngiltereÔÇÖde sadece 700 bin insanda bunama ┼čikayeti oldu─čunu s├Âyleyen ara┼čt─▒rmac─▒lar, 2025 y─▒l─▒na kadar bu say─▒n─▒n 1 milyondan fazla olaca─č─▒n─▒ tahmin ediyorlar. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Alkol bunama riskini art─▒r─▒yor

─░ngiliz doktorlar, yapt─▒klar─▒ ara┼čt─▒rma sonucunda alkol t├╝ketiminin bunama riskini art─▒rd─▒─č─▒n─▒ bildirdiler.

Doktorlar, ─░ngiltereÔÇÖde tahminen 700 bin insan─▒n y├╝zde 10 ile 24ÔÇÖ├╝nde alkol al─▒m─▒yla beynin y─▒pranmas─▒ aras─▒nda bir ili┼čki oldu─čunu buldular. Uzmanlar, ├žok fazla alkol kullanman─▒n ve artan i├žki t├╝ketiminin gelecekte alkole ba─čl─▒ beyin hasar─▒na neden olabilece─čine inan─▒yorlar. ─░├žki i├ženler, 40ÔÇÖl─▒ ya┼člar─▒nda ciddi haf─▒za problemleriyle kar┼č─▒la┼č─▒yorlar.

Alkol kullanan kad─▒nlar─▒n erkeklere oranla daha ├žok bili┼čsel fonksiyon problemleriyle kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒ belirtilen ├žal─▒┼čmada, ÔÇťKad─▒nlar─▒n psikolojik olarak alkol├╝n etkisiyle ba┼četmeleri ├žok daha zorÔÇŁ denildi.

G├╝ney LondraÔÇÖda Maudsley HastanesiÔÇÖnden psikiyatrist Dr Jane Marshall, ÔÇť─░nsanlar bunaman─▒n 65 ya┼č ├╝st├╝ ki┼čilerde g├Âr├╝nen bir hastal─▒k oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yorlar. Fakat bili┼čsel problemler g├Âr├╝len ki┼čilerin ├žo─ču 65 ya┼č─▒n alt─▒nda ve bu gruptaki problemlerin geni┼č bir oran─▒n alkolle ili┼čkisi var. Alkolle ili┼čkili beyin hasar─▒ t├╝m bunama vakalar─▒n─▒n y├╝zde 10-24ÔÇÖ├╝n├╝ olu┼čturuyor. Alkol├╝n ciddi bili┼čsel bozulmayla ili┼čkili oldu─čunu biliyoruz. Alkol haf─▒zay─▒ ve genel idrak─▒ azalt─▒yorÔÇŁ diye konu┼čtu. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Bunama riskini azalt─▒yor

Halk aras─▒nda bunama olarak bilinen “demans” hastal─▒─č─▒ ya┼članan ki┼činin sosyal hayat─▒n─▒ ve g├╝nl├╝k fonksiyonlar─▒n─▒ olumsuz y├Ânde etkiler.

Ya┼čl─▒lar─▒n korkulu r├╝yas─▒ olan bunamaya yakalanmamak i├žin gen├žlik d├Âneminizden itibaren t├╝ketti─činiz yiyecek ve i├žeceklere dikkat etmelisiniz.

─░┼čte bunamay─▒ engelleyen ve rahat├ža alabilece─činiz, bulabilece─činiz baz─▒ yiyecekler:

Kahve: Kahvenin Alzheimer geli┼čme riskini azaltt─▒─č─▒ belirlendi. Kahvenin insan sa─čl─▒─č─▒ ├╝zerindeki etkilerini bilimsel olarak ortaya koymaya ├žal─▒┼čan ÔÇťInstitute for Scientific Information on CoffeeÔÇŁ isimli kurulu┼čun yay─▒nlad─▒─č─▒ rapora g├Âre, g├╝nde 3-5 fincan kahve i├žmek Alzheimer hastal─▒─č─▒ riskini y├╝zde 20ÔÇÖye kadar azaltabiliyor.

Ye┼čil sebzeler: ChicagoÔÇÖda bulunan Rush ├ťniversitesiÔÇÖnde g├Ârevli ara┼čt─▒rmac─▒lar, 2-10 y─▒l s├╝reyle her y─▒l 950 ya┼čl─▒ insan─▒n beslenmesiyle zihinsel yeteneklerini de─čerlendirdiler. Her g├╝n bir ya da 2 kez ─▒spanak, karalahana gibi ye┼čil yaprakl─▒ sebze yiyen kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n zihinsel yeteneklerinde daha az azalma oldu─ču g├Âr├╝ld├╝.

Kakao: Colombia ├ťniversitesi T─▒p MerkeziÔÇÖnde g├Ârevli ara┼čt─▒rmac─▒lar kakao ├žekirdeklerinin ya┼čl─▒larda haf─▒za kayb─▒n─▒ engelledi─čini a├ž─▒klad─▒lar. ├çekirde─čin i├žindeki flavanoller sayesinde ya┼čl─▒lar─▒n zihinsel yetenekleri art─▒yor.

Akdeniz tarz─▒ beslenme: 2013 y─▒l─▒nda Alabama ├ťniversitesiÔÇÖnde yap─▒lan ara┼čt─▒rmaya g├Âre, bu ┼čekilde beslenenlerin 60ÔÇÖl─▒ ya┼člar─▒na geldiklerinde d├╝┼č├╝nme ve haf─▒za yeteneklerinde sorunlarla kar┼č─▒la┼čma risklerinin y├╝zde 19 daha az oldu─ču belirlendi. Doymu┼č ya─č, k─▒rm─▒z─▒ et ve s├╝t ├╝r├╝nlerinin t├╝ketimini s─▒n─▒rland─▒r─▒p bal─▒k ve tavuk gibi Omega-3 ya─č asitleri bak─▒m─▒ndan zengin g─▒dalar ile bol sebze t├╝ketmek, bunama gibi durumlarla sava┼čmaya yard─▒mc─▒d─▒r.

├çilek t├╝rleri: 2012 y─▒l─▒nda Harvard T─▒p OkuluÔÇÖnda g├Ârevli ekip, her hafta 75 gram yaban mersini ve 150 gram ├žilek yemenin zihinsel ya┼članmay─▒ 2,5 y─▒l erteledi─čini iddia etti.

Ye┼čil ├žay: JaponyaÔÇÖda yap─▒lan ve 60 ya┼č ├╝zeri 700ÔÇÖden fazla ki┼činin kat─▒ld─▒─č─▒ ara┼čt─▒rmaya g├Âre, d├╝zenli olarak ye┼čil ├žay i├žmek bunama oran─▒n─▒ d├╝┼č├╝r├╝yor. Haftada 1 ile 6 g├╝n boyunca ye┼čil ├žay i├žmek zihinsel kayb─▒n─▒z─▒ azalt─▒yor.

K├Âri: 2014 y─▒l─▒nda ÔÇťInstitute of Neuroscience and MedicineÔÇŁ isimli dergide yay─▒nlanan ├žal─▒┼čmaya g├Âre, k├Ârinin i├žindeki bile┼čen Alzheimer gibi n├Ârodejenarif hastal─▒─ča sahip insanlar─▒n beynini onar─▒yor. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Bunama riskini azalt─▒yor!

Halk aras─▒nda bunama olarak bilinen “demans” hastal─▒─č─▒ ya┼članan ki┼činin sosyal hayat─▒n─▒ ve g├╝nl├╝k fonksiyonlar─▒n─▒ olumsuz y├Ânde etkiler.

Ya┼čl─▒lar─▒n korkulu r├╝yas─▒ olan bunamaya yakalanmamak i├žin gen├žlik d├Âneminizden itibaren t├╝ketti─činiz yiyecek ve i├žeceklere dikkat etmelisiniz.

─░┼čte bunamay─▒ engelleyen ve rahat├ža alabilece─činiz, bulabilece─činiz baz─▒ yiyecekler:

Kahve: Kahvenin Alzheimer geli┼čme riskini azaltt─▒─č─▒ belirlendi. Kahvenin insan sa─čl─▒─č─▒ ├╝zerindeki etkilerini bilimsel olarak ortaya koymaya ├žal─▒┼čan ÔÇťInstitute for Scientific Information on CoffeeÔÇŁ isimli kurulu┼čun yay─▒nlad─▒─č─▒ rapora g├Âre, g├╝nde 3-5 fincan kahve i├žmek Alzheimer hastal─▒─č─▒ riskini y├╝zde 20ÔÇÖye kadar azaltabiliyor.

Ye┼čil sebzeler: ChicagoÔÇÖda bulunan Rush ├ťniversitesiÔÇÖnde g├Ârevli ara┼čt─▒rmac─▒lar, 2-10 y─▒l s├╝reyle her y─▒l 950 ya┼čl─▒ insan─▒n beslenmesiyle zihinsel yeteneklerini de─čerlendirdiler. Her g├╝n bir ya da 2 kez ─▒spanak, karalahana gibi ye┼čil yaprakl─▒ sebze yiyen kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n zihinsel yeteneklerinde daha az azalma oldu─ču g├Âr├╝ld├╝.

Kakao: Colombia ├ťniversitesi T─▒p MerkeziÔÇÖnde g├Ârevli ara┼čt─▒rmac─▒lar kakao ├žekirdeklerinin ya┼čl─▒larda haf─▒za kayb─▒n─▒ engelledi─čini a├ž─▒klad─▒lar. ├çekirde─čin i├žindeki flavanoller sayesinde ya┼čl─▒lar─▒n zihinsel yetenekleri art─▒yor.

Akdeniz tarz─▒ beslenme: 2013 y─▒l─▒nda Alabama ├ťniversitesiÔÇÖnde yap─▒lan ara┼čt─▒rmaya g├Âre, bu ┼čekilde beslenenlerin 60ÔÇÖl─▒ ya┼člar─▒na geldiklerinde d├╝┼č├╝nme ve haf─▒za yeteneklerinde sorunlarla kar┼č─▒la┼čma risklerinin y├╝zde 19 daha az oldu─ču belirlendi. Doymu┼č ya─č, k─▒rm─▒z─▒ et ve s├╝t ├╝r├╝nlerinin t├╝ketimini s─▒n─▒rland─▒r─▒p bal─▒k ve tavuk gibi Omega-3 ya─č asitleri bak─▒m─▒ndan zengin g─▒dalar ile bol sebze t├╝ketmek, bunama gibi durumlarla sava┼čmaya yard─▒mc─▒d─▒r.

├çilek t├╝rleri: 2012 y─▒l─▒nda Harvard T─▒p OkuluÔÇÖnda g├Ârevli ekip, her hafta 75 gram yaban mersini ve 150 gram ├žilek yemenin zihinsel ya┼članmay─▒ 2,5 y─▒l erteledi─čini iddia etti.

Ye┼čil ├žay: JaponyaÔÇÖda yap─▒lan ve 60 ya┼č ├╝zeri 700ÔÇÖden fazla ki┼činin kat─▒ld─▒─č─▒ ara┼čt─▒rmaya g├Âre, d├╝zenli olarak ye┼čil ├žay i├žmek bunama oran─▒n─▒ d├╝┼č├╝r├╝yor. Haftada 1 ile 6 g├╝n boyunca ye┼čil ├žay i├žmek zihinsel kayb─▒n─▒z─▒ azalt─▒yor.

K├Âri: 2014 y─▒l─▒nda ÔÇťInstitute of Neuroscience and MedicineÔÇŁ isimli dergide yay─▒nlanan ├žal─▒┼čmaya g├Âre, k├Ârinin i├žindeki bile┼čen Alzheimer gibi n├Ârodejenarif hastal─▒─ča sahip insanlar─▒n beynini onar─▒yor. (Vasfiye ├ľzcanbaz)