Kategoriler
Aktüel

Çölde binlerce yıllık vaha, timsah ve balıklarla dolu

Kanyonun arasında bölgeye özgü yükselen kumtaşı kayalıkları ile korunan sulak alan her gün yüzlerce devenin su içip dinlenmesi için yapılmış gibi. Sahra Çölü’nde bulunan bu vaha, aynı zamanda Nil timsahları ile balıklara ev sahipliği yapmakta.

Guelta d’Archei, Sahra Çölü’nün merkezinde bulunan bir vaha ya da daha doğrusu bir yayladır. Amusing Planet’te yer alan habere göre, alçak arazilerdeki yeraltı sularının yüzeye dökülmesi ve kalıcı havuzlar ile rezervuarlar oluşturmasıyla oluşan tipik bir çöl bölgesi türü olan Guelta d’Archei, kuzey-doğu Çad’da bulunan Ennedi Platosu’nda, bir kanyonun arkasına gizlenmiş bir konumda yer alır. Suları, bu bölgeye özgü yükselen kumtaşı kayalıkları ile korunur. Her gün, yüzlerce deve, su içip dinlenmeleri için dizlerine kadar gelen derin sulara sürülür. Yüzlerce yıl boyunca binlerce deveden gelen gübre suyun renginin kararmasına eden olmuş.

Siyah sularda timsahlar ve balıklar da var

Kara sularda gizlenen ve hayatta kalan az sayıda Nil timsahı bulunur. Bu türler, bir zamanlar Sahra çölünün büyük kısmında ve Güney Akdeniz kıyılarındaki bataklıklarda ve nehirlerde yaşardı. Guelta d’Archei, bugün Sahra’da bilinen Nil timsahının kalan son kolonilerinden birini temsil eder. Timsahlar, deve dışkılarının döllendiği sularda gelişen alglerde yaşayan balıklarla beslenir. Guelta d’Archei gerçekten de zoolojik bir mucizedir.

Kayalıkların üzerinde, Guelta’nın yaşını kanıtlayan Orta Holosen (11.000- 12.000 yıl önce)’e dayanan kaya resimleri vardır.

Guelta d’Archei, aşınmış yollardan uzak, çorak bir yer. Oraya ulaşmak için 4×4 araca sahip olmanız ve Çad’ın başkenti n’Djamena’dan en az dört günlük bir yolculuk yapmanız gerekir. Oradan da birkaç saatlik yürüyüş ile fotoğraflardaki zooloji mucizesine ulaşabilirsiniz. (Vasfiye Özcanbaz)

Kategoriler
Aktüel

Çöldeki sihirli halkaların sırrı çözüldü

Güney Afrika’ya kadar uzanan çöl şeridindeki çorak zeminin garip görünümlü halkaları bitkilerle çevrelenmiştir. “Perili halkalar” olarak bilinen bu görüntünün kaynağı yıllardır bilim adamları tarafından açıklanmaya çalışılıyordu. Fakat son yıllarda bir ekolojist, bu olağanüstü halkaların bir açıklaması olduğunu belirtti.

Angola’dan Güney Afrika’ya uzanan 2 bin kilometrelik alanda çöl şeridindeki çorak zeminin garip görünümlü halkaları bitkilerle çevrelenmiştir. Tüm bölgeyi Google Earth ile incelemek için Almanya’da evinde uzun kış gecelerini kullanmaya başladığını söyleyen Hamburg Üniversitesi’nde görevli Prof. Dr. Nobert Jürgens, “Bazı halkalar 50 metrekare genişliğe sahip. Bu beni gerçekten çok etkiledi, bu nedenle iç savaş biter bitmez 2006 yılında Angola’ya ilk gezimi yaptım” dedi.

Halkaların kaynağı oldukça ilginç

Jürgens, beyaz karınca olarak bilinen türün hemen hemen her zaman dairelerin içinde bulunduğunu tespit etti. Karıncaların çimlerin köklerini yediğini ve bu bitkisiz halkaları bu şekilde oluşturduğunu söyleyen Jürgen, böylece karıncaların içinde yaşayacakları nemli bir ortam oluştuğunu açıkladı. Çünkü bölgeye yıllık olarak sadece 100 milimetre yağış düşüyor.

Diğer ekoloji uzmanları ise beyaz karıncaların zararsız ve masum olduğunu; bu oluşumların kaynaklar için bitkilerin rekabeti sonucu olduğunu düşünüyorlar.  Jürgens ise haklı olduğuna inandığını fakat özellikle beyaz karıncaların davranışlarının ve iletişimlerinin incelenmesi gibi birçok araştırma sorusunun cevap beklediğini de sözlerine ekledi. (Vasfiye Özcanbaz)