Kategoriler
Ya┼čam

Bir tabak ─▒spanaktan daha fazla demir i├žeriyorlar

V├╝cudunuzu ve zihninizi din├ž tutan demir, sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin ├žok ├Ânemli bir mineral olmas─▒na ra─čmen d├╝nyada her 3 ki┼čiden birinde demir eksikli─či problemi ya┼čanmakta. Herkes ─▒spana─č─▒n bol miktarda demir i├žerdi─čini d├╝┼č├╝n├╝r, oysa baz─▒ g─▒dalarda ─▒spanaktan ├žok fazla demir var.

Demir, sa─čl─▒kl─▒ bir ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin korunmas─▒na, v├╝cut s─▒cakl─▒─č─▒n─▒n d├╝zenlenmesine ve di─čer besin maddelerinin sindirilmesine ve emilmesine yard─▒mc─▒ olmas─▒ i├žin de esast─▒r. Reader’s Digest’ta yer alan habere g├Âre, demirin kan─▒m─▒z yoluyla kaslar─▒m─▒za ve beynimize oksijen ta┼č─▒d─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen diyetisyen Brigitte Zeitlin, bunun hem zihinsel hem de fiziksel sa─čl─▒k ve performans─▒m─▒z i├žin ├žok ├Ânemli oldu─čunu vurgulad─▒.┬á

Demir nedir, ka├ža ayr─▒l─▒r?

Demir mineralleri HEM olan ve HEM olmayan demir ┼čeklinde 2’ye ayr─▒l─▒yor. ─░├žerisindeki enzim ve yap─▒dan dolay─▒ kullan─▒labilirli─či daha fazla olan, kaliteli dedi─čimiz HEM olan demir, daha ├žok yumurta ve ette bulunur. HEM olmayan demir i├žeren pekmez, ye┼čillik gibi besinler, demir eksikli─čini tamamen gidermez, yaln─▒zca katk─▒da bulunur.

Demir eksikli─činin belirtileri neler?

D├╝nya Sa─čl─▒k ├ľrg├╝t├╝’ne g├Âre, demir eksikli─či, a┼č─▒r─▒ yorgunluk, h─▒zl─▒ kalp at─▒┼č─▒, nefes darl─▒─č─▒ ve ├žo─ču insan─▒n doktora gitmesine neden olan odaklama zorlu─ču gibi semptomlar ile kendini g├Âsterir.┬á

Ne kadar demir almal─▒s─▒n─▒z?

BetterThanDieting sitesinin sahibi Bonnie Taub-Dix, RDN, demirin g─▒dalar ya da takviyeler gibi d─▒┼č kaynaklardan al─▒nmas─▒ gerekti─čini belirtiyor. Beslenme uzmanlar─▒ yeti┼čkin erkeklerin g├╝nde en az 8 mg ve adet d├Âng├╝s├╝ nedeniyle yeti┼čkin kad─▒nlar─▒n ise g├╝nde 18 mg demir almas─▒n─▒ ├Ânerir. Hamile kad─▒nlarda ise bu miktar 27 miligrama ├ž─▒kar.

Bilinenin ya da san─▒lan─▒n aksine 1 kase ├ži─č ─▒spanakta 1 miligramdan daha az demir bulunur. En iyi demir kaynaklar─▒ndan baz─▒lar─▒, k─▒rm─▒z─▒ et, karaci─čer, kabuklu deniz ├╝r├╝nleridir. Vejeteryan bir beslenme d├╝zenine sahipseniz t├╝ketti─činiz g─▒dalar─▒n demir miktar─▒na ├žok dikkat etmelisiniz.

─░┼čte ─▒spanaktan daha fazla demir i├žeren g─▒dalar:

K─▒rm─▒z─▒ et

Demir denildi─činde ├žo─ču insan─▒n akl─▒na k─▒rm─▒z─▒ et gelir ve bu konuda hakl─▒lar. Yakla┼č─▒k 120 graml─▒k s─▒─č─▒r k├Âftesinde hemen hemen ├╝├ž miligram demir, ayr─▒ca B-12 vitamini, ├žinko ve selenyum bulunur. K─▒rm─▒z─▒ et, ya─č konusunda k├Ât├╝ bir ┼č├Âhrete sahip olsa da, s─▒─č─▒r filetosu ile f─▒r─▒nda pi┼čmi┼č ette ├žok az ya─č bulunur.

Tavuk uyluk

K├╝mes hayvanlar─▒nda ise dana etinin yar─▒s─▒ kadar demir bulunur. ├ľrne─čin, 120 graml─▒k tavuktan 1.3 mg demir alabilirsiniz. Ve daha da ├Ânemlisi, tavukta bulunan demir v├╝cudunuz taraf─▒ndan en kolay emilen demir t├╝r├╝d├╝r. Demir al─▒m─▒n─▒z─▒ en ├╝st d├╝zeye ├ž─▒karmak istiyorsan─▒z, tavuk g├Â─čs├╝ yerine uyluk gibi tavu─čun koyu renkli etini tercih edin.

Kuru kay─▒s─▒

Yar─▒m kase kuru kay─▒s─▒, hem 160 kalorinin alt─▒ndad─▒r hem de yakla┼č─▒k 2 mg kas geli┼čtirici mineral sa─člar. Ayr─▒ca kay─▒s─▒, vejeteryanlar─▒n demir ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamalar─▒na yard─▒mc─▒ olman─▒n harika bir yoludur. Bununla birlikte kay─▒s─▒da v├╝cudun demiri emmesine yard─▒mc─▒ olan C vitamini de ol miktarda bulunur.

K─▒rm─▒z─▒ mercimek

Demir i├žeri─či a├ž─▒s─▒ndan baklagil ailesinin ├╝yeleri en ├╝st s─▒ralarda yer al─▒r. Yar─▒m kase pi┼čmi┼č mercimek, 3 miligramdan fazla demir i├žermesinin yan─▒nda m├╝kemmel bir protein kayna─č─▒d─▒r. Ayr─▒ca, y├╝ksek lif i├žeri─čine sahip mercimek bu sayede ba─č─▒rsak sa─čl─▒─č─▒n─▒ art─▒rmaya yard─▒mc─▒ olur.

Amarant bitkisi

Tam tah─▒llar genellikle iyi bir mineral kayna─č─▒d─▒r ve amarant da bunlardan biridir. Halk aras─▒nda horozibi─či olarak bilinen bitkiden elde edilen amarant─▒n bir kasesi be┼č miligram demirin yan─▒ s─▒ra magnezyum, kalsiyum, fosfor ve potasyum i├žerir. Undan gevreklere kadar bir├žok farkl─▒ ┼čekli olan amarant do─čal olarak glutensizdir.

Ha┼čha┼č

Kenevir bitkisinin yenilebilir kabuklu tohumu olan ha┼čha┼č, et t├╝ketmeyenler i├žin ba┼čka bir demir se├žene─čidir. ├çeyrek kasesiyle 2 mg demir sa─člayan ha┼čha┼čta Omega-6 ve Omega-3 dahil olmak ├╝zere sa─čl─▒kl─▒ ya─člar bulunur. Ayr─▒ca ha┼čha┼č protein, lif ve dokuz temel amino asitin t├╝m├╝n├╝ i├žerir.

Chia tohumu

─░yi bir Omega-3 ya─č kayna─č─▒ olan minik tohumlar─▒n ├žeyrek kasesinde 2 miligram demir bulunur. Bununla birlikte lif, protein ve kalsiyum, magnezyum ve fosfor gibi di─čer de─čerli mineraller bak─▒m─▒ndan zengindir.

Kaju

Genel olarak kuruyemi┼čler, sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin faydal─▒ ya─člar ve uygun miktarda proteinle doludur. Ancak kaju, ├žeyrek kasesindeki 2 mg demir sayesinde en y├╝ksek demir i├žeren kuruyemi┼č ├Âzelli─či ta┼č─▒r.

Kuru fasulye

Kuru fasulyede bol miktarda lif ve folat (B vitamini) vard─▒r. Spesifik ├že┼čitlili─če ba─čl─▒ olarak, yar─▒m kase ba┼č─▒na 2 ila 4 mg demir bulunur.┬á En fazla demir beyaz kuru fasulyede bulunur; nohut ve siyah fasulyede ise daha az demir minerali var.

Bitter ├žikolata

├çikolatan─▒n i├žerisinde bulunan kakao da fasulyeden gelir ve di─čer fasulyeler gibi kakaoda da demir miktar─▒ olduk├ža y├╝ksektir. Yakla┼č─▒k 30 gram bitter ├žikolata (y├╝zde 60 veya 70 civar─▒nda bir kakao i├žeren), ├╝├ž miligramdan fazla demir i├žerir.

Demir al─▒m─▒nda dikkat etmeniz gerekenler!

G├╝nl├╝k beslenmenizi t├╝m bu g─▒dalarla sa─člasan─▒zda t├╝ketti─činiz di─čer g─▒dalarla demirin emilimini engellememeye dikkat edin. ├ç├╝nk├╝, kafein, ├žaydaki tanenler ve gazl─▒ i├žeceklerdeki fosfat gibi baz─▒ besin maddeleri, demirin emilimini engeller. Bu g─▒dalar─▒ t├╝ketmedi─činiz takdirde v├╝cudunuzun kullanabilece─či mineral miktar─▒ artacak.

Ayn─▒ ┼čekilde, baz─▒ g─▒dalar da v├╝cudunuzun demiri emme kabiliyetini artt─▒r─▒r. ├ľzellikle C vitamini, etten ka├žan insanlar i├žin yararl─▒ olabilecek bitki bazl─▒ demir kaynaklar─▒ndan daha fazla yararlanman─▒za yard─▒mc─▒ olur. Y├╝zde 100 portakal suyu, dolmal─▒k biber veya ├žilek t├╝rleri gibi C bak─▒m─▒ndan zengin g─▒dalar─▒n t├╝ketilmesi demirin v├╝cudunuz taraf─▒ndan daha kolay emilmesini sa─člar. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Pireyi deve yapman─▒n sonu├žlar─▒

Her g├╝n sabah uyan─▒nca kendinizi yorgun hissediyorsan─▒z, fark etmeseniz de g├╝nl├╝k hayat─▒n─▒zda yapt─▒─č─▒n─▒z baz─▒ hatalar yorgunlu─ča neden oluyor. Yeterince su i├žmemek, uygun miktarda demir almamak gibi fiziksel durumlar─▒n yan─▒nda pireyi deve yapmak, m├╝kemmeliyet├ži olmak gibi ruhsal durumlarda da kendinizi yorgun hissedersiniz.

Yorgunluk t├╝m g├╝n hayattan zevk alman─▒z─▒ engeller,┬á fiziksel ve ruhsal a├ž─▒dan sizi yorar.┬áHealth isimli internet sitesinde yer alan habere g├Âre, i┼čte g├╝n i├žinde sizi yoran nedenler:

Yeterli su i├žmemek

V├╝cudunuzun susuz kalmas─▒ enerji seviyeniz ├╝zerinde ├Ânemli rol oynar. Susuzluk kan hacminde azalmaya neden olur ve kan─▒n─▒z koyula┼č─▒r. Kalbiniz daha az pompalama yapar ve kaslara, organlara giden oksijen ile besin miktar─▒ndaki h─▒z azal─▒r. Yorgunluktan ka├ž─▒nmak i├žin yeterince su i├žin.

Egzersizden ka├žman─▒z

Georgia ├ťniversitesiÔÇÖnde yap─▒lan bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre, d├╝zenli egzersiz g├╝c├╝n├╝z├╝ ve dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒n─▒z─▒ destekliyor, ayr─▒ca kardiyovask├╝ler sisteminizin daha verimli ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ ve oksijen ile besinlerin dokulara da─č─▒t─▒lmas─▒n─▒ sa─čl─▒yor. Yorgun da olsan─▒z k─▒sa bir y├╝r├╝y├╝┼č bile daha hissetmenizi sa─člayacakt─▒r.

M├╝kemmeliyet├ži olmak

M├╝kemmel olmak i├žin u─čra┼čmak daha ├žok ├žal─▒┼čman─▒za ve yorulman─▒za neden olur. Bu nedenle belirledi─činiz hedeflerde ger├žek├ži olun. Projelerinizi ger├žekle┼čtirmek i├žin zaman s─▒n─▒r─▒ belirleyin ve buna uymaya ├žal─▒┼č─▒n. Hemen yapmak i├žin kendinizi yormay─▒n.

Pireyi deve yapmak

Her konuda endi┼čeleniyor ve en k├╝├ž├╝k sorunlar─▒ bile b├╝y├╝t├╝yorsan─▒z bu endi┼če zihinsel a├ž─▒dan sizi yorar. Kendinizi bu d├╝┼č├╝ncelerle bo─ču┼čurken bulursan─▒z derin bir nefes al─▒n. Kayg─▒lar─▒n─▒z─▒ arkada┼č─▒n─▒zla payla┼č─▒n.

Uygun miktarda demir almamak

Kendinizi g├╝├žs├╝z hissediyorsan─▒z ve odaklanmakta g├╝├žl├╝k ├žekiyorsan─▒z demir eksikli─či sorunu ya┼č─▒yor olabilirsiniz. Anemi riskini azaltmak i├žin demir al─▒m─▒n─▒ art─▒r─▒n. Ya─čs─▒z et, b├Âr├╝lce, tofu, yumurta sar─▒s─▒, koyu ye┼čil yaprakl─▒ sebze, kabuklu kuruyemi┼č, yerf─▒st─▒─č─▒ ezmesi t├╝ketin.

T├╝m g├╝n kahve i├žmek

Ara┼čt─▒rmalara g├Âre, g├╝nde 3 fincan kahve sizin i├žin faydal─▒d─▒r. Uygunsuz ┼čekilde kafein t├╝ketimi ise uykuya dalman─▒z─▒ sa─člayan adenozini durdurur. Yatmadan 6 saat kadar ├Ânce al─▒nan kafein bile uykunuzu etkiler. Bu nedenle ├Â─čleden sonra kafein t├╝ketimini kesmelisiniz.

Abur cubur ├žok t├╝ketmek

┼×eker ve basit karbonhidratla dolu olan haz─▒r g─▒dalar─▒n glisemik indeksi y├╝ksektir. Kan bas─▒nc─▒ndaki ani y├╝kselmeler ise yorgunlu─ča yol a├žar. Her yemekte tam tah─▒llarla birlikte ya─čs─▒z protein alarak kan ┼čekerinizi sabit tutun. F─▒r─▒nda tavuk, kahverengi pirin├ž, somon bal─▒─č─▒, tatl─▒ patates ya da tavuklu ve meyveli salata iyi birer se├ženektir.

Da─č─▒n─▒k bir ofisiniz olmas─▒

─░┼čyerinde kalabal─▒k bir masa zihinsel olarak sizi yorar, odaklanman─▒z─▒ zorla┼čt─▒r─▒r. Her g├╝n├╝n sonunda i┼člerinizi bitirin ve ki┼čisel e┼čyalar─▒n─▒z─▒ d├╝zenleyip yerlerine yerle┼čtirin. Ertesi g├╝n g├╝ne pozitif ba┼člaman─▒za yard─▒mc─▒ olur.

Kahvalt─▒ yapmamak

Gece boyunca yedikleriniz erir, sabah uyand─▒─č─▒n─▒zda ise kahvalt─▒yla yeniden v├╝cudunuzu desteklemelisiniz. Kahvalt─▒ yapmazsan─▒z tembelle┼čirsiniz. Kahvalt─▒ yapmak metabolizman─▒z─▒ harekete ge├žirir. Kahvalt─▒n─▒zda tam tah─▒llar, ya─čs─▒z protein ve sa─čl─▒kl─▒ ya─člar bulunsun.

Hay─▒r demekte zorlanmak

─░nsanlar─▒ mutlu etmek sizin enerji seviyenizi ve mutlulu─čunuzu azalt─▒r. Patronunuz Cumartesi g├╝n├╝ de ├žal─▒┼čman─▒z─▒ istese ya da ├žocuklar─▒n─▒z sizi zor durumda b─▒rakacak bir ┼čey istese de ÔÇťEvetÔÇŁ demek zorunda de─čilsiniz.

Haftasonu ge├ž saatte yatmak

Cumartesi ge├ž saatlere kadar oturmak ve sonra Pazar sabahlar─▒ ise ge├ž saatlere kadar uyumak Pazar gecesi uykuya dalman─▒z─▒ zorla┼čt─▒r─▒yor. Bu nedenle hafta sonlar─▒ da erken kalk─▒n ├Â─čleden sonra 20 dakika kadar ┼čekerleme yaparsan─▒z sabah yorgun uyanmazs─▒n─▒z.

Yatakta e-postalar─▒n─▒z─▒ kontrol etmek

Tabletin, ak─▒ll─▒ telefonun ya da bilgisayar─▒n─▒z─▒n arkadan ayd─▒nlatmas─▒ uykuyu d├╝zenleyen melatonin hormonunu durdurarak v├╝cudunuzun do─čal ritmini bozuyor. Bu nedenle yatmadan birka├ž saat ├Ânce elektronik aletlerden uzak durun. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Demir eksikli─čine kar┼č─▒ bu yiyecekleri deneyin

Demir, k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝crelerinin v├╝cudun her par├žas─▒na oksijen ta┼č─▒mas─▒n─▒ sa─člayan bir protein olan hemoglobin ├╝retimi i├žin gereklidir. Demir kas h├╝crelerinizde bulunur. Ortalama bir yeti┼čkinin g├╝nl├╝k 8 miligram demire ihtiyac─▒ vard─▒r. Bir kad─▒n─▒n ise ├Âzel g├╝nlerinde g├╝nl├╝k ihtiyac─▒ olan demir miktar─▒ 18 miligramd─▒r. Demir bitkisel ve hayvansal yiyeceklerde bulunuyor.

About isimli internet sitesinde yer alan habere g├Âre, i┼čte m├╝kemmel demir kayna─č─▒ olan o g─▒dalar:

Kuru fasulye

─░yi bir demir kayna─č─▒ olan kuru fasulyenin yar─▒m kasesinde 3 miligramdan fazla demir vard─▒r. Ayr─▒ca ayn─▒ miktarda fasulye 6 miligram lif ve 500 miligram potasyum i├žerir. Kuru fasulye protein, kalsiyum, B vitaminleri ve antioksidanlar a├ž─▒s─▒ndan zengindir.

Dana ci─čeri

Bir dilim ci─čerde 4 miligramdan fazla demir bulunuyor. Ayr─▒ca ci─čer m├╝kemmel bir protein, B-kompleks vitaminleri, A ve D vitamini kayna─č─▒d─▒r. Bir dilim ci─čer 130 kaloridir.

Ye┼čil mercimek

Yar─▒m tabak ye┼čil mercimekte 3 miligramdan fazla demir var. ─░├žerisinde 8 miligram lif bulunan ye┼čil mercimek protein, B vitaminleri, magnezyum ve ├žinko a├ž─▒s─▒ndan da zengindir.

Bitter ├žikolata

Bizi mutlu eden ├žikolata, i├žerdi─či antioksidanlar─▒n yan─▒ s─▒ra iyi bir demir kayna─č─▒d─▒r. Bir porsiyon bitter ├žikolata (y├╝zde 45-59 kakao i├žeren) 3,5 miligram demir bulundurur. Ancak 232 kalori i├žerdi─činden a┼č─▒r─▒ t├╝ketilmemelidir.

Konserve ton bal─▒─č─▒

Lezzetli bir demir kayna─č─▒ olan konserve ton bal─▒─č─▒n─▒n 160 gram─▒nda 2,5 miligram demir bulunuyor. Ayr─▒ca 141 mikrogram folat, B-kompleks vitaminleri ile 6 gram lif i├žerir. Ya─čs─▒z olarak paketlenmi┼č ton bal─▒─č─▒nda 150ÔÇÖden az kalori vard─▒r.

Nohut

─░yi bir demir kayna─č─▒ olan nohutun yar─▒m kasesi 2,5 miligram demir i├žerir. Ayr─▒ca 141 mikrogram folat ile 6 gram lif bulunuyor ve kasenin kalori de─čeri ise 150ÔÇÖden az.

Domates suyu

Bir bardak domates suyu 1 miligram demir i├žeriyor. Ayn─▒ zamanda ise g├╝├žl├╝ bir antioksidan olan likopen ile A vitamini bulunuyor. Domates suyunda sodyum oran─▒ da y├╝ksektir.

F─▒r─▒nda patates

C ile B vitaminleri a├ž─▒s─▒ndan zengin olan patates m├╝kemmel bir potasyum kayna─č─▒d─▒r. Ayr─▒ca y├╝ksek miktarda demir bulunan f─▒r─▒nda pi┼čmi┼č bir b├╝y├╝k patateste 3 miligramdan fazla demir i├žerir.

Kaju

Bitkisel demir kayna─č─▒ olan kajunun 30 gram─▒nda 2 miligram demir bulunuyor. Ayr─▒ca faydal─▒ tekli doymam─▒┼č ya─člar ile baz─▒ vitamin ve minerallerde kajuda mevcut.

Ispanak

Bir tabak pi┼čmi┼č ─▒spanakta 6,5 miligram demir vard─▒r. Ayr─▒ca 250 miligram kalsiyum ile 800 miligramdan fazla potasyum bulunurken biraz da C vitamini, K vitamini ve lif bulunuyor.

Kuru ├╝z├╝m

Kasenin ├╝├žte biri kadar kuru ├╝z├╝mde neredeyse 1 miligram demir bulunur. Ayr─▒ca kuru ├╝z├╝m potasyum a├ž─▒s─▒ndan zengindir ve iyi bir B vitamini kayna─č─▒d─▒r.

Biftek

Hayvansal demir kayna─č─▒ olan bifte─čin yakla┼č─▒k 180 gram─▒nda 3 miligramdan fazla demir vard─▒r. Bunun yan─▒nda iyi bir ├žinko, potasyum ve di─čer mineraller ile B-12 vitamini kayna─č─▒d─▒r. Yakla┼č─▒k 5 miligram doymu┼č ya─č i├žerdi─činden porsiyonlar─▒n─▒za dikkat etmelisiniz. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Kans─▒zl─▒─ča kar┼č─▒ meyve suyunu b├Âyle t├╝ketin

Uzmanlar, kans─▒zl─▒k ve kans─▒zl─▒─č─▒n sebep oldu─ču demir eksikli─činin ├Âzellikle ├žocuklar─▒n zihinsel geli┼čimi ├╝zerinde geri d├Ân├╝lemez etkilere neden oldu─čunu s├Âyl├╝yor. C vitamini sayesinde kans─▒zl─▒─č─▒n etkilerinden kurtulman─▒n m├╝mk├╝n oldu─čunu s├Âyleyen uzmanlar, meyve suyu t├╝ketmenin ├Ânemine vurgu yap─▒yor.

V├╝cudumuzdaki kan─▒n azalmas─▒yla ortaya ├ž─▒kan kans─▒zl─▒k ve beraberinde gelen demir eksikli─či ya┼čam kalitemizi azalt─▒yor. Demir eksikli─činin ├Âzellikle ├žocuklar─▒n zihinsel geli┼čiminde ├Ânemli bir rol oynad─▒─č─▒ yads─▒namaz bir ger├žek olup besinlerden al─▒nan demirin emilimi i├žin meyve suyu t├╝ketilmesi gerekiyor.

ÔÇśKans─▒zl─▒k, kandaki hemoglobin miktar─▒n─▒n azalmas─▒ olarak tan─▒mlan─▒r. Bu da demir eksikli─čine neden olurÔÇŁ diyen Erciyes ├ťniversitesi Beslenme ve Diyetetik B├Âl├╝m Ba┼čkan─▒ Prof. Dr. Neriman ─░nan├ž demir yetersizli─činin genellikle b├╝y├╝menin ├žok h─▒zl─▒ oldu─ču ├žocukluk ve ergenlik ├ža─č─▒ ile hamilelik d├Âneminde ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒na dikkat ├žekti.

ÔÇťD├╝nyada her 5 erkekten biri, her 3 kad─▒ndan biri, her iki gebeden biri, her 5 ├žocuktan biri kans─▒zl─▒k problemi ya┼čar. Ancak pek ├žo─ču bu durumlar─▒n─▒ ne yaz─▒k ki bilmemektedirÔÇŁ diye konu┼čan ─░nan├ž, ┼čunlar─▒ s├Âyledi: ÔÇťGeli┼čmi┼č ├╝lkelerde 0 – 5 ya┼č aras─▒ ├žocuklarda kans─▒zl─▒─ča rastlanma s─▒kl─▒─č─▒ y├╝zde 4 ile 20 aras─▒nda iken az geli┼čmi┼č ├╝lkelerde ayn─▒ ya┼č grubunda bu oran y├╝zde 80ÔÇÖlere kadar ├ž─▒k─▒yor. ├ťlkemizde bu oran y├╝zde 50 gibi olduk├ža y├╝ksek bir de─čerdedir.ÔÇŁ

C vitamini demir emilimini art─▒r─▒yor

Demirin hem hayvansal hem de bitkisel besinlerde bulundu─čunu kaydeden Prof. ─░nan├ž, ÔÇťAncak besinlerdeki demirin tamam─▒ v├╝cutta emilemez. Ald─▒─č─▒m─▒z demirin yararl─▒ olabilmesi i├žin C vitamini i├žeren besinlerle birlikte t├╝ketmeliyiz. ├ľrne─čin yemekle al─▒nan 500 miligram C vitamini demirin emilimini 6 kat art─▒r─▒r. Bu nedenle vitamin al─▒m─▒n─▒ art─▒rmak i├žin meyve sular─▒ iyi bir kaynakt─▒r. ├ľzellikle C vitamini i├žeren portakal suyu, ananas suyu, greyfurt suyu ve limonata gibi meyve sular─▒n─▒n y├╝ksek miktarda protein ve demir i├žeren bir ├Â─č├╝nle birlikte t├╝ketilmesi demir emilimini art─▒r─▒r. Kans─▒zl─▒ktan korunmak ve olu┼čtuktan sonra kans─▒zl─▒─č─▒ daha etkin ve h─▒zl─▒ bir ┼čekilde tedavi edilebilmek i├žin her ya┼č grubunda vitamin kayna─č─▒ olan meyve suyu t├╝ketimine ├Âzen g├ÂsterilmelidirÔÇŁ dedi.

Kategoriler
Ya┼čam

Tencere ve tavalar─▒ temizlerken dikkat etmeniz gerekenler

Yeni bir tencere ya da tava al─▒rken yap─▒┼čmamas─▒na, ├žabuk ─▒s─▒nmas─▒na m─▒ dikkat edersiniz?┬áYoksa sadece modeline ve tasar─▒m─▒na m─▒ bakars─▒n─▒z?

ReaderÔÇÖs Digest dergisinde yer alan habere g├Âre, tencere ve tava sat─▒n al─▒rken ve temizlerken bilmeniz gereken 10 madde ┼č├Âyle belirtiliyor:

├ľncelikle bilmeniz gereken konu, hangi malzemenin s─▒cakl─▒─č─▒ e┼čit da─č─▒tma konusunda en iyi oldu─čudur.┬áD├Âkme demir tencereler s─▒cakl─▒─č─▒ ├žok iyi da─č─▒t─▒r. Ancak, yiyecekler metale tepki g├Âsterebilir. Bu nedenle, bu tencereler pahal─▒ olmamas─▒na ra─čmen t├╝m yemek pi┼čirme y├Ântemleri i├žin en iyisi de─čildir. Etleri k─▒zartmak i├žin kullan─▒labilir.

Hangi tencereyi se├žmelisiniz?

Pahal─▒ olan emaye tencerelerden sat─▒n alabilirsiniz. Bu tencerelerin de temizlenmesi kolay olmas─▒na ra─čmen d├Âkme demir gibi her ├že┼čit pi┼čirme y├Ântemine uymaz. Uzmanlar, emaye tencereleri ├žorbalar, g├╝ve├ž yemekleri ve hamur i┼čleri i├žin kullan─▒lmas─▒n─▒ ├Âneriyorlar. Bu tencereler f─▒r─▒na girebilmesi ve do─črudan masan─▒za getirilebilmesi y├Ân├╝nden avantajl─▒d─▒r. D├Âkme demirden daha a─č─▒rd─▒r.

Paslanmaz ├želik tencereler belki de en ucuzudur. Ancak, t├╝m yemekler i├žin kullan─▒lmamas─▒ gerekiyor. ├çok hafif ve ince olduklar─▒ i├žin s─▒cakl─▒─č─▒ iyi iletmiyorlar.

3 kat metal i├žeren kaplama tencerelerin en iyi oldu─ču s├Âyleniyor. Temizlemesi de kolay olan bu tenceler, ─▒s─▒ ├žok g├╝zel iletiyor.

Yap─▒┼čmaz tavalar g├╝venilir mi?

Yap─▒┼čmaz tavalar belki de en pop├╝ler olanlard─▒r. Yemek yaparken daha az ya─č kullanmay─▒ ve sonras─▒nda k─▒sa s├╝rede temizlemeyi seviyoruz. Ancak, uzmanlar bu tavalar─▒n sadece yumurta ya da bal─▒k gibi g─▒dalar─▒n pi┼čirilmesinde kullan─▒lmas─▒n─▒ s├Âyl├╝yor. Bunun nedeni ise, yap─▒┼čmaz tavalar─▒n y├╝zeyinin kolayca bozulmas─▒d─▒r. Y├╝zeyi bir kez bozulunca da tavan─▒n ├ž├Âpe at─▒lmas─▒ gerekiyor.

Tava ve tencerelerin temizli─či

├çelik ya da kaplama tencereler, i├žine su koyup ocakta bir s├╝re ─▒s─▒t─▒ld─▒ktan sonra kolayca temizlenebilir. Partik├╝ller bu ┼čekilde ├žabucak ├ž├Âz├╝lecektir.

Tencerenin dibinde kalan yemek art─▒klar─▒n─▒ temizlemek i├žin ka├ž saat u─čra┼čman─▒z gerekiyor? Tencerelerinizi f─▒r─▒n temizleyicileriyle temizlemenize gerek yok. Lastik eldivenlerinizi tak─▒n ve silerek temizleyin.

Paslanm─▒┼č eski d├Âkme demir tencere saniyeler i├žinde temizlenebilir. Ya─č─▒ al─▒n ve tencerenin i├žine yay─▒n. Ya─č─▒ ─▒s─▒t─▒n ve hakiki tuz ekleyin. Bir ka─č─▒t havlu al─▒n ve ya─čla tuzu macun k─▒vam─▒na getirin. Pas s─▒vanacakt─▒r. Durulamak i├žin fazla su kullanmay─▒n. Tencereyi temiz ya─čla ovalay─▒n ve bir kenara koyun.

Tava ve tencerelerinizi asla bula┼č─▒k makinesinde y─▒kamay─▒n. Bozulacakt─▒r ve ├Âmr├╝ k─▒salacakt─▒r. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Et yemekleriyle birlikte mutlaka t├╝ketin!

Et yemekleri yan─▒nda portakal suyu ile t├╝ketilmesi halinde, etteki vitamin ve mineraller C vitamini ile birlikte v├╝cut taraf─▒ndan daha iyi kullan─▒l─▒yor.

Et yemeklerini bir bardak portakal suyu ile t├╝ketmenin sindirimi kolayla┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒, ette bulunan bir├žok vitamin ve minerallerin, C vitamini ile birlikte t├╝ketilmesi halinde v├╝cut taraf─▒ndan daha ├žok kullan─▒ld─▒─č─▒n─▒ hat─▒rlatan uzmanlar, etin yan─▒nda bir bardak portakal suyunun ihmal edilmemesi gerekti─čini s├Âyl├╝yor.

Et, B12 vitamini a├ž─▒s─▒ndan zengin

Protein kayna─č─▒, B12 vitamini ve ├žinko a├ž─▒s─▒ndan zengin olan k─▒rm─▒z─▒ etin insan beslenmesinde ├Ânemli yer tuttu─čunu s├Âyleyen Nuh Naci Yazgan ├ťniversitesi Sa─čl─▒k Bilimleri Fak├╝ltesi Beslenme ve Diyetetik B├Âl├╝m Ba┼čkan─▒ Prof. Dr. Neriman ─░nan├ž, “├ľzellikle C vitamini i├žeren portakal suyu gibi i├žeceklerle t├╝ketildi─činde ette bulunan faydal─▒ besin ├Â─čelerinin v├╝cutta kullan─▒m─▒ art─▒r─▒yor. Bu nedenle k─▒rm─▒z─▒ et t├╝ketirken yan─▒nda bir bardak portakal suyu i├žmek ├žok ├Ânemli” dedi.

Mutlaka portakal suyu i├žilmeli

C vitamini et grubunda yer alan demirin, A ve B vitaminlerinin v├╝cutta daha elveri┼čli olarak kullan─▒lmalar─▒nda gerekli olan ├Ânemli bir vitamin oldu─čunu belirten ─░nan├ž, ette yo─čun olarak bulunan amino asitlerden tirozin ve triptofan─▒n metabolizmas─▒ i├žin de C vitaminin gerekli oldu─čunu vurgulad─▒.

Etin i├žerdi─či besin ├Â─čelerinin v├╝cutta kullan─▒m─▒n─▒n daha iyi olabilmesi i├žin ayn─▒ ├Â─č├╝nde di─čer besinlerle birlikte al─▒nmas─▒ gerekti─čini kaydeden ─░nan├ž, ┬ábu nedenle et t├╝ketilirken yan─▒nda C vitamini i├žeren portakal suyunun i├žilmesine olduk├ža yararl─▒ oldu─čunu s├Âzlerine ekledi.

Kategoriler
Ya┼čam

Patlam─▒┼č m─▒s─▒r─▒n bilmedi─činiz faydalar─▒

Kilo ald─▒rd─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝z ve bu nedenle yemekten ├žekindi─činiz patlam─▒┼č m─▒s─▒r ya─č kullanmadan patlat─▒l─▒nca kilo ald─▒rmayan, kalorisi olduk├ža az olan bir at─▒┼čt─▒rmal─▒kt─▒r.

Reader’s Digest dergisinde yer alan habere g├Âre, ─▒spanaktan bile daha fazla demir i├žeren patlam─▒┼č m─▒s─▒r kanserle sava┼čmaya yard─▒m ederken sizi uzun s├╝re tok tutar ve kilo alman─▒z─▒ engeller. Bunun gibi patlam─▒┼č m─▒s─▒r─▒n bir├žok faydas─▒ var. ─░┼čte ya─čs─▒z olarak patlatt─▒─č─▒n─▒z m─▒s─▒r─▒n yararlar─▒:

Kalorisi az

Evde ya─čs─▒z olarak patlatt─▒─č─▒n─▒z m─▒s─▒rda kalori azd─▒r. Sinemadaki m─▒s─▒rlarda 1,200 kalori ve 60 gram doymu┼č ya─č bulunuyor. En sa─čl─▒kl─▒ patlam─▒┼č m─▒s─▒r evde, makinede, ya─č eklenmeden havayla patlat─▒lan m─▒s─▒rd─▒r. Kalorisi sadece 30.

Meyve ve sebzelerden daha sa─čl─▒kl─▒ olabilir

Scranton ├ťniversitesiÔÇÖnde g├Ârevli bilim adamlar─▒, patlam─▒┼č m─▒s─▒r─▒n antioksidan grevindeki bitkilerde bulunan polifenoller i├žerdi─čini ve iltihab─▒ azaltt─▒─č─▒n─▒ belirtiyorlar. Meyve ve sebzelerdeki polifenoller i├žerisindeki yakla┼č─▒k y├╝zde 90 su nedeniyle seyreltilmi┼č. Fakat patlam─▒┼č m─▒s─▒rda y├╝zde 4 su var ve bu nedenle polifenoller daha yo─čun bulunuyor. Bir kase patlam─▒┼č m─▒s─▒rda 300 mg polifenol bulunabiliyor.

Kanserle sava┼čmaya yard─▒mc─▒

─░├žerisindeki polifenoller kanserin geli┼čip yay─▒lmas─▒n─▒ engelliyor. Polifenollerin patlam─▒┼č m─▒s─▒rda yo─čun olmas─▒ onu meyve ve sebzelerden daha sa─čl─▒kl─▒ alternatif yap─▒yor. Kalp hastal─▒klar─▒n─▒ ├Ânlemeye yard─▒m ediyor.

Tam tah─▒ll─▒d─▒r

Patlam─▒┼č m─▒s─▒r─▒n bir porsiyonu i┼členmemi┼č tam tah─▒l i├žeren tek at─▒┼čt─▒rmal─▒kt─▒r. G├╝nl├╝k tam tah─▒l ihtiyac─▒n─▒z─▒n neredeyse y├╝zde 70ÔÇÖini kar┼č─▒lar.

Kab─▒zl─▒─č─▒n iyile┼čmesine yard─▒m eder

Sindirim sisteminizi kontrol alt─▒nda tutar ve kab─▒zl─▒─č─▒ ├Ânler. 2008 y─▒l─▒ndaki ara┼čt─▒rmada d├╝zenli olarak patlam─▒┼č m─▒s─▒r t├╝ketenlerin g├╝nl├╝k lif al─▒m─▒n─▒n y├╝zde 22 ve g├╝nl├╝k tam tah─▒l al─▒m─▒n─▒n y├╝zde 250 artt─▒─č─▒ belirlendi. K├╝├ž├╝k at─▒┼čt─▒rmal─▒─č─▒n sindirim sistemi ├╝zerinde b├╝y├╝k bir etkisi var.

Sizi tok tutar

M├╝kemmel bir diyet at─▒┼čt─▒rmal─▒─č─▒ patlam─▒┼č m─▒s─▒rdaki lif nedeniyle uzun s├╝re ac─▒kmazs─▒n─▒z. Ancak patlam─▒┼č m─▒s─▒r─▒n─▒za tuz ve ya─č eklemeyin.

Diyabetik bir dosttur

Lifler v├╝cut taraf─▒nfan par├žalanam─▒yor ve kan ┼čekerinizde ani y├╝kseli┼če neden olmuyor. ┼×eker hastalar─▒ rahatl─▒kla patlam─▒┼č m─▒s─▒r yiyebilir.

Tuz yerine baharat ekleyin

Patlam─▒┼č m─▒s─▒r─▒n─▒za tuz ve ya─č yerine tar├ž─▒n, pulbiber, ac─▒ sos, k├Âri gibi baharatlar ekleyip daha lezzetli hale getirebilirsiniz.

Ispanaktan daha fazla demir i├žerir

30 gram patlam─▒┼č m─▒s─▒r 0,9 mg demir i├žerirken bir tabak ├ži─č ─▒spanakta 0,8 gram demir bulunur. Rakamlar k├╝├ž├╝k g├Âr├╝nebilir ancak yeti┼čkin bir erke─čin g├╝nl├╝k 8 mg, kad─▒n─▒n ise g├╝nl├╝k 18 mg demire ihtiyac─▒ vard─▒r. Adet g├Ârmelerinden dolay─▒ kad─▒nlar daha fazla demire ihtiya├ž duyar. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

 

Kategoriler
Ya┼čam

Adet sanc─▒s─▒ndan bu yiyeceklerle kurtulun!

Adet d├Âneminde bir├žok kad─▒n ┼či┼čkinlik, su tutulmas─▒, konsantrasyon g├╝├žl├╝─č├╝, asabiyet ve sanc─▒ gibi s─▒k─▒nt─▒larla kar┼č─▒la┼č─▒yor. Bunlar kad─▒nlar─▒n i┼č ve sosyal ya┼čam─▒nda i┼čg├╝c├╝ kayb─▒na varan b├╝y├╝k sorunlara yol a├ž─▒yor. Ancak yedi─činiz yiyeceklere dikkat ederek bu sorunlar─▒ azaltabilirsiniz.

─░┼čte adet d├Âneminiz s├╝resince yemeniz gereken yiyecekler:

Kalsiyum: Kemikleri geli┼čtiren mineral adet sanc─▒s─▒n─▒ azalt─▒r, ┼či┼čkinli─či ve v├╝cudun su tutmas─▒n─▒ en aza indirir. Bu nedenle adet d├Âneminde s├╝t ve s├╝t ├╝r├╝nleri, brokoli ve ye┼čil yaprakl─▒ sebzeler ile badem gibi kuruyemi┼čler t├╝ketin.

Lif: Sindirim sisteminizin d├╝zg├╝n ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ sa─člayan bol lifli g─▒dalar ┼či┼čkinli─či ├Ânler. Badem, elma, enginar, fasulye, tam tah─▒llar, Trabzon hurmas─▒, yaban mersininde bol miktarda lif var.

Demir: A─č─▒r ge├žen adetler kad─▒nlarda yorgunluk, ruhsal durum dalgalanmalar─▒na neden olan demir eksikli─či anemisine (kans─▒zl─▒k) yol a├žabiliyor. A─č─▒r bir d├Ânem ge├žirmeseniz de fasulye, k─▒rm─▒z─▒ et, bitter ├žikolata, kuzu, ye┼čil yaprakl─▒ sebzeler, kuruyemi┼č, ay├žekirde─či ve tofu gibi demir i├žeren g─▒dalar t├╝ketin.

Magnezyum: Kad─▒nlar─▒n adet d├Âneminde daha ├žok ├žikolata istemesinin nedeni magnezyum ihtiyac─▒d─▒r. Magnezyum ba┼č a─čr─▒s─▒ ve kramplar─▒ azalt─▒yor. Avokado, muz, fasulye, bitter ├žikolata, bal─▒k, ye┼čil yaprakl─▒ sebzeler, kuruyemi┼č, ├žekirdekler ve yo─čurtta bol miktarda magnezyum vard─▒r.

Omega 3 ve B12 vitamini: Adet sanc─▒lar─▒n─▒n verdi─či huzursuzlu─čun bir nedeni de Omega-3 ve B12 vitamini eksikli─čidir. Bu nedenle yumurta, keten tohumu, kuruyemi┼č, deniz ├╝r├╝nleri, ├žekirdekler, yo─čurt t├╝ketmelisiniz.

D vitamini: Yeni yap─▒lan ara┼čt─▒rmalara g├Âre, D vitamini seviyesinin d├╝┼č├╝k olmas─▒ adet d├╝zensizli─čine yol a├ž─▒yor. D vitamini enerji seviyenizi art─▒r─▒r, uykusuzlu─ča iyi gelir. Bal─▒k ya─č─▒nda, g├╝├žlendirilmi┼č s├╝tte, yumurta sar─▒s─▒nda D vitamini bulunuyor. (Vasfiye ├ľzcanbaz)