Kategoriler
Aktüel

Uzay aracı gibi görünse de sadece hava kirliliğini önlüyor!

Fotoğrafta gördüğünüz uzak gezegenlerdeki geleceğe ait bir tasarım değil. Çevrenin kirlenmesini önleyen toz kapanı sadece.

Bu kubbe geleceğin mimarilerinden madencilik kompleksine ait gibi görünse de Tayvan’ın Kaohsiung kentindeki Hsinta Santrali’nde yer  alan dört iç mekan kömür kubbesinden biridir. BBC Focus’ta yer alan hebere göre, hava kirliliği konusunda büyük bir sorunla karşı karşıya olan Tayvan’da madencilik önemli yer tutar. Ancak madenlerden çıkarılan kömür tozu insan sağlığına zararlıdır, uzun süre maruz kalındığında akciğerlerde iltihaplanma ve izlere neden olur.

Adanın nüfus yoğunluğu fazla olan batı kıyısı ise çifte bir tehditle karşı karşıya: hem batıdan doğuya doğru kirletici maddeler Tayvan Boğazı boyunca Çin’den eser hem de doğuya doğru uzanan dağlık bölge kirli havayı hapseder.

Özellikle kış aylarında geceleri sıcaklıkların düşmesiyle havadaki kirleticiler kalın bir duman oluşturur ve bu da özel bir tehlike arz eder. Orta ve güney bölgelerdeki havanın bölgede yaşayan halk için sağlıksız olarak sınıflandırılır. Ancak geliştirilen kubbeler sayesinde Tayvan’da hava kalitesi giderek artıyor. Bu kubbeler kömür tozunu hapsederek enerji sektörünün çevresel etkilerini azaltmak için çaba gösterir. (Vasfiye Özcanbaz)

Kategoriler
Aktüel

Dikey ormanlar çoğalıyor

Dünyanın en kalabalık ülkesi Çin’de insanlar hava kirliliği nedeniyle nefes almak için maske kullanıyorlar. Artık insanlar günde 60 kilogram oksijen üretebilen dikey ormanlar sayesinde rahatça nefes alacak.

Nanjing Towers (Nankin Kuleleri) olarak isimlendirilen ormanlar 2018 yılında tamamlandığında Asya’nın ilk dikey ormanları olacak. İtalyan mimar Stefano Boeri tarafından tasarlanan her kule sırasıyla 200 ve 108 metre yüksekliğinde olacak ve bin ağaç ile 23 farklı yerel türden yaklaşık 2 bin 500 çalılığa ev sahipliği yapacak.

Kulelerde müze, okul ve yüzme havuzu da olacak

Daha yüksek olan kulelerde ofisler, müze, çevreci mimarlık okulu ve çatı kulübü bulunacak. Daha küçük olan kulelerde ise çatıda bir yüzme havuzu ve 247 odalı Hyatt oteli bulunacak. Ziyaretçiler balkonlar sayesinde yerel biyoçeşitliliğin yenilenmesine yardımcı olan baş döndürücü dikey ormanların çarpıcı güzelliğini  yaşayacak.

Bunlar Stefano’nun inşa ettiği ilk dikey ormanlar değil. Daha önce Milan’da 2 dikey orman inşa etmişti ve İsviçre’nin Lozan şehri için de planlandı. Dünyada artan kirlilik karşısında bu çevreci tasarımlar gerçek bir taze hava, oksijen sunuyor.

Nankin’deki bu kulelerin tasarımı 2018 yılında bitecek. İtalyan mimar daha önce Milan’da “Bosco Verticale” ismiyle 2 dikey orman yapmıştı. (Vasfiye Özcanbaz)

Kategoriler
Blog

Ne kadar vergi, o kadar emisyon!

NASA’nın geçtiğimiz yıllarda açıkladığı hava kirliğine ilişkin uydu haritalarını incelendiğimizde, son 10 yılda dünyada kirlilik azalırken İstanbul’da yüzde 50 oranında arttığı net bir şekilde gördük.

Peki, gelişmiş batı şehirlerindeki kirlilik oranları azalırken, ülkemizin en büyük şehirlerinin hava kalitesinin düşüşün sebebi ne? Bu sebepler arasında sabah erken ve akşam geç saatlerde yaydıkları dumanların kendilerini ele verdiği sokak aralarındaki küçük sanayi kuruluşları ile son zamanlarda sayılarında artış gösteren ısınma ihtiyacı doğalgaz haricindeki katı yakıt türleriyle karşılanan konutları da sayabiliriz. Ancak en önemli etkenlerden birinin motorlu taşıtlar olduğu kuşku götürmez bir gerçek.

HAVA KALİTESİ GÖZLE GÖRÜLÜR ŞEKİLDE DÜŞÜYOR

NASA’nın araştırmasını kapsayan ilk tarih olan, geceleri otomobilime park yeri bulmak için 2-3 sokak dolaşmak zorunda olmadığım dönemlerden olan 2004 yılında Türkiye’deki motorlu taşıt sayısının 10 milyon 236 bin adet olduğunu kayıtlardan görebiliyoruz. Yani bugünle karşılaştırdığımızda tam 8 milyon 600 bin adet daha az. Otomobil satış rakamları ülkemizde olduğu gibi dünya genelinde sürekli artış halinde. Fakat solunabilir hava kalitesi iyileşen gelişmiş ülkelerde, özellikle son yıllarda doğa dostu araçların satış rakamlarında çok ciddi artışlar yaşanıyor. Bunu sağlamak için de birçok ülkesinin elini taşın altına koymaktan geri kalmadığını, gerekli teşvik ve kolaylıkları sağladıklarını küçük bir araştırma yaptıktan sonra herkes görebilir.

ÇEVRECİ OTOMOBİLE TEŞVİK YOK

Dünyanın pek çok ülkesinde, elektrikli ve hibrit araçların satışını teşvik etmek için önemli oranlarda vergi indirimi, hatta “sıfır vergi” imkanı mevcut. Bunun yanı sıra Avrupa’nın bazı büyük kentlerinde çevreci araçları kullananlara sağlanan, şehir içinde bazı ücretli yollara her hangi bir bedel ödemeden girip çıkabilme, park ayrıcalıkları, ücretsiz şarj istasyonları gibi ilave imkanlarla bu otomobiller daha da cazip kılınmaya çalışılıyor. Hükümet desteğini ve teşvikleri arkasına alan bu araçların yaygınlaşması tek başına bir sebep olamaz mutlaka ama Batılılar belki de bunun karşılığını eskisine göre daha temiz bir şehirde yaşayarak alıyor.

ELEKTRİKLİ OTOMOBİL İÇİN ALT YAPI OLUŞMADI

Elektrikli otomobillere ülkemizde de teşvik mevcut. ÖTV’de motor gücüne bağlı olarak yüzde 3 ila yüzde 15 oranları arasında değişen kademeli indirimler mevcut. Ancak bu indirim tek başına elektrikli otomobillerin satışını ivme vermek için yeterli değil. Refah seviyesi ve geliri bizden kat kat üstün olan Avrupalıya göre elektrikli araçlara daha pahalıya ulaşabilmemiz bir kenara dursun, hızlı şarj istasyonlarının yaygınlaşmaması zaten menzili çok fazla yeterli olmayan elektrikli araçların önündeki yıllardır giderilemeyen en büyük sıkıntı. Bir yılda ancak parmakla sayılabilecek kadar az kişinin satın aldığı elektrikli araçların akülerini doldurabilmek için evde veya iş yerindeki garajında elektrik prizi uzun saatler harcamanın çoğu kimseye cazip gelmediği de aşikâr.

ÖTV İNDİRİMİ BİR YANA FİYATLARI ADETA SERVET DEĞERİNDE

Şehir içi dur-kalk trafiğinde elektrikli motoru ile hareket ederek, bu esnada yakıt tasarrufu yapan ve çevreye zararlı gazlar yaymayan hibrit araçlardaki tablo ise ülkemizde daha vahim. Bu otomobillerin ÖTV ve MTV’den muaf tutulması bir yana üst vergi diliminde yer aldığı için adeta bir servet fiyatına satılıyor. Orta ve alt segmentlerde yer alan iki hibrit modelden biri olan Toyota Prius Almanya’da 26 bin 800 Euro’ya satılırken, Türkiye’de fiyatı 52 bin Euro’ya yükseliyor. B segmentinde yer alan Yaris hibrit ise neredeyse orta donanım seviyesine sahip C segmenti fiyatına satılıyor.

GENİZ YANIĞINA DEVAM!

İstanbul’da artık sabahın çok erken saatlerinde bile trafik yoğunluğunun yaşandığı günümüzde çevreci taşıtlara devlet teşviği, konutlara doğalgaza indiriminin yanı sıra, yollarımızda egzozundan zehir saçan taşıtlara ve bacasından zehir saçan işletmelere ciddi bir çevre denetimi gelmediği sürece büyük şehirlerimizde rahatça soluyabileceğimiz bir hava bulmak, genzimiz yanmadan dolaşmak hatıralarımızda kalacağa benziyor. (Aydın Özcanbaz)

Kategoriler
Sağlık

Bu gıdalar kirli havaya karşı sizi koruyor

Hücrelerinizi serbest radikallerin etkilerine karşı koruyan antioksidanlar sağlığınız için oldukça önemlidir.

Serbest radikaller ise kirli hava, sigara dumanı, güneş ışınları, petrokimya ürünleri, bazı ilaçlar, bozulmuş gıdalar ve bazı yiyeceklerde bulunan bileşiklerdir. Bunlar nefes aldığımızda, yemek yediğimizde bile vücudumuza giriyorlar ve sağlığımızı bozuyorlar. Hücrelere zarar veren serbest radikaller kalp hastalığı, kanser ve diğer ciddi hastalıklarda önemli rol oynuyorlar.

Araştırmalar antioksidan bakımından zengin gıdalar ile beslenmenin kanser, kardiyovasküler hastalık, Parkinson’s ve Alzheimer’s gibi hastalıkların riskini düşürdüğünü gösterdi.

Mayo Clinic’te yer alan habere göre, antioksidan bakımından zengin olan gıdalar liflidir, bunların doymuş yağ oranı ve kolesterolü düşüktür, ayrıca iyi birer vitamin ve mineral kaynağıdır. Peki bol miktarda antioksidan içeren gıdalar hangileridir?

Kırmızı meyveler: Bu meyvelerde bol miktarda antioksidan bulunuyor. Yaban mersini, çilek, böğürtlen, ahududu, kızılcık gibi tüm berry (çilek) meyvesi türleri en fazla antioksidan içeren meyveler arasında yer alıyor.

Armut, elma ya da erik: Kabuklarıyla yenmesi halinde armut, erik ve birçok elma çeşidinde de çok fazla antioksidan bulunuyor. Ayrıca vişne ve portakal da antioksidan bakımından iyi birer kaynaktır.

Sebzeleri unutmayın: Enginar, kırmızı lahana, kırmızı yapraklı marul, antioksidan bakımından zengin olan sebzelerin en üst sırasında yer alıyor. Diğer seçenekler arasında da kuşkonmaz ile brokoli bulunuyor.

Patates: Kabuklarıyla birlikte pişirilen yer elması ve kırmızımsı kahverengi patates de iyi birer antioksidan kaynağıdır. Kırmızı ve beyaz patateste daha az antioksidan bulunuyor.

Kabuklu kuru yemişler: Ceviz, Pekan cevizi, fındık, badem ve fıstık da en fazla antioksidan içeren kuru yemişler arasında bulunuyor. Aynı zamanda fasulye, börülce, edamame ve mercimek gibi baklagiller de bol bol antioksidan içeriyor.

Ayrıca sağlığınızı nar suyu gibi antioksidan bakımından zengin meyve suları ile güçlendirin. Bunun yanında antioksidan desteği için bir parça çikolata da yiyebilirsiniz. (Vasfiye Özcanbaz)