Kategoriler
Sağlık

Çocuklarda idrar kaçırma önemsenmeli!

Beş yaşından büyük çocuklarda görülen idrar kaçırma, ciddi bir sağlık sorunu olduğundan en kısa sürede tedavi edilmeli.

Gündüz idrarını kontrol etmeyi öğrenen ve bezden kurtulan çocukların bir bölümü, gece uyku sırasında idrar yapmaya devam eder. Çocuklarda sıkça görülen bir rahatsızlık olan idrar kaçırma hakkında Üroloji Uzmanı Prof. Dr. M. İhsan Karaman önemli açıklamalarda bulundu.

Gece yatak ıslatma, idrarını tutamayıp küçük miktarda kaçırmadan daha çok idrarın tümünü boşaltmaktır. Aile büyükleri ertesi sabah iç çamaşırı, pijama ve çarşaflarını, hatta şiltelerini ıslak bulurlar. İlkokul çağına kadar kısmen hoş görülebilen bu durum, yaş ilerledikçe ailenin olduğu kadar çocuğun kendisi için de önemli bir sorun halini alır.

İdrar kaçırma nedenleri

  • Aile fertlerinde benzer duruma rastlanmış olması
  • İdrar torbasının yeterince büyümemesi,
  • İdrar torbasında normalde olmaması gereken, istemsiz gelişen kasılmalar
  • Uykunun derin olması ve çocuğun mesanesinin dolması nedeniyle beyne giden habere rağmen uyanamaması
  • Gelişmiş insanda gece-gündüz farkının algılanmasıyla oluşan ve otomatik olarak gece böbreklerin idrar oluşturmasını azaltan “Vazopressin” isimli hormonun, bu çocuklarda yeterince ve zamanında salgılanmaması
  • Ailede, ölüm, ayrılık, geçimsizlik, hastalık okul başarısızlığı gibi olayların kaygı yaratması
  • Yeni bir kardeşin doğması

Görülme sıklığı ülkemizde daha yüksek

İdrar kaçırma vakalarının çocukluk çağında görülme sıklığının dünyada yüzde 5 – 22 arasında olduğunu belirten Karaman, ülkemizde bu oranın yüzde 12,4 – 25,5 olduğunu açıkladı.

Öncelikle, tedavi planlanan bir çocukta, bu problemin gerçek nedeninin doğumsal bir yapı bozukluğu olmadığından emin olmak gerekir. Genellikle idrar tahlili ve ultrasonografik incelemeyle idrar iltihabı ve böbrek-idrar torbası yapılarında anatomik bozukluk olmadığı tespit edildikten sonra “Gece İdrar Kaçırma” sorunu tedavi edilmeye çalışılır. Beraberinde gündüz kaçırma şikayeti olan çocuklar ayrı değerlendirmeye tutulurlar.

Tedavi yöntemleri nelerdir?

Alışkanlıkların Değiştirilmesi

Gece yatmadan önce sıvı alımının azaltılması ve idrara çıkılması, ilk akla gelen tavsiyedir. Ayrıca gündüz saatlerinde uzun süreler idrarını tutan çocuklar bu alışkanlıklarından vazgeçirilmeli.

Tuvalete Çıkma Çizelgesi

Küçük çocukları motive etmek ve alt ıslatma istatistiği elde etmek için kullanılır. Bu çizelgede alt ıslatma olmadığı günler çizelge üzerinde birer sembolle (yıldız veya çiçek resmi gibi) aile tarafından işaretlenir. Çocuğun bu günlerde ödüllendirilmesi fayda sağlar.

Alarm Sistemleri

İç çamaşırına ya da yatak çarşafı üzerine konan, ıslanmaya duyarlı bir parçası olan, idrar yapılmaya başladığı an ses uyarısıyla çocuğu uyandıran bu sistemler, ilk günlerde çok yararlı gibi görünmese de, 6-8 haftalık tedaviyle sonuç alınabilmektedir.

İlaç tedavisi

Gece boyunca böbreklerin idrar oluşturma hızını azaltacak ilaçlar kullanılmaktadır. Ana maddesi desmopressin olan ve dil altına konulup hemen eriyen bir tablet şeklinde kullanılan bu ilaç, gece boyunca idrarın daha az salgılanmasını sağlar, mesanenin dolma zamanını uzatır. Çocukların en az %70’inde iyi sonuç verir.

Kategoriler
Sağlık

Kadınların utanç verici küçük sırrı!

İdrar kaçırma rahatsızlığının yalnızca daha yaşlı kadınları etkilediğini düşünüyorsanız, tekrar düşünün. Mesane kontrolü sorunları daha genç, aktif kadınları da etkiliyor.

Genç kadınların yüzde 20-30’u, orta yaşlı kadınların yüzde 30-40’ı ve yaşlı kadınların yüzde 50’sinden fazlası idrar kaçırmadan muzdarip. Peki siz de onlardan biri misiniz?

Türkiye Fizyoterapistler Derneği, idrar kaçırma rahatsızlığının teşhis ve tedavi yöntemleri hakkında şu bilgileri verildi:

STRES TİPİ İDRAR KAÇIRMA: Öksürdüğünüzde, güldüğünüzde ve hapşırdığınızda mesaneyi zorlayan veya mesaneye fazla baskı uygulayan herhangi bir harekette ortaya çıkan küçük sızıntıdır.

Stres idrar kaçırması, pelvik kaslar ve dokular gerildiğinde ve hasar gördüğünde hamilelikten ve doğumdan kaynaklanabilir. Yaşlanmanın bir sonucu olarak veya aşırı şişmanlık nedeniyle yüksek etkili sporlardan da ortaya çıkabilir.

SIKIŞMA TİPİ İDRAR KAÇIRMA: Bir diğer adıyla “aşırı aktif mesane” biraz farklıdır; acil olarak tuvalete gitme ihtiyacının akabinde, birkaç saniye ila bir dakikalık bir uyarı arasında istemsiz bir idrar kaçırma gerçekleşir. Mesane kaslarının spazmlarına bağlı olduğu düşünülmektedir.

Multipl skleroz, Parkinson hastalığı veya üriner sistem enfeksiyonu gibi durumlar da neden olabilir.

KARMA TİP İDRAR KAÇIRMA: Birden fazla idrar kaçırma türüne sahip olduğunuz anlamına gelir; stres ve urge tipi idrar kaçırmaların tipik bir karışımıdır.

TAŞMA TİPİ İDRAR KAÇIRMA: Tuvalete her gittiğinizde mesanenizi boşaltamıyorsanız ve sık sık veya sürekli idrara çıkma yaşarsanız, taşma tipi idrar kaçırmanız var demektir. Bazı ilaçlar, şeker hastalığı olanlar a bu tip idrar kaçırma yaşayabilir.

İDRAR KAÇIRMAYA KARŞI TEDAVİ YÖNTEMLERİ

KAS EGZERSİZİ: Kas kontrolünü öğrenmek sızıntıyı yönetmeye yardımcı olabilir. Düzenli olarak pelvik kas (Kegel) egzersizleri yapmak anlamına gelir.

Tenis oynamaya gidiyorsanız ve backhand vuruşunuz sizin sızdırmanıza neden oluyorsa, o anda kasları sıkmayı öğrenmelisiniz. Nasıl mı?

Aynı anda poponuzun ve vajinanızın etrafındaki kasları sıkın ve içe doğru çekip bırakın. Pelvik taban kaslarınızı her sıktığınızda kaslarınızın kalktığını hissetmeniz gerekir. 8’e kadar sayarken onları sıkıca tutmaya çalışın. Şimdi, bırakarak rahatlamalarına izin verin. Belirgin bir şekilde “rahatlama” hissini taşımanız gerekir.

“Sık ve kaldır”’ı tekrar edip gevşeyin. Kasların her kaldırılması arasında yaklaşık 8 saniye dinlenmek en iyisidir. Eğer 8’e kadar dayanamazsanız, elinizden geldiğince tutmaya çalışın.

Bu “sık ve kaldır”ı 8 ila 12 üst sınır olmak üzere yapabildiğiniz kadar tekrarlayın. Aralarda dinlenerek üç set yapmaya çalışın. Bu eğitim planını her gün uzanırken, otururken veya ayakta dururken her gün 8 ila 12 defa yapın.

Doğru bir şekilde sıktığınızdan emin değilseniz veya 3 ay sonra semptomlarda herhangi bir değişiklik görmüyorsanız, doktorunuz veya fizyoterapistinizden yardım isteyin.

MESANE EGZERSİZİ: Mesane eğitimi, tuvalet ziyaretleri arasındaki zamanı uzatarak kadınlara yardımcı olabilir.

Her 30 dakikada bir sık sık idrar yapmaya başlarsınız ve her üç dört saat içinde gidene kadar kademeli olarak zamanı arttırırsınız.

GEVŞEME EGZERSİZLERİ: Acil idrar yapma isteği geldiğinde yavaş ve derin nefes alma da yardımcı olabilir.

Acil idrar yapma isteği geçtikten sonra beş dakika bekleyin ve artık ihtiyacınız olmadığı halde bile tuvalete gidin. Bekleme süresini yavaşça artırın.

PARAŞÜTÜCÜLER, JİMNASTİKÇİLER, KOŞUCULAR RİSK ALTINDA

İdrar kaçırma konusunda paraşütücüler, jimnastikçiler, koşucular gibi etkili spor dallarındaki kadınlar en çok risk altındadır. Çünkü bu sporlarda, mesaneyi destekleyen pelvik kaslara ve bağ dokularına zarar verebilecek kadar zemine sert vuruyorsunuz.

KOLAYI, KAHVEYİ AZALTIN

Çoğu kadın için, küçük bir emici ped ilk silahtır, ikincisi bir yaşam tarzı değişikliğidir. Pek çok kadın için değişim, daha az su içmek kadar basit olabilir. Ayrıca kola, kahve gibi kafeinli herhangi bir içecek sizi daha fazla kaçırmanıza sebep olur. Bu içecekleri azaltmanız gerekiyor.

Kategoriler
Sağlık

Çocuklarda idrar kaçırmayı önemseyin

Çocuklarda görülen idrar kaçırmanın altında pek çok etken olabiliyor. Bu durumda çocuğunuzu suçlamayın ve vakit geçirmeden çocuk nefroloji bölümüne başvurun.

Çocuklarda idrar kaçırma nedenleri arasında uyanma güçlüğü, gece düşük idrar torbası kapasitesi, gece idrar üretiminin artması ve genetik eğilimin bulunduğunu belirten Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Nefrolojisi Uzmanı Doç. Dr. Neşe Karaaslan Bıyıklı, “Uyku bozukluğu, hiperaktivite-dikkat eksikliği, epilepsi, okul-aile sorunları gibi durumlar da idrar kaçırma sorununa neden olabilmektedir. 5 yaşını tamamlamış bir çocuk haftada 2’den fazla idrar kaçırıyorsa mutlaka hekime başvurulmalıdır” dedi.

Beş yaşından büyük bir çocuk doğumsal ya da üç aydan uzun süre haftada en az iki kez uykudayken idrar kaçırıyorsa “enürezis” varlığından söz edilebileceğini anlatan Doç. Dr. Neşe Karaaslan Bıyıklı, idrar kaçırmanın sadece uykuda idrar kaçırma (enürezis monosemptomatik) ile sıkışma, damlatma, sık ya da seyrek idrar yapma, idrar tutma manevraları, kesik kesik işeme gibi durumların eşlik ettiği idrar kaçırma (polisemptomatik enürezis) olmak üzere iki türlü olduğunu ifade etti.

İDRAR KAÇIRMA BAŞKA HASTALIĞIN HABERCİSİ OLABİLİR

İdrar kaçırmanın bazen başka sağlık sorunlarının habercisi olabileceğini söyleyen Bıyıklı, idrar yolu enfeksiyonu, idrar torbasının hastalıkları, üriner sistemin yapısal bozuklukları, idrar konsantrasyon bozuklukları, böbrek yetersizliği, kabızlık ya da diyabetin bunlardan bazıları olduğunu belirtti.

Suçlayıcı davranmayın!

Tüm tedavi süreci boyunca ailenin çocuğa destek olmasının kritik bir öneme sahip olduğunu belirten Bıyıklı “Çocuğun, bu sorunu sadece kendisine aitmiş gibi algılamaması için özenli hareket etmeli; tedavi sırasında ortaya çıkabilecek durumlarda suçlayıcı ve cezalandırıcı davranışlardan kaçınılmalı” dedi.

Aksi yöndeki her davranışın, çocukta özgüven kaybı, davranış bozukluğu ve anksiyete gibi sorunlara yol açabileceğini unutmayın uyarısında bulundu.

İlkokula başlama dönemi etkin tedavi için önemli

İdrar kaçırma sorununda çocuklarda ayrıntılı fizik muayene ve laboratuvar değerlendirmeleri sonrası altta yatan organik bir hastalık saptanmazsa aile yapısı ve çocuğun olaydan etkilenme derecesine göre 2 yıl gözlem ve destek tedaviyle izlem yapılabildiğini aktaran Doç. Dr. Neşe Karaaslan Bıyıklı, ilkokula başlama dönemi olan 7-8 yaş daha etkin bir tedavinin seçilmesi açısından önemli olduğunu vurguladı.

Tedavinin başarı oranı yüzde 90

Tedavinin başarı oranının monosemptomatik enürezis türünde davranış tedavisi ve alarm tedavisi ile yüzde 90’ların üzerinde olduğuna değinen Bıyıklı, tedavi sonrası sorunun tekrarlama olasılığının da düşük (yüzde 20-30) olduğunu açıkladı. İlaç kullanımında ise başarı oranının yüzde 60-70 arasında değiştiğini ve tekrarlama olasılığının ise yüksek olduğunu sözlerine ekledi.

BESLENMEYE DİKKAT!

Çocukların beslenme şekilleri de bu rahatsızlığı tetikleyebilir. Çocuğunuz için aşağıdaki önerileri dikkate almayı ihmal etmeyin:

Yatmadan 2 saat önce sıvı alımını kısıtlayın.
Yatak öncesi tuvalet ziyareti yaptırın.
Uyuduktan 1,5 – 2 saat sonra tuvalet kullanımı için uyandırın.
Gündüz sıvı alımını artırın.
Gündüz 2-3 saat arayla işemesini sağlayın.
Akşam yemeğinde tuzlu ve aşırı baharatlı gıdalardan kaçının.
İdrar söktürücü etkisi olabilen hazır içecekleri eve almayın.