Kategoriler
Akt├╝el

D├╝nya 500 y─▒l sonra nas─▒l olacak?

Bundan 500 y─▒l ├Âncesini hayal edebiliyor musunuz? 1500ÔÇÖl├╝ y─▒llarda 500 milyon olan d├╝nya n├╝fusu 20ÔÇÖinci y├╝zy─▒lda 5 milyar─▒ a┼čt─▒.
Buna kar┼č─▒l─▒k d├╝nya ├╝zerindeki bir├žok canl─▒ t├╝r├╝ de kirlilik ve k├╝resel ─▒s─▒nma sonucu kayboluyor. Sizce, artan insan n├╝fusu ve h─▒zla ilerleyen k├╝resel ─▒s─▒nma sayesinde d├╝nyam─▒z 500 y─▒l sonra nas─▒l olacak?
Sorulan ki┼čiye ba─čl─▒ olarak, 26. y├╝zy─▒l─▒n ├žok so─čuk ya da a┼č─▒r─▒ s─▒cak olaca─č─▒ belirtiliyor. Baz─▒ solar ├╝retim modellerinin 2500ÔÇÖl├╝ y─▒llarda kullan─▒laca─č─▒ ve d├╝nyan─▒n ikliminin buz ├ža─č─▒ gibi so─čuyaca─č─▒ ima ediliyor. Di─čer ├žal─▒┼čmalar ise devam eden iklim de─či┼čikli─či ve fosil yak─▒t kullan─▒m─▒n─▒n ise 2300 y─▒l─▒na kadar d├╝nyay─▒ insan ya┼čam─▒ i├žin ├žok s─▒cak hale getirece─čini g├Âsteriyor.
Baz─▒ uzmanlar iklim de─či┼čikli─činin ba┼člang─▒c─▒ olarak 1800ÔÇÖl├╝ y─▒llarda Sanayi DevrimiÔÇÖni g├Âr├╝yorlar. Di─čerleri ise tarih ├Âncesi zamanlarda zirai uygulamalar─▒ i┼čaret ediyor. Her iki ┼čekilde de insanlar kendi ortamlar─▒n─▒ de─či┼čtiriyor ve buna ba─čl─▒ olarak 26. y├╝zy─▒l─▒n ara├ž-gere├žleri ger├žekten etkileyici olabilir.
Kuramsal fizik uzman─▒ Michio Kaku, sadece 100 y─▒l i├žinde insanl─▒─č─▒n d├╝nyan─▒n enerjisinin t├╝m├╝n├╝ ├žal─▒┼čabilir hale getirece─čini tahmin ediyor. 26. y├╝zy─▒l insanlar─▒ f├╝zyon ve solar g├╝├ž gibi temiz enerji teknolojilerinin ustalar─▒ olacak. Gezegenin enerjisini k├╝resel iklimi kontrol alt─▒nda tutmak i├žin y├Ânlendirebilecekler. Fizik├ži Freeman Dyson ise bu durumun 200 y─▒l i├žinde olaca─č─▒n─▒ tahmin ediyor.
Teknoloji 1500ÔÇÖl├╝ y─▒llardan beri katlanarak ilerledi ve bu durum gelecek y├╝zy─▒llarda da devam edecek. Bilgisayarlar─▒n h─▒z─▒ ve karma┼č─▒kl─▒─č─▒ her 18 ayda bir ikiye katlanacak ve bu ├žal─▒┼čmalardan baz─▒s─▒ ├žok ak─▒ll─▒ makineler taraf─▒ndan yap─▒lacak. Yazar Adrian Berry ise 26. y├╝zy─▒l d├╝nyas─▒nda ortalama insan ├Âmr├╝n├╝n 140 y─▒la ├ž─▒kaca─č─▒na inan─▒yor. ─░nsanlar okyanuslarda ├žift├žilik yapacaklar, uzay gemileriyle yolculu─ča ├ž─▒kacaklar ve insanlar ayda ya da MarsÔÇÖta ya┼čayacaklar. Peki, buradan sonra nereye gidece─čiz? Bunu da torunlar─▒m─▒z─▒n torunlar─▒ g├Âr├╝r art─▒k. (Vasfiye ├ľzcanbaz)
Kategoriler
Teknoloji

─░klim felaketlerine kar┼č─▒ y├╝zen ┼čehirler geliyor

D├╝nyay─▒ tehdit eden k├╝resel ─▒s─▒nman─▒n boyutunun her ge├žen g├╝n artarak d├╝nyaya daha fazla etki etti─čini belirten bilim adamlar─▒, kutuplardaki buzullar─▒n erimesiyle d├╝nyan─▒n b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒n─▒n sualt─▒nda kalaca─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yor.

Bu d├╝┼č├╝nceden hareketle yola ├ž─▒kan bilim adamlar─▒, bu t├╝r bir felaket kar┼č─▒s─▒nda kendi kendine yetebilen su ├╝zerinde y├╝zen ┼čehirler in┼ča etmeyi d├╝┼č├╝n├╝yorlar.

BBC Focus Dergisi’nde yer alan habere g├Âre, bu projelerden ger├že─če en yak─▒n olan─▒ ise en k├Ât├╝ iklimsel felaketler i├žin tasarlanan “Lilypad (nil├╝fer yapra─č─▒)” isimli y├╝zen ┼čehir. Bu y├╝zen ┼čehirler su ├╝zerinde kendi kendine yetebilecek ya┼čam alanlar─▒ olarak tasarlan─▒yor. Deniz seviyesinin y├╝kseldi─čini varsayarak, Banglade┼č, Maldivler ya da hatta Londra ve New York’ta y├╝kselen sulardan ka├žmak i├žin milyonlarca iklim s─▒─č─▒nmac─▒s─▒ i├žin yeni evler bulmak gerekecek. Bel├žikal─▒ mimar Vincent Callebaut’a g├Âre, t├╝m bu insanlar okyanus ak─▒nt─▒lar─▒n─▒ takip ederek kocaman, y├╝zebilen ┼čehirlerde ya┼čabilirler. Bu ┼čehirler, kendi enerjilerini kendileri sa─člayacak, bununla da yetinmeyip atmosferdeki karbondioksiti i┼čleyebilecek.

Her bir y├╝zen ┼čehirde yakla┼č─▒k 50 bin ki┼činin ya┼čayabilece─čini s├Âyleyen Callebaut, ┼čehrin yap─▒ i├žin safra sa─člayacak merkezi bir lag├╝n etraf─▒nda temellenece─čini ve lag├╝n ya─čmur suyunu toplayaca─č─▒n─▒ ve bu suyu ┼čehirdeki insanlar─▒n i├žmesi i├žin ar─▒taca─č─▒n─▒ belirtiyor. T├╝m ┼čehir asma bah├želerle ├ževrilirken, ticari ve e─člence yerlerinin yan─▒nda ┼čehir merkezinde ya┼čayanlar lag├╝n├╝n ├ževresinde, 3 da─č─▒n ortas─▒nda oturacaklar.

Mimar Callebaut, ┼čehrin enerjisinin nas─▒l hesaplanaca─č─▒yla ilgili olarak hen├╝z herhangi bir tasvir yapmazken, g├Âr├╝n├╝┼čte bize biraz d├╝┼č├╝nme pay─▒ b─▒rak─▒yor. Onun tasar─▒m─▒ sahip oldu─čumuz g├╝ne┼č, termal, r├╝zg├ór enerjisi, hidrolik, gel-gite ba─čl─▒ enerji, ozmotik ve biyok├╝tle gibi t├╝m yenilenebilir teknolojiyi bir araya getiriyor. Her ┼čehrin kulland─▒─č─▒ndan daha fazla enerji ├╝retece─čini iddia eden Callebaut, ┼čehirde ya┼čayanlar─▒n yemek i├žin fazla alternatifleri olmayaca─č─▒n─▒ ve yumu┼čak├žalar, deniz kabuklular─▒ ve deniz yosunu gibi su k├╝lt├╝r├╝ne ba─čl─▒ besleneceklerini itiraf ediyor.

┼×imdilik Lilypad sadece bir fikir ve in┼ča edilmesi uzun zaman alabilir. Fakat ilk bak─▒┼čta tasar─▒m ├ž─▒lg─▒nca g├Âr├╝nm├╝yor. H├╝k├╝metleraras─▒ ─░klim De─či┼čikli─či Paneli’nde bu y├╝zy─▒lda su seviyesinin 1 metreye yak─▒n y├╝kselece─či belirtildi. Projenin ne zaman ger├žekle┼čtirilece─či hen├╝z bilinmese de, bilim adamlar─▒ k├╝resel ─▒s─▒nman─▒n bu h─▒zla devam etmesi halinde y├╝zen ┼čehirlerde ya┼čaman─▒n hayal olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yor.

D├╝nyaca ├╝nl├╝ ├ževre bilimci Prof. Dr. James Lovelock ise bir ad─▒m daha ileri gitti. Sadece buzlar─▒n oldu─ču, ya┼čanabilir bir yer hayal edersek, suyun ├╝st├╝nde kalan zemini kazabilece─čimizi ve burada ya┼čamak i├žin yer alt─▒ ┼čehirleri kurabilece─čimizi s├Âyl├╝yor. Siz hangisini tercih ederdiniz? Y├╝zen ┼čehirleri mi yoksa buzlar─▒n alt─▒ndaki yer alt─▒ ┼čehirlerini mi? (Vasfiye ├ľzcanbaz)