Kategoriler
Sa─čl─▒k

Hipertansiyon daha ├žok kad─▒nlar─▒ etkiliyor

T├╝m d├╝nyadaki ├Âl├╝mlerin sekizde birinden sorumlu olan hipertansiyon, tedavi edilmedi─činde ciddi sa─čl─▒k problemlerine yol a├žar. Erkeklerden daha fazla kad─▒nlar─▒ etkileyen hipertansiyon, inme, kalp ve b├Âbrek hastal─▒klar─▒n─▒n en b├╝y├╝k sorumlusu.

Hipertansiyonun en ├Ânemli belirtilerinin ba┼č a─čr─▒s─▒, ba┼č d├Ânmesi, nefes darl─▒─č─▒, ├žarp─▒nt─▒, g├Â─č├╝s a─čr─▒s─▒ ve g├Ârmede bozukluk oldu─čunu belirten Anadolu Sa─čl─▒k Merkezi Kardiyoloji Uzman─▒ Prof. Dr. Ertan ├ľkmen, ÔÇťHipertansiyon inme, kalp ve b├Âbrek hastal─▒klar─▒n─▒n en b├╝y├╝k sorumlusu olarak g├Âr├╝l├╝yor. Her y─▒l 9 milyon insan y├╝ksek kan bas─▒nc─▒ ve bundan kaynaklanan hastal─▒klar nedeniyle hayat─▒n─▒ kaybediyorÔÇŁ dedikten sonra ┼ču a├ž─▒klamalarda bulundu.

D├╝nyada 1 bu├žuk milyardan fazla insanda hipertansiyonun g├Âr├╝l├╝yor. Hastalar─▒n y├╝zde 50’sinde belirti vermeyen hastal─▒k ├╝lkemizde de olduk├ža yayg─▒n. T├╝rk Kardiyoloji Derne─čiÔÇÖnin a├ž─▒klad─▒─č─▒ son rakamlara g├Âre, T├╝rkiye’de yeti┼čkin n├╝fusun y├╝zde 31,2ÔÇÖsinde hipertansiyonun g├Âr├╝l├╝rken, hipertansiyon hastas─▒ gen├žlerin sadece y├╝zde 12ÔÇÖsi hastal─▒─č─▒n─▒n fark─▒nda.

Tansiyon konusunda kad─▒nlar daha bilin├žli

T├╝rkiyeÔÇÖde kad─▒nlar─▒n hipertansiyon fark─▒ndal─▒─č─▒ ve tedavi s─▒kl─▒─č─▒ erkeklere g├Âre daha y├╝ksek olsa da tedavi ve kontrol oranlar─▒n─▒n daha d├╝┼č├╝k oldu─čunu vurgulayan Prof. Dr. Ertan ├ľkmen, ÔÇťHipertansiyon kad─▒nlar─▒n y├╝zde 36, erkeklerde ise y├╝zde 30ÔÇÖunda g├Âr├╝l├╝yor. Fazla kilo, obezite, hareketsiz ya┼čam, beslenmedeki i┼členmi┼č g─▒dalar ve tuz al─▒m─▒nda art─▒┼č hipertansiyona neden oluyor. ├çocuklarda g├Ârme bozuklu─ču, bulant─▒ ve ba┼č a─čr─▒s─▒ da hipertansiyon belirtisi olabilir. Bu nedenle 3 ya┼č─▒ndan sonra d├╝zenli olarak kan bas─▒nc─▒ ├Âl├ž├╝m├╝ yap─▒lmal─▒ÔÇŁ diye konu┼čtu.

Lokantalarda tuzluklar masalardan kalkacak

2019 y─▒l─▒ itibariyle Sa─čl─▒k Bakanl─▒─č─▒, T├╝rkiye Lokantac─▒lar ve Pastac─▒lar Federasyonu ile T├╝m A┼č├ž─▒lar ve Pastac─▒lar Konfederasyonu aras─▒nda tuz ve seker kullan─▒m─▒n─▒n azalt─▒lmas─▒na dair protokol imzaland─▒.

G├╝nl├╝k ideal tuz kullan─▒m oran─▒ 8 gram iken bu oran T├╝rkiyeÔÇÖde ortalama olarak 18 gram civar─▒nda. Bu protokole g├Âre tuz kullan─▒m─▒ her y─▒l y├╝zde 4 oran─▒nda kademeli olarak azalt─▒lacak. Lokantalarda tuzluklar masalardan kalkacak. ÔÇŁ dedi.

Hipertansiyondan korunman─▒n yollar─▒

  • Spora ba┼člay─▒n, bol bol hareket edin
  • Tuzluk ve tuzÔÇŽ At─▒n evinizden gitsin
  • En iyi beslenme ├že┼čidi: Akdeniz tipi beslenme
Kategoriler
Ya┼čam

D├╝zensiz uyku ├Âmr├╝n├╝zden 6-10 y─▒l ├žalar

Uykunun temel i┼člevi bizi uyan─▒kl─▒─ča haz─▒r hale getirmek.┬á Ancak, az ya da ├žok fazla uyumak, hipertansiyon, inme ve kalp hastal─▒─č─▒ g├Âr├╝lme s─▒kl─▒─č─▒n─▒n belirgin ┼čekilde artt─▒r─▒yor. Ayr─▒ca 6 saatten k─▒sa ve 10 saatten uzun uyuyanlar─▒n ya┼čam s├╝releri de k─▒sal─▒yor.

D├╝nya genelinde uykunun sa─čl─▒k i├žin ├Ânemine dikkat ├žekmek ad─▒na her y─▒l gece ve g├╝nd├╝z├╝n e┼čit oldu─ču, 21 MartÔÇÖtan (bahar ekinoksu) bir ├Ânceki Cuma g├╝n├╝ D├╝nya Uyku G├╝n├╝ olarak kutlan─▒yor. Gen├žlik d├Âneminde annelerimizden s─▒k s─▒k duydu─čumuz ÔÇťAk┼čam yatmak bilmiyorsun, sabah kalkmak bilmiyorsunÔÇŁ s├Âz├╝, uykunun ├Ânemini anlatan s├Âzlerden biridir. Sa─čl─▒kl─▒ uykunun ileri ya┼člarda hastal─▒klarla kar┼č─▒la┼čmadan hayata devam etme a├ž─▒s─▒ndan da kritik oldu─čunu belirten Ac─▒badem ├ťniversitesi Atakent Hastanesi N├Âroloji Uzman─▒ Prof. Dr. Murat Aksu, uykunun sa─čl─▒kl─▒, yeterli ve iyi olmas─▒n─▒n ya┼članmayla ortaya ├ž─▒kan sa─čl─▒k sorunlar─▒n─▒n olu┼čumunu engelledi─činin net olarak ortaya konuldu─čuna dikkat ├žekti.

Sa─čl─▒kl─▒ uyku ├žok ├Ânemli

Uykunun temel i┼člevi bizi uyan─▒kl─▒─ča haz─▒r hale getirmek. ─░yi ve yeterli uyku uyumak bizi uyan─▒kken daha aktif, din├ž ve dikkatli yap─▒yor. Uyku s─▒ras─▒nda uyan─▒kl─▒kta yap─▒lamayan baz─▒ i┼člevler yerine getiriliyor. Bu i┼člevlerin beyine zarar veren baz─▒ oksidatif stres fakt├Ârlerinin yok edilmesini, ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin aktif ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ ve enerji dengesinin korunmas─▒n─▒ sa─člad─▒─č─▒n─▒ belirten Prof. Dr. Murat Aksu, uykunun her d├Âneminin yeterli s├╝rede oldu─ču, uykuyu ve uyku s─▒ras─▒nda olmas─▒ gereken beyin ve v├╝cut i┼člevlerini etkileyen bir bozuklu─čun olmad─▒─č─▒ uyku durumunu ÔÇťsa─čl─▒kl─▒ uykuÔÇŁ olarak nitelendiriyor.

Uykusuzluk kalp, hipertansiyon ve felce neden oluyor

├ťlkemizde yap─▒lan 2010 tarihli TAPES (Tu╠łrkiyeÔÇÖde Eris╠žkin Toplumda Ulusal Uyku Epidemiyolojisi ├çal─▒┼čmas─▒) ara┼čt─▒rmas─▒ ve ayr─▒ca European Sleep Research Society (Avrupa Uyku Ara┼čt─▒rma Toplulu─ču ÔÇô ESRS) taraf─▒ndan yap─▒lan 2008 tarihli ├žal─▒┼čmalar, uykuda solunum bozuklu─ču ile ya┼čl─▒ pop├╝lasyonda kalp damar hastal─▒─č─▒, inme ve hipertansiyon aras─▒nda do─črusal bir ili┼čki tespit etmi┼č durumda. T├╝m T├╝rkiyeÔÇÖyi kapsayan TAPES ├žal─▒┼čmas─▒, ├╝lkemizdeki durumu g├Âstermesi a├ž─▒s─▒ndan ├žok ├Ânemli. S├╝rekli uyku halinde olanlarda, huzursuz bacak sendromu ya┼čayanlarda ve uykuda solunum bozuklu─ču olanlarda, hipertansiyon, inme ve kalp hastal─▒─č─▒ g├Âr├╝lme s─▒kl─▒─č─▒n─▒n belirgin ┼čekilde artt─▒─č─▒n─▒n ├žal─▒┼čma taraf─▒ndan da ortaya konuldu. Ara┼čt─▒rmada, ayr─▒ca ortalama 6 saatten k─▒sa ve 10 saatten uzun uyuyanlar─▒n ya┼čam s├╝relerinin 6-10 saat aras─▒ uyuyanlardan daha k─▒sa oldu─čunu belirtildi.