Kategoriler
Sa─čl─▒k

Kalp hastalar─▒na m├╝jde! Art─▒k kalbiniz kendini tamir edecek

Kalp hastal─▒─č─▒ndan muzdarip milyonlarca hasta i├žin umut ─▒┼č─▒─č─▒ do─čdu. Bilim adamlar─▒, kalbin ├ževresindeki s─▒v─▒ i├žerisinde kalbin kendini onarmas─▒na yard─▒mc─▒ yeni bir h├╝cre ke┼čfetti.

Ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒n ke┼čfetti─či ÔÇťGata6+ perikardiyal bo┼čluk makrofaj─▒ÔÇŁ ad─▒ verilen ├Âzel h├╝crenin, kalbi yaral─▒ olan farelerin iyile┼čmesine yard─▒mc─▒ oldu─čunu tespit etti. Bu h├╝creler, kalbin etraf─▒nda bulunan kese i├žindeki perikardiyal s─▒v─▒da bulundu. KanadaÔÇÖl─▒ bilim insanlar─▒ Dr. Paul Kubes, Justin Deniset ve Paul Fedak taraf─▒ndan y├╝r├╝t├╝len ├žal─▒┼čmada bu ├Âzel h├╝creye ÔÇťGata6 + perikardiyal bo┼čluk makrofaj─▒ÔÇŁ ad─▒ verildi. Bu h├╝crenin farelerde, yaral─▒ kalplerin iyile┼čmesine yard─▒mc─▒ oldu─čunu tespit eden ekip, ayn─▒ h├╝crelerin kalbi k─▒r─▒lm─▒┼č ki┼čilerin insan perikard─▒nda da buldular. Ara┼čt─▒rmac─▒lara g├Âre, bu ke┼čif tamir h├╝crelerinin kalp hastal─▒─č─▒ olan hastalar i├žin yeni tedaviler sa─člayabilece─čini do─črulad─▒.

KALP HASTALI─×I ─░├ç─░N YEN─░ TEDAV─░LER YOLDA

Kardiyak Bilimler B├Âl├╝m├╝ÔÇÖnde g├Ârevli Prof. Dr. Paul Fedak, yaral─▒ kalp kas─▒n─▒n iyile┼čmesine yard─▒mc─▒ olacak yeni h├╝cre ke┼čfinin kalp hastal─▒─č─▒ndan muzdarip milyonlarca insan i├žin yeni tedavilere kap─▒ a├žaca─č─▒n─▒ vurgulad─▒. Bug├╝ne kadar kalbin tuhaf bir s─▒v─▒ ile dolu bir kese i├žinde yer ald─▒─č─▒n─▒ bildiklerini s├Âyleyen Fedak, ÔÇť┼×imdi bu perikardiyal s─▒v─▒n─▒n ┼čifa h├╝creleri bak─▒m─▒ndan zengin oldu─čunu biliyoruz. Bu h├╝creler yeni kalp kas─▒ onar─▒m─▒ ve yenilenmesinin s─▒rr─▒n─▒ sakl─▒yor. Daha fazla ke┼čif ve yenilik├ži yeni tedaviler i├žin olas─▒l─▒klar heyecan verici ve ├ÂnemliÔÇŁ dedi. 

H├╝creyi ├╝├ž y─▒ldan daha k─▒sa bir s├╝rede tan─▒mlayan bilim adamlar─▒, insan kalbinin tamiri a┼čamas─▒na g├Ât├╝rmek i├žin ├žal─▒┼č─▒yorlar. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

S├╝t, y├╝ksek tansiyonun ilac─▒!

─░├žerdi─či kalsiyum ve potasyum sayesinde kan bas─▒nc─▒ ile hipertansiyonun dengelenmesinde ├Ânemli bir besin kayna─č─▒ olan s├╝t, ├žocukluktan itibaren d├╝zenli olarak t├╝ketildi─činde y├╝ksek tansiyon riskine kar┼č─▒ sizi korur.

Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar da, bireylerin ├žocukluktan itibaren d├╝zenli s├╝t i├žmeleri durumunda ya┼čam kalitesini olumsuz y├Ânde etkileyen y├╝ksek tansiyon g├Âr├╝lme olas─▒l─▒─č─▒n─▒n daha d├╝┼č├╝k oldu─čunu g├Âsterir. S├╝t├╝n y├╝ksek kalsiyum ve potasyum i├žeri─či ile kan bas─▒nc─▒ ve hipertansiyonun dengelenmesinde ├Ânemli bir besin kayna─č─▒ oldu─ču bildiriliyor.

Hipertansiyon hastalar─▒ az ya─čl─▒ ya da ya─čs─▒z s├╝t t├╝keterek kan bas─▒nc─▒n─▒ kontrol alt─▒na alabilir. Azalan kalsiyum al─▒m─▒n─▒n arteriyel kan bas─▒nc─▒n─▒ art─▒rd─▒─č─▒na dikkat ├žeken Prof. Dr. Neriman ─░nan├ž, ┼čunlar─▒ s├Âyledi: ÔÇťKalsiyum, magnezyum ve fosfor minerallerinin al─▒m─▒ art─▒r─▒larak kan bas─▒nc─▒nda azalma sa─članabilmektedir. Kalsiyum denince akl─▒m─▒za gelen ilk besin ├Â─česi s├╝tt├╝r. Optimal kan bas─▒nc─▒n─▒n sa─članmas─▒nda ve sa─čl─▒kl─▒ ya┼čam i├žin g├╝nde 3-4 porsiyon s├╝t ve s├╝t ├╝r├╝nlerinin t├╝ketimi ├Âneriyoruz.ÔÇŁ

Prof. Dr. ─░nan├ž, ayr─▒ca sekiz hafta s├╝ren ve belirli bir beslenmenin uyguland─▒─č─▒ ÔÇťHipertansiyonu Durdurmak ├ťzere Besinsel Yakla┼č─▒mlarÔÇŁ (DASH) ├žal─▒┼čmas─▒nda, ya─čs─▒z ve az ya─čl─▒ s├╝t ve s├╝t ├╝r├╝nleri i├žeren, meyve ve sebzeden zengin, ya─čdan ve kolesterolden yoksun, proteini hafif art─▒r─▒lm─▒┼č bir diyetle, eri┼čkinlerde kan bas─▒nc─▒n─▒n 5.5/3.0 mmHg d├╝┼č├╝r├╝ld├╝─č├╝n├╝n g├Âr├╝ld├╝─č├╝n├╝ kaydediyor.

Kategoriler
Sa─čl─▒k

├çocuklarda g├Â─č├╝s a─čr─▒s─▒ kalp hastal─▒─č─▒n─▒n habercisi mi?

├çocuklarda g├Âr├╝len ve genellikle tekrarlayan g├Â─č├╝s a─čr─▒s─▒, hem aile hem de ├žocukta ┼čiddetli endi┼če olu┼čturup ├žocuk ve ailenin ya┼čam kalitesini olumsuz etkiliyor. Peki ├žocukluk d├Âneminde g├Âr├╝len her g├Â─č├╝s a─čr─▒s─▒ kalpten mi kaynaklan─▒r?

├çocukluk ├ža─č─▒nda g├Â─č├╝s a─čr─▒s─▒, hem erkek hem k─▒z ├žocuklar─▒nda, s─▒kl─▒kla 11-14 ya┼č aras─▒nda ve daha k├╝├ž├╝k ya┼člarda g├Âr├╝l├╝r. Yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar, ├žocukluk ├ža─č─▒ndaki g├Â─č├╝s a─čr─▒lar─▒n─▒n y├╝zde 95ÔÇÖinin iyi huylu oldu─čunu, ancak y├╝zde 5 oran─▒nda da kalp hastal─▒klar─▒na ba─čl─▒ geli┼čti─čini g├Âsteriyor.┬á Memorial Antalya Hastanesi Pediatrik Kardiyoloji B├Âl├╝m├╝ÔÇÖnden Do├ž. Dr. I┼č─▒l Y─▒ld─▒r─▒m Ba┼čtuhan, ├žocuklarda g├Âr├╝len g├Â─č├╝s a─čr─▒lar─▒ hakk─▒nda bilgi verdi.

Bir├žok nedene ba─čl─▒ olabilir

├çocuklarda g├Â─č├╝s a─čr─▒s─▒, g├Â─č├╝s ve g├Â─č├╝s duvar─▒; deri, kas ve iskelet, solunum, kalp-damar ve sindirim sistemlerinden kaynaklanabilir. Ayr─▒ca g├Â─č├╝s a─čr─▒s─▒, psikolojik nedenlere ba─čl─▒ olarak da geli┼čebilir. G├Â─č├╝s a─čr─▒s─▒n─▒ de─čerlendirirken, ayr─▒nt─▒l─▒ ├Âyk├╝ ve a─čr─▒ya neden olabilecek t├╝m organ ve dokular─▒n tam muayenesi ├žok ├Ânemli.

Nedeni bilinmeyen a─čr─▒lar tekrarlayabilir

En s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan g├Â─č├╝s a─čr─▒s─▒ ÔÇťsebebi bilinmeyen-idiyopatikÔÇŁ g├Â─č├╝s a─čr─▒s─▒d─▒r. ─░diyopatik a─čr─▒; keskin ve bat─▒c─▒ karakterli, birka├ž saniye ile birka├ž dakika aras─▒nda s├╝ren, genellikle derin nefes almakla artan, en s─▒k g├Â─čs├╝n ortas─▒nda veya memenin alt─▒nda g├Âr├╝len bir a─čr─▒d─▒r. Kalp kaynakl─▒ de─čildir; hayati tehlikesi yoktur. A─čr─▒ genellikle yeniden meydana gelir ve hatta bazen aylarca ara ara tekrarlar. Bu a─čr─▒larda tedavi gerekmemektedir. A─čr─▒n─▒n idiyopatik karakterli oldu─čuna ancak ayr─▒nt─▒l─▒ de─čerlendirme yap─▒ld─▒ktan sonra bir doktor taraf─▒ndan karar verilir.

S─▒nav stresi ve yemek al─▒┼čkanl─▒─č─▒ da a─čr─▒ nedeni

S─▒nav stresi, aile veya okuldaki problemler, anksiyete ve depresyon da g├Â─č├╝s a─čr─▒s─▒na yol a├žabilecek psikolojik nedenlerdir. Ancak g├Â─č├╝s a─čr─▒s─▒na psikolojik demeden ├Ânce ayr─▒nt─▒l─▒ inceleme yap─▒lmal─▒ ve altta yatan bir hastal─▒k olmad─▒─č─▒ g├Âr├╝lmelidir.

├çocuklarda kalp hastal─▒─č─▒ oldu─čunu g├Âsteren belirtiler

├çocuklarda kalp hastal─▒klar─▒n─▒n tan─▒s─▒ i├žin elektrokardiyografi (EKG), ekokardiyografi (EKO) ve egzersiz stres testi gibi ek testlerin yap─▒lmas─▒, kalple ili┼čkili nedenlerin tan─▒nabilmesi i├žin ├Ânemlidir. A┼ča─č─▒daki belirtiler, ├žocukta kalple ilgili bir sorun oldu─čuna i┼čaret edebilir:

  • Egzersizle beraber a─čr─▒ olmas─▒,
  • A─čr─▒ya terleme, solukluk, fenala┼čma hissinin e┼člik etmesi,
  • A─čr─▒ ile beraber ├žarp─▒nt─▒, ba┼č d├Ânmesi ve bay─▒lman─▒n olmas─▒,
  • Ailede ani ├Âl├╝m ve/veya kalp kas─▒ hastal─▒─č─▒ ├Âyk├╝s├╝n├╝n olmas─▒,
  • Fizik muayenede kalp ├╝f├╝r├╝m├╝ duyulmas─▒ÔÇŽ

Kategoriler
Sa─čl─▒k

A┼čk beyni harekete ge├žirir, kalbe iyi gelir

Psikolojik ve fizyolojik etkileri ile sa─čl─▒─č─▒n─▒za iyi gelen a┼čk,┬ásalg─▒lanan hormonlarla birlikte kalbe de iyi geliyor.┬áKalp ve beyin birlikte ├žal─▒┼čarak sa─čl─▒kl─▒ bir a┼čk hayat─▒ sa─člar.

Metabolizma h─▒z─▒n─▒ art─▒ran, bu sayede ya─č yak─▒m─▒na yard─▒mc─▒ olan a┼čk─▒n ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini g├╝├žlendirdi─čini, cilt sa─čl─▒─č─▒na iyi geldi─čini ve a─čr─▒lar─▒ azaltt─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen Memorial ┼×i┼čli Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi B├Âl├╝m Ba┼čkan─▒ Prof. Dr. Bing├╝r S├Ânmez, a┼čk, kalp ve beyin ili┼čkisinden yola ├ž─▒karak sa─čl─▒kl─▒ a┼čk hakk─▒nda bilgi verdi.

Tarih boyunca pek ├žok farkl─▒ y├Ânteme ba┼čvurularak a┼čk─▒n gizemi ├ž├Âz├╝lmeye ├žal─▒┼č─▒ld─▒. A┼čk, b├╝t├╝n toplumlarda, her k├╝lt├╝r seviyesinde, t├╝m zamanlarda var olmu┼č, hemen her insan─▒n ya┼čam─▒n─▒n bir d├Âneminde en az bir kez ya┼čad─▒─č─▒ ya da ya┼čamay─▒ umut etti─či bir duygusal durumdur. Konu ile ilgili yap─▒lan bilimsel ara┼čt─▒rmalara g├Âre, bu duygunun olu┼čumunda kalbin ve beynin rol├╝ b├╝y├╝kt├╝r.

Kalp ve beyin a┼čk i├žin birlikte ├žal─▒┼č─▒r

Kalbin a┼čk─▒ alg─▒lad─▒─č─▒ ve beyin arac─▒l─▒─č─▒yla endorfin, oksitosin, feniletilamin gibi mutluluk veren hormonlar─▒n salg─▒lanmas─▒n─▒ sa─člad─▒─č─▒ yap─▒lan ara┼čt─▒rmalarla ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Kalp ve beyin birlikte ├žal─▒┼čarak sa─čl─▒kl─▒ bir a┼čk hayat─▒n─▒n dolay─▒s─▒yla da sa─čl─▒kl─▒ bir v├╝cudun olu┼čmas─▒n─▒ sa─člar.

Sar─▒lmak stresi azalt─▒r

Kalp, beyni katekolamin hormonunu salg─▒lamaya zorlar. Bunun neticesinde tansiyon y├╝kselir, nab─▒z art─▒┼č─▒ olur, v├╝cut ─▒s─▒s─▒ artar. Sevilen ki┼čiye sar─▒l─▒nca oksitosin hormonu y├╝kselir bu da mutluluk hissini art─▒r─▒r. Oksitosin sayesinde stres azal─▒r, kan bas─▒nc─▒ d├╝zenlenir, kalp hastal─▒klar─▒na yakalanma riski d├╝┼čer.

A┼čk tansiyonu d├╝zenler

A┼čk kalp sa─čl─▒─č─▒n─▒ olumlu etkilemektedir. A┼č─▒k olmak endorfin hormonunu salg─▒lar. Endorfin, mutluluk veren bir hormondur. Bypass ameliyat─▒ndan sonra insanlar─▒n ├Âmr├╝ uzad─▒─č─▒ bug├╝n bilimsel olarak ispatlanm─▒┼čt─▒r, d├╝zenli bir a┼čk hayat─▒ olan insanlar─▒n ya┼čam kalitelerinin artaca─č─▒ da bilinmektedir. A┼č─▒k olmak mutluluk hormonlar─▒ ile birlikte tansiyonda d├╝zelme sa─člar, sosyal uyumu ve ba┼čar─▒y─▒ art─▒r─▒r.

ÔÇťK─▒r─▒k Kalp SendromuÔÇŁna dikkat!

ÔÇťSevilen birini kaybetmeÔÇŁ, ÔÇťBo┼čanmaÔÇŁ, ÔÇťE┼čin ya da sevgilinin terk etmesiÔÇŁ, ÔÇťE┼č ya da sevgilinin ├Âl├╝m├╝ÔÇŁ, ÔÇťE┼čler ve sevgililer aras─▒nda ya┼čanan tart─▒┼čmaÔÇŁ gibi durumlar a┼č─▒r─▒ strese neden olmaktad─▒r. ÔÇťK─▒r─▒k Kalp SendromuÔÇŁ olarak da bilinen bu sorun, kalp kaslar─▒nda a┼č─▒r─▒ zay─▒flamaya veya a┼č─▒r─▒ kas─▒lmaya sebep olabilir. A─č─▒r stres, ├╝z├╝nt├╝ ve b├╝y├╝k travmalar sonras─▒nda kalbin ├Ân damarlar─▒nda spazm olmakta ve bu durum ÔÇťK─▒r─▒k kalp sendromuÔÇŁ olarak adland─▒r─▒lmaktad─▒r.

Kalp krizi ile kar─▒┼čt─▒r─▒lan sendrom s─▒ras─▒nda ├žekilen anjiyografide koroner damarlar tamamen normal oldu─ču g├Âr├╝lmekte ama kalbin sol taraf─▒nda bir deformasyon dikkat ├žekmektedir. Bunun kalbin ├Ân├╝n├╝ besleyen ana damarda olu┼čan ge├žici bir spazm─▒ sonucu oldu─ču tahmin edilmektedir. Yakla┼č─▒k 3 ay s├╝ren k─▒r─▒k kalp sendromu s─▒ras─▒nda olu┼čan ritim bozuklu─ču ve kalp yetmezli─či nedeniyle kaybedilen hastalar vard─▒r. Bu problem ├žo─čunlukla menopoz sonras─▒ kad─▒nlarda g├Âr├╝lmektedir.

Kategoriler
Sa─čl─▒k

├çocuklarda horlama ├že┼čitli sorunlara yol a├žabilir

Yeti┼čkinler kadar ├žocuklarda da s─▒k g├Âr├╝len bir sorun olan horlama, tedavi edilmedi─či takdirde┬áileride tedavisi ├žok g├╝├ž ├žene geli┼čim sorunlar─▒na ve kalp problemlerine bile yol a├žabilir.

Horlama, ├žocuklarda da farkl─▒ nedenlerden kaynaklanabilir. Alerjik nezle, obezite, geniz eti ve bademcikler bu nedenlerden baz─▒lar─▒n─▒ olu┼čturur. ├çocuklarda horlaman─▒n ┼čiddetinin, burun t─▒kan─▒kl─▒─č─▒n─▒n derecesine g├Âre ├žok kuvvetli olabilece─čini s├Âyleyen Ac─▒badem International Hastanesi Kulak, Burun ve Bo─čaz Hastal─▒klar─▒ Uzman─▒ Prof. Dr. U─čur ├ç─▒nar, kimi zaman horlamaya nefeste yava┼člama veya durman─▒n da e┼člik edebildi─čini belirtti. t├╝m g├╝n a─č─▒zdan nefes alan ├žocuklarda burun t─▒kan─▒kl─▒─č─▒ geceleri daha belirginle┼čir ve gece horlamaya ba┼člarlar. Bu ├žocuklarda gece uykusunda a┼č─▒r─▒ terleme, huzursuz uyku, g├╝nd├╝z a┼č─▒r─▒ hareketlilik, gece i┼čemeleri, konsantrasyon kayb─▒ ve ├Â─črenmede g├╝├žl├╝k gibi belirtiler ortaya ├ž─▒kabilir.

B├╝y├╝me ve geli┼čmenin normal olabilmesi i├žin ├žocu─čun uykusunun da normal olmas─▒ gerekir. Uyku s─▒ras─▒nda a─čz─▒n a├ž─▒k kalmas─▒ ve horlaman─▒n ileride tedavisi ├žok g├╝├ž ├žene geli┼čim sorunlar─▒na ve kalp problemlerine bile yol a├žabilece─čini s├Âyleyen Prof. Dr. U─čur ├ç─▒nar, ├žocuklarda horlaman─▒n en s─▒k g├Âr├╝len 5 nedenini a├ž─▒klad─▒.

Obezite

├çocuklarda da eri┼čkinlerdeki gibi kilo fazlal─▒─č─▒ horlamaya yol a├žabiliyor. Kilonun y├╝ksek olmas─▒ nedeni ile boyun ya─č dokusunun artmas─▒, k├╝├ž├╝k dil ve yumu┼čak damak b├Âlgesinin ya─članarak gev┼čemesi uykuda bu b├Âlgenin a┼č─▒r─▒ titre┼čmesine ve horlamaya neden olabiliyor. Sadece horlama de─čil uykuda nefes yava┼člamas─▒ ve durmas─▒ da e┼člik etti─činden, diyetisyen kontrol├╝ alt─▒nda kilo verilmesi, ya┼čam tarz─▒n─▒n de─či┼čtirilerek hareket ve sporun art─▒r─▒lmas─▒ tedavide ├Ânemli.

Burun i├žinde yap─▒sal bozukluklar

K├╝├ž├╝k ya┼čta d├╝┼čme sonras─▒nda travmatik e─črilikler ortaya ├ž─▒kabilir. Bu e─črilikler nedeniyle┬áburun t─▒kan─▒kl─▒─č─▒-horlama gibi belirtiler varsa mutlaka doktora gidilmeli. Burun i├žindeki e─čriliklere burun geli┼čimi tamamland─▒ktan sonra 16-18 ya┼č civar─▒nda m├╝dahale edilir.

Alerjik nezle

├çocuklardaki burun t─▒kan─▒kl─▒─č─▒ ve horlaman─▒n ├Ânemli bir nedeni de burun alerjileri. Hap┼č─▒r─▒k, sulu burun ak─▒nt─▒s─▒, burunda ka┼č─▒nt─▒ ve t─▒kan─▒kl─▒k gibi bulgularla kendini g├Âsteriyor. Ev tozu, a─ča├ž veya ├žay─▒r polenleri, k├╝f-mantarlar, hayvan t├╝yleri burun alerjisine neden olabilen etkenler. Tedavide ├Âncelikle alerjen etkenin ortaya konulmas─▒ ve bundan ka├ž─▒n─▒lmas─▒ ├Ânemli. ─░la├ž ve bazen de a┼č─▒ tedavileri gerekebiliyor.

Geniz eti ve bademcikler

├ťst solunum yolu enfeksiyonlar─▒n─▒n ard─▒ndan 2 hafta i├žinde hala ge├žmemi┼č burun t─▒kan─▒kl─▒─č─▒ ve horlamay─▒ dikkate al─▒n ve hekime ba┼čvurun. B├╝y├╝k geniz eti ve bademcik e─čer ├žocukta a─č─▒z a├ž─▒k uyuma ve horlamaya neden olacak boyutta yani t─▒kay─▒c─▒ ├Âzellikte ise mutlaka tedavi edilmeleri gerekiyor. ├çocu─čun bademcikleri b├╝y├╝kse k├╝├ž├╝lt├╝lerek tedavi ediliyor. Ancak bademciklerde s─▒k enfeksiyon olu┼čuyorsa bademcikler tamamen al─▒nabilir.

Burun ve sin├╝s enfeksiyonlar─▒

├çocuklar ├╝st solunum yolu enfeksiyonu ge├žirdiklerinde burun i├ži ┼či┼čerken, ate┼č, ├Âks├╝r├╝k, burundan sulu ak─▒nt─▒ ve bo─čaz a─čr─▒s─▒ olabilir. Ayr─▒ca bu d├Ânemde uyku bozulup horlama ortaya ├ž─▒kabiliyor. ─░ki haftay─▒ ge├žen burun t─▒kan─▒kl─▒─č─▒ ve horlama durumunda ├žocu─čunuzun uzman hekim taraf─▒ndan de─čerlendirilmesi ve ila├ž tedavileri uygulanmas─▒ gerekebilir.

Kategoriler
Ya┼čam

Kalp sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin s├╝per g─▒dalar

Kalp hastal─▒─č─▒na ba─čl─▒ ├Âl├╝mler ge├žti─čimiz y─▒llarda biraz azalsa da yine de ├Âl├╝mlerin ilk s─▒ras─▒nda yer al─▒yor.┬áKalp krizlerini ├Ânlemek i├žin sa─čl─▒ks─▒z yiyeceklerden uzak durun ve lif, sa─čl─▒kl─▒ ya─člar ve besin de─čerleri aras─▒ndan zengin g─▒dalardan t├╝ketmelisiniz.

Ara┼čt─▒rmac─▒lar fel├ž ve kalp krizinin de dahil oldu─ču kardiyovask├╝ler hastal─▒klar─▒ ├Ânlemek i├žin neler yap─▒laca─č─▒n─▒ ve neler yemeniz gerekti─čini daha iyi biliyorlar.┬áHealth isimli internet sitesinde yer alan habere g├Âre, sa─čl─▒kl─▒ beslenme ve sa─čl─▒kl─▒ bir ya┼čam tarz─▒yla kalp sa─čl─▒─č─▒n─▒zda b├╝y├╝k farklar olu┼čturabilirsiniz. ─░┼čte kalp hastal─▒─č─▒ndan korunmak i├žin yemeniz gerekenler:

Yaban mersini

Sadece yaban mersini de─čil, ├žilek ve di─čer t├╝rleri de faydal─▒d─▒r. Son yap─▒lan bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre, haftada 3 porsiyondan fazla yaban mersini ve ├žilek yiyen 25-42 ya┼č aras─▒ kad─▒nlar─▒n kalp krizi ge├žirme riskleri yemeyenlere oranla y├╝zde 32 daha d├╝┼č├╝k. Bu meyvelerin i├žinde bulunan ÔÇťantosiyaninÔÇŁ isimli antioksidanlar kan bas─▒nc─▒n─▒ d├╝┼č├╝rebiliyor ve kan damarlar─▒n─▒ geni┼čletiyor. Bu madde bitkilere k─▒rm─▒z─▒ ve mavi rengi veriyor.

Yulaf

Kolesterol├╝ d├╝┼č├╝ren ├ž├Âz├╝nebilir lif a├ž─▒s─▒ndan zengin olan yulaf, sindirim sisteminde s├╝nger gibi rol oynar ve kolesterol├╝ emer. Ancak ┼čeker i├žeren haz─▒r yulaftan uzak durmal─▒s─▒n─▒z, bunun yerine eski moda bildi─činiz yulaf─▒ tercih edin. Ekmek, hamur i┼či gibi di─čer tam tah─▒llar da kalbiniz i├žin sa─čl─▒kl─▒d─▒r.

Narenciye

Son yap─▒lan ara┼čt─▒rmaya g├Âre, portakallarda ve greyfurtlarda bulunan y├╝ksek miktardaki flavonoidleri t├╝keten kad─▒nlarda, iskemik fel├ž riskinin y├╝zde 19 azald─▒─č─▒ belirlendi. Narenciyeler C vitamini a├ž─▒s─▒ndan zengindir, C vitamini de kalp hastal─▒─č─▒ riskini d├╝┼č├╝rmeyle ba─člant─▒l─▒d─▒r. Ancak greyfurt kolesterol d├╝┼č├╝r├╝c├╝ statinlerle etkile┼čime girebiliyor, buna dikkat edin.

Soya ├╝r├╝nleri

Tofu ve soya s├╝t├╝ gibi soya ├╝r├╝nleri sa─čl─▒ks─▒z ya─člar ve kolesterol olmaks─▒z─▒n beslenmenize protein eklemenin iyi bir yoludur. Soya ├╝r├╝nleri y├╝ksek miktarlarda ├žoklu doymam─▒┼č ya─člar, lif, vitamin ve mineraller i├žerir. Soya ├╝r├╝nleri ayr─▒ca rafine karbonhidrat a├ž─▒s─▒ndan zengin beslenen insanlarda kan bas─▒nc─▒n─▒ d├╝┼č├╝rebilir. S├╝t ve di─čer proteinlerle kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda soya proteini k├Ât├╝ kolesterol├╝ de d├╝┼č├╝rebiliyor.

Bitter ├žikolata

├çe┼čitli ara┼čt─▒rmalar bitter ├žikolatan─▒n kalbinize faydal─▒ oldu─čunu g├Âstermi┼čtir. 2012 y─▒l─▒nda yap─▒lan bir ara┼čt─▒rma ile g├╝nl├╝k ├žikolata t├╝ketiminin y├╝ksek risk grubundaki ki┼čilerde ├Âl├╝mc├╝l olmayan kalp krizlerinin ve felcin azalmas─▒nda yard─▒mc─▒ oldu─ču belirlendi. Ancak bitter ├žikolatan─▒n en az y├╝zde 60-70 oran─▒nda kakao i├žermesi gerekiyor. Bitter ├žikolatan─▒n i├žerisindeki polifenol isimli flavonoidler kan bas─▒nc─▒na, p─▒ht─▒la┼čmaya ve iltihaba yard─▒m edebiliyor. Malesef s├╝tl├╝ ├žikolata ve bir├žok ┼čekerleme kalbinizi korumuyor.

Domates

├ťlkemizde de domates t├╝ketimini art─▒rmal─▒y─▒z. Patates gibi, kalp dostu potasyum a├ž─▒s─▒ndan zengin olan domatesler, ayn─▒ zamanda iyi bir likopen kayna─č─▒d─▒r. Likopen, k├Ât├╝ kolesterolden kurtulman─▒za, kan damarlar─▒n─▒z─▒n a├ž─▒k kalmas─▒na ve kalp krizi riskinizi d├╝┼č├╝rmeye yard─▒m eden bir karotenoiddir. Kalorisi ve ┼čekeri az olan domates v├╝cudunuz i├žin ├Ânemlidir.

Brokoli, ─▒spanak ve karalahana

Ye┼čil sebzeler kalbiniz i├žin fazladan destek sa─čl─▒yor. Karotenoid a├ž─▒s─▒ndan zengin olan bu sebzeler antioksidan gibi g├Ârev yapar, zararl─▒ bile┼čenleri v├╝cuttan uzak tutar. Ayr─▒ca bu sebzeler lif ile tonlarca vitamin ve mineral a├ž─▒s─▒ndan da zengindir. Karalahana ise Omega-3 ya─č asitleri i├žeriyor.

Patates

Patatesten uzak durmay─▒n. ├çok fazla k─▒zartmad─▒─č─▒n─▒z s├╝rece, patates kalbiniz i├žin faydal─▒d─▒r. Kan bas─▒nc─▒n─▒ d├╝┼č├╝rmeye yard─▒mc─▒ olan potasyum a├ž─▒s─▒ndan zengindir. Ayr─▒ca kalp hastal─▒─č─▒ riskini azaltabilen lifler patateste bol miktarda vard─▒r. Patates do─čru ┼čekilde pi┼čirildi─činde abur cubur ya da rafine karbonhidrat de─čildir, sa─čl─▒─ča ├žok faydas─▒ vard─▒r.

Kurubaklagiller

Kuru fasulye, ye┼čil mercimek, nohut gibi kurubaklagiller sa─čl─▒ks─▒z ya─člar i├žermeyen m├╝kemmel protein kaynaklar─▒d─▒r. Bir ara┼čt─▒rmada, haftada en az 4 kez baklagil t├╝ketenlerde kalp hastal─▒─č─▒ geli┼čme riskinin y├╝zde 22 daha d├╝┼č├╝k oldu─ču tespit edildi. Ayr─▒ca ┼čeker hastalar─▒nda kurubaklagiller kan ┼čekerini kontrol etmeye yard─▒mc─▒ oluyor.

Kabuklu kuruyemi┼čler

Badem, ceviz, yer f─▒st─▒─č─▒, antep f─▒st─▒─č─▒ gibi kabuklu kuruyemi┼čler kalbiniz i├žin faydal─▒ olan lif i├žerir. Ayn─▒ zamanda k├Ât├╝ kolesterol├╝n├╝z├╝ d├╝┼č├╝ren E vitamini i├žerirler. Ceviz gibi baz─▒lar─▒ ise Omega-3 ya─č asitleri a├ž─▒s─▒ndan zengindir. ├ľnceden baz─▒ insanlar kuruyemi┼čteki ya─čdan dolay─▒ uzak dururdu, ancak g├╝n├╝m├╝zde bir├žok ara┼čt─▒rmaya g├Âre d├╝zenli olarak kuruyemi┼č t├╝keten insanlar t├╝ketmeyenlerden daha zay─▒ft─▒r. Zay─▒f insanlarda kalp hastal─▒─č─▒ riski daha d├╝┼č├╝kt├╝r.

Ye┼čil ├žay

Asya ├╝lkelerinde uzun zamand─▒r pop├╝ler olan ye┼čil ├žay AvrupaÔÇÖdan sonra ├╝lkemizde de pop├╝ler olmaya ba┼člad─▒. En son yap─▒lan ara┼čt─▒rmaya g├Âre, g├╝nde 4 bardak ve daha fazla ye┼čil ├žay i├ženlerin kardiyovask├╝ler hastal─▒k ve fel├ž riski y├╝zde 20 az oldu─ču belirlendi.

S─▒zma zeytinya─č─▒

├ľnemli bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre, Akdeniz tarz─▒ (tah─▒l, meyve, sebze oran─▒ y├╝ksek) beslenmeyi takip eden ve kalp hastal─▒─č─▒ riski y├╝ksek olan insanlar kuruyemi┼č ve en az g├╝nde 4 yemek ka┼č─▒─č─▒ s─▒zma zeytinya─č─▒ ile desteklenince kalp krizi ve fel├ž ge├žirme ile ├Âl├╝m riskleri y├╝zde 30 azal─▒yor. Zeytinya─č─▒ kolesterol ve kan ┼čekeri seviyesini d├╝┼č├╝rmeye yard─▒mc─▒ tekli doymam─▒┼č ya─čd─▒r. Ayr─▒ca ye┼čil ya da siyah farketmeksizin zeytinin kendisi de faydal─▒ ya─člardand─▒r. Bu lezzeti salatalar─▒n─▒za ekleyin.

Keten tohumu

├çia tohumunun yan─▒s─▒ra keten tohumunda kalbiniz i├žin yararl─▒ olan bol miktarda Omega-3 ya─č asidi bulunuyor. Ayr─▒ca lif i├žeri─či y├╝ksek olan keten tohumunu kurutulmu┼č yaban mersini ya da yulafla kar─▒┼čt─▒r─▒p t├╝ketebilirsiniz.

Nar

Kalbi destekleyen polifenol ve damarlar─▒n sertle┼čmesini engelleyen antosiyanin gibi say─▒s─▒z antioksidan i├žeren nar, kalbe faydal─▒d─▒r. Bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre, 3 ay boyunca her g├╝n nar suyu i├žen kalp hastalar─▒n─▒n kalbe giden kan ak─▒┼člar─▒nda iyile┼čme tespit edildi. Nar─▒ sevmiyorsan─▒z, bunun yerine yine kalbi destekleyen bile┼čenlerle dolu olan elma t├╝ketebilirsiniz.

Kahve

Yayg─▒n ┼čekilde t├╝ketilen di─čer i├žecek olan kahve de kalp sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒ destekliyor. Bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre, g├╝nde 6 ya da daha fazla kahve t├╝keten kad─▒nlarda ve erkeklerde kalp hastal─▒─č─▒ veya di─čer nedenlerden ├Âlme riski y├╝zde 10 ile 15 azal─▒yor. Di─čer ara┼čt─▒rmalara g├Âre ise, hatta g├╝nde 2 fincan kahve i├žmek kardiyovask├╝ler hastal─▒k ve fel├ž riskini y├╝zde 30ÔÇÖ a kadar azalt─▒yor.

Avokado

Bu yumu┼čak ve lezzetli meyve v├╝cudunuz ve kalbiniz i├žin sa─čl─▒kl─▒ ya─člar sunuyor. Zeytinya─č─▒na benzer ┼čekilde, bu meyve kolesterol gibi kalp hastal─▒─č─▒ i├žin risk fakt├Ârlerini d├╝┼č├╝rmeye yard─▒mc─▒ tekli doymam─▒┼č ya─člar a├ž─▒s─▒ndan zengindir. Ayr─▒ca iyi bir antioksidan ve potasyum kayna─č─▒ olan avokadoyu d├╝zenli olarak t├╝ketmelisiniz. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

─░yimser olun ├Âmr├╝n├╝z uzas─▒n

Barda─č─▒n dolu olan yar─▒s─▒na m─▒ yoksa bo┼č k─▒sm─▒na m─▒ bak─▒yorsunuz? Dolu olan k─▒sm─▒ se├žtiyseniz yaln─▒z de─čilsiniz. D├╝nyadaki bir├žok insan sizin gibi gelecek hakk─▒nda olduk├ža iyimser. Bu ┼čekilde ├Âmr├╝n├╝z├╝n daha uzun olmas─▒na katk─▒da bulunabilirsiniz.

Huffington PostÔÇÖta yer alan haberde, iyimser olman─▒n sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒n ├╝zerinde pozitif etkileri oldu─čuna de─činiliyor. “Journal of Personality” isimli dergide yay─▒nlanan ara┼čt─▒rmaya g├Âre, iyimser olman─▒n yararlar─▒ gelir d├╝zeyi d├╝┼č├╝k ve y├╝ksek olan t├╝m ├╝lkelerde g├Âr├╝l├╝yor. Kansas ├ťniversitesi’nde g├Ârevli ara┼čt─▒rmac─▒lar, 142 ├╝lkeden 150 bin ki┼čiyi kapsayan ara┼čt─▒rman─▒n verilerini analiz ettiler. Bu verilerde kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n hayata kar┼č─▒ duyduklar─▒ memnuniyet, gelecek hakk─▒ndaki beklentileri, negatif ve pozitif duygular─▒ ile fiziksel sa─čl─▒klar─▒yla ilgili cevaplar bulunuyordu.

Ara┼čt─▒rmac─▒lar, ├žal─▒┼čmaya kat─▒lanlar─▒n y├╝zde 89’unun gelece─čin iyi olaca─č─▒n─▒ ya da ┼čimdiki durumlar─▒ndan daha iyi olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝klerini tespit ettiler. Kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n ├žo─čunun barda─č─▒n dolu taraf─▒n─▒ g├Ârd├╝kleri a├ž─▒kland─▒. Ayr─▒ca ya┼č, gelir seviyesi, e─čitim, cinsiyet gibi bireysel fakt├Ârlerin iyimserlik ├╝zerinde tahmin edilenden daha az etkili oldu─ču belirlendi.

─░┼čte iyimser olman─▒n sa─čl─▒─č─▒n─▒z ├╝zerindeki etkileri:

Daha sa─čl─▒kl─▒ bir kalbiniz olur

2012 y─▒l─▒nda “Journal Psychological Bulletin” isimli bilimsel incelemeye g├Âre, pozitif bir g├Âr├╝n├╝m kalbinizin daha sa─čl─▒kl─▒ olmas─▒n─▒ sa─člayabilir. ─░yimser ve mutlu olmak kardiyovask├╝ler hastal─▒klara kar┼č─▒ sizi koruyabilir. Psikolojik olarak iyi olmak kalp krizi ve fel├žte azalmayla ba─člant─▒l─▒d─▒r.

Kolesterol seviyeniz daha iyi olur

2013 y─▒l─▒nda Harvard Halk Sa─čl─▒─č─▒ Okulu’nda yap─▒lan bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre, iyimser olan orta ya┼č grubunun kat─▒ld─▒─č─▒ ├žal─▒┼čmada iyi kolesterol seviyesinin y├╝ksek oldu─ču ve trigliserid seviyesinin d├╝┼čt├╝─č├╝ belirlendi. Ara┼čt─▒rmaya, ya┼člar─▒ 40 ile 70 aras─▒nda de─či┼čen 990 kad─▒n ve erkek kat─▒ld─▒.

Stresle rahat├ža m├╝cadele edersiniz

Stresli durumlarda bunun ├Ânemini, anlam─▒n─▒ anlayan ki┼čiler k├Ât├╝ bir olay─▒n psikolojik ac─▒s─▒ kar┼č─▒s─▒nda daha dayan─▒kl─▒ oluyor. Bir i┼čin mutlu sonla bitece─čini d├╝┼č├╝n├╝rseniz, meydana gelen ani stres fakt├Ârleriyle daha rahat m├╝cadele edebilirsiniz.

Daha g├╝├žl├╝ ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemine sahip olursunuz

Pozitif bir g├Âr├╝n├╝┼č├╝n ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminiz ├╝zerinde de etkisi vard─▒r. Hukuk b├Âl├╝m├╝ ├Â─črencilerinin okuldaki bir y─▒llar─▒n─▒ takip eden ara┼čt─▒rmac─▒lar, tek tek ├Â─črencilerin ba─č─▒┼č─▒kl─▒k cevab─▒n─▒n farkl─▒ seviyeleri oldu─čunu belirlediler. Bir ├Â─črenci iyimser bir d├╝┼č├╝nce sergiledi─činde h├╝cresel ba─č─▒┼č─▒kl─▒klar─▒n daha iyi oldu─čunu tespit ettiler.

Fel├ž riskinizin azalmas─▒n─▒ sa─člar

6 bin 44 yeti┼čkini inceleyen ara┼čt─▒rmac─▒lar, pozitif d├╝┼č├╝nceyle fel├ž riski aras─▒nda ba─člant─▒ oldu─čunu belirlediler. Ki┼čilerin pozitif d├╝┼č├╝nce puan─▒ y├╝kseldik├že fel├ž ge├žirmeye olan yatk─▒nl─▒─č─▒n y├╝zde 9 azald─▒─č─▒ g├Âr├╝ld├╝.

Daha uzun ya┼čars─▒n─▒z

Bir├žok ciddi sa─čl─▒k problemine kar┼č─▒ koruyucu etkisiyle bilinen iyimserli─čin genel anlamda ├Âmr├╝n├╝z├╝ uzatt─▒─č─▒ da belirlendi. 2012 y─▒l─▒nda y├╝z ya┼č─▒n─▒ ge├žmi┼č 243 ki┼čiyi kapsayan ara┼čt─▒rmada, kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n ├žo─čunun hayata pembe g├Âzl├╝klerle bakt─▒klar─▒ g├Âr├╝ld├╝. Hayata kar┼č─▒ pozitif bir tutuma sahip olduklar─▒ i├žin daha uzun s├╝re ya┼čad─▒klar─▒ belirtildi. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

V├╝cudunuz hakk─▒ndaki ilgin├ž ger├žekler

V├╝cudunuzun t├╝m organlar─▒ her dakika s├╝rekli ├žal─▒┼č─▒yor. Kalbiniz dakikada 100 kereye kadar ├žarparken, a─čz─▒n─▒z ise g├╝nde 6 bardak dolusu t├╝k├╝r├╝k ├╝retiyor. Siz fark─▒nda olmadan ger├žekle┼čen t├╝m bu ├žal─▒┼čmalar sizin sa─čl─▒kl─▒ olman─▒z i├žin ger├žekle┼čiyor.

Reader’s Digest dergisinde yer alan habere g├Âre, i┼čte farkl─▒ organlar─▒n─▒z hakk─▒ndaki inan─▒lmaz ger├žekler:

Beyniniz hakk─▒ndaki ger├žekler

Her g├╝n beyninizde 20 bin d├╝┼č├╝nce olu┼čur. Beyninizin i├žinde saniyede 5-50 kez birbiriyle konu┼čan 100 milyar n├Âron (beyin h├╝cresi) oldu─čunu g├Âz├╝n├╝z├╝n ├Ân├╝ne getirin. Bu iletiler saatte 435 kilometre h─▒zla seyahat edebiliyor. Beyniniz sayesinde a┼č─▒r─▒ ─▒s─▒namazs─▒n─▒z ya da donmazs─▒n─▒z. Hipotalamusta bulunan i├ž termostat─▒n─▒z bir m├╝hendislik harikas─▒d─▒r. Bir derecelik de─či┼čiklik bile v├╝cudunuzun hayat kurtaran ayarlar─▒ yapmas─▒n─▒ tetikler. V├╝cut ─▒s─▒n─▒z ├žok y├╝kseldi─činde, cildinizdeki kan damarlar─▒ s─▒cakl─▒─č─▒ d├╝┼č├╝rmek i├žin geni┼čler. Is─▒ d├╝┼čt├╝─č├╝ zaman ise damarlar darla┼č─▒r, ter bezleriniz de kapan─▒r.

Kalbiniz hakk─▒ndaki ger├žekler

Kalbiniz dakikada 60 ile 100 aras─▒nda atar. Bir insan─▒n ortalama ├Âmr├╝ boyunca 3 milyar kez kalbi atar. G├╝├žl├╝ bir egzersiz s├╝resince kalbin ├ž─▒k─▒┼č yak─▒t─▒n─▒n y├╝zde 70’inden fazlas─▒ ├žal─▒┼čan kaslar─▒n─▒za gider. Yakla┼č─▒k 160 bin 934 kilometre uzunlu─čunda ├že┼čitli kan damarlar─▒na sahipsiniz. Her g├╝n kalbiniz bu damarlar boyunca yakla┼č─▒k 7,570 litre kan pompalar.

Akci─čerleriniz hakk─▒ndaki ger├žekler

G├╝n i├žinde 25 bin kez nefes al─▒p veriyorsunuz. Nefes al─▒p verme al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒z beyin sap─▒n─▒z sayesinde dengelenir. ─░nsanlar─▒n h─▒zl─▒ bir metabolizmas─▒ vard─▒r. Dinlenme halinde bile dakikada 200-285 gram oksijene ihtiyac─▒ vard─▒r. Akci─čerleriniz kamyon dolusu oksijeni kontrol edebilir. Akci─čerler alveol denilen 300 milyon mikroskobik hava kesesi bar─▒nd─▒r─▒r. Bu rakam tenis kortunun yar─▒s─▒na e┼čit y├╝zey alan─▒n─▒ kapsar.

G├Âzleriniz hakk─▒ndaki ger├žekler

G├Âzlerinizin odaklanmas─▒na yard─▒m eden kaslar g├╝nde 100 bin kez hareket eder. Bu 80 kilometrelik bir y├╝r├╝y├╝┼čle e┼čde─čerdedir. Ayr─▒ca dakikada 15 kez g├Âzlerinizi k─▒rpars─▒n─▒z ya da uyan─▒k oldu─čunuz zaman g├╝nde neredeyse 15 bin kez g├Âz├╝n├╝z├╝ k─▒rpars─▒n─▒z. Bunu g├Âzlerinizi korumak ve kirleri d─▒┼čar─▒ atmak i├žin kendili─činden yapars─▒n─▒z.

A─čz─▒n─▒z hakk─▒ndaki ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ ger├žekler

G├╝nde yakla┼č─▒k 6 bardak dolusu t├╝k├╝r├╝k ├╝retirsiniz. T├╝k├╝r├╝k v├╝cudunuzun en takdir edilmeyen s─▒v─▒s─▒d─▒r. Ancak t├╝k├╝r├╝─č├╝n├╝z olmadan, yiyeceklerin tad─▒n─▒ alamazs─▒n─▒z veya yiyecekleri yutamazs─▒n─▒z ve hatta kelimeleri olu┼čturamazs─▒n─▒z. T├╝k├╝r├╝k ayn─▒ zamanda potansiyel bir mikrop sava┼č├ž─▒s─▒d─▒r. T├╝k├╝r├╝─č├╝n├╝zdeki enzimler a─čz─▒n─▒z─▒ temizler ve di┼č ├ž├╝r├╝kleriyle enfeksiyonlar─▒ ├Ânler. Hayvanlar da yaralar─▒n─▒ yalay─▒p temizler.

Dola┼č─▒m sisteminiz hakk─▒ndaki ger├žekler

V├╝cudunuz her saniye 3 milyon k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝cresi yap─▒yor. Bu g├╝nde 260 milyar kan h├╝cresi anlam─▒na geliyor. Bunlar kan─▒n en ├Ânemli rollerinden birini yerine getiriyor: ├žok de─čerli olan oksijeni t├╝m v├╝cut h├╝crelerinize da─č─▒tmak. Tek bir damla kan milyonlarca k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝cresi i├žeriyor. Yaray─▒ temizleyen biraz kanamadan sonra v├╝cudunuz p─▒ht─▒ olu┼čturup kan ak─▒┼č─▒n─▒ durdurur. Bu kesikten i├žeriye bakteri girerse, beyaz kan h├╝creleri h─▒zl─▒ bir ┼čekilde bakterileri yok etmek i├žin o b├Âlgeye gelir. Daha sonra di─čer h├╝creler de bakteriyle sava┼čmaya ba┼člar. Bir yeriniz ne zaman kesilirse bu olaylar ayn─▒ ┼čekilde birbirini izler.

Sindirim sisteminiz hakk─▒ndaki ger├žekler

Her g├╝n midenizin i├ž kaplamas─▒n─▒n yakla┼č─▒k y├╝zde 25’i yeniden ├╝retilir. Mideniz hidroklorik asit gibi g├╝├žl├╝ bir yak─▒ta ev sahipli─či yap─▒yor. Bu asit yiyecekleri par├žalaman─▒za yard─▒m eder. ├çinkoyu eritecek kadar g├╝├žl├╝ olan bu aside kar┼č─▒ midenizin zarar g├Ârmemesi i├žin midenizin i├ž kaplamas─▒ 4-5 g├╝nde bir kendini yeniler. Yutmaya haz─▒rland─▒─č─▒n─▒z zaman, yumu┼čak damak burunla ilgili hareketleri kapamak i├žin harekete ge├žer, ayr─▒ca epiglot (soluk borusu ile yemek borusu aras─▒nda bulunan, yedi─čimiz ┼čeylerin akci─čere gitmemesini sa─člayan kapak├ž─▒k) da soluk borusunu kapat─▒r.

B├Âbrekleriniz hakk─▒ndaki ger├žekler

B├Âbrekleriniz g├╝nde neredeyse 190 litre kan─▒ temizliyor ve yeniden dola┼čt─▒r─▒yor. Bu orta b├╝y├╝kl├╝kte bir otomobilin benzin deposunun alabildi─či miktar─▒n yakla┼č─▒k 3-4 kat─▒ kadard─▒r. B├Âbrek yetmezli─či durumunda insanlar─▒n kanlar─▒n─▒ filtrelemek i├žin elektrolid seviyesini d├╝zenlemesi, kandaki at─▒klar─▒ temizlemesi i├žin mini buzdolab─▒ b├╝y├╝kl├╝─č├╝nde diyaliz ad─▒ verilen bir makineye ihtiya├žlar─▒ vard─▒r. Yakla┼č─▒k bir bilgisayar faresi b├╝y├╝kl├╝─č├╝ndeki 2 k├╝├ž├╝k b├Âbre─činiz t├╝m bu i┼čleri te┼č ba┼č─▒na yapar. B├Âbrekleriniz uygun miktarda hidrasyon seviyesini de ayarlamaya yard─▒mc─▒ olur. A┼č─▒r─▒ derecede su i├žti─činizde, b├Âbrekler idrar─▒n─▒z─▒ berrak ya da soluk sar─▒ya d├Ân├╝┼čt├╝rmek i├žin daha fazla ├žal─▒┼č─▒r. Susuz kald─▒─č─▒n─▒zda m├╝mk├╝n oldu─čunca fazla s─▒v─▒ tutar, bu nedenle idrar─▒n─▒z daha koyu renkli olur.

─░skeletiniz hakk─▒ndaki ger├žekler

─░skeletinizin yakla┼č─▒k y├╝zde 0,03’├╝n├╝ yeniden ├╝retirsiniz. Al├╝minyum kadar hafif, ancak ├želik kadar g├╝├žl├╝ olan kemikleriniz sadece kire├žli, beyaz, cans─▒z iskele de─čildir. Kemikler kan damarlar─▒yla ve sinirlerle birlikte canl─▒ dokulard─▒r. Her y─▒l yeti┼čkin birinin iskeletinin yakla┼č─▒k y├╝zde 10’u yenilenir. Baca─č─▒ k─▒r─▒k olan birinin kemikleri birka├ž hafta boyunca tam anlam─▒yla k├╝├ž├╝l├╝r. Fakat ki┼či tekrar ├žal─▒┼čmaya ve egzersiz yapmaya ba┼člay─▒nca kemikler yeniden b├╝y├╝r.

Ayaklar─▒n─▒z hakk─▒ndaki ger├žekler

Ayaklar─▒n─▒z g├╝nde yakla┼č─▒k 2 bardak kadar ter ├╝retir. Ayaklar─▒n─▒z─▒n ve ├žoraplar─▒n─▒z─▒n havalanmazsa kokmas─▒n─▒n nedeni budur. Bu ├žok fazla gibi gelebilir. Ancak sa─čl─▒kl─▒ bir insan g├╝nde 8 bin ile 10 bin ad─▒m at─▒yorsa bu y├╝r├╝y├╝┼č 70 ya┼č─▒na gelene kadar d├╝nyan─▒n ├ževresini 4 kez dola┼čacak kadar y├╝r├╝mesine e┼čittir.

Cildiniz hakk─▒ndaki ger├žekler

Cildiniz her g├╝n 50 milyon ├Âl├╝ h├╝creyi d─▒┼čar─▒ atar. Bu dakikada 30 bin ile 40 bin ├Âl├╝ h├╝cre anlam─▒na geliyor. Cildinizin v├╝cudunuzun en geni┼č organ─▒ oldu─čunu duymu┼čsunuzdur. ├ç├╝nk├╝ cildiniz bir├žok ├Ânemli fonksiyonu yerine getirir. Cildinizin 12,5 santimetre karesinde 650 ter bezi, 6 metre kan damar─▒, 60 bin pigment h├╝cresi ve binden fazla sinir ucu bulunuyor.┬á (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Erkeklerin sa─čl─▒─č─▒n─▒ etkileyen 7 tehdit ve yapman─▒z gerekenler

G├╝n├╝m├╝zde kanser, kalp, ┼čeker ve fel├ž gibi hastal─▒klar olduk├ža yayg─▒nla┼čt─▒. ├Âzellikle de yo─čun stres alt─▒nda ├žal─▒┼čan ve beslenmesine dikkat etmeyen erkekler, bu hastal─▒klara daha fazla yakalan─▒yorlar. Ancak uzmanlar, uygulayabilece─činiz basit y├Ântemler ile bu hastal─▒klar─▒n ├Ânlenebilece─čini bildiriyorlar.

Mayo ClinicÔÇÖte yer alan habere g├Âre, erkeklerin sa─čl─▒─č─▒n─▒ tehdit eden olaylar─▒n genellikle ├Ânlenebilece─čini s├Âyleyen uzmanlar, daha sa─čl─▒kl─▒ bir ya┼čam i├žin yapman─▒z gerekenleri, ─░ngiliz Hastal─▒k Kontrol ve┬á┬á├ľnleme Merkezi taraf─▒ndan sa─članan istatistiklere g├Âre, ┼č├Âyle s─▒ralad─▒lar:

Kalp hastal─▒─č─▒

Erkeklerin sa─čl─▒─č─▒n─▒ tehdit eden en b├╝y├╝k sorun kalp hastal─▒─č─▒d─▒r. Daha sa─čl─▒kl─▒ ya┼čam tarz─▒ ile bu hastal─▒─č─▒ ├Ânleyebilirsiniz. Bu nedenle yapman─▒z gerekenler ┼č├Âyle:

  • Sigara i├žmeyin: Sigara i├žiyorsan─▒z, b─▒rak─▒n ve pasif i├žicilikten de uzak durun.
  • Sa─čl─▒kl─▒ beslenin: Sebze, meyve, tam tah─▒llar, bol lifli g─▒dalar, bal─▒k gibi ya─čs─▒z protein kaynaklar─▒n─▒ tercih edin. Doymu┼č ya─č oran─▒ y├╝ksek ve tuzlu g─▒dalardan uzak durun.
  • Kronik hastal─▒klar─▒n─▒z─▒ kontrol alt─▒nda tutun: E─čer y├╝ksek kolesterol├╝n├╝z┬á┬áya da tansiyonunuz varsa doktorunuzun ├Ânerilerine dikkat edin. Ya da ┼čeker hastal─▒─č─▒n─▒z varsa, kan ┼čekerinizi kontrol alt─▒nda tutun.
  • G├╝nl├╝k rutininizde fiziksel aktivite olsun: Basketboldan tempolu y├╝r├╝y├╝┼če kadar spor ya da di─čer aktiviteleri se├žin.
  • Sa─čl─▒kl─▒ bir kilonuz olsun: Ekstra kilolar kalp hastal─▒─č─▒ riskini art─▒r─▒r.
  • Stresinizi azalt─▒n: Stresini azaltman i├žin ad─▒mlar at─▒n. Sa─čl─▒kl─▒ ┼čekilde stresle ba┼č etmenin yollar─▒n─▒ ├Â─črenin.

Kanser

Akci─čer, cilt, prostat ve kolon kanseri gibi ├že┼čitli kanser t├╝rleri ├Âzellikle erkekleri endi┼čelendiriyor. Kanser riskini azaltmak i├žin ise bu tavsiyelere dikkat edin:

  • Sigara i├žmeyin: Herhangi bir t├╝t├╝n t├╝r├╝ kanserle ili┼čkilidir. Bu nedenle bu ├╝r├╝nlerden ve pasif i├žicilikten uzak durun.
  • Sa─čl─▒kl─▒ bir kilonuz olsun: A┼č─▒r─▒ kilolar─▒n─▒z─▒ vermek ├že┼čitli kanser t├╝rleri i├žin riski azaltabilir.
  • Hareket edin: Fiziksel aktivite kilo kontrol├╝n├╝ze yard─▒m eder ve kanser riskini azaltabilir.
  • Bol bol sebze ve meyve t├╝ketin: Manavdan alaca─č─▒n─▒z sa─čl─▒kl─▒ g─▒dalar kanseri ├Ânlemekte garantili olmasa da riski azalt─▒r.
  • Kendinizi g├╝ne┼čten koruyun: D─▒┼čar─▒dayken g├╝ne┼č kremi ve g├Âzl├╝k kullan─▒n.
  • D├╝zenli olarak doktora kontrole gidin.

Kazalar

Motorlu ara├ž ├žarp─▒┼čmalar─▒ erkekler aras─▒nda ├Âl├╝mc├╝l kazalara yol a├žar. Yollarda g├╝venli olmak i├žin emniyet kemerinizi tak─▒n. H─▒z limitlerine uyun. Uykulu bir ┼čekilde yola ├ž─▒kmay─▒n.

Kronik alt solunum yolu hastal─▒klar─▒

Bron┼čit ve amfizem gibi kronik akci─čer hastal─▒klar─▒ ├Âzellikle erkekleri kayg─▒land─▒r─▒r. Bunlar─▒ ├Ânlemek i├žin:

  • Sigara i├žmeyin: Sigara i├žiyorsan─▒z, b─▒rakmak i├žin doktorunuzdan yard─▒m isteyin. Sigara i├žilen ortamlarda bulunmay─▒n.
  • Kirleticilerden uzak durun: Kimyasallardan ya da d─▒┼čar─▒daki hava kirlili─činden sak─▒n─▒n.
  • Solunum yolu enfeksiyonlar─▒ndan korunun: Ellerinizi s─▒k s─▒k y─▒kay─▒n ve y─▒lda bir kez grip a┼č─▒s─▒ olun. Ayr─▒ca doktorunuza zat├╝rre a┼č─▒s─▒ olup olmaman─▒z gerekti─čini sorun.

Fel├ž

Ailede hastal─▒─č─▒n var olmas─▒, ya┼č ve ─▒rk gibi baz─▒ felce yol a├žan risk fakt├Ârlerini kontrol edemezsiniz. Ancak, di─čer fakt├Ârleri ├Ânleyebilirsiniz. ├ľrne─čin:

  • Kronik hastal─▒klar─▒n─▒z─▒ kontrol alt─▒nda tutun: E─čer y├╝ksek kolesterol├╝n├╝z┬á┬áya da tansiyonunuz varsa doktorunuzun ├Ânerilerine dikkat edin. Ya da ┼čeker hastal─▒─č─▒n─▒z varsa, kan ┼čekerinizi kontrol alt─▒nda tutun.
  • Sigara i├žmeyin: Sigara i├žiyorsan─▒z, b─▒rak─▒n ve pasif i├žicilikten de uzak durun.
  • Sa─čl─▒kl─▒ bir ya┼čam tarz─▒ benimseyin: Sa─čl─▒kl─▒ beslenin. Doymu┼č ya─č oran─▒ y├╝ksek ve kolesterol├╝ bol olan g─▒dalardan uzak durun. A┼č─▒r─▒ kiloluysan─▒z, kilo verin. Her g├╝n spor yap─▒n.

Tip 2 ┼čeker hastal─▒─č─▒

En yayg─▒n ┼čeker hastal─▒─č─▒ tipi olan tip 2 ┼čeker hastal─▒─č─▒, v├╝cudunuzun kan ┼čekerini (glukoz) kullanma ┼čeklini etkiliyor. ┼×eker hastal─▒─č─▒ kontrol alt─▒na al─▒nmazsa, kalp hastal─▒─č─▒na, g├Âz problemlerine, sinir hasar─▒na ve di─čer komplikasyonlara yol a├žabiliyor. Tip 2 ┼čeker hastal─▒─č─▒n─▒ ├Ânlemek i├žin, sa─čl─▒kl─▒ bir ya┼čam tarz─▒na ciddi olarak dikkat edin. Sa─čl─▒kl─▒ beslenin, her g├╝n egzersiz yap─▒n. Kiloluysan─▒z, zay─▒flay─▒n.

─░ntihar

Erkeklerin sa─čl─▒─č─▒n─▒ tehdit eden bir ba┼čka sorun da intihard─▒r. Erkekler aras─▒nda intihara yol a├žan ├Ânemli bir risk fakt├Âr├╝ depresyondur. E─čer sizde de depresyon belirtileri ve i┼čaretleri (├╝z├╝nt├╝, mutsuzluk ve normal aktivitelere kar┼č─▒ ilgisizlik) varsa, uzman bir doktora ba┼čvurun. Depresyon tedavi edilebilir. E─čer zihninizde intihar d├╝┼č├╝ncesi varsa hemen t─▒bbi yard─▒m al─▒n. En k─▒sa zamanda bir psikologa gidin. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Kafeinin bilmedi─činiz y├Ânleri!

Bug├╝ne kadar kahvenin sizi zinde tuttu─čunu, uykunuzu a├žt─▒─č─▒n─▒ duymu┼čsunuzdur. Ancak kahvenin bunlar─▒n yan─▒nda kan bas─▒nc─▒n─▒z ve kalp ritminiz ├╝zerindeki etkilerinden haberiniz var m─▒?

Kimileri sabahlar─▒ uyan─▒p kendisine gelmek i├žin kahve i├žmeden duramazken kimileri de haftada bir fincan kahveyi zor i├žer. Ancak uzmanlar a┼č─▒r─▒ya ka├žmadan makul miktarlarda her g├╝n i├žilen kahvenin sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin bir├žok olumlu faydas─▒ oldu─čunu vurguluyor. ancak i├žti─činiz kahvenin miktar─▒ kadar ne zaman i├žti─činiz de ├žok ├Ânemli!

─░┼čte kahvenin bilmedi─činiz yararlar─▒:

ReaderÔÇÖs Digest dergisinde yer alan habere g├Âre, kahve ya da kafein sizi zinde tutabilir, kilo vermenizi sa─člayabilir, ParkinsonÔÇÖu ├Ânleyebilir. Bunlar─▒n yan─▒sa i┼čte kahvenin bir├žok ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ faydas─▒:

Zindelik

D├╝zenli olarak kafein kullanmayanlar insanlara makul dozda kafein verilirse genellikle daha zinde olur ve zeka-motor becerisi gerektiren i┼člerde daha iyi olurlar.

─░dman

Kafein ko┼čma gibi dayan─▒kl─▒l─▒k egzersizlerinde fiziksel performans─▒n─▒z─▒ geli┼čtirebilir. Fakat a─č─▒rl─▒k kald─▒rma ya da s├╝rat ko┼čular─▒nda kafeinin etkisi daha azd─▒r. Kafein kaslar─▒m─▒zdaki s─▒n─▒rl─▒ karbonhidrat deposu yerine daha fazla ya─č deposu yak─▒lmas─▒na neden olur.

Parkinson hastal─▒─č─▒

300 bin Amerikal─▒ kad─▒n ve erkek ├╝zerinde yap─▒lan ├žal─▒┼čmada, g├╝nde en az 600 miligram kafein (235 mililitre kahve 95-200 miligram kafein i├žerir) t├╝ketenlerde Parkinson g├Âr├╝lme riski y├╝zde 30 daha azd─▒r. Parkinson hastalar─▒n─▒n kaybetti─či sinir h├╝crelerini kafein koruyor. Parkinson hastal─▒─č─▒ndan korunmak i├žin en az 3 fincan kahve i├žmeniz gerekiyor.

Alzheimer hastal─▒─č─▒

Fareler ├╝zerinde yap─▒lan deneylerde kafein AlzheimerÔÇÖa yol a├žan proteinin miktar─▒n─▒ azalt─▒yor ve haf─▒zan─▒n zay─▒flamas─▒na kar┼č─▒ beyni savunuyor. ─░nsanlar ├╝zerinde yap─▒lan baz─▒ tutars─▒z ara┼čt─▒rmalarda ise g├╝nde en az 400 miligram kafein t├╝ketenlerin bunamaya ili┼čkin beyin lezyonlar─▒na y├╝zde 55 daha az meyilli olduklar─▒ g├Âr├╝ld├╝.

Ba┼č a─čr─▒s─▒

A─čr─▒ ba┼člay─▒nca beyindeki kan damarlar─▒ geni┼čler, kafein bu damarlar─▒ darla┼čt─▒r─▒r. Kafein ─▒l─▒ml─▒ bir a─čr─▒ kesici gibidir.

Hamilelik

Hamilelikte zararl─▒ olabilir. Uzmanlar hamile olanlar─▒n ya da hamile kalmay─▒ d├╝┼č├╝nenlerin g├╝nde 200 miligramdan fazla kafein t├╝ketmemesini ├Âneriyor.

Kesintili uyku

─░nsanlar kafeinin ne kadar─▒n─▒n uykular─▒n─▒ etkiledi─činin fark─▒nda de─čil. ├ľ─čleden sonra ve ak┼čam saatlerinde kafein t├╝ketmeye devam ederseniz geceleri uykunuz ka├žar.

Kalp ritmi

30 y─▒l boyunca 130 binden fazla kad─▒n ve erke─čin takip edildi─či ara┼čt─▒rmada, normal ya da kafeinsiz kahve i├žmenin kalp ritmi bozuklu─ču riskini art─▒rmad─▒─č─▒ tespit edildi.

Kilo

Bir├žok ┼čirket kilo verdiren haplar─▒n i├žine kafein ekliyor, ├ž├╝nk├╝ kafein k─▒sa bir s├╝re i├žin metabolizmay─▒ h─▒zland─▒r─▒yor. Ancak kafeinin kilo vermeye yard─▒mc─▒ oldu─čuna dair ├žok az kan─▒t var.

Kan bas─▒nc─▒

Kafein al─▒m─▒ kan bas─▒nc─▒ndan m├╝tevazi bir art─▒┼ča yol a├žarken, uzun s├╝reli ├žal─▒┼čmalar ise kafein ile y├╝ksek tansiyon aras─▒nda a├ž─▒k bir ba─č bulunmad─▒─č─▒n─▒ g├Âsteriyor.

Enerji i├žecekleri zararl─▒ m─▒?

Enerji i├žeceklerinde bir fincan kahvenin i├žerdi─činden 5 kat fazla kafein bulunuyor. 2012 y─▒l─▒nda yap─▒lan ara┼čt─▒rmaya g├Âre, 2004 y─▒l─▒ndan 2012 y─▒l─▒nda kadar AmerikaÔÇÖda enerji i├žeceklerine ba─čl─▒ 30ÔÇÖun ├╝zerinde ├Âl├╝m ger├žekle┼čti. (Vasfiye ├ľzcanbaz)