Kategoriler
Akt├╝el

Hepsinin kan─▒ farkl─▒ renkte

Herkes kan─▒n k─▒rm─▒z─▒ oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝r. Tahta kurtlar─▒ndan kaplan k├Âpek bal─▒klar─▒na kadar ├žo─ču omurgal─▒ hayvan─▒n damarlar─▒nda koyu k─▒rm─▒z─▒ kan dola┼č─▒r. Ancak baz─▒ hayvanlarda kan─▒n rengi mavi, ye┼čil ve hatta ┼čeffaf olabilir.

V├╝cudumuzda dola┼čan kan k─▒rm─▒z─▒ olsa da omurgas─▒zlar, s├╝r├╝ngenler veya bal─▒klar gibi baz─▒ hayvan t├╝rlerinde kan─▒n rengi mavi, ye┼čil ya da ┼čeffaf olabiliyor.┬á HowStuffWorks isimli internet sitesinde yer alan habere g├Âre, insan v├╝cudunda dola┼čan kan, ├╝├ž t├╝r h├╝cre i├žerir. Beyaz kan h├╝creleri (l├Âkositler) vir├╝slerle, zararl─▒ bakterilerle ve di─čer patojenlerle sava┼čmam─▒za yard─▒mc─▒ olur. Sonra kan─▒m─▒z─▒n p─▒ht─▒la┼čmas─▒na izin veren trombositlerimiz var.

Son olarak da k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝creleri. Bunlar─▒n as─▒l amac─▒, etrafta oksijen ta┼č─▒makt─▒r, ancak gaz─▒n solunabilece─či ci─čerlere karbondioksit de verirler. Kan─▒m─▒z─▒n i├žinde bulunan ve oksijeni h├╝cremize ula┼čt─▒rd─▒ktan sonra ├Âzel bir molek├╝l b─▒rakan ‘hemoglobin’ molek├╝l├╝ vard─▒r. Hemoglobin, k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝crelerini ├ževreler ve oksijenle kar─▒┼čarak kan rengini verir. Kan─▒n k─▒rm─▒z─▒ renk tonu, k─▒saca kan─▒m─▒z─▒n oksijen da─č─▒t─▒m─▒na yard─▒mc─▒ olan protein olan hemoglobin taraf─▒ndan ├╝retilir.

─░┼čte kan rengi farkl─▒ olan hayvanlar:

Yeni Gine kum kertenkelesi

S├╝r├╝ngenleri inceleyen Herpetologlar, k├╝├ž├╝k tropik s├╝r├╝ngenlerin bir grubunun neden ye┼čil kana ihtiya├ž duyduklar─▒n─▒ tespit edemediler. Yeni GineÔÇÖde ya┼čayan kire├ž ye┼čili kanl─▒ bir├žok kertenkele t├╝r├╝n├╝n dilleri, kaslar─▒ ve kemikleri ye┼čilin ├že┼čitli tonlar─▒ndad─▒r.

─░nsanlar gibi, s├╝r├╝ngenlerin de hemoglobin bak─▒m─▒ndan zengin k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝creleri vard─▒r. Fakat bu h├╝creler bir s├╝re sonra par├žalan─▒r ve ye┼čil pigmentli at─▒k ├╝r├╝n olan biliverdin ortaya ├ž─▒kar. Omurgal─▒lar─▒n ├žo─ču, zararl─▒ oldu─ču i├žin bu maddeleri dola┼č─▒m sistemlerinden s├╝zer. Ancak kertenkelelerin damarlar─▒nda bir insan─▒ ├Âld├╝recek d├╝zeyde biliverdin var. Dahas─▒, pigment o kadar yo─čundur ki, hemoglobini ge├žersiz k─▒lar ve kanlar─▒n─▒ ye┼čil g├Âsterir.

Timsah Buz Bal─▒klar─▒

Uzun, di┼člek a─č─▒zlar─▒ndan dolay─▒ bu ad─▒ alan timsah buz bal─▒─č─▒, Antarktika ├ževresindeki okyanus sular─▒nda ya┼čar. Denizin 1,9 santigrat derece kadar so─čuk k─▒s─▒mlar─▒nda ya┼čayan bu bal─▒klar─▒n kan─▒n─▒n rengi k─▒rm─▒z─▒ de─čildir. ┬áSo─čuk sularda ya┼čayan bal─▒klar, ─▒l─▒k su muadillerine g├Âre oranla daha az k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝cresine sahiptir. Ancak bu bal─▒klarda hi├ž k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝cresi yoktur.

So─čuk suda kullan─▒labilir oksijen miktar─▒ ─▒l─▒k suya g├Âre daha fazlad─▒r. Timsah buz bal─▒─č─▒ bu oksijenin bir k─▒sm─▒n─▒ do─črudan okyanustan emer ve kan ak─▒┼člar─▒na g├Ânderir. Kan─▒n kendisi renksiz bir s─▒v─▒d─▒r, bal─▒─č─▒n kan─▒n─▒n rengi de ┼čeffaft─▒r.

Ahtapot

Hemoglobin, neredeyse t├╝m omurgal─▒ hayvanlar─▒n dola┼č─▒m sistemlerinde ├Ânemli bir bile┼čendir. Fakat bir├žo─ču da hemosiyanin isimli alternatif bir protein kullan─▒r. Her ikisi de oksijene ba─članma ve bunlar─▒ ta┼č─▒ma kapasitesine sahiptir. Ancak hemoglobin demir atomlar─▒ i├žerirken, hemosiyanin bak─▒r i├žerir. Bu nedenle hemosiyanin bak─▒m─▒ndan zengin kan oksijenlendi─činde, bak─▒r onu maviye d├Ân├╝┼čt├╝r├╝r. ├ľr├╝mcek, ahtapot ve akreplerin kan─▒ mavidir.

At Nal─▒ Yengeci

─░nsanl─▒k at nal─▒ yenge├žlerine ├žok ┼čey bor├žludur. Bu deniz omurgas─▒zlar─▒ kanlar─▒ sayesinde t─▒bbi hastal─▒klara kar┼č─▒ m├╝cadelede en iyi yard─▒mc─▒lar─▒m─▒z oldu. Bu hayvanlar, ger├žek yenge├ž de─čildir. ├ľr├╝mceklere ├žok daha yak─▒nlar ve ayn─▒ ├Âr├╝mcekler gibi, at nal─▒ yenge├žlerinde de hemosiyaninle dolu mavi kan var.

Dall─▒ bacakl─▒lar ya da Brachiopoda

Fosil merakl─▒lar─▒ bu hayvanlar hakk─▒nda her ┼čeyi biliyor. Bunlar y├╝zeysel olarak istiridyelere benzeyen okyanuslarda ya┼čayan hayvanlard─▒r. Dall─▒ bacakl─▒lar oksijenin ta┼č─▒nmas─▒nda hemoglobin ya da hemosiyanine g├╝venmez, bu g├Ârevi hemerythrin isimli bir ba┼čka proteine ÔÇőÔÇőb─▒rak─▒r. Hemoglobin gibi, farkl─▒ bir d├╝zende olmas─▒na ra─čmen demir atomlar─▒ i├žerir. Hemerythrin, oksijensiz kan─▒n renksiz veya soluk sar─▒ g├Âr├╝nmesini sa─člar. Ancak, kan oksijen almaya ba┼člad─▒─č─▒nda, morlu pembeli bir renk tonuna d├Ân├╝┼č├╝r. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

6-8 saatten az ya da ├žok uyumak kalbiniz i├žin zararl─▒

Kalp krizi ya da fel├ž ge├žirme riskinizin uyku s├╝renize ba─čl─▒ oldu─čunu biliyor muydunuz? G├╝nde 6 saatten az ya da 8 saatten fazla uyuyorsan─▒z kalp hastas─▒ olma riskiniz olduk├ža y├╝ksek.

Son yap─▒lan ara┼čt─▒rmalara g├Âre, g├╝nde 6 saatten az uyuyan insanlar─▒n 6-8 saat uyuyanlara oranla kalp krizi veya fel├ž ge├žirme olas─▒l─▒─č─▒n─▒n iki kat artt─▒─č─▒ belirlendi. Ayr─▒ca g├╝nde 6 saatten az uyuyan insanlarda konjestif kalp yetersizli─či hastal─▒─č─▒ olu┼čma ihtimali ├╝├žte iki daha fazla. Bu hastal─▒k kalbin kan─▒ v├╝cuda pompalama yetene─činde zay─▒flamaya neden oluyor ve potansiyel olarak di─čer organlara da zarar veriyor.

8 saati ge├žen uyku kalp spazm─▒ riskini art─▒r─▒yor

Bununla birlikte g├╝nde 8 saatten fazla uyku kalp spazm─▒ riskini 2 kat ve koroner damar hastal─▒─č─▒ geli┼čme riskini de y├╝zde 19 art─▒r─▒yor. Chicago T─▒p okulunda g├Ârevli ara┼čt─▒rmac─▒lar, uyku s├╝resi uzun olan insanlar─▒n kardiyovask├╝ler hastal─▒k riskinin artt─▒─č─▒n─▒ s├Âylediler. Ancak 6-8 saatlik uyku s├╝resine sahip olan insanlarda ise riskin d├╝┼čt├╝─č├╝ belirtildi.

─░ngiliz Kalp Vakf─▒’ndan gelen veriler temelinde, 2011 y─▒l─▒nda ─░ngiltere’de 159 binden fazla insan kardiyovask├╝ler hastal─▒k nedeniyle ├Âld├╝. 6 erkekten biri ile 9 kad─▒ndan biri koroner kalp hastal─▒─č─▒ndan ├Âld├╝. Bu toplamda neredeyse 74 bin insan ├Âld├╝. Ayr─▒ca fel├ž de 42 bin insan─▒n ├Âl├╝m├╝ne yol a├žt─▒.

Amerikan ulusal kalp verileri temelinde 6 bin 538 kardiyovask├╝ler kalp hastas─▒n─▒n dahil oldu─ču ├žal─▒┼čmada, anketler ya┼člar─▒ 60’dan ba┼člayan kat─▒l─▒mc─▒lara verildi. Kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n g├╝nde ortalama 7 saatten az uyuduklar─▒ belirlendi. Uyku s├╝resinin analizine g├Âre, kardiyovask├╝ler hastal─▒─č─▒n g├╝nde 6 saatten daha az ve g├╝nde 8 saatten daha fazla uyuyan insanlarda daha yayg─▒n oldu─čuna dair e─čilim var.

Uyku sorununuz varsa doktora gidin

Sonu├žlarda, ya┼č, v├╝cut kitle indeksi, kolesterol, sigara i├žme, kan bas─▒nc─▒, uyku bozukluklar─▒ ve ailede kalp hastal─▒─č─▒ ├Âyk├╝s├╝ gibi kardiyovask├╝ler hastal─▒k riskini etkileyen di─čer fakt├Ârler de hesaba kat─▒ld─▒. Uzmanlar, uykudaki kesintilerin v├╝cudun metabolizmas─▒, ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi ve hormonlar ├╝zerinde geni┼č kapsaml─▒ etkiye sahip oldu─čunu belirttiler. Uyku s├╝resinin stres hormonunu (kortizol), kan bas─▒nc─▒n─▒, sinir sisteminin hiperaktivitesini veya iltihab─▒ art─▒rmas─▒ konular─▒nda ├žok az etkili oldu─ču kaydedildi.

Ortalamadan daha fazla uyuman─▒n kardiyovask├╝ler hastal─▒k riskini art─▒rma sebebi tam olarak anla┼č─▒lamad─▒. Ara┼čt─▒rmac─▒lara g├Âre, aktif bir ya┼čam tarz─▒yla i┼če ba┼člay─▒n. Sa─čl─▒kl─▒ beslenme, bol bol egzersiz sizin ruhsal ve fiziksel sa─čl─▒─č─▒n─▒za iyi gelecek ve daha kolay uyuman─▒za yard─▒m edecektir. Uyku probleminiz varsa mutlaka doktora gidin. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Erkeklerin dikkat etmesi gereken 13 kanser belirtisi

Erkeklerde g├Âr├╝len kanser belirtilerinin ├žo─ču di─čer hastal─▒klara benzer ve bir├žok erkek kolay kolay doktora gitmedi─či i├žin te┼čhiste ge├ž kal─▒n─▒r. Ancak v├╝cudunuzda meydana gelen herhangi bir de─či┼čiklikte veya s─▒rad─▒┼č─▒ a─čr─▒larda mutlaka doktora ba┼čvurmal─▒s─▒n─▒z.

ReaderÔÇÖs Digest dergisinde yer alan habere g├Âre, erkeklerin g├Âzard─▒ etmemesi gereken belirtiler ┼čunlar:

─░drar yapmada zorlanma

─░drar yapmada zorlan─▒yorsan─▒z, idrar─▒n─▒zda kan varsa mutlaka doktora ba┼čvurmal─▒s─▒n─▒z. Bu belirtiler prostat kanserine i┼čaret edebilir. ├ç├╝nk├╝ prostat kanseri ileri a┼čamalara kadar farkedilir belirtiler vermez.

Testislerdeki de─či┼čiklik

Kad─▒nlar─▒n g├Â─č├╝s kanserine kar┼č─▒ tetikte olmas─▒ gerekti─či gibi erkeklerde testislerinde meydana gelen de─či┼čikliklere dikkat etmelidir. ┼×i┼člik, a─č─▒rl─▒k, kitle gibi bir durum olursa testis kanseri d├╝┼č├╝n├╝lebilir. Bu kanser t├╝r├╝ gen├ž ve orta ya┼čtaki erkeklerde yayg─▒nd─▒r.

Farkedilebilir cilt de─či┼čimleri

Erkekler g├╝ne┼čte kad─▒nlardan daha uzun s├╝re kalmaktad─▒r ve g├╝ne┼č kremi az kullanmaktad─▒rlar. Ayr─▒ca erkeklerin sa├ž derisini ve kulaklar─▒n─▒ ├Ârten k─▒llar daha k─▒sad─▒r, bu iki b├Âlge kansere kar┼č─▒ daha yatk─▒nd─▒r. Erkekler doktora kad─▒nlardan daha az gittikleri i├žin kanser erken a┼čamada tespit edilemiyor.

A─č─▒zda yaralar ve a─čr─▒

─░yile┼čen u├žuk ya da di┼čhekiminden geldikten sonra ba┼člayan di┼č a─čr─▒s─▒ endi┼čelenmenizi gerektirmez. Ancak a─čz─▒n─▒zdaki yaralar iyile┼čmiyorsa, di┼četlerinizde ya da dilinizde k─▒rm─▒z─▒ veya beyaz yamalar olu┼čuyorsa, ├ženenizde hissizlik ya da ┼či┼člik varsa bunlar a─č─▒z kanserinin belirtileri olabilir. Sigara i├žen ya da t├╝t├╝n ├ži─čneyen erkeklerde a─č─▒z kanseri riski daha fazlad─▒r.

Kronik ├Âks├╝r├╝k

So─čuk alg─▒nl─▒─č─▒ ya da alerji olmadan 3 haftadan daha uzun s├╝ren ├Âks├╝r├╝k akci─čer kanserinin erken belirtisi olabilir. L├Âsemi de bron┼čit tarz─▒ belirtilere yol a├žabilir. ├ľks├╝r├╝─č├╝n├╝z s─▒radan ├Âks├╝r├╝kten farkl─▒ysa ve ─▒srarc─▒ysa ya da ├Âks├╝r├╝kle birlikte kan geliyorsa mutlaka doktora gidin.

D─▒┼čk─▒da kan

D─▒┼čk─▒da kan hemoroid belirtisi olabilece─či gibi kolon kanserinin de habercisi olabilir. Kan g├Âr├╝n├╝yor ve sonra yok oluyorsa gen├ž yeti┼čkinler bunu ├Ânemsemiyor. Ba─č─▒rsak hareketlerinde kan asla normal de─čildir, mutlaka ara┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r.

Kar─▒n a─čr─▒s─▒ veya bulant─▒

Her g├╝n g├Âr├╝len sindirim rahats─▒zl─▒─č─▒ nadiren kanserle sonu├žlan─▒r. Ancak kal─▒c─▒ mide kramplar─▒ ya da s├╝rekli bulant─▒ hissetmek normal de─čildir. Basit bir ├╝lser olabilece─či gibi, l├Âsemi ya da g─▒rtlak, karaci─čer, pankreas ya da kolon kanseri belirtisi olabilir.

S─▒k s─▒k ate┼členme veya enfeksiyon

Genel durumunuz iyi fakat kendinizi hasta hissediyorsan─▒z ya da s─▒k s─▒k ate┼činiz ├ž─▒k─▒yorsa bu l├Âseminin erken belirtisi olabilir. Bu kan kanseri v├╝cudun anormal say─▒da beyaz kan h├╝cresi ├╝retmesine neden olur, v├╝cudun enfeksiyonla sava┼čma yetene─či zay─▒flar.

Yutkunma g├╝├žl├╝─č├╝

Birka├ž haftadan fazla devam eden ve gittik├že k├Ât├╝le┼čen bo─čaz a─čr─▒s─▒ akci─čer kanserinin yan─▒ s─▒ra g─▒rtlak ya da mide kanserinin belirtisi olabilir.

A┼č─▒r─▒ morarma

S─▒radan morarmalar ├Ânemli de─čildir. Fakat morluklar s├╝rekli olu┼čmaya ba┼člarsa ve ├Âzellikle elleriniz ya da parmaklar─▒n─▒z gibi normal olmayan yerlerde olu┼čuyorsa doktora g├Âr├╝n├╝n. S─▒rad─▒┼č─▒ morluklar l├Âsemi belirtisi olabilir.

A├ž─▒klanamayan kilo kayb─▒

Bir├žok insan i├žin kilo kayb─▒ iyi bir ┼čeydir. Normalde i┼čtah─▒n─▒z iyiyse, ancak son zamanlarda azalma olduysa dikkat etmelisiniz. Kilo kayb─▒ g─▒rtlak, pankreas, karaci─čer ve kolon kanseri gibi farkl─▒ kanserlerin yan etkisi olabilir. Ayr─▒ca l├Âsemi ve lenfomada da en yayg─▒n g├Âr├╝len belirtilerden biridir.

─░nat├ž─▒ yorgunluk

Bazen herkesin enerjisi azal─▒r. Fakat 1 aydan daha uzun s├╝redir kendinizi her g├╝n yorgun hissediyorsan─▒z ya da nefes darl─▒─č─▒ ├žekiyorsan─▒z doktora gidin. L├Âsemi ve lenfoma yayg─▒n olarak inat├ž─▒ yorgunlu─ča neden olur.

Kronik ba┼č a─čr─▒s─▒

Migreniniz yoksa ve ba┼č─▒n─▒z normalde asla a─čr─▒m─▒yorsa aniden ortaya ├ž─▒kan ba┼č a─čr─▒s─▒ sinirlere bask─▒ yap─▒p a─čr─▒ya neden olan beyin t├╝m├Âr├╝n├╝n belirtisi olabilir. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Kans─▒zl─▒─ča kar┼č─▒ meyve suyunu b├Âyle t├╝ketin

Uzmanlar, kans─▒zl─▒k ve kans─▒zl─▒─č─▒n sebep oldu─ču demir eksikli─činin ├Âzellikle ├žocuklar─▒n zihinsel geli┼čimi ├╝zerinde geri d├Ân├╝lemez etkilere neden oldu─čunu s├Âyl├╝yor. C vitamini sayesinde kans─▒zl─▒─č─▒n etkilerinden kurtulman─▒n m├╝mk├╝n oldu─čunu s├Âyleyen uzmanlar, meyve suyu t├╝ketmenin ├Ânemine vurgu yap─▒yor.

V├╝cudumuzdaki kan─▒n azalmas─▒yla ortaya ├ž─▒kan kans─▒zl─▒k ve beraberinde gelen demir eksikli─či ya┼čam kalitemizi azalt─▒yor. Demir eksikli─činin ├Âzellikle ├žocuklar─▒n zihinsel geli┼čiminde ├Ânemli bir rol oynad─▒─č─▒ yads─▒namaz bir ger├žek olup besinlerden al─▒nan demirin emilimi i├žin meyve suyu t├╝ketilmesi gerekiyor.

ÔÇśKans─▒zl─▒k, kandaki hemoglobin miktar─▒n─▒n azalmas─▒ olarak tan─▒mlan─▒r. Bu da demir eksikli─čine neden olurÔÇŁ diyen Erciyes ├ťniversitesi Beslenme ve Diyetetik B├Âl├╝m Ba┼čkan─▒ Prof. Dr. Neriman ─░nan├ž demir yetersizli─činin genellikle b├╝y├╝menin ├žok h─▒zl─▒ oldu─ču ├žocukluk ve ergenlik ├ža─č─▒ ile hamilelik d├Âneminde ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒na dikkat ├žekti.

ÔÇťD├╝nyada her 5 erkekten biri, her 3 kad─▒ndan biri, her iki gebeden biri, her 5 ├žocuktan biri kans─▒zl─▒k problemi ya┼čar. Ancak pek ├žo─ču bu durumlar─▒n─▒ ne yaz─▒k ki bilmemektedirÔÇŁ diye konu┼čan ─░nan├ž, ┼čunlar─▒ s├Âyledi: ÔÇťGeli┼čmi┼č ├╝lkelerde 0 – 5 ya┼č aras─▒ ├žocuklarda kans─▒zl─▒─ča rastlanma s─▒kl─▒─č─▒ y├╝zde 4 ile 20 aras─▒nda iken az geli┼čmi┼č ├╝lkelerde ayn─▒ ya┼č grubunda bu oran y├╝zde 80ÔÇÖlere kadar ├ž─▒k─▒yor. ├ťlkemizde bu oran y├╝zde 50 gibi olduk├ža y├╝ksek bir de─čerdedir.ÔÇŁ

C vitamini demir emilimini art─▒r─▒yor

Demirin hem hayvansal hem de bitkisel besinlerde bulundu─čunu kaydeden Prof. ─░nan├ž, ÔÇťAncak besinlerdeki demirin tamam─▒ v├╝cutta emilemez. Ald─▒─č─▒m─▒z demirin yararl─▒ olabilmesi i├žin C vitamini i├žeren besinlerle birlikte t├╝ketmeliyiz. ├ľrne─čin yemekle al─▒nan 500 miligram C vitamini demirin emilimini 6 kat art─▒r─▒r. Bu nedenle vitamin al─▒m─▒n─▒ art─▒rmak i├žin meyve sular─▒ iyi bir kaynakt─▒r. ├ľzellikle C vitamini i├žeren portakal suyu, ananas suyu, greyfurt suyu ve limonata gibi meyve sular─▒n─▒n y├╝ksek miktarda protein ve demir i├žeren bir ├Â─č├╝nle birlikte t├╝ketilmesi demir emilimini art─▒r─▒r. Kans─▒zl─▒ktan korunmak ve olu┼čtuktan sonra kans─▒zl─▒─č─▒ daha etkin ve h─▒zl─▒ bir ┼čekilde tedavi edilebilmek i├žin her ya┼č grubunda vitamin kayna─č─▒ olan meyve suyu t├╝ketimine ├Âzen g├ÂsterilmelidirÔÇŁ dedi.

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Kan vererek 600 bin kalori yakabilirsiniz

Kan ba─č─▒┼č─▒ ile kan bekleyen ki┼čilerin hayatlar─▒n─▒ kurtarman─▒n yan─▒s─▒ s─▒ra v├╝cudumuz i├žin de say─▒s─▒z faydalar─▒ oldu─čunu biliyoruz.

Kan verince, kan yapan organlar uyar─▒l─▒r ve kan yapmaya sevk edilir, kan h├╝creleri yenilenir ve verdi─čimiz kan, acil bir ┼čekilde kana ihtiyac─▒ olan insanlar─▒n hayatlar─▒n─▒n kurtulmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒r.

Fakat kan verdikten sonra v├╝cudumuzun bu kan─▒ geri koymak i├žin ne kadar kalori harcad─▒─č─▒n─▒ hi├ž d├╝┼č├╝nd├╝n├╝z m├╝?

─░┼čte bu sorunun cevab─▒:

Red Cross ve Mayo ClinicÔÇÖte yer alan habere g├Âre, v├╝cudumuz verdi─čimiz kan─▒ geri kazanmak i├žin 600-650 kilokalori (1 kilokalori= 1000 kalori) enerji kullan─▒yor. Bu enerjinin b├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝crelerinin ├╝retiminde kullan─▒l─▒yor. Eritropoiez olarak isimlendiriler bu ├╝retim s├╝reci, geni┼č kemiklerin i├žindeki ilikte ger├žekle┼čiyor. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Ya┼č─▒n─▒z kan─▒n─▒zda gizli

Biyologlar sadece bir damla kandan ki┼činin ya┼č─▒n─▒ tahmin etmek i├žin yeni bir yol geli┼čtirdiler.

Bu y├Ântem olay yeri ipu├žlar─▒ az oldu─ču zaman adli t─▒p ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒na yard─▒m edecek. Ya┼č tahmini i├žin mevcut y├Ântemler di┼člerin ve kemiklerin analizine dayan─▒yordu.

Fakat, Rotterdam’daki Erasmus MC ├ťniversitesi T─▒p Merkezi’nde g├Ârevli genetik bilimciler, kandaki T h├╝creleri olarak bilinen beyaz kan h├╝crelerinin spesifik t├╝r├╝ sayesinde ki┼činin ya┼č─▒n─▒n genetik imzas─▒n─▒n a├ž─▒─ča ├ž─▒karabilece─čini g├Âsterdiler.

T h├╝crelerini bo┼čaltan organ timus a┼čamal─▒ olarak insan ya┼čland─▒k├ža ya─č dokular─▒n─▒n yerine ge├žer. Bu s├╝re├ž genetik bir de─či┼čiklik oldu─čunu s├Âyleyen ara┼čt─▒rmac─▒lar, T h├╝creleri olgunla┼čt─▒─č─▒ her seferinde, spesifik yabanc─▒ molek├╝llerin tan─▒nmas─▒ amac─▒yla molek├╝ler resept├Âr olu┼čturmak i├žin DNA’s─▒n─▒ yeniden d├╝zeltti─čini, bunu yaparken arkas─▒nda temizlenmi┼č DNA ilmekleri b─▒rakt─▒─č─▒n─▒ a├ž─▒klad─▒lar.

Bilim adamlar─▒, bu DNA molek├╝llerinin say─▒s─▒n─▒n ya┼čla birlikte sabit bir oranda azald─▒─č─▒n─▒ belirlediler. Bilim adamlar─▒, g├Ân├╝ll├╝ler ├╝zerinde bu temizlenmi┼č DNA molek├╝l├╝ seviyesini g├╝ncel biyolojik ya┼člarla kar┼č─▒la┼čt─▒rarak yak─▒n zamanda bir ki┼činin ya┼č─▒n─▒ tahmin edebileceklerini tahmin ediyorlar.(Vasfiye ├ťlker ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Soru-Cevap

Ayaklar─▒m─▒z ni├žin ├╝┼č├╝r?

─░├ž organlar─▒n─▒z─▒n ve ├Âzellikle beyninizin fonksiyonlar─▒n─▒ uygun ┼čekilde yerine getirebilmesi i├žin s├╝rekli 37 santigrat derecede olmas─▒ gerekiyor. Bu nedenle ├╝┼č├╝d├╝─č├╝n├╝z├╝ hissetti─činiz zaman v├╝cudunuz ├Ânemli par├žalar─▒n─▒ ─▒l─▒k tutmak i├žin cildinize giden kan ak─▒┼č─▒n─▒ azalt─▒r. El ve ayaklar─▒n─▒z ise bundan daha ├žok etkilenir.

Bununla birlikte baz─▒ insanlar so─ču─ču di─čerlerinden daha fazla hisseder. Bunlar olduk├ža d├╝┼č├╝k kiloda olanlar ya da belenmelerinde Omega-3 ya─č asidi ba┼čta olmak ├╝zere yeterince ya─č asidi t├╝ketmeyenlerdir.

Az say─▒da insan daha ciddi bir soruna sahiptir. Baz─▒ insanlar─▒n ├╝┼č├╝mesinin sebebi Raynaud hastal─▒─č─▒ (kan dola┼č─▒m─▒ bozuklu─čunun neden oldu─ču hastal─▒k) olabilir. Bu ki┼čiler so─ču─ča ya da ba┼čka tetikleyiclere maruz kald─▒klar─▒nda ├ževresel damarlar─▒ spazm ge├žirir ve daral─▒r. Bu ki┼čilerin sadece el ve ayaklar─▒ ├╝┼č├╝mez, rengi de mavi ya da sar─▒ya d├Âner. ├çok ciddi vakalarda ise kangren olu┼čabilir.

Bu nedenle el ve ayaklar─▒n─▒zda ├╝┼č├╝meyle birlikte sararma ve morarma varsa doktora ba┼čvurmal─▒s─▒n─▒z. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Soru-Cevap

Kan─▒n─▒zda ne kadar bile┼čen var?

Ara┼čt─▒rmac─▒lar, 3 y─▒ll─▒k detayl─▒ bir ara┼čt─▒rma ile insana ait kan ├Ârneklerinde 4 bin 229 bile┼čen bulundu─čunu tespit ettiler.

Bir t─▒p doktorunun hasta ki┼činin kan─▒ndaki sadece 10-20 kimyasal─▒ analiz etti─čini s├Âyleyen Kanada’da Alberta ├ťniversitesi’nde g├Ârevli ara┼čt─▒rmac─▒lar, sa─čl─▒k problemlerinin te┼čhis ve tedavisi i├žin kanda potansiyel olarak bakabilecekleri 4 bin 229 bile┼čen belirlediklerini a├ž─▒klad─▒lar.

“Public Libary of Science One” isimli dergide yer alan ├žal─▒┼čmada, doktorlar taraf─▒ndan ┼čeker hastal─▒─č─▒, b├Âbrek yetmezli─či gibi hastal─▒klar─▒n te┼čhisinde kan kimyasallar─▒ ya da metabolitler (ara ├╝r├╝nler) rutin olarak analiz edildi─či kaydediliyor.

Ancak ara┼čt─▒rmac─▒lar, kan kimyas─▒nda dengesizlikle karakterize olan di─čer y├╝zlerce hastal─▒─č─▒n da bu yeni ara┼čt─▒rma sayesinde te┼čhis edilebilece─čini belirttiler. (Vasfiye ├ľzcanbaz)