Kategoriler
Ya┼čam

├çocuklara sebzeyi sevdirmek sand─▒─č─▒n─▒z kadar zor de─čil!

Brokoli, lahana, p─▒rasa, ─▒spanak, karnabahar, kereviz, bamya ve daha bir├žok sebzeler i├žerdikleri vitamin, mineral ve liflerle ├žocuklar─▒n sa─čl─▒kl─▒ b├╝y├╝me ile geli┼čimlerinde anahtar rol ├╝stleniyorlar.┬á Bu kadar faydas─▒na ra─čmen ├žocuklara sebze yedirmek ├žok zor. ├çocu─čun sebzelere al─▒┼čmas─▒ i├žin ├Âncelikle istemedi─činde inatla┼čmamal─▒s─▒n─▒z.

Sebzeler, h├╝crelerin yenilenmesi, doku onar─▒m─▒ ve sa─čl─▒kl─▒ g├Âzler, kemikler, di┼čler ile sa├žlar i├žin d├╝zenli olarak sebze yemek gerekir. Ayn─▒ zamanda sebzeler, v├╝cudun ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini g├╝├žlendirerek hastal─▒klardan korunmaya yard─▒m eder. Buna ra─čmen ├žocuklar─▒n ├žo─ču k├Âfte, makarna patates k─▒zartmas─▒ veya ├že┼čitli abur cuburlar yerine sebzeyi g├Ârd├╝klerinde yemek istemezler.

Elinde tabakla bir lokma daha sebze yesin diye ├žocu─čunun ard─▒ndan ko┼čturan, sebzeleri ├žorban─▒n veya makarna sosunun i├žine ekleyerek gizlice yedirmeye ├žal─▒┼čan ebeveynlerin say─▒s─▒ az─▒msanmayacak kadar ├žok. Fakat,┬ásebzeleri kamufle ederek yedirmeye ├žal─▒┼čman─▒n ├žocu─čun o sebzeyi tek ba┼č─▒na tan─▒mamas─▒na, tad─▒n─▒ bilmemesine ve ilerleyen zamanlarda sebzeyi tek ba┼č─▒na yemeyi reddetmesine neden olabilece─či s├Âyleyen Ac─▒badem Fulya Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzman─▒ Melike ┼×eyma Deniz ├žocuklara sebzeyi sevdirmenin 8 p├╝f noktas─▒n─▒ anlatt─▒, ├Ânemli uyar─▒larda bulundu.

├ľncelikle sebze istemeyen ├žocukla inatla┼čmay─▒n

Sebzeleri sevdirmenin yolu ├Âncelikle kararl─▒ ve sab─▒rl─▒ bir tutum i├žerisinde olman─▒zdan ge├žiyor. Israrl─▒ davranmak ve onunla inatla┼čmak anlam─▒na gelmiyor. ├çocu─čunuza sebze yemesi veya sebze yeme─čini bitirmesi konusunda ─▒srarc─▒ davran─▒rsan─▒z, onun gerginlik dolu yemek deneyimi sebzeleri her zaman reddetmesine neden olabilir. ÔÇśBu yemekten yemek ister misin?ÔÇÖ gibi sorular sorarak s├Âz hakk─▒ tan─▒mal─▒s─▒n─▒z. E─čer istemedi─čini belirtirse sebzelerin faydalar─▒n─▒ anlatabilir, bir sonraki sebze al─▒┼čveri┼čine birlikte ├ž─▒karak onun istedi─či, ilgisini ├žeken sebzeleri alabilirsiniz.

Birlikte sebze al─▒n

Genellikle ├žocu─čumuza 2-3 kez sebze yedirmeye ├žal─▒┼č─▒yor, sonra da ”Bu sebzeyi sevmiyor, a├ž kalmas─▒n, sevdi─či yiyecekleri haz─▒rlayay─▒m.” ┼čeklinde hatal─▒ bir d├╝┼č├╝nceye kap─▒l─▒r─▒z. Asl─▒nda, ├žocu─čunuzun bir besini sevebilmesi i├žin onu en az 8-9 kez sofrada g├Ârmesine ve tan─▒mas─▒na f─▒rsat vermeniz gerekiyor.

Ak┼čam masaya hep beraber oturun

├çocuklara sebzeyi sevdirmenin en ├Ânemli yollar─▒ndan biri de, sofraya hep birlikte oturman─▒z ve yemek yemeye zaman ay─▒rmak gerekti─čini ona a┼č─▒laman─▒z. Oyun oynarken, televizyon izlerken, elinde tablet varken yeme─če zorlanan ├žocuklar i├žin yemek yemek eziyete d├Ân├╝┼č├╝yor. Bu nedenle, bebeklikten ba┼člayarak sizinle birlikte sofraya oturmal─▒. Sofrada birlikte otururken, ├žocu─čunuzun yan─▒nda e┼činiz veya yak─▒nlar─▒n─▒zla sebzelerin lezzeti ve yararlar─▒na y├Ânelik sohbet edin. B├Âylelikle sebzelere ├Âzenmesini sa─člayabilirsiniz.

├çocuklar aileyi ├Ârnek al─▒r

Hareketlerimiz her zaman s├Âylediklerimizden ├žok daha etkili oluyor. ├çocuklar─▒n yan─▒nda herkesin mutlaka sebze yemesi gerekir. ├ľrne─čin baba sebze yeme─či istemeyerek taba─č─▒n─▒ bulgur pilav─▒yla doldurursa ├žocuk hem sebzenin k├Ât├╝ oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝r, hem de ba┼čka se├ženekleri oldu─čunu bilerek ona g├Âre davranabilir.

Sebze yeme─čini birlikte haz─▒rlay─▒n

Yeme─či birlikte haz─▒rlaman─▒z ├žocu─čunuzun sebzenin her a┼čamas─▒n─▒ g├Ârmesini sa─člad─▒─č─▒ gibi, kendisi de emek harcad─▒─č─▒ i├žin yerken reddetmek istemeyecektir. Yemek haz─▒rl─▒k s├╝reci onun i├žin bir oyun haline d├Ân├╝┼čerek keyifli zaman ge├žirdi─či bir aktivite gibi oldu─čunda yapt─▒─č─▒ yeme─čin tad─▒n─▒ merak edecektir.

Sebzeleri farkl─▒ ┼čekilde haz─▒rlay─▒n

├çocuklar i├žin yemeklerin sunumunun da ├žok ├Ânemli oldu─čunu atlamamak gerekiyor. ├çocu─čunuz kar─▒┼č─▒k bir yemek yerine daha sade ve tek renk yemekleri seviyor olabilir ya da renkli buldu─ču yemekler daha ├žok ilgisini ├žekebilir.

Kategoriler
Ya┼čam

Lahana deyip ge├žmeyin, yapraklar─▒ 7 derde deva

Ak┼čam yeme─činde ‘lahana’ var denince pek ├žok ki┼či burun k─▒v─▒r─▒r. Oysa pi┼čirirken ├ž─▒kan pek de ho┼č olmayan kokular─▒ ├ž─▒karan k├╝k├╝rtl├╝ bile┼čikler beyaz lahanay─▒ olduk├ža k─▒ymetli yap─▒yor.

Zengin vitaminler, mineraller ve g├╝├žl├╝ i├žerikleriyle k─▒┼č aylar─▒ndaki mucizevi besinlerden biridir lahana. ─░├žeri─čindeki k├╝k├╝rtl├╝ bile┼čikler, A, C ve K vitaminleri sayesinde antioksidan ├Âzelli─či olduk├ža g├╝├žl├╝ bir sebze olan beyaz lahana pek ├žok hastal─▒─ča kar┼č─▒ koruyucu etki yap─▒yor. Yine, yap─▒s─▒nda bulunan baz─▒ maddeler tiroit bezlerinin ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ yava┼člat─▒r. Bu nedenle hiptiroidisi olan yani tiroitleri az ├žal─▒┼čan ki┼čiler taraf─▒ndan fazla t├╝ketilmemeli. Lahanan─▒n haftada iki kez t├╝ketilmesi ideal, ancak kan suland─▒r─▒c─▒ ila├ž kullanan ki┼čiler taraf─▒ndan dikkatli t├╝ketilmeli.

Sulu yemeklerinden salatas─▒na, dolmas─▒ndan tur┼čusuna dek her ├že┼čidi yap─▒labilen bir besin oldu─čunu belirten Ac─▒badem Altunizade Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzman─▒ ─░pek Ertan beyaz lahanan─▒n faydalar─▒n─▒ ┼č├Âyle s─▒ral─▒yor:

KANSERE KAR┼×I KORUR

Antioksidan kapasitesi y├╝ksek bir sebze olan beyaz lahana, serbest radikallere kar┼č─▒ sava┼č─▒yor ve kansere kar┼č─▒ korur. Ba─č─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ bask─▒layan hastal─▒klar, karaci─čer hastal─▒klar─▒, diyabet ve obezite gibi hastal─▒klara kar┼č─▒ da koruma sa─člar.

ZAYIFLAMAYA YARDIMCI

D├╝┼č├╝k kaloriye sahip olan beyaz lahana diyetler i├žin olduk├ža uygun bir sebze. 100 gram─▒nda 24 kcal enerji var. ├ľzellikle ├ži─č olarak t├╝ketildi─činde diyete kalori getirisi daha az oluyor. Lif a├ž─▒s─▒ndan zengin olan beyaz lahana bu sayede uzun s├╝re tok tutuyor. Hem i├žerdi─či vitaminlerin ├Âzellikle ya─čda eriyen K ve A vitaminlerinin emilimi hem de mideyi h─▒zl─▒ terketmeden uzun s├╝re tok tutmas─▒ i├žin yeme─čini haz─▒rlarken i├žine mutlaka az miktarda da olsa ya─č eklenmesi gereklidir.

KALS─░YUM KAYNA─×I

Beyaz lahana g├╝├žl├╝ kalsiyum kayna─č─▒ ├Âzelli─čiyle di─čer sebzelerden birka├ž ad─▒m ileride. G├╝nl├╝k kalsiyum ihtiyac─▒n─▒n y├╝zde 10ÔÇÖunu 100 gram beyaz lahana ile tamamlayabilirsiniz. Di┼č ve kemik dokusunun sa─člaml─▒─č─▒n─▒ destekleyen beyaz lahanan─▒n ├ži─č ya da pi┼čmi┼č olmas─▒ kalsiyum i├žeri─čini etkilemez.

S─░N─░RLER─░ YATI┼×TIRIR, BA─×I┼×IKLI─×I G├ť├çLEND─░R─░R

Beyaz lahana tiamin, riboflavin ve niasin gibi B grubu vitamin i├žeri─či de y├╝ksek bir sebze. B grubu vitaminler ├Âzellikle sinir sistemi i├žin son derece faydal─▒. Ayn─▒ zamanda ba─č┼č─▒kl─▒k kuvvetlendirici ├Âzellikleri de var. 1 porsiyon kadar beyaz lahana yeme─či ya da salatas─▒n─▒ t├╝ketti─činizde g├╝nl├╝k B vitamini ihtiyac─▒n─▒z─▒n y├╝zde 10ÔÇÖunu kar┼č─▒layabilirsiniz.

ENFEKS─░YONLARDAN KORUR

C vitamini y├Ân├╝nden bir├žok sebzeye g├Âre i├žeri─či ├žok daha kuvvetli olan beyaz lahana enfeksiyonlara kar┼č─▒ koruyor, ba─č─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ g├╝├žlendiriyor. Beyaz lahanan─▒n 100 gram─▒, g├╝nl├╝k C vitamini ihtiyac─▒n─▒n y├╝zde 40ÔÇÖ─▒n─▒ kar┼č─▒l─▒yor. Pi┼čirildik├že, bekledik├že ve i┼člemden ge├žtik├že C vitamini i├žeri─či azalmas─▒na kar┼č─▒n yine de faydal─▒.

TANS─░YONA ─░Y─░ GEL─░R

Lifli yap─▒s─▒ ve baz─▒ madeler ile di├╝retik yani v├╝cuttan suyu atmaya yard─▒mc─▒ bir sebze olan beyaz lahana, bu yasede dola┼č─▒m─▒n iyi olmas─▒n─▒, ├Âdemin azalmas─▒n─▒, su ile beraber sodyumun da v├╝cuttan uzakla┼čt─▒r─▒lmas─▒n─▒, dolay─▒s─▒yla tansiyonun d├╝┼č├╝r├╝lmesine yard─▒mc─▒ olur.

S─░ND─░R─░M S─░STEM─░N─░ ├çALI┼×TIRIR

Pi┼čirirken ho┼č olmayan kokular─▒ ortaya ├ž─▒karan k├╝k├╝rtl├╝ bile┼čikler, beyaz lahanan─▒n sindirim sistemini iyi ├žal─▒┼čt─▒rmas─▒n─▒ sa─čl─▒yor. Ayr─▒ca yaprak k─▒s─▒mlar─▒nda daha yo─čun olarak bulunan posa sayesinde de ba─č─▒rsak hareketlerini art─▒r─▒r.

TUR┼×USU PROB─░YOT─░K ├ľZELL─░─×E SAH─░P

Beyaz lahan─▒n tur┼čunu yaparak ├Âzelli─či kazand─▒rabilirsiniz. Ancak tur┼ču i├žine eklenen tuz, probiyotik miktar─▒n─▒n azalmas─▒na neden olabilir. Probiyotikler ba─č─▒rsaklarda ya┼čayan yararl─▒ bakterilerdir. Ba─č─▒rsaklar─▒n sa─čl─▒kl─▒ olmas─▒n─▒ sa─člayarak bir ├žok hastal─▒─ča kar┼č─▒ v├╝cudu korurlar. Sadece unutulmamas─▒ gereken ┼čey tur┼čuyu mutlaka sirke ile haz─▒rlamak ve olgunla┼čt─▒─č─▒nda hem lahanas─▒n─▒ yemek hem de suyunu i├žmek.

LAHANA TUR┼×USU NASIL YAPILIR?

3 kilograml─▒k lahanay─▒ istedi─činiz b├╝y├╝kl├╝kte do─čray─▒p y─▒kad─▒ktan sonra tuz ile iyice ovun. Sabaha kadar s├╝z├╝lerek bekleyen lahanalar─▒, s├╝z├╝len suyunu kullanmadan temiz bir 5 kilograml─▒k cam kavanoza s─▒k─▒ca yerle┼čtirin. Aralara 5-6 di┼č sar─▒msa─č─▒ ve e─čer isterseniz havu├ž dilimlerini koyun.

Kavanozun ├╝zerine 7-8 adet nohut ekledikten sonra 1,5 su barda─č─▒ sirkeyi kavanoza d├Âk├╝n. ├ťzerini, i├žine 4 yemek ka┼č─▒─č─▒ kayatuzunu ekledi─činiz kaynam─▒┼č ve so─čutulmu┼č su ile doldurun. ─░├žinde hava kabarc─▒klar─▒ olmamas─▒na ve kapa─č─▒n─▒ kapad─▒ktan sonra da hava almamas─▒na ├Âzen g├Âstererek karanl─▒k bir yerde, oda s─▒cakl─▒─č─▒nda 2 hafta beklettikten sonra tur┼čunuz haz─▒r olacakt─▒r.

Kategoriler
Teknoloji

U├žaklar─▒n yayd─▒─č─▒ zararl─▒ maddeler bioyak─▒t ile azalacak

Brokoli ve lahanan─▒n da dahil oldu─ču hardal ailesinden bir ot olan ‘Carmelina’dan ├╝retilen┬áyak─▒t, petrolden ├╝retilen jet yak─▒t─▒ndan y├╝zde 80 daha az sera gaz─▒ emisyonu ├╝retiyor.

BBC Focus Dergisi’nin┬áhaberine g├Âre u├žaklar, b├╝y├╝k miktarlarda jet motorlar─▒nda kullan─▒lan yak─▒t─▒ y├╝ksek irtifalarda yak─▒yor. Ancak, ─░ngiltereÔÇÖde 2005ÔÇÖte 180 milyon olan yolcu say─▒s─▒n─▒n h─▒zl─▒ bir ┼čekilde artarak gelecek 25 y─▒l i├žinde 475 milyona ├ž─▒kaca─č─▒ tahmin ediliyor.

├çOK AZ G├ťBRE YET─░YOR

Michigan Teknik ├ťniversitesiÔÇÖnden Profes├Âr David Shonnard, bitkinin ekilmesinden solup gidene kadar t├╝m ya┼čam d├Âng├╝s├╝ i├žinde carmelina bitkisinin karbondioksit emisyonunu analiz etti. Bitkinin bioyak─▒t oldu─čunu buldu. ├ç├╝nk├╝, bitkinin yeti┼čmesi i├žin sadece ├žok az miktarda g├╝bre gerekiyor ve fazla miktarda jet yak─▒t─▒na d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lebilen ya─č ├╝retiyor. AmerikaÔÇÖda g─▒da ├╝retimini etkilemeycek ┼čekilde 5 milyon acre bitki ekilebilece─čini belirten Shonnard, ÔÇťY─▒lda bir milyar galon jet yak─▒t─▒ ├╝retmek i├žin yeterli miktarda carmelina ya─č─▒ elde edilebilirÔÇŁ dedi.

ZARARLAR KAR┼×ILA┼×TIRILMALI

Bioyak─▒tlar─▒n iklim de─či┼čikli─či problemlerine bir ├ž├Âz├╝m oldu─ču konusunda abart─▒l─▒ reklamlar yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen Shonnard, ge├ženlerde bu durumu k├Ât├╝leyen bir gazete yaz─▒s─▒ g├Ârd├╝─č├╝n├╝ de a├ž─▒klad─▒. T├╝m bioyak─▒tlar ├ževresel hasar i├žin potansiyel risk ta┼čd─▒─č─▒n─▒ ifade eden Profes├Âr David Shonnard, bu potansiyel riskin fosil yak─▒tlarla kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒lmas─▒ gerekti─čini kaydetti.┬áCarmelina bioyak─▒t─▒, u├žaklar taraf─▒ndan ├╝retilen karbon emisyonu hakk─▒nda art─▒k endi┼čelenmemiz gerekti─či anlam─▒na m─▒ geliyor? Manchester ├ťniversitesiÔÇÖnin Tyndall MerkeziÔÇÖnden s├╝rd├╝r├╝lebilir g├╝├ž uzman─▒ Dr. Paul Upham, b├Âyle d├╝┼č├╝nm├╝yor. Bioyak─▒tlar─▒n tek cevap olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen Upham, ÔÇť─░lk ├Âncelik, nakliyede enerji kullan─▒m─▒ i├žin a┼č─▒r─▒ talebi azaltmak olmal─▒ÔÇŁ dedi. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

V├╝cudun savunma mekanizmas─▒n─▒ destekliyorlar

Brokoli, lahana, karnabahar gibi sebzelerde bulanan kimyasal─▒n v├╝cudun do─čal savunma mekanizmas─▒n─▒ destekledi─či tespit edildi.

The Imperial College LondonÔÇÖda g├Ârevli bir grup ara┼čt─▒rmac─▒, Nrf2 isimli proteinin hastal─▒─ča e─čilimli olan damarlar─▒ plak olu┼čumana kar┼č─▒ korudu─čunu g├Âsterdi. Brokoli gibi ye┼čil turpgiller familyas─▒ndan gelen bitkilerde bulunan kimyasal ile yap─▒lan tedavi, hastal─▒─ča yatk─▒n b├Âlgelerde Nrf2 proteinini faaliyete ge├žiriyor.

Brokolide do─čal olarak bulunan s├╝lforapan maddesi v├╝cuttaki Nrf2 konsantrasyonu art─▒rarak, y├╝ksek riskli b├Âlgelerde iltihaplanmay─▒ azalt─▒─č─▒n─▒ belirten ara┼čt─▒rmac─▒lar, bir sonraki ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n sadece brokoli ya da ayn─▒ familyadaki sebzelerden yiyerek ayn─▒ koruyucu etkinin sa─član─▒p sa─članamayaca─č─▒n─▒ test etmek oldu─čunu a├ž─▒klad─▒lar.

Arteriosclerosis Thrombosis and Vascular Biology isimli dergide yay─▒nlanan ara┼čt─▒rmada,┬á├žal─▒┼čma s├╝resince Nrf2ÔÇÖnin di─čer proteinler ├╝zerindeki etkisiyle, damar sertli─či geli┼čme s├╝recinin ba┼člar─▒nda h├╝creleri iltihaplanmadan korudu─čunu belirlendi.┬áDamarlardaki ya─čl─▒ plak olu┼čumuna kalp hastal─▒─č─▒na sebep olan damar sertli─či deniyor. (Vasfiye ├ľzcanbaz)