Kategoriler
Sa─čl─▒k

Uyuz salg─▒n─▒na dikkat edin!

Bu aralar yayg─▒n olarak g├Âr├╝len ve v├╝cutta yayg─▒n ka┼č─▒nt─▒ya neden olan uyuz hastal─▒─č─▒na dikkat etmelisiniz. hastal─▒ktan korunmak i├žin ellerinizi s─▒k y─▒kay─▒n.

K─▒┼č aylar─▒nda ve ├Âzellikle toplu ta┼č─▒ma, yurt ve bak─▒m evleri gibi kalabal─▒k yerlerde daha ├žok rastlanan uyuz hastal─▒─č─▒n─▒n cinsiyet ayr─▒m─▒ yapmad─▒─č─▒n─▒ belirten Deri Hastal─▒klar─▒ Uzman─▒ Dr. K├╝bra Esen Salman, hastal─▒ktan korunman─▒n en ├Ânemli yolunun ellerin s─▒k y─▒kanmas─▒ oldu─čunu vurgulad─▒.

─░nsandan insana yak─▒n temasla bula┼čan uyuz hastal─▒─č─▒ aile i├žinde birka├ž ki┼čiye birden yay─▒labilir. Ayr─▒ca cinsel ili┼čki ile de bula┼čabilir. El s─▒k─▒┼čmas─▒ gibi k─▒sa s├╝reli temaslarda kolayca bula┼čmasa da uzun s├╝reli temaslardan ka├ž─▒n─▒lmal─▒.

Banyodan sonra ka┼č─▒nt─▒n─▒z art─▒yorsa dikkat!

Parazitin ki┼čiye ge├žtikten sonra 3-6 hafta aras─▒nda ┼čikayet olu┼čturmaya ba┼člad─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen Dr. K├╝bra Esen Salman, ÔÇť├ľzellikle geceleri artan, s─▒cak banyo ve du┼č ile ┼čiddetlenen ka┼č─▒nt─▒ en ├Ânemli klinik bulgusudur. El parmak aralar─▒, el bile─činin i├ž y├╝z├╝, koltuk altlar─▒, kulak arkalar─▒, bel b├Âlgesi, ayak bilekleri, ayaklar, kal├žalar, kad─▒nlarda meme u├žlar─▒ ve erkeklerde genital b├Âlge ka┼č─▒nt─▒n─▒n g├Âr├╝lebilece─či v├╝cut b├ÂlgeleridirÔÇŁ diye konu┼čtu.

Ellerinizi s─▒k y─▒kay─▒n

Uyuz hastal─▒─č─▒ndan korunman─▒n en iyi yolu elleri s─▒k s─▒k y─▒kamakt─▒r. Tekstil ├╝r├╝nleri, nevresimler y─▒kanmadan kullan─▒lmamal─▒, uyuz hastal─▒─č─▒ bulunan ki┼čilerle temastan ka├ž─▒n─▒lmal─▒, bu ki┼čilerin e┼čyalar─▒ ba┼čkalar─▒ taraf─▒ndan kullan─▒lmamal─▒, t├╝m e┼čyalar─▒ kaynar suyla y─▒kanmal─▒ ve yak─▒n ├ževrede uyuz varsa temasta olan kimselerin ┼čik├óyeti olmasa bile tedavi olmas─▒ gerekli.

Kategoriler
Otomobil

Karda otomobil s├╝rerken asla yapmaman─▒z gerekenler!

K─▒┼č─▒n etkisini g├Âstermesiyle karda otomobil kullanmak daha fazla dikkat ve ├Âzen gerektirir. Peki karda asla yapmaman─▒z gereken hatalar─▒ biliyor musunuz?

Sabah uyand─▒n─▒z ve her taraf karla kapl─▒ oldu─čunu g├Ârd├╝─č├╝n├╝zde yola ├ž─▒kmaya korkuyorsan─▒z haberimizi dikkatlice okumal─▒s─▒n─▒z. HowStuffWorks isimli sitede yer alan habere g├Âre, karda h─▒zl─▒ gitmek ya da ├Ândeki araca ├žok yakla┼čmak gibi hatalar kaza yapman─▒za neden olur. 

─░┼čte karda otomobil kullan─▒rken yapmaman─▒z gereken hatalar:

Çok hızlı gitmek

Ara sokaklardan ana caddeye ya da otoyola ├ž─▒kan s├╝r├╝c├╝ler, her zamanki y├╝ksek h─▒zlar─▒nda ara├ž kullanman─▒n iyi oldu─čunu d├╝┼č├╝nse de bu yanl─▒┼č.

Araban─▒z kaymaya ba┼člad─▒─č─▒nda her saniye ├Ânemlidir. ├çok h─▒zl─▒ s├╝rme, tepki vermek zorunda oldu─čunuz s├╝reyi k─▒salt─▒r ve ├žarp─▒┼čman─▒n ┼čiddetini artt─▒r─▒r. Ayr─▒ca buzlu veya karl─▒ asfaltta fren yapmak kuru asfaltta oldu─čundan 4 ila 10 kat daha uzun s├╝rer.

Karla kar─▒┼č─▒k ya─čmur ve kar ya─čmaya ba┼člad─▒─č─▒nda h─▒z─▒n─▒z─▒ azaltmal─▒s─▒n─▒z. Kar ya─čarken yol ko┼čullar─▒na ve arac─▒n─▒z─▒n nas─▒l tepki verdi─čine dikkat etmelisiniz. 

Ani fren yapmak

Tekerleklerin kaymaya ba┼člad─▒─č─▒n─▒ hissetti─činizde, panik yapmak ve frene basmak normal olsa da yapmay─▒n. Frene basmak arac─▒n─▒z─▒ kontrol etme yetene─činizi ortadan kald─▒rarak lastiklerinizin ├žeki┼čini yok eder. 

Tekerlekleriniz kilitlendi─činde, fren yapmak durumu de─či┼čtirmez. Kaymaya ba┼člad─▒─č─▒n─▒z─▒ hissetti─činizde yapman─▒z gereken ┼čey, otomobilin kendi kendine yava┼člamas─▒n─▒ sa─člamakt─▒r. Hareket eden bir lastik, hala bir ├žeki┼č g├╝c├╝ oldu─ču anlam─▒na gelir; bu, kendinizi ├žarp─▒┼čmadan uzakla┼čt─▒rman─▒z i├žin gereken ┼čeydir.

Fren yapman─▒z gerekiyorsa ve arac─▒n─▒zda ABS varsa, sabit ve e┼čit bas─▒nca sahip fren uygulay─▒n. Araban─▒zda ABS yoksa, arka arkaya ├žabuk fren yaparak yava┼člay─▒n. Karla kapl─▒ k├Â┼čelerden d├Ânerken d├Ân├╝┼če yakla┼č─▒rken sabit frenlemeye ba┼člay─▒n. K├Â┼čeye girdikten sonra frenleri gev┼četin ve arac─▒n kalan ├žeki┼čini d├Ân├╝┼č boyunca y├Ânlendirmek i├žin kullan─▒n.

Takip mesafesine uymamak

Karda otomobil s├╝rmek konusunda deneyimsiz olanlar, ├Ân├╝ndeki arac─▒ ├žok yak─▒ndan takip eder. Ancak bir sorun oldu─čunda ve aniden yava┼člaman─▒z gerekiyorsa, yak─▒n mesafede olmak tepki s├╝renizi k─▒salt─▒r.

Kar ya─čd─▒─č─▒nda ├Ân├╝n├╝zdeki otomobille aras─▒ndaki normal mesafenizi ikiye katlamal─▒s─▒n─▒z ya da daha dikkatli olmak istiyorsan─▒z ├╝├že katlay─▒n, kendinize en az alt─▒ saniyelik fren mesafesi b─▒rak─▒n. 

Haz─▒rl─▒kl─▒ olmamak

Pek ├žok s├╝r├╝c├╝ k─▒┼č─▒n ilk kar─▒nda kendilerini haz─▒r hisseder. Asl─▒nda, yolda en tehlikeli zaman ilk kar f─▒rt─▒nas─▒ndan sonraki g├╝nd├╝r. S├╝r├╝c├╝ler, otomobillerini kar i├žin hen├╝z haz─▒rlamam─▒┼č ve muhtemelen ├Ânceki y─▒ldan ak─▒llar─▒ndaki karda s├╝r├╝┼č tekniklerini unutmu┼člard─▒r.

Arac─▒n─▒z─▒ k─▒┼ča haz─▒rlamak i├žin kar lasti─či takmal─▒s─▒n─▒z. Antifriz seviyenizi ve batarya g├╝c├╝n├╝z├╝ kontrol edin, buz ├ž├Âz├╝c├╝ ve arka cam bu─ču ├ž├Âz├╝c├╝ cihaz─▒n─▒z─▒n ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ndan emin olun.

D├Ârt ├žekerin yeterli oldu─čunu d├╝┼č├╝nmek

D├Ârt ├žeki┼čli ara├žlar genellikle karl─▒ ve buzlu s├╝r├╝┼č ko┼čullar─▒nda daha iyi performans g├Âsterse de, teknoloji s├╝r├╝c├╝lere yanl─▒┼č bir g├╝ven hissi vererek geri tepebilir.

D├Ârt tekerlekten ├žeki┼č, otomobilin d├Ârt lasti─činin her birine belirli miktarda gerekli torku g├Ândermek i├žin kullan─▒l─▒r ve karl─▒ yollarda ileriye do─čru ilerlemesini sa─člar. Ancak bu, karda en y├╝ksek h─▒zda gidebilece─činiz ve h─▒zl─▒ bir ┼čekilde durdurabilece─činiz anlam─▒na gelmez. Baz─▒ zor ┼čartlar─▒n ├╝stesinden gelmenize yard─▒mc─▒ olsa da sizi Super SUV yapmaz. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Soru-Cevap

K├Âpek bal─▒klar─▒ kan─▒n kokusunu ger├žekten al─▒r m─▒?

Bug├╝ne kadar ├žekilen t├╝m filmlerde k├Âpek bal─▒klar─▒n─▒n kan kokusunu kilometrelerce ├Âteden ald─▒─č─▒n─▒ izledik. Peki bu do─čru mu yoksa k├Âpekbal─▒klar─▒ hep yanl─▒┼č m─▒ anla┼č─▒ld─▒?

K├Âpek bal─▒klar─▒ ile ilgili yap─▒lan filmlerde, parma─č─▒n─▒zdan akan kan kokusunun tuzlu suya kar─▒┼čmas─▒n─▒n ard─▒ndan saniyeler sonra k├Âpek bal─▒─č─▒ harekete ge├žer ve sizi bulur. Ancak ger├žek hayatta hassas h├╝crelere ve geni┼č bir burun so─čan─▒na sahip k├Âpek bal─▒klar─▒, suda az miktardaki kan─▒ tespit edebilse bu durum do─ča├╝st├╝ bir seviyeye ula┼čm─▒yor. ReaderÔÇÖs DigestÔÇÖta yer alan habere g├Âre, bug├╝ne kadar k├Âpek bal─▒klar─▒ yanl─▒┼č tan─▒nd─▒.┬á─░nsan faaliyetleri nedeniyle bir├žok k├Âpekbal─▒─č─▒ t├╝r├╝n├╝n tehlike alt─▒nda oldu─ču bug├╝nlerde, ger├žekleri ├žok ge├ž olmadan anlamal─▒y─▒z.

K├Âpek bal─▒klar─▒ insanlar i├žin ne anlama geliyor?

Filmlerde koklama kabiliyetlerinin boyutu genellikle abart─▒l─▒ olsa da, k├Âpek bal─▒klar─▒ okyanusta kan kokusunu alabilir. Deniz biyolo─ču ve Okyanus Koruma Derne─či Ba┼čkan─▒ Maddalena Bearzi, ├žo─ču k├Âpek bal─▒─č─▒n─▒n ├Âl├╝ ya da yaral─▒ avlar─▒ tespit etmede kulland─▒klar─▒ keskin koku alma duyusuna sahip oldu─čunu s├Âyledi. K├Âpek bal─▒klar─▒n─▒n burun k─▒sm─▒n─▒n alt taraf─▒nda yer alan ├Âzel ve hassas h├╝creler, yaln─▒zca koklamak i├žin kullan─▒l─▒r. Bu hassas h├╝creler ve geni┼č burun so─čan─▒ sayesinde, k├Âpek bal─▒klar─▒ suda bulunan k├╝├ž├╝k miktarlardaki spesifik kimyasallar─▒ bile tespit edebiliyorlar. Ancak bu k├Âpek bal─▒klar─▒n─▒n okyanusun her yerindeki kan─▒ koklayabildikleri anlam─▒na gelmiyor.┬á

Kan─▒n kokusunu ne kadar uzaktan al─▒r?

├ço─ču insan izledikleri k├Âpek bal─▒─č─▒ filmleri nedeniyle k├Âpek bal─▒klar─▒n─▒n okyanusta yakla┼č─▒k 1 kilometre uzaktaki bir damla kan kokusunu bile alabilece─čine inan─▒r. Ancak ger├žekte, k├Âpek bal─▒klar─▒yla ilgili b├╝y├╝leyici ve g├╝ven verici ger├žeklerden biri, okyanus ├╝zerinde kan─▒ koklayamamas─▒d─▒r. T├╝m k├Âpek bal─▒─č─▒ t├╝rleri farkl─▒ olsa da, baz─▒lar─▒ kimyasallara ba─čl─▒ olarak y├╝zme havuzundaki sadece bir damla kan─▒ koklayabiliyor. Yani okyanusa s─▒zan bir damla kan─▒ koklamas─▒ i├žin bal─▒─č─▒n yak─▒n bir mesafede olmas─▒ gerekir. K├Âpek bal─▒klar─▒ kan─▒n kokusunu ├žok uzaklardan alamasa da kokuyla temas ettikten sonra kan─▒n kayna─č─▒n─▒ bulmada ├žok iyiler.┬á

─░nsan kan─▒n─▒n kokusunu bulur mu?

D├╝nyada y├╝zlerce k├Âpek bal─▒─č─▒ t├╝r├╝ olsa da sadece bir avu├ž k├Âpek bal─▒─č─▒ insanlar i├žin tehlikeli olarak kabul edilmi┼čtir. Ayr─▒ca, bizim de─čil k├Âpek bal─▒klar─▒n─▒n insanlardan daha fazla korkmas─▒ gerekir. ┼×a┼č─▒rt─▒c─▒ bir ┼čekilde, insanlar k├Âpek bal─▒klar─▒ i├žin daha ├Âl├╝mc├╝l bir t├╝rd├╝r. K├Âpek bal─▒klar─▒ her y─▒l 20ÔÇÖden az insan ├Âld├╝r├╝rken, insanlar ise avlanma faaliyetleriyle yakla┼č─▒k 20 ila 100 milyon k├Âpek bal─▒─č─▒ ├Âld├╝rmektedir.┬á(Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Fazla kahve, miyom riskini art─▒r─▒yor

Kad─▒nlarda s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan iyi huylu t├╝m├Ârler olan miyomlar─▒n g├Âr├╝lme riski, g├╝nde 3 fincandan fazla kahve i├ženler kad─▒nlarda art─▒yor.

Kad─▒nlarda s─▒k g├Âr├╝len sa─čl─▒k problemlerinden biri, sinsi ilerleyen ve ya┼čla birlikte artan miyomlard─▒r. Ara┼čt─▒rmalara g├Âre,┬ákafein kullan─▒m─▒n─▒n miyom olu┼čumunu tetikledi─čini ortaya ├ž─▒kt─▒. G├╝nde 3 fincandan fazla kahve i├žen 35 ya┼č alt─▒ kad─▒nlarda miyom riskinin daha y├╝ksek oldu─čunu belirten Prof. Dr. Murat Dede, ÔÇťMiyomlar hamilelik d├Âneminde yerle┼čim yerine ba─čl─▒ olarak erken do─čum riskini art─▒rabilir ve gebeli─či olumsuz y├Ânde etkileyebilirÔÇŁ dedi ve ┼čunlar─▒ a├ž─▒klad─▒.

Rahmin kas tabakas─▒ndan geli┼čen ve genellikle iyi huylu seyreden t├╝m├Ârler olan miyomlar─▒n b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒n─▒n belirti vermez, doktora gidildi─činde veya tetkikler esnas─▒nda tesad├╝fen fark edilir. Miyomlar─▒n ba┼čl─▒ca belirtileri aras─▒nda kad─▒n─▒n adet d├Âng├╝s├╝nde ola─čan d─▒┼č─▒ de─či┼čiklikler, kas─▒k b├Âlgesinde bas─▒n├ž hissi, ba─č─▒rsaklarla ilgili huzursuzluklar, idrar yapmada zorlanma, s─▒k idrara ├ž─▒kma ya da idrar ka├ž─▒rma, s─▒rt ve bel a─čr─▒s─▒, a─čr─▒l─▒ cinsel ili┼čki, ├žarp─▒nt─▒, halsizlik gibi anemi belirtileri yer al─▒r.

Kahve miyoma neden olabilir

Miyom ameliyat─▒ olan hastalarda miyomlar─▒n tekrar etme olas─▒l─▒─č─▒n─▒n y├╝zde 10ÔÇÖlara yak─▒n. Bu hastalar─▒n 10 y─▒ll─▒k takipleri sonucunda, y├╝zde 45ÔÇÖinin rahim ameliyat─▒na girdi─či dikkat ├žekiyor. Miyomlarda risk fakt├Ârleri: 

  • Ya┼č (+40)
  • Erken ya┼čta adet g├Ârmek (10 ya┼č)
  • Aile ├Âyk├╝s├╝
  • Obezite, hipertansiyon
  • Daha ├Ânce do─čum yapmam─▒┼č olmak
  • Ge├ž ya┼čta ilk do─čumunu yapmak
  • Kahve t├╝ketimi
Kategoriler
Ya┼čam

G├╝zel g├Âr├╝nen cildin s─▒rr─▒ karpuz ve domates

Likopen kayna─č─▒ domates ve karpuz, cildin daha g├╝zel g├Âr├╝nmesini sa─člamas─▒n─▒n yan─▒nda cildin k─▒zarmas─▒n─▒, v├╝cudun susuz kalmas─▒n─▒ engeller. 

Yaz aylar─▒nda g├╝ne┼čten ka├žmak yerine gerekli g─▒dalar─▒ t├╝keterek v├╝cudun ihtiyac─▒ olan g├╝ne┼č ─▒┼č─▒nlar─▒ndan faydalanmal─▒s─▒n─▒z. Beslenmenize dikkat ederek g├╝ne┼čin zararl─▒ etkilerinden cildimizi koruyabilece─činizi s├Âyleyen Diyetisyen Sibel Mumcu, g─▒dalarda bulunan karotenoidlerin, ├Âzellikle beta karoten ve likopenin cildi korumada ├žok etkili oldu─čunu ifade ederek ┼ču a├ž─▒klamalarda bulundu.

Havu├ž, kay─▒s─▒, domates, biber, kavun, ─▒spanak, maydanoz, asma yapra─č─▒, dereotu gibi sebze ve meyveler beta-karoten i├žerir. Likopenler ise, meyve ve sebzelere pembe-k─▒rm─▒z─▒ rengi veren pigmentlerdir. Domates, karpuz, ├žilek, greyfurtta bolca bulunur. Domates likopen kayna─č─▒d─▒r; cildin daha g├╝zel g├Âr├╝nmesini sa─člar. Karpuz da domates gibi likopen i├žerir; cildin k─▒zarmas─▒n─▒, v├╝cudun susuz kalmas─▒n─▒ engeller. 

Koyu ye┼čil sebzeleri unutmay─▒n 

Brokoli gibi sebzeler ile fesle─čen, biberiye, ada├žay─▒, maydanoz gibi taze otlar da serbest radikallere kar┼č─▒ sava┼čan ve cildi koruyan antioksidanlar a├ž─▒s─▒ndan zengindir.  Bunlar antioksidanlar─▒n kayna─č─▒d─▒r ve cildi g├╝ne┼čin zararlar─▒ndan korur. Somon, ceviz, keten tohumu, zeytinya─č─▒, koyu ye┼čil sebzeler gibi Omega-3 kayna─č─▒ g─▒dalar cildin parlak ve gergin olmas─▒n─▒ sa─člar, h├╝cre zar─▒n─▒ g├╝├žlendirir, cildin daha gen├ž g├Âr├╝nmesini sa─člar.

Kuruyemi┼č, et, bal─▒k ya┼članma kar┼č─▒t─▒

E vitamini kayna─č─▒ olan bitkisel ya─člar─▒n ├žo─ču, ceviz, f─▒nd─▒k-f─▒st─▒k, tohumlar, et, bal─▒k, ye┼čil yaprakl─▒ sebzeler, ─▒spanak, ku┼čkonmaz, elma, yumurta ve tah─▒llard─▒r ile ├žilek, kivi, portakal ve di─čer turun├žgiller, sar─▒, ye┼čil ve k─▒rm─▒z─▒ biberler, koyu ye┼čil yaprakl─▒ sebzeler, brokoli, domates, bezelye ve maydanoz gibi C vitamini kayna─č─▒ g─▒dalar, g├╝ne┼če ve ya┼članmaya kar┼č─▒ cildi korur.

Cilt kurulu─čunu su ile ├Ânleyin 

Suyun v├╝cudu ve cildi zararl─▒ maddelerden ar─▒nd─▒ran en ├Ânemli s─▒v─▒ oldu─čunu hat─▒rlatan Sibel Mumcu, su cildin beslenmesini sa─člar, gerginle┼čtirir ve kurumas─▒n─▒ ├Ânler. Her g├╝n 2-2,5 litre suya ihtiyac─▒m─▒z vard─▒r. G├╝ne┼če fazla maruz kal─▒nd─▒─č─▒nda, bol su t├╝ketmek ├ÂnemlidirÔÇŁ dedi.

Kategoriler
Ya┼čam

Antidepresan yerine bitter ├žikolatay─▒ deneyin

Kalp hastal─▒─č─▒ riskini azaltmaktan cildinizi g├╝ne┼čten korumaya kadar bir├žok faydas─▒ bulunan bitter ├žikolatan─▒n art─▒k antidepresan g├Ârevi de g├Ârd├╝─č├╝ belirlendi.

Bug├╝ne kadar yap─▒lan ara┼čt─▒rmalarda bitter ├žikolatan─▒n kalp hastal─▒klar─▒n─▒ azaltt─▒─č─▒, cildinizi g├╝ne┼čten korudu─ču tespit edilmi┼čti. Art─▒k bu listeye bitter ├žikolatan─▒n depresyonu hafifletmesi de eklendi. ÔÇťThe Journal Depression and AnxietyÔÇŁ isimli dergide yay─▒nlanan ve Londra ├ťniversitesi liderli─činde y├╝r├╝t├╝len ara┼čt─▒rmada, farkl─▒ ├žikolata t├╝rlerinin depresyonla ili┼čkili olup olmad─▒─č─▒ incelendi ve bitter ├žikolatan─▒n depresyonu hafifletmeye yard─▒mc─▒ oldu─ču tespit edildi.

Calgary ├ťniversitesi ve Kanada Alberta Sa─čl─▒k HizmetleriÔÇÖnde g├Ârevli bilim adamlar─▒yla i┼čbirli─či yapan ara┼čt─▒rmac─▒lar, yakla┼č─▒k 13 bin 626 yeti┼čkinin verilerini de─čerlendirerek kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n ├žikolata t├╝ketimini incelediler. Sonu├žlara g├Âre, 2 g├╝n bitter ├žikolata t├╝ketenlerde depresyon belirtilerinin hi├ž ├žikolata t├╝ketmeyenlere g├Âre y├╝zde 70 daha az oldu─ču g├Âr├╝ld├╝. Bununla birlikte, s├╝tl├╝ ├žikolata t├╝ketimi ile depresyon aras─▒nda anlaml─▒ bir ba─člant─▒ bulunamad─▒.┬á(Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Yaz ishalinden korunmak i├žin bunlara dikkat!

Yaz aylar─▒nda kayna─č─▒n─▒ bilmedi─činiz sular─▒ ya da a├ž─▒kta sat─▒lan g─▒dalara kar┼č─▒ dikkatli olun. Ciddi s─▒v─▒ kayb─▒na yol a├žan ishale kar┼č─▒ baz─▒ ├Ânlemler almal─▒s─▒n─▒z.

Yaz aylar─▒nda havan─▒n ─▒s─▒nmas─▒yla su ihtiyac─▒n─▒z artar. Ancak kayna─č─▒ belirli olmayan su, so─čuk ortamda muhafaza edilmeyen g─▒dalar─▒n t├╝ketilmesi sonucu ├ževreden bakteri ve vir├╝s bula┼čmas─▒ kolayla┼č─▒r. Bu durum ├Âzellikle yaz ishaline neden olur. Liv Hospital Gastroenteroloji Uzman─▒ Dr. ├ľ─čr. G├Âr. Ekrem Aslan, yaz aylar─▒nda ishalden korunman─▒n p├╝f noktalar─▒n─▒ anlatt─▒.

Bakteriler ve vir├╝sler ishal yapan nedenler aras─▒nda ilk s─▒ray─▒ al─▒r. En ├Ânemli ve yayg─▒n olan─▒ ise vir├╝slere ba─čl─▒ olan ishallerdir. Ayr─▒ca ├že┼čitli ila├žlar, antibiyotikler, baz─▒ mide ve ba─č─▒rsak hastal─▒klar─▒, baz─▒ hormonal hastal─▒klar, a┼č─▒r─▒ stres-heyecan, seyahatler, yeme-i├žme al─▒┼čkanl─▒─č─▒nda de─či┼čme, y├╝zmek i├žin girilen k─▒y─▒ sular─▒, dere ve g├Âllerde yutulan sular da ishale sebep olabilir.

─░shalin belirtileri neler?

Bir g├╝nde ├╝├žten fazla c─▒v─▒k-┼čekilsiz veya su k─▒vam─▒nda d─▒┼čk─▒, bulant─▒, kar─▒n a─čr─▒s─▒, ate┼č, d─▒┼čk─▒da kan ve/veya mukuslu g├Âr├╝nt├╝, d─▒┼čk─▒n─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ halde tam rahatlayamama hissi, fazla su kayb─▒na ba─čl─▒ olarak susuzluk hissi ve a─č─▒z kurumas─▒, ba┼č d├Ânmesi, g├Âz kararmas─▒, cildin kurumas─▒, g├Âzlerin ├ž├Âk├╝k gibi g├Âr├╝nmesi gibi belirtileri olabilir. Daha ciddi vakalarda b├Âbreklerin bozulmas─▒na ba─čl─▒ idrar ├ž─▒karamama, kalp yetmezli─či ve ┼čuur kayb─▒ olabilir.

Tedaviye hemen ba┼članmal─▒

Yaz ishalinin tedavisinde ba┼člang─▒├ž olarak meyve sebze yemeyi kesmek ve kaybedilen s─▒v─▒ miktar─▒n─▒ takip edip m├╝mk├╝n oldu─čunca su, ayran, maden suyu i├žerek kayb─▒ telafi etmek olmal─▒d─▒r. Ard─▒nan bir hekime ba┼čvurmak gerekir. ─░shal mikrobik, parazitler, ge├žici veya besin zehirlenmesi ┼čeklinde olabilir. Tetkik sonucuna g├Âre bir an evvel tedaviye ba┼članmal─▒d─▒r.

─░shalden korunma yollar─▒

  • G─▒da maddelerini sat─▒n al─▒rken so─čuk zincir ┼čartlar─▒na uygun ├╝retilip muhafaza edildi─činden emin olunmal─▒d─▒r. ├ľzellikle sebze ve meyvelerde olu┼čan ├ž├╝r├╝klere dikkat edilmelidir.
  • ├çi─č t├╝ketilen besinlerde daha fazla dikkatli olmak ├╝zere sebzeleri temizleyip, y─▒kay─▒p sonra mikroplar─▒n─▒ yok etmek i├žin dezenfekte edilmelidir.
  • Pi┼čirilen yiyecekler so─čutulmadan t├╝ketilip, tekrarlanan ─▒s─▒t─▒lma giri┼čimleriyle g─▒da kalitesi bozulmay─▒p, ─▒s─▒s─▒n─▒n oda s─▒cakl─▒─č─▒na ininceye kadar bekletip  buzdolab─▒na konulmal─▒d─▒r.
  • ─░├žilen suyun klorlanm─▒┼č veya kaynad─▒─č─▒nda hijyenik olarak ┼či┼čelenmi┼č oldu─čundan emin olunmal─▒d─▒r.
Kategoriler
Sa─čl─▒k

Kalp hastalar─▒, yaz aylar─▒nda ila├ž dozuna dikkat etmeli!

Yaz aylar─▒nda kalp hastalar─▒n─▒n kulland─▒─č─▒ idrar s├Âkt├╝r├╝c├╝lerden kan suland─▒r─▒c─▒lara kadar t├╝m ila├žlar─▒n dozunun doktor kontrol├╝nde yeniden ayarlanmas─▒ gerekir.

Hareketsiz ya┼čam tarz─▒, sa─čl─▒ks─▒z beslenme al─▒┼čkanl─▒klar─▒, haz─▒r g─▒dalar, sigara, stres derken kalp hastalar─▒n─▒n say─▒s─▒ son y─▒llarda art─▒┼č g├Âsterdi. ├ľzellikle de yaz aylar─▒nda ya┼čanan a┼č─▒r─▒ s─▒caklarda ise tehlike daha da b├╝y├╝yor.┬áKalp hastalar─▒n─▒n yaz─▒n dikkat etmesi gereken ├žok ├Ânemli kurallar oldu─čunu s├Âyleyen Ac─▒badem Altunizade Hastanesi Kardiyoloji Uzman─▒ Do├ž. Dr. Alper ├ľzkan, ÔÇťKan suland─▒r─▒c─▒lardan idrar s├Âkt├╝r├╝c├╝lere dek yaz mevsiminde ila├ž dozlar─▒n─▒n yeniden ayarlanmas─▒ da o kurallardan biriÔÇŁ dedi.

─░la├ž dozuna dikkat edin 

S─▒caklar─▒n da etkisi ile geni┼čleyen damarlar ve s─▒v─▒ kay─▒plar─▒ tansiyonda d├╝┼čme, kalp h─▒z─▒nda art─▒┼ča yol a├ž─▒yor. Bu sebeple, ayn─▒ dozda al─▒nan ila├žlar ├Ârne─čin tansiyonda ve nab─▒zda daha fazla d├╝┼čmelere neden olabiliyor. ├ľzellikle idrar s├Âkt├╝r├╝c├╝ ila├žlar s─▒v─▒ kayb─▒n─▒ ve beraberinde sodyum, potasyum gibi mineral kayb─▒n─▒ da art─▒r─▒r, hastalar g├╝ne┼č ├žarpmas─▒na daha fazla yatk─▒n oluyor. Bu t├╝r ila├žlar─▒n─▒z─▒ mutlaka doktor kontrol├╝nde kullan─▒n; ila├žlar─▒n─▒z─▒n dozunu da doktorunuzun yeniden ayarlanmas─▒na ├Âzen g├Âsterin.

Susamay─▒ beklemeden su i├žin

Yaz aylar─▒nda s─▒v─▒ kayb─▒na kar┼č─▒ en az 8-10 bardak yani yakla┼č─▒k 2-2,5 litre su i├žin. Su i├žmek i├žin susamay─▒ beklemeyin. Az su i├ženlerde kalp krizi riski daha y├╝ksek. V├╝cut susuz kald─▒─č─▒nda damarlar b├╝z├╝┼čerek, b├Âbreklerimiz de s─▒v─▒ tutarak tansiyonu dengelemeye ├žal─▒┼č─▒yor. Bu nedenle, s─▒cak havalarda tansiyon ilac─▒ kullanan hastalarda tansiyon de─čerlerinde a┼č─▒r─▒ ini┼č ve ├ž─▒k─▒┼člar ya┼čan─▒yor; kan koyula┼č─▒rken, tansiyon dengesizli─čine ba─čl─▒ olarak fel├ž riski art─▒yor. 

├ľ─čle saatlerinde d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kmay─▒n

Kalp hastalar─▒n─▒n ├Âzellikle 10:00-16:00 aras─▒ kapal─▒ ve serin ortamlarda bulunmas─▒ ve m├╝mk├╝nse bu saatlerde d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kmamas─▒ gerekir. Keten gibi gev┼ček dokumal─▒ kuma┼člardan yap─▒lm─▒┼č bol ve a├ž─▒k renk giysiler tercih edin ve mutlaka ┼čapka tak─▒n.

Ya─čl─▒ g─▒dalardan uzak durun

S─▒cak havalarda, sindirimi kolay g─▒dalar t├╝ketilmeli. Zeytinya─čl─▒ g─▒dalar, sebzeler ve meyvelerin sindirimi nispeten daha kolayd─▒r. Bunun d─▒┼č─▒nda, so─čuk olarak haz─▒rlanan ve t├╝ketilen ├žorbalar da v├╝cut ─▒s─▒n─▒n d├╝┼č├╝rebilir. Yemek pi┼čirirken ha┼člama, bu─čulama ve ─▒zgara y├Ântemlerini tercih edin.

Hareketsiz kalmay─▒n

Kalp sa─čl─▒─č─▒n─▒n korunmas─▒nda d├╝zenli egzersiz ├Ânemli olsa da s─▒cak ve nemli havalarda yap─▒lan egzersiz s─▒ras─▒nda kalbimiz 2-4 kat daha fazla yoruluyor. Pamuklu ve hafif k─▒yafetler giyerek, s─▒v─▒ al─▒m─▒n─▒ ihmal etmeden spor yap─▒lmal─▒.

Sigaradan uzak durun 

Sigara ├Âzellikle yaz aylar─▒nda hem kalp ve dola┼č─▒m hem de solunum sistemi ├╝zerine ciddi olumsuzluklara yol a├žar. S─▒v─▒ kay─▒plar─▒ ile birlikte koyula┼čan ve ak─▒┼čkanl─▒─č─▒ azalan kan sigaran─▒n da etkisi ile p─▒ht─▒la┼č─▒yor. Ara┼čt─▒rmalar yaz aylar─▒nda s─▒caklar─▒n da etkisi ile kalp krizi riskinin artt─▒─č─▒n─▒, sigaran─▒n da bu riski bir kat daha art─▒rd─▒─č─▒n─▒ g├Âsteriyor.

Kategoriler
Teknoloji

Art─▒k herkes kartal gibi g├Ârecek! Zoom yapan lensler geliyor

M├╝hendislerin geli┼čtirdi─či zoom yapabilen kontak lens ile art─▒k kartal gibi g├Âreceksiniz. G├Âz├╝n├╝z├╝ k─▒rpt─▒─č─▒n─▒zda harekete ge├žen lensler, gelecek i├žin umut vadediyor. 

Uzaktaki ku┼č s├╝r├╝s├╝n├╝ tespit etmek i├žin kamera veya d├╝rb├╝nlerin gerekmedi─či bir gelecek hayal edin. Bu hayal, ABDÔÇÖde bulunan California San Diego ├ťniversitesiÔÇÖnde g├Ârevli m├╝hendis Joe Ford liderli─čindeki ekibin geli┼čtirdi─či zoom yapabilen kontak lensle ├žok yak─▒nda ger├žek olacak. ├ç├╝nk├╝ ekip, tamamen g├Âz hareketleri taraf─▒ndan kontrol edilen ve zoom yapabilen kontak lens geli┼čtirdi.

G├Âz├╝n hareketlerini takip ediyor

G├Âz hareketlerinin olu┼čturdu─ču elektrook├╝lografik sinyalleri (yukar─▒, a┼ča─č─▒, sola, sa─ča, g├Âz k─▒rpma, ├žift g├Âz k─▒rpma) ├Âl├žen ekip, bu hareketlere do─črudan cevap veren yumu┼čak bir biyo-taklit lens ├╝retti. Bilim adamlar─▒n─▒n geli┼čtirdi─či ve verilen sinyallere ba─čl─▒ olarak odak uzunlu─čunu de─či┼čtirebilen bu lens, siz g├Âz a├ž─▒p kapayana kadar ya da g├Âzlerinizi 2 kez k─▒rpana kadar zoom yapabiliyor. 

Gelecek i├žin umut olacak

Ne kadar ┼č─▒k g├Âr├╝nseler de, bilim adamlar─▒ geli┼čtirdikleri bu kontak lensin gelecekte ÔÇťyapay retina, ayarlanabilir g├Âzl├╝kler ve uzaktan ├žal─▒┼čt─▒r─▒lan robotlarÔÇŁ alanlar─▒nda yard─▒mc─▒ olaca─č─▒n─▒ umuyorlar. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Ya┼članmaya meydan okuyor, kanserden koruyor

K─▒rm─▒z─▒ erik, i├žerdi─či vitamin ve minerallerle ya┼članman─▒n yan─▒ s─▒ra meme, ba─č─▒rsak, pankreas ve mide kanserleri gibi kanser ├že┼čitlerine de meydan okuyor.

Hafif tatl─▒ hafif ek┼či mayho┼č tad─▒yla lezzetli olmas─▒n─▒n yan─▒nda k─▒rm─▒z─▒ erik, v├╝cuttaki pek ├žok h├╝crenin de yard─▒mc─▒s─▒d─▒r. Memorial Bah├želievler HastanesiÔÇÖnden Diyetisyen Asl─▒han Altunta┼č, k─▒rm─▒z─▒ erik ve faydalar─▒ hakk─▒nda bilgi verdi.

D├╝┼č├╝k kalorisi (100 gramda 60 kalori) nedeniyle diyet yapanlar─▒n kurtar─▒c─▒s─▒ olan k─▒rm─▒z─▒ erik, i├žerdi─či vitamin ve minerallerle sinir sistemini g├╝├žlendirir, kans─▒zl─▒─č─▒ azalt─▒r, b├Âbreklerin fonksiyonlar─▒n─▒ destekler.

Ya┼članmay─▒ geciktirir, kilo verdirir

K─▒rm─▒z─▒ erik i├žerisindeki fitoflavonoidler ve vitaminler sayesinde ba─č doku yenilenmesini h─▒zland─▒r─▒r ve ya┼članmay─▒ geciktirir. Ayr─▒ca kilo verme s├╝recini destekleyen ek┼čimsi meyve, daha s─▒k─▒ bir v├╝cut i├žin yard─▒mc─▒ olur. ├ľzellikle diyetini sporla destekleyenlerde k─▒rm─▒z─▒ eri─čin etkisi ├žok fazlad─▒r. K─▒rm─▒z─▒ erik lif a├ž─▒s─▒ndan ├žok zengin oldu─ču ve kan ┼čekerini d├╝zenlemeye yard─▒mc─▒ oldu─ču i├žin diyet listesinde mutlaka bulunmal─▒.

Kans─▒zl─▒─č─▒ ├Ânleyebilir

K─▒rm─▒z─▒ erik t├╝ketildi─činde, v├╝cuttaki demirin emilimi daha kolay ve h─▒zl─▒ olmaktad─▒r. K─▒rm─▒z─▒ erik sayesinde k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝crelerinin ihtiya├ž duydu─ču demir kar┼č─▒lanabilir ve kans─▒zl─▒k sorunu ├Ânlenebilir. Bilhassa k─▒rm─▒z─▒ et ve yumurta yedikten sonra t├╝ketilen k─▒rm─▒z─▒ erik, demirin faydas─▒n─▒ art─▒r─▒labilir.

Ba─č─▒rsak sa─čl─▒─č─▒n─▒ korur

Bu mayho┼č meyve ayn─▒ zamanda sindirim sistemini ve ba─č─▒rsak sa─čl─▒─č─▒n─▒ korumaya yard─▒mc─▒. ─░├žinde ba─č─▒rsaklar─▒ ├žal─▒┼čt─▒rmaya yarayan maddeler bulunan k─▒rm─▒z─▒ erik kab─▒zl─▒k sorunlar─▒nda mutlaka ├Ânerilir. Ayr─▒ca serbest radikallerle sava┼čan k─▒rm─▒z─▒ erik sizi ├Âzellikle meme, ba─č─▒rsak, pankreas, mide kanserlerinden korur.