Kategoriler
Sa─čl─▒k

Bu yiyecekler sizi ├Âld├╝rebilir!

Yiyeceklerin hepsinin sa─čl─▒kl─▒ olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen uzmanlar, kimilerinin zehirlenmelere kimisinin ise alerjik reaksiyona yol a├žarak sizi ├Âld├╝rebilece─čini belirtiyorlar. Peki bu yiyecekler hangileri?

Muhtemelen bu yiyeceklerden birinin bilin├žsizce toplanan mantarlar oldu─čunu kolayca tahmin edebilirsiniz. Ancak sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin ├žok faydal─▒ olan meyvelerin bile kimi zaman zehirli olabilece─čini biliyor musunuz? Delish isimli internet sitesinde yer alan habere g├Âre, i┼čte Amerika’da kanunen yasaklanan yiyecekler:

Mantar: Tavuklu mantar soteden mantarl─▒ pizzaya kadar bir├žok sevilen yeme─čin i├žinde bulunan mantar─▒n baz─▒ t├╝rleri zehirli olabiliyor. “Death Cap”, “Fool’s Mushroom” ve “Autumn Skullcap” olarak bilinen mantarlar, insanlar─▒ zehirleyen ve kar─▒n a─čr─▒s─▒, bulant─▒ ve a┼č─▒r─▒ susuzluk gibi ani belirtilere neden olan mantarlar aras─▒nda bulunuyor. Az zehirlenme tedavi edilebilir, ancak fazla miktarda bu mantarlardan t├╝ketilmesi geri ├ževrilemez ve ├Âl├╝mle sonu├žlanabilen karaci─čer, b├Âbrek, kalp ve kas hasar─▒na yol a├žabilir.

├çilekler: ├çal─▒┼čmalar ├žilek, yaban mersini ya da k─▒z─▒lc─▒k gibi baz─▒ t├╝rlerin sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin daha faydal─▒ oldu─čunu g├Âsteriyor. Bu meyvelerin tatl─▒ k─▒rm─▒z─▒ pulpas─▒ genellikle g├╝venilir olmas─▒na ra─čmen, meyvenin ├žekirdekleri kalp fonksiyonunu durduran ve ├Âl├╝me yol a├žabilen alkaloidler i├žeriyor. Di─čer tehlikeli ├žilek t├╝r├╝ ise defnedir (Daphne, lady laurel). Bu ├žile─či ├ži─čnemek a─č─▒zda yo─čun bir yanmaya neden oluyor. Di─čer semptomlar─▒ ise midenin bozulmas─▒, ba┼č a─čr─▒s─▒ ve say─▒klamad─▒r.

Balon bal─▒─č─▒: Bu Japon lezzeti sizi zehirleyebilir. Bu bal─▒─č─▒n derisi ve belirli organlar─▒ insan─▒ fel├ž edebilen ve bo─čulmaya neden olan “tetrodotoksin” isimli ├žok zehirli toksin i├žeriyor. Sadece bu alanda uzman a┼č├ž─▒lar bu bal─▒─č─▒n zehirli b├Âl├╝mlerini ├ž─▒kar─▒p at─▒yor ve bu bal─▒─č─▒ yemek i├žin haz─▒rl─▒yorlar. Bu bal─▒k son y─▒llarda ├╝lkemizde Ege ve Akdeniz k─▒y─▒lar─▒nda da g├Âr├╝lmeye ba┼čland─▒.

Yer f─▒st─▒─č─▒: Ciddi alerjik reaksiyona yol a├žan yer f─▒st─▒─č─▒ bir├žok at─▒┼čt─▒rmal─▒kta, yemekte, tatl─▒larda bulunuyor. Fakat yer f─▒st─▒─č─▒ baz─▒ insanlarda ciddi alerjik reaksiyonlara yol a├žabiliyor. V├╝cudun bu maddeye kar┼č─▒ verdi─či en ciddi yan─▒t anafilaksidir. H─▒zl─▒ bir ┼čekilde yap─▒lacak epinefrin (adrenalin) enjeksiyonu ile tedavi sa─član─▒r. E─čer tedaviye hemen ba┼članmazsa havayolu ciddi ┼čekilde daralabilir, ┼čok ve hatta bilin├ž kayb─▒ ya┼čanabilir. ├ľl├╝me bile neden olabilir.

Tek ├žekirdekli meyveler ve elma ├žekirdekleri: Elmalar ve armut, ┼čeftali, kay─▒s─▒, erik gibi tek ├žekirdekli meyveler ├žok lezzetlidir. Fakat, bu meyvelerin kabuklar─▒ ile yapraklar─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra ├žekirdeklerinden de uzak durmal─▒s─▒n─▒z. ├ç├╝nk├╝ bunlar siyan├╝r ├╝reten “amigdalin” isimli bile┼čen i├žeriyorlar. Fazla miktarda yenmesi halinde ba┼č d├Ânmesi ve mide bulant─▒s─▒ g├Âr├╝lebilir. Ciddi zehirlenme durumunda ise kan bas─▒nc─▒ ile kalp h─▒z─▒nda art─▒┼č, b├Âbrek yetmezli─či ve koma g├Âr├╝l├╝yor. Bunu takip eden solunum durmas─▒yla ├Âl├╝m ger├žekle┼čiyor.

Sosisli: Bir├žok at─▒┼čt─▒rmal─▒k ve yiyecek bo─čulma tehlikesine yol a├žabiliyor. “Pediatric’s” dergisinde yer alan ├žal─▒┼čmaya g├Âre, nefes t─▒kan─▒kl─▒─č─▒ ├Âzellikle 3 ya┼č ve alt─▒ndaki ├žocuklarda ├Âl├╝me neden olabiliyor. Sosisli tehlikeli bir yiyecek olarak se├žilmi┼čtir. Sosisin 10 ya┼č alt─▒ ├žocuklar aras─▒nda yiyece─če ba─čl─▒ bo─čulmalar─▒n y├╝zde 17’sinden sorumlu oldu─ču a├ž─▒kland─▒.

Ackee meyvesi: Karayipler’de lezzetli, ama bir o kadar da zehirli ackee meyvesi vard─▒r. Vitaminler ve protein a├ž─▒s─▒ndan zengin olsa da, e─čer bu meyveyi iyice olgunla┼čmadan yerseniz, karaci─čerinizden glikozun sal─▒nmas─▒n─▒ engellenir ve ├Âl├╝me neden olur.

Rhubarb yapraklar─▒: Yapraklar─▒ zehirli olup, g├Âvdesi ya da k├Âkleri yenebilen bitki olan rhubarb, tehlikelidir. Yapraklar─▒nda bulunan toksinler solunum problemlerine, n├Âbetlere ve hatta komaya neden olabiliyor. En k├Ât├╝ vakalarda b├Âbrek yetmezli─či g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r. ├ľl├╝m nadirdir.(Vasfiye ├ľzcanbaz)