Kategoriler
Ya┼čam

Yatak odan─▒zda sizi bekleyen tehlikeler!

Dikkatli olmazsan─▒z yatak odan─▒zdaki e┼čyalar, duvar boyas─▒, mobilyalar ya da hal─▒, sa─čl─▒─č─▒n─▒za zarar verebilir. Yatak odan─▒zda gizlenen ve sizi tehdit eden tehlikeleri g├Ârmezden gelmeyin.

Evinizde en ├žok zaman ge├žirdi─činiz odalardan biri yatak odas─▒d─▒r. Bu nedenle uykuda ge├žirdi─činiz saatlerin sa─čl─▒kl─▒ olmas─▒ i├žin yatak odan─▒z─▒n temizli─či, odadaki e┼čyalar─▒n bak─▒m─▒ ├žok ├Ânemli. Dikkat etmedi─činiz takdirde yatak odan─▒zdaki mobilyalar, e┼čyalar ya da hal─▒, yast─▒k sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin ciddi tehlikeler olu┼čturabilir.

Yatak odan─▒z─▒n havas─▒ temiz mi?

├ço─ču insan hava kirlili─čini d─▒┼č ├ževrenin sorunu olarak d├╝┼č├╝n├╝r, ancak evinizin i├žindeki kirlilik daha tehlikeli ve yayg─▒nd─▒r. Vaktinizin ├žo─čunu yatak odan─▒zda uykuda ge├žiriyorsunuz. Evinizde toz, alerjen, deterjan, kimyasal temizlik ├╝r├╝nleri gibi bir├žok kirletici madde bulunuyor. Siz uykudayken v├╝cudunuz kendini yenileme ve onar─▒m i┼čiyle u─čra┼č─▒r. Bu nedenle v├╝cudunuzun etkili ┼čekilde ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ engelleyebilecek toksin ve sorunlar─▒ azaltmal─▒s─▒n─▒z. Evinizdeki e┼čyalar─▒n olu┼čturdu─ču riskleri bilirseniz kendinizi koruyabilirsiniz. ReaderÔÇÖs DigestÔÇÖta yer alan habere g├Âre, i┼čte yatak odan─▒zda gizlenen tehdit unsurlar─▒:

Boya

Yatak odan─▒z─▒n duvarlar─▒ndaki boya, muhte┼čem g├Âr├╝nse de baz─▒ ciddi sa─čl─▒k sorunlar─▒na neden olabilir. Baz─▒ boyalar ve ilgili ├╝r├╝nler, boyama ve kuruma s├╝recinden sonra bile uzun s├╝re sizi etkileyebilecek u├žucu organik bile┼čikler (VOC) yayar. ├çe┼čitli ara┼čt─▒rmalara g├Âre, boya duman─▒ ve temizleyicilere y├╝ksek oranda maruz kalan k├╝├ž├╝k ├žocuklarda ast─▒m, egzama ve alerji oranlar─▒ daha y├╝ksek. 2019’da Mesleki ve ├çevre T─▒bb─▒ dergisinde yay─▒nlanan bir ba┼čka ├žal─▒┼čma, i┼č yerinde boya kimyasallar─▒na maruz kalan kad─▒nlar─▒n otizmli ├žocu─ča sahip olma riskinin daha y├╝ksek oldu─čunu tespit etmi┼čtir. Ayn─▒ zamanda u├žucu organik bile┼čikler, organ hasar─▒ ve kanserle de ba─člant─▒l─▒d─▒r. Riski en aza indirmek i├žin, odan─▒z─▒ iyi havaland─▒r─▒lm─▒┼č ko┼čullarda boyad─▒─č─▒n─▒zdan emin olun, boyan─▒n kuruma ve havaland─▒rma s├╝resini m├╝mk├╝n oldu─čunca uzun tutun.

Yatak

Zehirli kimyasallarla dolu bir yatak, sizi hasta edebilir. ├çevresel ├çal─▒┼čma Grubu’na (EWG) g├Âre, u├žucu organik bile┼čikler yayan yatak bile┼čeni olan poli├╝retan k├Âp├╝kten yap─▒lm─▒┼č yatak, b├╝y├╝k bir sorundur. Yatakla ilgili di─čer tehlikeler, belirli kanser t├╝rlerine ve hormon bozuklu─čuna yol a├žabilen yanmay─▒ geciktiren kimyasallar ve PVC’dir. Bu toksinlerin etraf─▒nda olmak herkes i├žin tehlikeli olsa da, ├žocuklar i├žin daha tehlikeli. ├çocuklar ve bebekler ├ževresel toksinlere kar┼č─▒ daha fazla risk alt─▒ndad─▒r.

Yast─▒k

Sizin de yast─▒─č─▒n─▒zda Memory Foam (ak─▒ll─▒ k├Âp├╝k) ├Âzelli─či varsa tehlikedesiniz demektir. Poli├╝retan ile viskozitesini ve yo─čunlu─čunu art─▒ran ilave kimyasallardan ├╝retilen bu yast─▒klardaki gaz s─▒zmalar─▒, yast─▒─č─▒ ald─▒─č─▒n─▒zdan sonraki ilk birka├ž hafta ve aylarda en g├╝├žl├╝ olmakla birlikte, tamamen durmaz.

K├╝f, toz akarlar─▒ ve di─čer alerjenler de en sevdi─činiz yast─▒kta birikir. Bazen insanlar y─▒llarca ayn─▒ yast─▒─č─▒ kullan─▒r. Yast─▒─č─▒n─▒z i├žin do─čal lateks gibi toz akarlar─▒na kar┼č─▒ dayan─▒kl─▒ veya y├╝n gibi do─čal bir malzeme se├žmelisiniz.

┼×ifonyer, kitapl─▒k ve di─čer mobilyalar

Genellikle ah┼čap veya kompozit ah┼čap ├╝r├╝nler (yani parke kontrplak, orta yo─čunluklu sunta ve sunta), solunum sorunlar─▒na yol a├žan, g├Âzleri tahri┼č edebilen ve hatta kansere neden olabilecek formaldehit i├žeren yap─▒┼čt─▒r─▒c─▒larla birle┼čtirilir. ├ľzelikle bebekler, k├╝├ž├╝k ├žocuklar, ya┼čl─▒lar ve ast─▒m gibi solunum problemi olan insanlar risk alt─▒ndad─▒r.

Naftalin

Giysilerinizi b├Âceklerden koruyan bu minik toplar, zararl─▒ kimyasallar i├žerir. Bu toplar zehirli buhara d├Ân├╝┼č├╝yor. Bunlar─▒ koklarsan─▒z, toksinleri solumu┼č olursunuz. Cleveland Clinic’e g├Âre naftalin ba┼č a─čr─▒s─▒, ba┼č d├Ânmesi, g├Âz ve cilt tahri┼čine ve uzun vadede bile katarakt olu┼čumuna ve karaci─čer hasar─▒na neden olabilir. Bunu ├Ânlemek i├žin naftalini hava ge├žirmez bir kab─▒n i├žine koymal─▒s─▒n─▒z.

Hal─▒

Yatak odan─▒zdaki hal─▒, ├žok say─▒da sa─čl─▒k sorununa neden olabilir. Ara┼čt─▒rmalara g├Âre, hal─▒ kapl─▒ zeminlerin solunum yolu enfeksiyonlar─▒, ast─▒m, ba┼č a─čr─▒s─▒ ve yorgunluk ile ba─člant─▒s─▒ var. Burada olas─▒ su├žlu: sentetik elyaf, yap─▒┼čt─▒r─▒c─▒lar, dolgu ve kimyasal i┼člemlerden kaynaklanan VOC emisyonlar─▒. Ayr─▒ca hal─▒lar toz, alerjen ve kirletici maddeleri toplar. Hal─▒n─▒z i├žin kulland─▒─č─▒n─▒z temizlik ├╝r├╝nleri de hal─▒n─▒n liflerinde birikebilir. Y├╝n hal─▒ tercih edin ve Hepa filtresi olan elektrik s├╝p├╝rgesi kullan─▒n. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Kahvenin bilmedi─činiz kullan─▒m alanlar─▒

Yo─čun bir ├žal─▒┼čma saatinin ard─▒ndan ya da eve gelen bir arkada┼č─▒m─▒zla birlikte sohbet ederken i├žece─činiz kahve kadar insana iyi gelen bir ┼čey yoktur. ├ço─ču insana g├Âre kahve yorgunlu─ču al─▒r, insan─▒ mutlu eder, ba┼č a─čr─▒s─▒n─▒ azalt─▒r. Ancak fazla t├╝ketmemeye de dikkat etmelisiniz. Peki kahvenin i├žmek d─▒┼č─▒nda ba┼čka alanlarda da kullan─▒ld─▒─č─▒n─▒ biliyor muydunuz?
Reader’s Digest dergisinde yay─▒nlanan habere g├Âre, kahveyi i├žmenin yan─▒nda┬ábah├ženizde g├╝bre olarak kullanabilir,┬ákahveyle otomobilinizi temizleyebilir ve hatta sa├žlar─▒n─▒za canl─▒l─▒k verebilirsiniz. ─░┼čte kahvenin s─▒rad─▒┼č─▒ kullan─▒m alanlar─▒:

Ba┼č a─čr─▒s─▒na yard─▒mc─▒

Illinois ├ťniversitesi’nde yap─▒lan klinik bir deneyde, kan damarlar─▒n─▒n ┼či┼čmesini azaltan kafeinin ba┼č a─čr─▒s─▒n─▒n s─▒kl─▒─č─▒n─▒ ve ┼čiddetini azaltt─▒─č─▒ belirlendi. Bir gruptaki g├Ân├╝ll├╝lere sadece kafein verildi ve bunlar─▒n y├╝zde 58’i ise t├╝m├╝yle ba┼č a─čr─▒lar─▒n─▒n ge├žti─čini ifade etti. Di─čer gruptakilere ise ibuprofen ile birlikte kafein verildi. Bu gruptakilerin y├╝zde 70’inde belirtilerin yok oldu─ču tespit edildi.

Mobilyalar─▒n─▒z─▒ yenileyebilirsiniz

Sadece yeterli miktardaki suya 2-3 ├žorba ka┼č─▒─č─▒ sentetik kahveyi kar─▒┼čt─▒r─▒n ve di┼č macunu k─▒vam─▒na getirin. Mobilyalar─▒n─▒z k─▒rm─▒z─▒, bordo tonlar─▒nda ise bu kar─▒┼č─▒ma birka├ž damla tent├╝rdiyot ekleyebilirsiniz. Bu macun k─▒vam─▒ndaki kar─▒┼č─▒m─▒ k├╝├ž├╝k bir spatulaya ya da plastik b─▒├ža─ča s├╝r├╝n ve mobilyalar─▒n─▒zdaki ├žatlaklar─▒ doldurmak i├žin kullan─▒n. ├çatlaklar─▒n d─▒┼č─▒na ta┼čan fazla macunu nemli bir bezle silin. Bu kar─▒┼č─▒m─▒n tamamen kurumas─▒n─▒ bekleyin ve mobilya cilas─▒yla cilalay─▒n.

Otomobilinizi temizleyebilirsiniz

Otomobilinizin temiz ve g├╝zel kokmas─▒ i├žin, taze d├Âv├╝lm├╝┼č kahve ├žekirdekleriyle doldurulmu┼č k├╝├ž├╝k bir kab─▒ otomobilinize yerle┼čtirin. Bu ├žekirdekler otomobilinize sinebilecek i├žecek ya da sigara gibi k├Ât├╝ kokular─▒ absorbe edecektir.

Bitkileriniz i├žin g├╝bre olarak kullanabilirsiniz

D├Âv├╝lm├╝┼č kahvenin i├žinde sadece a├želya ya da g├╝l a─čac─▒ gibi bitkilerin sevdi─či kafein yok. Kahvenin sa─člad─▒─č─▒ asitlik derecesi ve havaland─▒rman─▒n yan─▒nda ┬ánitrojen, fosfor ve mineral de sa─čl─▒yor. D├Âv├╝lm├╝┼č kahve ├žekirdeklerinin r├╝tubet olmamas─▒ i├žin topra─č─▒ kaz─▒p g├Âmd├╝─č├╝n├╝zden emin olun. Ancak g├Âmerken a┼č─▒r─▒ya ka├žmay─▒n. K├Âklerin yan─▒na bir barda─č─▒n d├Ârtte ├╝├ž├╝ oran─▒nda d├Âv├╝lm├╝┼č kahve ├žekirde─či g├Âm├╝n, bunu ayda bir tekrarlay─▒n. Asit seven bitkiler i├žin bile olsa kahve ├žekirdekleriyle g├╝brelemek topra─č─▒n asitlik derecesini istenmeyen d├╝zeylere kadar art─▒rabilir. Bu konuda dikkat etmeniz ├Ânemli.

Evcil hayvanlar─▒n─▒z─▒n kokusunu yok edebilirsiniz

Baz─▒ evcil hayvan sahipleri evindeki kokuyu bir fincan dolusunu taze kahve ├žekirde─čini d├Âkme demir tava i├žinde d├╝┼č├╝k s─▒cakl─▒kta ─▒s─▒tarak yok edebiliyor. Kahvenin kokusu eve da─č─▒l─▒r da─č─▒lmaz tavan─▒z─▒ ocaktan al─▒n ve bir nihalenin ├╝zerine koyup kokunun evinize yay─▒lmas─▒n─▒ sa─člay─▒n. Kahve ├žekirdekleri so─čudu─čunda evcil hayvan─▒n─▒z─▒n kokusu da gitmi┼č olacakt─▒r.

Y├╝z├╝n├╝z├╝ temizleyebilirsiniz

Cildinizdeki ├Âl├╝ deriyi d├Âv├╝lm├╝┼č kahve ├žekirdekleriyle pul pul d├Âk├╝p cildinizin yenilenmesine yard─▒m edebilirsiniz. V├╝cudunuzdaki ├Âl├╝ deriden kurtulmak i├žin nemli d├Âv├╝lm├╝┼č kahve ├žekirdeklerinizi nazik├že cildinize s├╝r├╝n ve sonra durulay─▒n.

Daha parlak sa├žlara sahip olabilirsiniz

Sa├žlar─▒n─▒z kuru ve temizken sa├ž─▒n─▒za ekstra g├╝├žl├╝ kahve s├╝r├╝p sa├žlar─▒n─▒z─▒ daha da parlatabilirsiniz. Kahveyi demledikten sonra so─čutun ve yakla┼č─▒k 20 dakika boyunca sa├ž─▒n─▒zda kahveyi bekletin. Daha sonra durulay─▒n. En iyi sonucu elde etmek i├žin 7 g├╝nde bir bunu tekrarlay─▒n.

Etinizi lezzetlendirin

Kuzu g├╝vecinize g├╝zel bir kahverengilik vermek i├žin, yeme─čin pi┼čirilme s├╝resinin yar─▒s─▒nda g├╝vecinizin i├žine biraz siyah kahve ekleyin.

Elinizdeki kokular─▒ yok edin

Sar─▒msak, bal─▒k ya da ki┼čni┼č gibi g─▒dalar─▒n kokusu pi┼čti─činde ├žok g├╝zel olur. Ancak saatler sonra bile elinizde bunlar─▒n istenmeyen, k├Ât├╝ kokusu kal─▒r. Bu kokulardan kurtulmak i├žin bir avu├ž dolusu kahve ├žekirde─čini ellerinizin i├žinde ovalay─▒n ve sonra ellerinizi ─▒l─▒k suyla durulay─▒n. (Vasfiye ├ľzcanbaz)