Kategoriler
Ya┼čam

Besin de─čeri y├╝ksek olan bu g─▒dalar kronik hastal─▒klardan koruyor

Her ├že┼čit sebze ya da meyveyi sevmiyorsan─▒z┬á multi-vitamin takviyesi almak v├╝cudunuz i├žin gerekli olan baz─▒ besinleri b├╝nyenize alman─▒n iyi bir yolu olabilir, fakat ger├žek g─▒dalar t├╝ketmek multi-vitamin i├žmekten daha e─člencelidir. Do─čru g─▒dalar─▒ se├žerek sa─čl─▒kl─▒ ve g├╝├žl├╝ olmak i├žin gerekli olan t├╝m zorunlu besin maddelerini alabilirsiniz.

V├╝cudumuzun ihtiyac─▒ olan besin ├Â─čelerinin en az birka├ž─▒na sahip olan binlerce farkl─▒ g─▒da var. D├╝nyadaki en sa─čl─▒kl─▒ g─▒dalar do─čal g─▒dalard─▒r ve bunlar─▒n besin de─čerlerinin ├žok fazlad─▒r. Bu g─▒dalar─▒n lezzeti ├žok g├╝zeldir, ├žo─čunun bulunmas─▒ kolay, yayg─▒n ve pahal─▒ olmayan g─▒dalard─▒r.┬á─░┼čte herkesin t├╝ketmesi gereken en sa─čl─▒kl─▒ 10 g─▒da:

Meyveler

Mineraller, vitaminler, antioksidanlar ve di─čer faydal─▒, bitkisel mikro besinlerle sayesinde meyveler do─čan─▒n bize sundu─ču en iyi hediyedir. Bu yiyeceklerin do─čal olarak ya─č─▒ ve kalorisi azd─▒r, hi├žbirinde kolesterol yoktur. Ayr─▒ca meyveler kanser, diyabet ve obezite gibi kronik hastal─▒klardan sizi korur. ─░┼čte mutlaka t├╝ketmeniz gereken en faydal─▒ meyveler: elma, kay─▒s─▒, muz, yaban mersini, kantalup kavun, incir, k─▒z─▒lc─▒k, ├╝z├╝m, greyfurt, kivi, limon, portakal, papaya, armut, ananas, erik, kuru erik, kuru ├╝z├╝m, ├žilek, ahududu, karpuz.

Kabuklu kuru yemi┼č ve tohumlar

Protein, vitamin, lif, karma┼č─▒k karbonhidratlar a├ž─▒s─▒ndan zengin olan kabuklu kuru yemi┼č ve tohumlarda az miktarda selenyum, magnezyum, bak─▒r ve ├žinko gibi mineraller de bulunuyor. D├╝nyadaki en besleyici kuru yemi┼čler ile tohumlar: Badem, keten tohumu, yer f─▒st─▒─č─▒, kaju f─▒st─▒─č─▒, kabak ├žekirde─či, susam tohumu, ay├žekirde─či, ceviz.

Tam tah─▒llar

Tam tah─▒llar─▒n ya─č─▒ azd─▒r ve lif bak─▒m─▒ndan zengindir. Kolon ve kalp sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒ korumaya yard─▒mc─▒ olur. Ayr─▒ca iltihaplanm─▒┼č dokular─▒ yat─▒┼čt─▒r─▒r. ─░┼čte d├╝nyan─▒n en sa─čl─▒kl─▒ tam tah─▒llar─▒: kahverengi pirin├ž, m─▒s─▒r, arpa, karabu─čday, dar─▒, yulaf, kinoa, ├žavdar, tam bu─čday, k─▒l├ž─▒ks─▒z bu─čday.

Sebzeler

Sebzeler i┼čtah─▒n─▒z─▒ kontrol alt─▒nda tutar, bu nedenle ├žok fazla ya da ├žok az yemek yemezsiniz. Kan bas─▒nc─▒n─▒ ve sindirim ile g├Âz problemi riskini d├╝┼č├╝r├╝r. Ayr─▒ca sebzeler fel├ž, kalp hastal─▒─č─▒ ve baz─▒ kanserlere yakalanma riskinizi azalt─▒r. ─░┼čte yiyebilece─činiz en besleyici sebzeler: ku┼čkonmaz, avokado, brokoli, Br├╝ksel lahanas─▒, havu├ž, lahana, karnabahar, kereviz, ye┼čil yaprakl─▒ sebzeler, salatal─▒k, sar─▒msak, so─čan, patates, marul, deniz sebzeleri, ─▒spanak, yaz ve k─▒┼č kaba─č─▒, yer elmas─▒, domates, paz─▒, ┼čalgam, Hint yer elmas─▒.

Deniz ├╝r├╝nleri

Omega-3 ya─č asitleri a├ž─▒s─▒ndan olduk├ža zengin olan bal─▒k ┼čeker hastal─▒─č─▒, eklem iltihab─▒ ve kalp hastal─▒─č─▒ gibi yayg─▒n olan kronik hastal─▒klar─▒ ├Ânlemeye ve hafifletmeye yard─▒m eder. M├╝kemmel bir besin kayna─č─▒ olan bal─▒k y├╝ksek kalitede protein ile A ve D vitamini, fosfor, magnezyum, selenyum ve iyot gibi ├že┼čitli vitamin ile mineraller i├žerir. Haftada iki kez bal─▒k yemelisiniz. ├ľzellikle somon, sardalye ve ton bal─▒─č─▒ t├╝ketmelisiniz.

Ya─čs─▒z et ve k├╝mes ├╝r├╝nleri

Ya─čs─▒z et ya─čl─▒ ete oranla d├╝┼č├╝k ya─čl─▒ ve az kalorili protein i├žeriyor. K├╝mes ├╝r├╝nleri selenyum ve kolin gibi minerallerin yan─▒ s─▒ra size B3, B6 gibi ├Ânemli vitaminler sa─čl─▒yor. Kolin sinir fonksiyonlar─▒ i├žin olduk├ža ├Ânemlidir. Az ya─čl─▒ ve az kalorili bir beslenme tarz─▒ i├žin ya─čs─▒z et ve k├╝mes ├╝r├╝nleri iyi bir se├ženektir. ─░┼čte en ya─čs─▒z et ve k├╝mes hayvanlar─▒: ├žay─▒rlarda b├╝y├╝yen s─▒─č─▒r, ├žiftlik tavu─ču, kuzu, hindi, geyik eti.

Kuru baklagiller

├ç├Âz├╝nebilir kaynaklar─▒n en iyisi olan kuru baklagillerde sa─čl─▒kl─▒ miktarda demir, magnezyum ve folik asit vard─▒r. Et yemeyen insanlar i├žin kuru baklagiller iyi bir demir kayna─č─▒d─▒r. Ayr─▒ca kuru fasulye ve nohutta ya─č oran─▒ d├╝┼č├╝kt├╝r, bunlar kaliteli protein a├ž─▒s─▒ndan ise zengindir. ─░┼čte d├╝nyan─▒n en besleyici kurubaklagilleri: siyah fasulye, nohut, Garbanzo fasulyesi, b├Âr├╝lce, mercimek, Lima fasulyesi, soya fasulyesi, Miso (Japon yeme─či), k├╝├ž├╝k-beyaz fasulye, barbunya fasulye, tofu.

Sa─čl─▒kl─▒ i├žecekler

─░├žecekler de sa─čl─▒kl─▒ beslenmenin bir par├žas─▒ olabilir. ─░┼čte i├žebilece─činiz en sa─čl─▒kl─▒ i├žecekler: Ye┼čil ├žay, soya sosu ve su. Polifenoller ve kate┼čin a├ž─▒s─▒ndan zengin olan ye┼čil ├žay ├že┼čitli kanserlerle sava┼č─▒r ve kalp fonksiyonlar─▒n─▒z─▒n d├╝zg├╝n olarak ├žal─▒┼čmas─▒na yard─▒m eder. ─░yi bir antioksidan olan soya sosunda bir├žok mineral ve vitamin bulunuyor. V├╝cudunuzun susuz kalmas─▒n─▒ ├Ânleyen su b├Âbrek hasar─▒n─▒ da ├Ânlemeye yard─▒m eder.

Az ya─čl─▒ s├╝t ├╝r├╝nleri

S├╝t ├╝r├╝nleri ve s├╝t y├╝zde 10-12 oran─▒nda ya─č i├žerir. Tam ya─čl─▒ s├╝t iyi bir B12 vitamini, D vitamini, kalsiyum, B2 vitamini ve fosfor kayna─č─▒yken doymu┼č ya─č oran─▒ y├╝ksektir ve y├╝ksek kaloriyle ve kilo almayla ilgili problemlere yol a├žabilir. Az ya─čl─▒ s├╝t ve yumurtada ise ├žok az ya─č vard─▒r. Az ya─čl─▒ ├╝r├╝nler kas olu┼čumuna yard─▒m eder, obeziteyi ├Ânler, tip 2 diyabet ve hipertansiyon gibi hastal─▒klar─▒n riskini d├╝┼č├╝r├╝r. D├╝nyadaki en az ya─čl─▒ s├╝t ├╝r├╝nleri ┼čunlard─▒r: ├žay─▒rlarda beslenen hayvanlardan elde edilen s├╝t, yo─čurt, peynir, ke├ži s├╝t├╝, yumurta.

Do─čal tatland─▒r─▒c─▒lar

Ak├žaa─ča├ž ya da ┼čeker kam─▒┼č─▒ gibi do─čal tatland─▒r─▒c─▒lar kilo vermenin en sa─čl─▒kl─▒ yollar─▒ndan biridir. Genel olarak ┼čekeri ne kadar az i┼člerseniz v├╝cudunuza girecek olan besin de─čeri o kadar artar. ─░┼čte d├╝nyan─▒n en sa─čl─▒kl─▒ do─čal tatland─▒r─▒c─▒lar─▒: bal, ┼čeker kam─▒┼č─▒ ┼čurubu, ak├žaa─ča├ž. (Vasfiye ├ľzcanbaz)