Kategoriler
Akt├╝el

S├╝rekli kaynayan kazan: Nyiragongo Yanarda─č─▒┬á

Kongo Cumhuriyetinde bulunan Nyiragongo yanarda─č─▒, t─▒pk─▒ kaynayan bir kazana benziyor. Neredeyse 3,5 kilometre y├╝ksekli─čindeki bir da─č─▒n zirvesinde 400 metre derinli─čindeki durmadan kaynayan ate┼č g├Âl├╝ uydudan da net bir ┼čekilde g├Âr├╝l├╝yor.

Aktif bir stratovolkan (pek ├žok sertle┼čmi┼č lav, t├╝f ve k├╝l tabakas─▒ndan olu┼čmu┼č, y├╝ksek, konik bi├žimli bir volkand─▒r. Bu volkanlar dik yama├žlar─▒yla ve periyodik patlamalar─▒yla tan─▒n─▒rlar) olan┬á Nyiragongo Yanarda─č─▒, deniz seviyesinden 3 bin 470 metre y├╝ksekliktedir. Kongo CumhuriyetiÔÇÖnde bulunan Goma kasabas─▒n─▒n 20 kilometre kuzeyindeki Virunga Milli Park─▒ i├žerisinde yer al─▒yor.

Yanarda─č kraterin ├žap─▒ yakla┼č─▒k 2 kilometredir. NyiragongoÔÇÖnun zirvesinde bulunan lav g├Âl├╝ d├╝nyada bilinen en b├╝y├╝k lav g├Âl├╝d├╝r. Bilim adamlar─▒, lav g├Âl├╝n├╝n┬á derinli─činin yakla┼č─▒k 600 metreyi buldu─čunu s├Âyl├╝yorlar. 1882 y─▒l─▒ndan bu yana, en az 34 kez lav p├╝sk├╝rten NyiragongoÔÇÖnun lavlar─▒ alkali a├ž─▒s─▒ndan zengin olan melilit nefelinit isimli volkanik kayalardan olu┼čmu┼čtur. Bu lavlar─▒n s─▒rad─▒┼č─▒ bir ak─▒┼čkanl─▒─ča sahip olmas─▒nda kimyasal yap─▒s─▒ rol oynuyor.

Lavlar ├žok h─▒zl─▒ ak─▒yor

Normalde bir├žok volkan─▒n sahip oldu─ču lavlar daha yava┼č ak─▒p insan ya┼čam─▒ i├žin nadiren tehlike olu┼čtururken, NyiragongoÔÇÖnun lav ak─▒┼č─▒ a┼č─▒r─▒ derecede d├╝┼č├╝k silis i├žeri─či nedeniyle saatte 100 kilometreye ula┼čabiliyor. 10 Haziran 1977 y─▒l─▒nda, kraterin duvarlar─▒ ├žatlad─▒ ve lav g├Âl├╝ bir saatten daha k─▒sa s├╝re i├žerisinde t├╝m├╝yle bo┼čald─▒. Lavlar volkan─▒n yanlar─▒ndan saatte 100 kilometre h─▒zla a┼ča─č─▒ya akt─▒ ve k├Âyleri yok edip en az 70 ki┼činin hayat─▒n─▒ kaybetmesine neden oldu. Ayn─▒ ┼čekilde, 17 Ocak 2002 tarihindeki patlamada ise yakla┼č─▒k 3 kilometre y├╝ksekli─če ula┼čan lavlar 147 ki┼činin ├Âl├╝m├╝ne ve binlerce insan─▒n evsiz kalmas─▒na yol a├žt─▒.

D├╝nyan─▒n hi├žbir yerinde dik kenarl─▒ stratovolkan─▒ ak─▒┼čkan lavl─▒ bir g├Âle sahip de─čil. Nyiragongo yanarda─č─▒ t─▒pk─▒ kaynayan bir kazana benziyor. Neredeyse 3,5 kilometre y├╝ksekli─čindeki bir da─č─▒n zirvesinde 400 metre derinli─čindeki ate┼č g├Âl├╝ durmadan kayn─▒yor. Bu g├Âl├╝n uydudan da net bir ┼čekilde g├Âr├╝ld├╝─č├╝n├╝ belirten ara┼čt─▒rmac─▒lar, yakla┼č─▒k 8 milyon metrek├╝pl├╝k lav hacmine sahip oldu─čunu ifade ediyorlar. 2010 y─▒l─▒n─▒n ba┼č─▒ndan sonuna kadar devam eden lav g├Âl├╝n├╝n aktivitesi, ┼ču anda, g├Âl krater taban─▒nda yayvan, dik kenarl─▒ lav konisinin i├žinde s─▒n─▒rlanm─▒┼č halde. Ne zaman patlayaca─č─▒ me├žhul. (Vasfiye ├ľzcanbaz)