Kategoriler
Sa─čl─▒k

Tereya─č─▒ sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin zararl─▒ m─▒ yoksa yararl─▒ m─▒?

Tereya─č─▒ son 20-30 y─▒ld─▒r obeziteden kalp hastal─▒─č─▒na kadar bir├žok sa─čl─▒k problemine yol a├žt─▒─č─▒ i├žin su├žlan─▒yordu. Fakat son zamanlarda yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar sayesinde tereya─č─▒ yeniden sa─čl─▒kl─▒ yiyecekler listesine girdi.

Authority Nutrition isimli dergide yay─▒nlanan ara┼čt─▒rmaya g├Âre, tereya─č─▒ lezzeti az olan yemekleri ┼čahesere d├Ân├╝┼čt├╝rebilen yiyeceklerden biridir. Bunun yan─▒ s─▒ra tereya─č─▒n─▒n sa─čl─▒─č─▒n─▒z ├╝zerinde bir├žok faydas─▒ var. ─░┼čte tereya─č─▒n─▒n sizin i├žin sa─čl─▒kl─▒ olmas─▒n─▒n nedenleri:

V├╝cudunuzda ya─č yak─▒┼č─▒n─▒ h─▒zland─▒r─▒r

Tereya─č─▒n─▒n ger├žekten bir zarara yol a├žt─▒─č─▒ hi├žbir zaman ispat edilmedi. Ger├žekte, son yap─▒lan ara┼čt─▒rmalarda doymu┼č ya─č ile kardiyovask├╝ler hastal─▒k aras─▒nda bir ba─č oldu─ču saptanamad─▒. Doymu┼č ya─člar iyi kolesterol├╝ art─▒r─▒yor ve k├Ât├╝ kolesterol├╝ ise azdan ├žo─ča do─čru de─či┼čtiriyor. Ayr─▒ca tereya─č─▒ uygun miktarda k─▒sa ve orta zincir ya─člar i├žeriyor. Bunlar di─čer ya─člardan farkl─▒ olarak metabolize ediliyor. Bu nedenle tereya─č─▒ doygunlu─ču ve ya─č yak─▒┼č─▒n─▒ h─▒zland─▒r─▒yor.

Kalp hastal─▒─č─▒ riskini d├╝┼č├╝r├╝r

Uzmanlar margarin yerine tereya─č─▒ yenilmesini ├Âneriyorlar. Margarinde bulunan i┼členmi┼č trans ya─člar olduk├ža zararl─▒d─▒r ve bir├žok hastal─▒─ča yol a├žar. Bir ├žal─▒┼čmada, ara┼čt─▒rmac─▒lar tereya─č─▒ ve margarinin kardiyovask├╝ler hastal─▒klar ├╝zerindeki etkisini test ettiler. Ara┼čt─▒rmaya g├Âre, tereya─č─▒n─▒n kardiyovask├╝ler hastal─▒klar ├╝zerinde hi├žbir etkisi bulunmazken, margarin ise bu riski art─▒rd─▒. Ba┼čka bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre ise, ├žok ya─čl─▒ s├╝t ├╝r├╝nlerinin t├╝ketiminin kalp hastal─▒─č─▒ riskini y├╝zde 69 oran─▒nda d├╝┼č├╝rd├╝─č├╝ belirlendi.

Sindirim sisteminizi korur

D├Ârt karbonlu doymu┼č ya─č asidi olan b├╝tirat kal─▒n ba─č─▒rsa─č─▒n a┼ča─č─▒ k─▒sm─▒ndaki bir bakteri taraf─▒ndan olu┼čturuluyor. Tereya─č─▒nda da y├╝zde 3-4 oran─▒nda b├╝tirat oldu─ču i├žin tereya─č─▒ da faydal─▒d─▒r. Fareler ├╝zerinde yap─▒lan deneyde, butirat takviyesinin enerji harcamas─▒n─▒ art─▒rarak ve yiyecek al─▒m─▒n─▒ azaltarak kilo almay─▒ ├Ânledi─či belirlendi. ─░nsanlarda ise b├╝tirat─▒n anti-inflamatuar ├Âzelli─či var ve sindirim sistemin ├╝zerinde ise g├╝├žl├╝ koruyucu etkiye sahip.

Kilo verdirir

├ľzellikle k─▒rda beslenen hayvanlardan elde edilen tereya─č─▒ iyi bir birle┼čik linoleik asit kayna─č─▒d─▒r. Bu ya─č asidinin metabolizman─▒z ├╝zerinde g├╝├žl├╝ etkisi vard─▒r ve ticari olarak kilo verdiren g─▒da maddesi olarak sat─▒lmaktad─▒r. Ayr─▒ca bu ya─č asidinin v├╝cudun ya─č y├╝zdesini d├╝┼č├╝rmenin yan─▒nda anti-kanser ├Âzelli─či var.

Obezite riskini d├╝┼č├╝r├╝yor

Beslenme uzmanlar─▒┬á┬áaz ya─čl─▒ s├╝t ├╝r├╝nlerini tercih etmemizi ├Âneriyorlar. Bu ┼čekilde k├Ât├╝ ya─č ve kolesterolleri almadan ihtiyac─▒m─▒z olan kalsiyumu sa─člayabilece─čimizi belirtiyorlar. Ancak daha fazla kalori i├žermesine ra─čmen, ya─čl─▒ s├╝t ├╝r├╝nleri t├╝ketmenin obeziteyle bir ba─člant─▒s─▒n─▒n bulunmad─▒─č─▒ belirlendi. 2012 y─▒l─▒nda ya─čl─▒ s├╝t ├╝r├╝nleri t├╝ketiminin obezite, kardiyovask├╝ler hastal─▒k ve di─čer metabolik bozukluklar ├╝zerindeki etkilerini inceleyen ara┼čt─▒rmac─▒lar, ya─čl─▒ s├╝t ├╝r├╝nlerinin metabolik hastal─▒k riskini art─▒rmad─▒─č─▒n─▒ ve obezite riskini ├Ânemli ├Âl├ž├╝de d├╝┼č├╝rd├╝─č├╝n├╝ tespit ettiler.

Ya─čda ├ž├Âz├╝nen vitaminler a├ž─▒s─▒ndan zengindir

Tereya─č─▒n─▒n i├žinde A, E ve K2 gibi ya─čda eriyen vitaminler bulunuyor. Sa─čl─▒kl─▒ bir ┼čekilde beslenirseniz A ve E vitaminlerini yeterince al─▒rs─▒n─▒z. Ancak K2 vitamini modern beslenmede ├žok nadir bulunur. K2 vitamininin sa─čl─▒k ├╝zerinde g├╝├žl├╝ etkileri vard─▒r. K2 vitamini eksikli─činde kardiyovask├╝ler hastal─▒k, kanser ve osteoporoz gibi bir├žok ciddi hastal─▒k olu┼čabilir. Yaylada beslenen ineklerden elde edilen s├╝t ├╝r├╝nleri K2 vitamini a├ž─▒s─▒ndan zengindir. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

├çocuklarda obeziteye kar┼č─▒ bulgur pilav─▒!

Pirin├žten 9 kat daha fazla life sahip olan bulgur,┬ákab─▒zl─▒ktan, ┼či┼čmanl─▒ktan, kalp-damar hastal─▒klar─▒ndan, kanser dahil bir ├žok ba─č─▒rsak hastal─▒─č─▒ndan korunmada ve diyabetin daha iyi kontrol edilmesinde yard─▒mc─▒d─▒r.

├çocuklar─▒n tek y├Ânl├╝ beslenmesinin obeziteden kab─▒zl─▒─ča bir├žok soruna yol a├žt─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen Beslenme Uzman─▒ Prof. Dr. Muazzez Garipa─čao─člu, ÔÇťBulgur pirin├žten 9 kat fazla life sahip. ├ľzellikle de Ba┼čba┼č─▒ bulguru bir lif cevheri. Lif a─č─▒rl─▒kl─▒ beslenmek ├žocuklar─▒n─▒z─▒ diyabetten, obeziteden, kab─▒zl─▒ktan ve daha bir├žok hastal─▒ktan korur. Siz siz olun ├žocuklar─▒n─▒z─▒ makarnayla pirin├žle s─▒n─▒rlamay─▒n. ├ľ─č├╝nlerinizde mutlaka bulgura da yer verin. ├çocuklar─▒n sa─čl─▒kl─▒ beslenmesi i├žin haftada en az birka├ž kez bulgur yemeleri ┼čart!ÔÇŁ diye konu┼čtu.

├çocuklar─▒ tek y├Ânl├╝ beslemeyin!

ÔÇśAman a├ž kalmas─▒nÔÇŁ diyerek tek y├Ânl├╝ besinlere y├Âneliyorsan─▒z, ├žocuklar─▒n─▒za iyilik de─čil tam tersine k├Ât├╝l├╝k yapm─▒┼č olursunuz. Yemek saati geldi─činde al─▒┼čt─▒─č─▒ besinlerde ─▒srarc─▒ olan ├žocuklar─▒n ebeveynlerini uyaran Beslenme Uzman─▒ Prof. Dr. Muazzez Garipa─čao─člu, tam bu─čdaya en yak─▒n besin i├žeri─čini bulgurun ta┼č─▒d─▒─č─▒n─▒, bulgurun ├žocuk beslenmesinde ve geli┼čiminde ├Ânemli bir rol├╝ oldu─čunu belirtiyor. Garipa─čao─člu ÔÇťPirincin i├žeri─či, tam bu─čdaydan olduk├ža farkl─▒. Tam bu─čdaya g├Âre protein i├žeri─či yar─▒ yar─▒ya d├╝┼č├╝k olan pirin├ž, vitamin ve mineraller a├ž─▒s─▒ndan da olduk├ža fakirdir. Tah─▒llar, bitkisel kaynakl─▒ besin olduklar─▒ i├žin kolesterol i├žermezlerÔÇŁ dedi.

Bulgurun lif oran─▒ pirin├žten 9 kat daha fazla

ÔÇť├çocuklar─▒n geli┼čiminin b├╝y├╝k destek├žisi olan lif, bulgurun 100 gram─▒nda 9.4 oran─▒nda bulunurken pirin├žte bu oran 1.5. Makarnada ise 4.1.ÔÇŁ diyen Garipa─čao─člu bu ├╝├ž besin aras─▒ndaki fark─▒ ┼č├Âyle anlatt─▒:

ÔÇťPirin├ž ve makarna ile k─▒yaslad─▒─č─▒m─▒zda bulgur, ├Ânemli bir lif, di─čer bir deyi┼čle posa kayna─č─▒d─▒r. Lif, ba─č─▒rsak hareketlerini art─▒rarak, kab─▒zl─▒ktan, tokluk hissi vererek, ┼či┼čmanl─▒ktan, kan ya─člar─▒n─▒n daha d├╝zenli olmas─▒n─▒ sa─člayarak, kalp-damar hastal─▒klar─▒ndan, ba─č─▒rsaklar─▒n normal ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ sa─člayarak; kanser dahil bir ├žok ba─č─▒rsak hastal─▒─č─▒ndan korunmada, kan ┼čekerinin daha yava┼č emilmesini sa─člayarak, diyabetin daha iyi kontrol edilmesinde yard─▒mc─▒d─▒r. Bu nedenle ├žocuklar─▒ beslenmesinde ├žok ├Ânemli bir rol├╝ vard─▒r.ÔÇŁ

├çocuklar haftada birka├ž kez bulgur yemeli!

Prof. Dr. Garipa─čao─člu, annelerin ├žocuklar─▒na ÔÇśbulgurÔÇÖ yeme al─▒┼čkanl─▒─č─▒ kazand─▒rmalar─▒, bulgur yemeklerini ├že┼čitlendirerek yarat─▒c─▒ m├Ân├╝lerle ├žocuklar─▒n bu de─čerli besini ke┼čfetmelerini sa─člamalar─▒ ve en az haftada birka├ž kez ├Â─č├╝nlerinde bulgura yer vermelerini ├Âneriyor.

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Erkeklerde k─▒s─▒rl─▒─č─▒ ├Ânleyen g─▒dalar!

K─▒s─▒rl─▒k, t├╝m d├╝nyada bir├žok hastal─▒k ve nedenle yakla┼č─▒k 60-80 milyon ├žifti etkileyen bir sa─čl─▒k sorunudur. ├çiftlerin yakla┼č─▒k y├╝zde 40ÔÇÖ─▒nda k─▒s─▒rl─▒k nedeni erkek fakt├Âr├╝ kaynakl─▒d─▒r. Hastal─▒klardan ve ba┼čka nedenlerden ba─č─▒ms─▒z olarak sa─čl─▒ks─▒z beslenme al─▒┼čkanl─▒klar─▒ ve kalitesiz bir ya┼čam tarz─▒ da k─▒s─▒rl─▒─ča yol a├žan riskler aras─▒ndad─▒r.

Konuyla ilgili olarak Memorial Diyarbak─▒r Hastanesi ├ťroloji B├Âl├╝m├╝ÔÇÖnden Do├ž. Dr. Necmettin Penbeg├╝l, erkek k─▒s─▒rl─▒─č─▒n─▒n nedenleri ve tedavide beslenme fakt├Âr├╝n├╝n ├Ânemi hakk─▒nda bilgi verdi.

Erkek k─▒s─▒rl─▒─č─▒ pek ├žok nedene ba─čl─▒

Evli ├žiftlerin herhangi bir korunma y├Ântemi olmaks─▒z─▒n bir y─▒ll─▒k d├╝zenli ili┼čkiye ra─čmen ├žocuk sahibi olamamalar─▒ ÔÇťk─▒s─▒rl─▒kÔÇŁ olarak de─čerlendirilir. K─▒s─▒rl─▒─č─▒n halen bilinmeyen nedenleri olmakla birlikte; sperm fonksiyon bozuklu─ču, varikosel, enfeksiyonlar, sperm kanal darl─▒─č─▒, hormonal bozukluklar ve genetik hastal─▒klar bu durumdan sorumludur. ─░leri ya┼č, sigara al─▒┼čkanl─▒─č─▒ ve alkol ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, sa─čl─▒ks─▒z beslenme ve ya┼čam ko┼čullar─▒ sperm fonksiyon bozuklu─čuna yol a├žan fakt├Ârlerdir ve k─▒s─▒rl─▒k olu┼čumunda ├Ânemli rol alabilir.

Obezite ve ya─čl─▒ beslenme sperm yap─▒s─▒n─▒ bozuyor

V├╝cut ve testis metabolizmas─▒ aras─▒nda paralellik oldu─ču, yap─▒lan baz─▒ deneysel ├žal─▒┼čmalar ile kan─▒tlanm─▒┼čt─▒r. Bu nedenle sa─čl─▒ks─▒z beslenme ko┼čullar─▒ nedeniyle v├╝cut metabolizmas─▒n─▒n yava┼člamas─▒, sperm kalitesinin de zarar g├Ârmesine yol a├žabilir. Beslenmede a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak ya─čl─▒ yiyeceklerin t├╝ketilmesi, trans ya─č asitleri ve doymu┼č ya─člar─▒n tercih edilmesi testisin ya─č metabolizmas─▒n─▒ olumsuz etkilemektedir. Yine son y─▒llarda yap─▒lan ara┼čt─▒rmalarda olumsuz beslenme ┼čartlar─▒ ile ortaya ├ž─▒kan obezitenin, hem spermin molek├╝ler-fiziksel yap─▒s─▒n─▒, hem de do─čacak bebe─čin geli┼čimini etkileyerek k─▒s─▒rl─▒─ča zemin haz─▒rlamaktad─▒r.

Sa─čl─▒kl─▒ beslenme k─▒s─▒rl─▒k tedavisinin bir par├žas─▒

Sa─čl─▒ks─▒z beslenme tarz─▒yla olu┼čan ve serbest oksijen radikalleri olarak adland─▒r─▒lan zararl─▒ maddeler, sperm DNAÔÇÖs─▒nda hatal─▒ kodlamalara yol a├žmaktad─▒r. Beslenmenin ├╝reme sa─čl─▒─č─▒ ├╝zerindeki etkilerinin tespitinden bu yana; k─▒s─▒rl─▒─č─▒n tedavisi s─▒ras─▒nda t├╝ketilen g─▒dalar da ├Ânem kazanm─▒┼čt─▒r.

─░┼členmi┼č etler yerine bal─▒k, taze sebze ve meyveÔÇŽ

Sucuk, salam, sosis gibi i┼členmi┼č ├╝r├╝nler, sperm kalitesini olumsuz etkilemektedir. Ya─č i├žeri─či bol olan i┼členmi┼č etlerin, soya ├╝r├╝nlerinin ve tatl─▒lar semen kalitesini d├╝┼č├╝r├╝c├╝ ├Âzelliktedir. ─░┼členmi┼č etlerde; doymu┼č ya─č asitleri, koruyucu maddeler ve hormonal art─▒klar bulunmaktad─▒r. Doymu┼č ya─č asitleri, v├╝cuttaki serbest oksijen radikallerinin artmas─▒na sebep olarak sperm kalitesini d├╝┼č├╝r├╝r. Bu durumun aksine ├Âzellikle so─čuk deniz bal─▒klar─▒n─▒n t├╝ketilmesi; sperm say─▒ ve ┼čekline olumlu etki sa─člar. Ayr─▒ca sebze ve meyvenin d├╝zenli olarak beslenme program─▒n─▒n i├žinde yer almas─▒, etin yeterli miktarda t├╝ketimi, doymu┼č ya─člar ve i┼členmi┼č g─▒dalardan uzak durulmas─▒ sperm kalitesini art─▒rmaktad─▒r.

Bu besinler erkek k─▒s─▒rl─▒─č─▒ ile sava┼č─▒yor

Coenzyme Q, karnitin i├žeren baz─▒ besinlerin erkek k─▒s─▒rl─▒─č─▒ ├╝zerinde olumlu etkiler sa─člad─▒─č─▒ bilinmektedir. Bunlar;

Kuzu eti ba┼čta olmak ├╝zere k─▒rm─▒z─▒ et ve et ├╝r├╝nleri
S├╝t ve s├╝t ├╝r├╝nleri
Bal─▒k ve ├Âzellikle de so─čuk deniz bal─▒klar─▒
Organik k├╝mes hayvanlar─▒
Antioksidanlardan zengin meyve ve sebzeler
Karnitin i├žeren bu─čday ve bu─čday ├╝r├╝nleri
Coenzim Q i├žeren brokoli, karnabahar, susam, yer f─▒st─▒─č─▒ gibi ya─čl─▒ tohumlar

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Kilolu ├žocuklar─▒ bekleyen rahats─▒zl─▒klara dikkat

Yanl─▒┼č beslenme, hareketsizlik gibi nedenlerle son y─▒llarda d├╝nyada ve ├╝lkemizde ┼či┼čman ├žocuk say─▒s─▒ h─▒zla art─▒yor. Bu durum ├žocuk ├╝zerinde bedensel ve┬áruhsal bir├žok sebebe yol a├ž─▒yor.

Memorial Ankara Hastanesi ├çocuk Sa─čl─▒─č─▒ ve Hastal─▒klar─▒ B├Âl├╝m├╝ÔÇÖnden Uz. Dr. ─░ncilay ├ťst├╝nda─č, ├žocuklarda fazla kilolar─▒n beraberinde getirdi─či sa─čl─▒k sorunlar─▒ ilgili ┼ču bilgileri verdi. Obezite sadece kilo fazlal─▒─č─▒ de─čil, v├╝cutta ya─č dokusunun olmas─▒ gerekenin ├╝zerinde olmas─▒d─▒r. Bu anlamda eri┼čkin tipi obezite ile ├žocuklardaki obezite asl─▒nda birbirinden farkl─▒d─▒r. Eri┼čkinlerde kilo art─▒nca ya─č h├╝creleri geni┼člemekte ve kilo verince daralmaktad─▒r. ├çocuklarda ise kilo artt─▒k├ža ya─č h├╝cre say─▒s─▒ da artmakta ve ├Âm├╝r boyu bu h├╝creler v├╝cutta korunmaktad─▒r. Bu nedenle ┼či┼čmanl─▒k, ├žocukluk ├ža─č─▒ndan itibaren dikkatle izlenmesi ve ├Ânlenmesi gereken bir sa─čl─▒k sorunudur.

ERKEN YA┼×LARDA ├çIKIYOR

├çocu─čun fazla kilolu olup olmad─▒─č─▒na; boyuna g├Âre a─č─▒rl─▒k y├╝zdesinin oran─▒na bak─▒larak karar verilmektedir. Bununla birlikte beden kitle endeksi, bel ├ževresi, boyun ├ževresi gibi ├Âl├ž├╝mler ┼či┼čmanl─▒─č─▒n boyutunu daha net bir ┼čekilde g├Âstermektedir. Eskiden kilolu ├žocuk sa─čl─▒kl─▒d─▒r d├╝┼č├╝ncesi ├Ân plandayken g├╝n├╝m├╝zde ├žocuklarda ┼či┼čmanl─▒─č─▒n hastal─▒k olarak de─čerlendirilmesinin nedeni; yeti┼čkin ┼či┼čmanl─▒─č─▒nda kar┼č─▒la┼č─▒lan sorunlar─▒n temelinin ├žocukluk d├Âneminden at─▒lmas─▒ ve ki┼činin sa─čl─▒─č─▒n─▒ tehdit etmeye ba┼člamas─▒d─▒r. ├çocuklarda fazla kilolar─▒n neden oldu─ču sa─čl─▒k sorunlar─▒ erken ya┼člarda kendini g├Âstermekte ve gen├ž ya┼čta hayat kay─▒plar─▒n─▒n daha s─▒k g├Âr├╝lmesiyle sonu├žlanmaktad─▒r.

─░┼×TE O RAHATSIZLIKLAR

Metabolik Sorunlar:┬áKan ┼čekerinin y├╝kselip ins├╝lin direncinin artmas─▒ sonucunda, eskiden sadece yeti┼čkinlerde g├Âr├╝len Tip II ┼čeker hastal─▒─č─▒ olu┼čumu tetiklenmektedir.

Kardiyolojik Sorunlar:┬áKan ya─člar─▒n─▒n y├╝kselmesiyle birlikte y├╝ksek tansiyon, kalp b├╝y├╝mesi, kalp damarlar─▒nda bozulma ve buna ba─čl─▒ kalp hastal─▒klar─▒nda art─▒┼č g├Âr├╝lmektedir.

Ortopedik Sorunlar:┬áGe├ž y├╝r├╝me, y├╝r├╝me bozukluklar─▒, eklemlerde a┼č─▒nma, omurga bozukluklar─▒ gibi pek ├žok sorun ortaya ├ž─▒kabilmektedir.

Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k Sistemi Sorunlar─▒:┬áEnfeksiyona yatk─▒nl─▒k olu┼čmakta, otoimm├╝n hastal─▒klar ve baz─▒ kanser t├╝rleri tetiklenmektedir.

Sindirim Sistemi Sorunlar─▒:┬á├ťlser, refl├╝, karaci─čer ya─članmas─▒, safra ta┼č─▒ olu┼čumu artmaktad─▒r.

Ruhsal Sorunlar:┬á├ľzg├╝ven eksikli─či, sosyal ay─▒r─▒mc─▒l─▒k, madde kullan─▒m─▒nda art─▒┼č, depresyon ve intihar e─čilimine varan sorunlarla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kal─▒nabilmektedir.
├çocu─čunuz i├žin do─čru bir rol model olun

NELER YAPILAB─░L─░R?

Bebek beslenmesinde 1 ya┼č─▒na kadar olan d├Ânemde; ilk 6 ay sadece anne s├╝t├╝ verilmeli ek g─▒dalara erken ba┼članmamal─▒. Ek g─▒daya ge├žildi─činde unlu ┼čekerli muhallebi gibi besinler tercih edilmemeli, ├žocuk ka┼č─▒kla beslenmeli, biberon ve blender ile ├žekilmi┼č g─▒dalardan ka├ž─▒n─▒lmal─▒, miktarlar do─čru ayarlanmal─▒ ve ├žocuk yemeye zorlanmamal─▒d─▒r. 6 ya┼č─▒na kadar olan okul ├Âncesi d├Ânemde; ├žocu─čun ├Âncelikle ne yedi─činin fark─▒nda olmas─▒ sa─članmal─▒d─▒r. Televizyon kar┼č─▒s─▒nda hipnotize olmu┼č bir ├žocu─ča yemek yedirmek olduk├ža yanl─▒┼čt─▒r. ┼×eker, ├žikolata, cips gibi paketli g─▒dalar ├Âd├╝l olarak kullan─▒lmamal─▒, gazl─▒ ve ┼čekerli i├žecekler yerine ayran tercih edilmelidir. Bu d├Ânemde aile bireyleri ├žocu─ča ├Ârnek olacak ┼čekilde beslenmeli ve ├žocu─čun fiziksel aktivitesi art─▒r─▒lmal─▒d─▒r. 06-18 ya┼č aras─▒n─▒ kapsayan okul ve ad├Âlesan d├Âneminde ise; ├Â─č├╝n atlanmamas─▒ sa─članmal─▒, varsa yanl─▒┼č beslenme al─▒┼čkanl─▒klar─▒ d├╝zeltilmeli, fast-food yiyecek t├╝ketimi s─▒n─▒rland─▒r─▒lmal─▒ ve ├žocuk tencere yeme─čine y├Ânlendirilmelidir. Bu ya┼č grubundaki ├žocuklara d├╝┼č├╝k kalorili veya y├╝ksek proteinli diyetler asla yapt─▒r─▒lmamal─▒. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Hipertansiyon hasar vermeden tespit edilmiyor

Kan damarlar─▒ i├žindeki kan bas─▒nc─▒n─▒n normalden fazla y├╝kselmesi durumunda tansiyonunuz y├╝kseliyor. insanlar─▒n ├žo─ču tansiyon hastas─▒ oldu─čunu bilmeden ya┼čam─▒n─▒ s├╝rd├╝r├╝yor.

T├╝rkiyeÔÇÖde her 3 yeti┼čkinden biri hipertansiyon hastas─▒. 15 milyonu bulan hipertansiyon hastalar─▒ndan 3ÔÇÖte 2ÔÇÖsinin yani yakla┼č─▒k 10 milyon ki┼činin hipertansiyon hastas─▒ oldu─čunu bilmedi─čini belirten Anadolu Sa─čl─▒k Merkezi Kardiyoloji Uzman─▒ Dr. Ay┼čeg├╝l Karahan Zor hipertansiyonda erken tan─▒ i├žin d├╝zenli tansiyon kontrol├╝n├╝n ├Ânemli oldu─čunu belirterek ÔÇťHipertansiyon vakalar─▒nda tedavinin kapsaml─▒ bir ┼čekilde planlanmas─▒ ve hastan─▒n da ya┼čam boyu s├╝recek olan bu plana uymas─▒ ve hayat tarz─▒n─▒ de─či┼čtirmesi gerekiyor. Hipertansiyon, kendi ba┼č─▒na ├Âld├╝r├╝c├╝ de─čildir fakat tedavi edilmedi─činde sonu├žlar─▒ ├Âld├╝r├╝c├╝ olabilirÔÇŁ a├ž─▒klamas─▒nda bulundu.

Hipertansiyonun kan damarlar─▒ i├žindeki kan bas─▒nc─▒n─▒n normalden fazla y├╝kselmesi olarak tan─▒mland─▒─č─▒n─▒ belirten Kardiyoloji Uzman─▒ Dr. Ay┼čeg├╝l Karahan Zor ÔÇťKalp, dokular─▒n canl─▒l─▒─č─▒ i├žin gerekli olan kan─▒ v├╝cuda pompalarken ritmik ve periyodik hareketler yapar. Bunlar kas─▒lma ve gev┼čemelerdir. Kalp kas─▒ld─▒─č─▒ s─▒rada kalp bo┼člu─čundaki kan atardamar sistemine do─čru at─▒l─▒r. Bunun arkas─▒ndan gev┼čeme d├Ânemi gelir, bu d├Ânemde kalp tekrar kan ile dolar. Bu i┼člem periyodik olarak devam eder. Belirli bir anda kan─▒n atardamar duvarlar─▒na yapt─▒─č─▒ bas─▒nca kan bas─▒nc─▒ (tansiyon) diyoruz.Kalbimiz dokular─▒n canl─▒l─▒─č─▒ i├žin gerekli olan kan─▒ v├╝cuda kas─▒lma ve gev┼čeme hareketleri yaparak g├Ânderir. Kalp kas─▒ld─▒─č─▒ s─▒rada kalp bo┼člu─čundaki kan, atardamar sistemine do─čru at─▒l─▒r. Gev┼čeme hareketinde, kalp yeniden kanla dolar. Bu i┼člem periyodik olarak devam eder. Belirli bir anda kan─▒n atardamar duvarlar─▒na yapt─▒─č─▒ bas─▒n├ž, tansiyon olarak adland─▒r─▒l─▒r. Kas─▒lma an─▒ndaki tansiyona b├╝y├╝k tansiyon, gev┼čeme an─▒ndaki tansiyona ise k├╝├ž├╝k tansiyon ad─▒ verilir. Bu bas─▒n├ž de─čerleri, g├╝n i├žindeki hareketlerimize ve duygular─▒m─▒za g├Âre de─či┼čir; de─čerler bazen al├žal─▒r bazen y├╝kselir. Bas─▒nc─▒n s├╝rekli olarak y├╝ksek olmas─▒ yani hipertansiyon bir hastal─▒kt─▒r ve tedavi edilmesi gerekirÔÇŁ dedi.

Hipertansiyonun sonucu kalp ve damar hastal─▒klar─▒

Tedavi edilmeyen hipertansiyonun en ├Ânemli sonucunun kalp ve damar hastal─▒klar─▒ oldu─čunu vurgulayan Anadolu Sa─čl─▒k Merkezi Kardiyoloji Uzman─▒ Dr. Ay┼čeg├╝l Karahan Zor ÔÇťKan bas─▒nc─▒ yeterince kontrol alt─▒na al─▒namad─▒─č─▒nda ortaya ├ž─▒kan di─čer ├Ânemli sonu├žlar ise beyin kanamas─▒ ve fel├ž, kalp yetersizli─či ve kalp krizi, b├Âbrek yetersizli─či, g├Ârme kayb─▒d─▒r. Kan bas─▒nc─▒ kontrol edilemedi─či takdirde, y├╝zde 51 oran─▒nda kalp yetersizli─čine, y├╝zde 33 oran─▒nda inmeye ve y├╝zde 21 oran─▒nda da kalp damar hastal─▒klar─▒na ba─čl─▒ ├Âl├╝mlere yol a├žar. Y├╝ksek tansiyon tedavisinin kalp-damar ve b├Âbrek ili┼čkili yan etkileri azaltma a├žs─▒ndan yararl─▒ oldu─ču ve inme ve kalp hastal─▒─č─▒na ba─čl─▒ ├Âl├╝m oranlar─▒n─▒ azaltt─▒─č─▒n─▒ g├ÂsteriyorÔÇŁ ┼čeklinde konu┼čtu.

Hipertansiyon organ hasar─▒na neden olmadan belirti vermiyor

T├╝m d├╝nyada yakla┼č─▒k 1 milyar ki┼činin hipertansiyondan etkilendi─činin d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝n├╝ belirten Dr. Ay┼čeg├╝l Karahan Zor ÔÇť├ťlkemizde yap─▒lan TEKHARF ├žal─▒┼čmas─▒ ve T├╝rk Hipertansiyon ve B├Âbrek Hastal─▒klar─▒ Derne─či ├žal─▒┼čmas─▒na g├Âre ├╝lkemizde yeti┼čkin olarak kabul edilen 18 ya┼č ├╝zeri pop├╝lasyonda g├Âr├╝lme s─▒kl─▒─č─▒ y├╝zde 31.8 olup her ├╝├ž ki┼čiden biri (erkeklerin y├╝zde 27.5ÔÇÖinde, kad─▒nlar─▒n y├╝zde 36.1ÔÇÖinde) yani yakla┼č─▒k olarak 15 milyon ki┼či hipertansiyon hastas─▒. Daha da ├Ânemlisi, her 3 ki┼čiden 2ÔÇÖsi hipertansiyon hastas─▒ oldu─čunun fark─▒nda de─čil. ├ç├╝nk├╝ hipertansiyon ├Âyle bir hastal─▒k ki, organ hasar─▒na neden olmadan ├Ânce hi├žbir belirti vermiyorÔÇŁ dedi. Hipertansiyonu te┼čhis etmenin tek y├Ânteminin d├╝zenli olarak tansiyon ├Âl├žt├╝rmek oldu─čunu s├Âyleyen Dr. Ay┼čeg├╝l Karahan Zor, ideal tansiyonun 120/80 mmHg ve alt─▒ndaki de─čerler oldu─čunu ve 140/90 mmHgÔÇÖn─▒n ├╝zerindeki de─čerlerin hipertansiyon olarak de─čerlendirildi─čini ve bu hastalara etkili beslenmeye y├Ânelik de─či┼čiklikler, azalm─▒┼č tuz al─▒m─▒, kilo kayb─▒, ├Âl├ž├╝l├╝ alkol al─▒m─▒ ve artm─▒┼č sebze ve meyve t├╝ketiminden olu┼čan ya┼čam tarz─▒ de─či┼čiklikleri ve daha s─▒k tansiyon takibinin ├Ânerildi─čini ifade etti.Hipertansiyon tedavisinde hedef, kan bas─▒nc─▒n─▒n normal de─čerlere ├žekilmesi ve kan bas─▒nc─▒ y├╝ksekli─čine ba─čl─▒ organ hasarlar─▒n─▒n azalt─▒lmas─▒. Dr. Ay┼čeg├╝l Karahan Zor, hipertansiyona e┼člik eden ba┼čka hastal─▒klar─▒n olup olmamas─▒na, kardiyovask├╝ler risk durumuna ve hipertansiyonun yol a├žt─▒─č─▒ hedef organ hasarlar─▒n─▒n meydana gelip gelmemesine ba─čl─▒ olarak de─či┼čti─čini s├Âyl├╝yor. Dr. Zor, ÔÇťHastan─▒n hi├žbir kardiyak risk fakt├Âr├╝ yoksa, yani diyabeti, y├╝ksek kolesterol├╝ yoksa, sigara i├žmiyorsa ve biz bu hastalar─▒n tansiyonlar─▒n─▒ hafif orta d├╝zeyde y├╝ksek bulduysak bu hastaya ilk etapta ya┼čam tarz─▒ de─či┼čikliklerini ├Âneriyoruz. Bu ├Âneriyi hipertansif hastalarda ila├ž tedavisine ba┼člamadan ├Ânce ba┼člang─▒├ž tedavisi olarak veya ila├ž tedavisi alanlarda tedaviye ek olarak yap─▒yoruz. ├ľnerilerimiz aras─▒nda hastalar─▒m─▒zdan ├Âncelikle tuz k─▒s─▒tlamas─▒ yapmas─▒n─▒ istiyoruz. Fazla kiloluysa zay─▒flamas─▒n─▒, d├╝zenli egzersiz yapmas─▒n─▒ ├Âneriyoruz. Haftada en az 3 kere olmak ├╝zere 30 dakikal─▒k y├╝r├╝y├╝┼čler yap─▒lmas─▒ gerekiyor. Hastalar─▒m─▒z─▒n, diyetlerine ├žok dikkat etmelerini ├Âneriyoruz. ├ç├╝nk├╝ meyve ve sebzeden a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak beslendiklerinde, bal─▒k t├╝ketimini art─▒rd─▒klar─▒nda, zeytinya─čl─▒ yiyecekler a─č─▒rl─▒kl─▒ beslendiklerinde (g├╝nde 8-10 porsiyon sebze ve meyve, 2-3 porsiyon d├╝┼č├╝k ya─č i├žerikli besinler ve s├╝t ├╝r├╝nleri, ya─č ve kolesterol al─▒m─▒n─▒n azalt─▒lmas─▒) tansiyonlar─▒ d├╝┼č├╝yorÔÇŁ a├ž─▒klamas─▒nda bulundu.

– Hipertansiyon tedavisi ├Âm├╝r boyu s├╝rer. Bu nedenle ila├žlar─▒n s├╝rekli olarak kullan─▒lmas─▒ gerekir. ─░laca ba─čl─▒ bir yan etki geli┼čti─činde doktora dan─▒┼čarak de─či┼čtirilmesi veya b─▒rak─▒lmas─▒ gerekir.

Hipertansiyonun nedeni bilinmiyor

Hipertansiyon vakalar─▒n─▒n yakla┼č─▒k y├╝zde 90-95ÔÇÖinde herhangi bir neden bulunmad─▒─č─▒n─▒, ancak ┼či┼čmanl─▒k, sigara, k├Ât├╝ beslenme, ailesel yatk─▒nl─▒k gibi risk fakt├Ârlerinden s├Âz edilebildi─čini vurgulayan Anadolu Sa─čl─▒k Merkezi Kardiyoloji Uzman─▒ Dr. Ay┼čeg├╝l Karahan Zor ÔÇťBu grup hipertansiyona birincil (primer) hipertansiyon deniyor. Hipertansiyon vakalar─▒n─▒n y├╝zde 5-10ÔÇÖu ise bir ba┼čka hastal─▒─ča ba─čl─▒ olarak ÔÇśikincilÔÇÖ olarak geli┼čiyor. Bu hastal─▒klar; b├Âbrek, endokrin ve do─čum kontrol haplar─▒, amfetamin t├╝revi ila├žlar, fazla dozda al─▒nan tiroid hormonlar─▒, romatizma tedavisinde kullan─▒lan antienflammatuar ve a─čr─▒ kesici ila├žlar, so─čuk alg─▒nl─▒─č─▒ ila├žlar─▒, i┼čtah kesiciler ve baz─▒ antidepresanlar kan bas─▒nc─▒n─▒n y├╝kselmesine neden oluyorlar. Bu ila├žlar─▒n b─▒rak─▒lmas─▒ ile kan bas─▒nc─▒ normale d├Ân├╝yor. Sigaran─▒n hipertansiyon ├╝zerinde k─▒sa ve uzun etkileri bulunuyor. K─▒sa s├╝reli etkileri do─črudan do─čruya damarlar─▒ b├╝z├╝c├╝ etkisiyle ortaya ├ž─▒k─▒yor. ─░├žilen her sigara 15 dakika kadar tansiyonu y├╝kseltiyor. Bir di─čeri i├žildi─činde tekrar y├╝kseliyor ve asla normal de─čerine d├Ânm├╝yor. Ve g├╝n boyu pe┼č pe┼če i├žilen sigaran─▒n zaman i├žinde a┼č─▒r─▒ y├╝kselmelere yol a├žt─▒─č─▒ biliniyorÔÇŁ dedi.

Hipertansiyon tedavi edilebilir

Dr. Zor s├Âzlerini ┼č├Âyle s├╝rd├╝rd├╝: ÔÇťHastan─▒n hi├žbir kardiyak risk fakt├Âr├╝ yoksa, yani diyabeti, y├╝ksek kolesterol├╝ yoksa, sigara i├žmiyorsa ve biz bu hastalar─▒n tansiyonlar─▒n─▒ hafif orta d├╝zeyde y├╝ksek bulduysak bu hastaya ilk etapta ya┼čam tarz─▒ de─či┼čikliklerini ├Âneriyoruz. Ya┼čam ┼čekli de─či┼čikli─činin kan bas─▒nc─▒n─▒ ve b├Âylece hipertansiyonu kontrol etti─čine dair olduk├ža etkili kan─▒tlar yay─▒nland─▒. Bu ├Âneriyi hipertansif hastalarda ila├ž tedavisine ba┼člamadan ├Ânce ba┼člang─▒├ž tedavisi olarak veya ila├ž tedavisi alanlarda tedaviye ek olarak yap─▒yoruz. ├ľnerilerimiz aras─▒nda hastalar─▒m─▒zdan ├Âncelikle tuz k─▒s─▒tlamas─▒ yapmas─▒n─▒ istiyoruz. (G├╝nde 6 gr. alt─▒ olarak ├Âneriliyor) Fazla kiloluysa zay─▒flamas─▒n─▒ ve d├╝zenli egzersiz yapmas─▒n─▒ ├Âneriyoruz. Haftada en az 3 kere olmak ├╝zere 30 dakikal─▒k y├╝r├╝y├╝┼čler yap─▒lmas─▒ gerekiyor. Hastalar─▒m─▒z─▒n, diyetlerine ├žok dikkat etmelerini ├Âneriyoruz. ├ç├╝nk├╝ meyve ve sebzeden a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak beslendiklerinde, bal─▒k t├╝ketimini art─▒rd─▒klar─▒nda, zeytinya─čl─▒ yiyecekler a─č─▒rl─▒kl─▒ beslendiklerinde (g├╝nde 8-10 porsiyon sebze ve meyve, 2-3 porsiyon d├╝┼č├╝k ya─č i├žerikli besinler ve s├╝t ├╝r├╝nleri, ya─č ve kolesterol al─▒m─▒n─▒n azalt─▒lmas─▒) tansiyonlar─▒ d├╝┼č├╝yor.ÔÇŁ

Hipertansiyon ├žocuklar─▒ da tehdit ediyor

├çocukluk d├Âneminde esansiyel hipertansiyonun nadir g├Âr├╝lmekle birlikte g├╝n├╝m├╝zde ├žocuklarda daha s─▒k g├Âr├╝len bir hastal─▒k haline geldi─čine dikkat ├žeken Dr. Ay┼čeg├╝l Zor Karahan, ÔÇťEskiden ├žocuklarda hipertansiyon g├Ârd├╝─č├╝m├╝z zaman bunun genelde bir ba┼čka hastal─▒k nedeniyle ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝rd├╝k ki bunlar─▒n aras─▒nda b├Âbrek fonksiyon bozukluklar─▒, aort koarktasyonu olarak bilinen aort damar─▒n─▒n hastal─▒─č─▒ ve ├žocuklardaki birtak─▒m hormonal hastal─▒klar say─▒labilir. Ancak ├žocukluk ve ├žocukluk ├ža─č─▒nda da art─▒k esansiyel hipertansif hastalar─▒ g├Âr├╝yoruz. ├çocuklarda da eri┼čkinlerde oldu─ču gibi obezite, insulin direnci, kan ya─člar─▒, hareketsizlik ve kan bas─▒nc─▒ aras─▒nda direkt bir ili┼čki oldu─ču g├Âsteriliyor. ├çocuklarda da eri┼čkinlerde oldu─ču gibi obezite, ins├╝lin direnci, kan ya─člar─▒ ve kan bas─▒nc─▒ aras─▒nda direkt bir ili┼čki oldu─ču g├Âsterilmi┼čtir. ├çocuklukta kazan─▒lan a┼č─▒r─▒ kilolar gen├ž eri┼čkinde kardiovask├╝ler riskin ├Ânemli bir belirleyicisidir ├çocuklarda da eri┼čkinlerde oldu─ču gibi obezite, ins├╝lin direnci, kan ya─člar─▒ ve kan bas─▒nc─▒ aras─▒nda direkt bir ili┼čki oldu─ču g├Âsterilmi┼čtir. ├çocuklukta kazan─▒lan a┼č─▒r─▒ kilolar gen├ž eri┼čkinde kardiovask├╝ler riskin ├Ânemli bir belirleyicisidir. Hipertansif ├žocuk obez ise zay─▒flat─▒lmal─▒ ve eri┼čkinlerde oldu─ču gibi ├žocuklarda da tuz ve kalori k─▒s─▒tlamas─▒ yap─▒lmal─▒ÔÇŁ a├ž─▒klamas─▒nda bulundu.

Kategoriler
Ya┼čam

Obez kad─▒nda depresyon riski y├╝ksek

G├╝n├╝m├╝z├╝n┬áen ├Ânemli sa─čl─▒k sorunlar─▒ndan biri olan obezite kad─▒nlarda a─č─▒r depresyonlara neden olabiliyor. Toplumda obez veya fazla kilolu kad─▒nlara kar┼č─▒ toplumda daha negatif bir alg─▒ var.

Obezitenin bir├žok psikiyatrik soruna yol a├žabilece─čine de─činen┬áAc─▒badem Ankara Hastanesi Psikolo─ču B├╝lent Baykal,┬ábir numarada maj├Âr depresyon bozuklu─čunun oldu─čunu s├Âyleyerek, a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak kad─▒nlar─▒n bundan daha fazla etkilendi─čini vurguluyor.

T├╝rkiyeÔÇÖde toplumun y├╝zde 30ÔÇÖundan fazlas─▒n─▒ etkiledi─či ifade edilen obezite, erkeklerin y├╝zde 7,9ÔÇÖunda g├Âr├╝l├╝rken, kad─▒nlar─▒n y├╝zde 23,4ÔÇÖ├╝ bu hastal─▒ktan etkileniyor. Obeziteye neden olan fakt├Ârler aras─▒nda genetik yatk─▒nl─▒k, modern ya┼čam─▒n getirdi─či stres, h─▒zl─▒ ve i┼členmi┼č yiyecekler ve ayak├╝st├╝ yeme al─▒┼čkanl─▒klar─▒, hareketsiz ya┼čam gibi nedenleri sayan Psikolog B├╝lent Baykal, obez veya fazla kilolu kad─▒nlara kar┼č─▒ toplumda daha negatif bir alg─▒ oldu─čunu a├ž─▒kl─▒yor.

Kad─▒nlarda etkisi daha a─č─▒r

Obezlerin v├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒ndan ve k─▒s─▒tl─▒ hareket olanaklar─▒ndan dolay─▒ b├╝y├╝k s─▒k─▒nt─▒ ├žektiklerini s├Âyleyen Baykal, “├ľz bak─▒mlar─▒n─▒ ger├žekle┼čtirmede ├žok zorland─▒klar─▒n─▒ ya da s├╝rekli bir deste─če ihtiya├ž duyduklar─▒n─▒ g├Âr├╝r├╝z. Bu da bir zaman sonra kendini toplum d─▒┼č─▒ ve de─čersiz hissetmelerine neden olurÔÇŁ dedi.

Ayr─▒ca obez ve fazla kilolu kad─▒nlara, erkeklere nazaran daha fazla negatif toplumsal etiketler yap─▒┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒na dikkat ├žeken Psikolog B├╝lent Baykal, “Tembel, kontrols├╝z, de─čersiz gibi olumsuz etiketlere maruz kalan kad─▒nlar─▒n kendilik de─čerlendirmeleri, d├╝┼čmanl─▒k ve depresif semptomlar─▒ daha a─č─▒r ya┼čad─▒klar─▒n─▒ s├Âyl├╝yor. Ayr─▒ca sosyo-ekonomik a├ž─▒dan y├╝ksek ve kariyer sahibi obez kad─▒nlar─▒n depresyonu daha a─č─▒r ya┼čad─▒klar─▒ da ara┼čt─▒rmalarda ortaya konan ba┼čka bir ger├žek” diye konu┼čtu.

Negatif duygular obeziteyi besliyor

├ľte yandan obeziteye e┼člik eden depresyon kad─▒nlar─▒n bili┼čsel, davran─▒┼čsal ve negatif duygu durumlar─▒n─▒ daha da k├Ât├╝le┼čtirece─či i├žin obezite daha a─č─▒r bir tabloya d├Ân├╝┼čebiliyor. ├ç├╝nk├╝ kendini ├žaresiz hisseden ki┼či, bir s├╝re sonra ÔÇťne yapsam olmuyorÔÇŁ, ÔÇťba┼čar─▒s─▒z─▒mÔÇŁ, ÔÇťde─čersizimÔÇŁ gibi kendine y├Ânelik olumsuz at─▒flarda bulunarak, var olan problemin daha da b├╝y├╝mesine neden oluyor. Psikolog B├╝lent Baykal, bu ┼čekilde a┼č─▒r─▒ yemeye y├Ânelen ki┼čide kilolar─▒n daha da artaca─č─▒n─▒ ve sendromun daha da k├Ât├╝ ya┼čanaca─č─▒na dikkat ├žekiyor.

Obezite-depresyon iki tarafl─▒ etki olu┼čturuyor

Baz─▒ ara┼čt─▒rmac─▒lar depresyonun obezitenin bir sonucu oldu─čunu kesin olarak belirtirken, bir├žo─ču da iki tarafl─▒ bir ili┼čki oldu─čunu savunuyor. Baz─▒ ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒n fikri ise, hangi parametrenin di─čerini etkiledi─činin hala bilinmedi─či y├Ân├╝nde… Yani, obezlerin mi depresyona girdiklerini yoksa depresiflerin mi obez olma potansiyellerinin daha ├žok oldu─čunun hen├╝z tespit edilemedi─čini ├Âne s├╝r├╝yorlar. ├ľte yandan bir ara┼čt─▒rma, insanlar─▒n obez durumuna geldikten 5 y─▒l sonra depresif semptomlar─▒ yo─čun ya┼čamaya ba┼člad─▒klar─▒ ortaya koyuyor.

├ľnce ila├ž tedavisi

Klinik olarak obez olan kad─▒nlar, tedavi i├žin ba┼čvurduklar─▒ zaman ilk a┼čamada depresif durumlar─▒ ile ilgili veriler al─▒nmas─▒ ├žok ├Ânemli bir detay. Psikolog B├╝lent Baykal, e─čer ki┼čide maj├Âr depresyon g├Âr├╝l├╝rse, tedavide izlenebilecek yolla ilgili de bilgi veriyor: ÔÇť─░lk a┼čamada diyet, bili┼čsel davran─▒┼č├ž─▒ terapi ve di─čer alternatif tedavi yollar─▒n─▒ denemeden ├Ânce ila├žla tedaviye ba┼članarak, depresif semptomlar─▒n─▒n azalt─▒lmas─▒ veya yok edilmesi ama├žlanmal─▒.ÔÇŁ Fakat Psikolog B├╝lent Baykal, sadece ila├ž tedavisinin bu durumlarda yeterli olmayaca─č─▒n─▒ da ekleyerek psikolojik destekle birlikte y├╝r├╝tmenin ├Ânemine de─činiyor.

Kategoriler
Ya┼čam

Tablet ve cep telefonu obez yap─▒yor!

TV, ak─▒ll─▒ telefon, tablet gibi di─čer ekranl─▒ ├╝r├╝nlerin kullan─▒m─▒ obeziteye neden oldu─ču ger├že─či,┬áABD’de ergenlerin TV, ak─▒ll─▒ telefon, tablet gibi di─čer ekranl─▒ ├╝r├╝nleri kullan─▒m─▒ ve obezite risk fakt├Ârleri aras─▒ndaki ili┼čkiyi ├Âl├žmek i├žin yap─▒lan ara┼čt─▒rmada ortaya ├ž─▒kt─▒.

The Journal Of Pediatrics dergisinde yay─▒nlanan ara┼čt─▒rman─▒n detaylar─▒ hakk─▒nda ┼ču bilgileri veren┬áBariatrikLab Obezite ve Metabolik Cerrahi Merkezi kurucusu Prof. Dr. Halil Co┼čkun, bu elektronik cihazlar─▒n uzun s├╝re kullan─▒lmamas─▒ gerekti─čini s├Âyledi.

Tablet ve telefon ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ obez yap─▒yor

24 bin 800 ABD’li lise ├Â─črencisi ile iki y─▒lda yap─▒lan ara┼čt─▒rmada, kat─▒l─▒mc─▒lar TV’ye k─▒yasla di─čer ekranl─▒ cihazlarda daha ├žok vakit ge├žirdiklerini bildirdiler. Kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n y├╝zde 19,5’i TV d─▒┼č─▒ di─čer ekranl─▒ cihazlarda g├╝nde 5 saatten fazla vakit ge├žirdiklerini s├Âylerken, y├╝zde 7,8’i her g├╝n 5 saatten fazla TV ba┼č─▒nda vakit ge├žirdiklerini s├Âyledi. Erkek kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n y├╝zde 25’ten fazlas─▒ ve kad─▒n kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n neredeyse y├╝zde 20’si g├╝nde en az bir ┼čekerli i├žecek t├╝kettiklerini belirttiler ve erkeklerin neredeyse 2/3’├╝ ve kad─▒nlar─▒n 3/4’├╝ g├╝nl├╝k olarak yeterli miktarda fiziksel aktivite yapmad─▒klar─▒n─▒ s├Âylediler. Gen├žlerin 2/3’ten fazlas─▒ ayr─▒ca geceleri 8 saat uyku uyumad─▒klar─▒n─▒ ifade ettiler.

Sonu├ž olarak, ara┼čt─▒rmaya kat─▒lan gen├žlerin y├╝zde 13,6’s─▒nda obezite oldu─ču g├Âzlemlendi.

Bu cihazlar uykusuz b─▒rak─▒yor

TV ve di─čer ekranl─▒ ├╝r├╝nlerin kullan─▒m─▒ ile ┼čekerli i├žecek t├╝ketimi, fiziksel aktivite yap─▒m─▒, uyku d├╝zeni ve obezite aras─▒nda ili┼čki oldu─ču sonucuna var─▒ld─▒.

Mesela, g├╝nde 1 saat TV izleyen gen├žlerin 1.23 kere daha fazla ┼čekerli i├žecek t├╝ketme ihtimali varken, bu rakam g├╝nde en az 5 ya da daha fazla saat TV izleyen gen├žler aras─▒nda 2.72. TV izleme s├╝resi artt─▒k├ža, obeziteye yakalanma riskinin artt─▒─č─▒ da g├Âr├╝l├╝yor. G├╝nde 5 ya da daha fazla saat TV izleyenler aras─▒nda obeziteye yakalanma riski, hi├ž izlemeyenlere g├Âre, y├╝zde 78 oran─▒nda daha y├╝ksek ├ž─▒kt─▒. ├çok TV izleyen erkeklerde yetersiz fiziksel aktivite oran─▒ d├╝┼č├╝kken, bu oran kad─▒n kat─▒l─▒mc─▒lar aras─▒nda y├╝ksek ├ž─▒kt─▒. Hi├ž TV izlemeyen gen├žlere k─▒yasla, belli s├╝relerde TV izleyen gen├žlerde yeterli uyku al─▒m─▒n─▒n daha az oldu─ču g├Âr├╝ld├╝.

G├╝nde 5 ya da daha fazla saat ekranl─▒ cihaz kullanan gen├žler aras─▒nda, bu cihazlar─▒ hi├ž kullanmayanlara g├Âre, yetersiz uyku al─▒m─▒n─▒n y├╝zde 80 oran─▒nda daha y├╝ksek oldu─ču sonucuna var─▒ld─▒. Ayr─▒ca di─čer ekranl─▒ cihazlar─▒n s─▒kl─▒kla kullanan gen├žlerin g├╝nde en az bir tane ┼čekerli i├žecek t├╝ketme ve yetersiz fiziksel aktivite oranlar─▒n─▒n daha y├╝ksek oldu─ču g├Âr├╝ld├╝. G├╝nde 5 ya da daha fazla saat olacak ┼čekilde ekranl─▒ cihazlar─▒n en y├╝ksek seviyede kullan─▒m─▒n─▒n obezite riskini artt─▒rd─▒─č─▒ g├Âzlemlendi ve bu cihazlar─▒n g├╝nl├╝k kullan─▒m s─▒kl─▒─č─▒ ve obezite riski aras─▒nda bir doz-davran─▒┼č ili┼čkisi oldu─ču sonucuna var─▒ld─▒.ÔÇŁ

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Obezite ameliyatlar─▒ asl─▒nda ├žok basit!

Obezite ameliyatlar─▒n─▒n basit bir safra kesesi ameliyat─▒ kadar riskli oldu─čunu belirten uzmanlar, T├╝rkiye’deki haberlere yans─▒yan ├Âl├╝m haberleri obezite ameliyat─▒ olmak isteyenleri korkutuyor. Burada ├Ânemli olan ameliyat─▒ i┼činde uzman hekimin yapmas─▒.

Son y─▒llarda obezite tedavisinde cerrahi y├Ântemlerin say─▒s─▒nda b├╝y├╝k art─▒┼č g├Âr├╝l├╝yor. ├ľzellikle cerrahi sonras─▒, di─čer tedavi y├Ântemlerine g├Âre daha ba┼čar─▒l─▒ ve uzun d├Ânemde daha fazla kilo kayb─▒ sa─članmas─▒ bu art─▒┼č─▒n en ├Ânemli nedenlerinden. Art─▒┼č─▒n di─čer bir nedeni obezite cerrahisinin g├╝venlili─činin t─▒p otoritelerince ├žok g├╝├žl├╝ bir ┼čekilde onaylanm─▒┼č olmas─▒. Obezite ameliyatlar─▒ ┼ču anda bir safra kesesi veya kal├ža protezi operasyonundan daha riskli de─čil.

T├╝rkiyeÔÇÖde zaman zaman medyaya yans─▒yan ├Âl├╝m haberleri obezite ameliyat─▒ olmak isteyen bir├žok ki┼čiyi endi┼čelendiriyor.┬áBug├╝ne kadar 2 binden fazla ki┼čiye obezite ameliyat─▒ yapan ve uygulad─▒─č─▒ y├Ântemler, d├╝nyan─▒n say─▒l─▒ akademik dergilerinden Surgical EndoscopyÔÇÖye konu olan Obezite ve Metabolik Cerrah Prof. Dr. Halil Co┼čkun, bu konuda ├Ânemli a├ž─▒klamalarda bulundu.

UZMAN HEK─░M VE ─░Y─░ B─░R EK─░P ┼×ART

ÔÇťObezite ameliyatlar─▒ bir zamanlar riski y├╝ksek ameliyatlar olarak tan─▒mlan─▒yordu ama art─▒k bu ameliyatlar s─▒k├ža yap─▒lan safra kesesi, apandisit ve diz protezi ameliyatlar─▒ kadar g├╝venli. Obezite ameliyatlar─▒nda genel ├Âl├╝m oran─▒ %0.3ÔÇÖ├╝n alt─▒ndad─▒r.

Hastalar─▒n bu tarz ameliyatlarda sorun ya┼čamamalar─▒ ve iyi sonu├žlar elde edilebilmesi i├žin, konusunda uzmanla┼čm─▒┼č hekimlere ve merkezlere ba┼čvurmas─▒ ├Ânem ta┼č─▒maktad─▒r.

Obez/morbid obez ki┼čilerin kilo alma sebepleri (anatomik/psikolojik) ├žok fazla ve farkl─▒ sebeplere dayanabilece─či i├žin sadece ameliyat de─čil, ameliyat ├Âncesi tetkiklerin de─čerlendirilmesi, ameliyat sonras─▒ sa─čl─▒kl─▒ beslenme sisteminin oturtulmas─▒, psikolojik destek ve gerekiyorsa tedavi, moral ve motivasyon deste─či de ayn─▒ oranda ├Ânemlidir.

Ameliyat─▒n ba┼čar─▒l─▒ ge├žmesi kadar, hastan─▒n ameliyat sonras─▒ sa─čl─▒kl─▒ hayat─▒na adapte olabilmesi bizlerin en b├╝y├╝k hedefidir. Bu hedef do─črultusunda da her biri alan─▒nda uzman ve spesifik e─čitim alm─▒┼č, deneyimli kadro bulunmal─▒d─▒r.

SADECE OBEZİTE AMELİYATI YAPAN BİR HEKİME İHTİYACINIZ VAR

Obezite ve metabolik cerrahisi her ne kadar genel cerrahi alan─▒nda yer alsa da spesifik bir e─čitim, tecr├╝be ve ekip gerektirir. Bu nedenle e─čitim ve ├žal─▒┼čma hayat─▒n─▒ sadece obezite ve metabolik cerrahisi ├╝zerine kuran hekimler hem alan─▒nda g├╝n be g├╝n daha tecr├╝beli, hem ameliyat─▒n her noktas─▒na hakim, hem de spesifik alanlar─▒ oldu─ču i├žin ara┼čt─▒rma ve e─čitim konusunda daha fazla zaman harcamaya yatk─▒nd─▒rlar.

HEK─░M─░N─░Z─░N┬áMAKALES─░ OLUP OLMADI─×INA BAKIN

Hekiminizin obezite cerrahisi ve yanda┼č konularda s─▒kl─▒kla makale yay─▒mlamas─▒, web sitesinde i├žerik olu┼čturmas─▒ ve ekibine ula┼čabilece─činiz bir destek grubu olmas─▒ ameliyat ├Âncesi ve sonras─▒nda kafan─▒za tak─▒lan h├╝r t├╝rl├╝ soruyu payla┼čabilmeniz ve ayd─▒nlat─▒labilmeniz a├ž─▒s─▒ndan fevkalade ├Ânem ta┼č─▒r. Ayn─▒ zamanda gerek hekiminizin eski hastalar─▒na ula┼č─▒p referans alabilmeniz a├ž─▒s─▒ndan, gerekse moral ve motivasyon anlam─▒nda destek gruplar─▒ son derece yararl─▒ olmaktad─▒r.

MUTLU SONLARA ─░NANIN

Her zaman hat─▒rlaman─▒z gereken ameliyat─▒n─▒z─▒n sihirli bir de─čnek de─čil, muhte┼čem bir ara├ž oldu─ču. Bu arac─▒ kullanmak i├žin de bizler, olabildi─čince destekle, tecr├╝beyle ve uzmanl─▒kla sizlerin yan─▒n─▒zday─▒z.

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Bu g─▒dalar insan─▒ aptalla┼čt─▒r─▒yor!

Bilim insanlar─▒, uzun s├╝re ├žok ya─čl─▒ g─▒dalar t├╝ketmenin┬áinsanlar─▒ aptal ve tembel hale getirdi─čini belirtti.

FASEB Journal dergisinde yay─▒nlanan ve Cambridge ├ťniversitesiÔÇÖnde fareler ├╝zerinde ger├žekle┼čtirilen ├žal─▒┼čmada, 10 g├╝n boyunca ├žok ya─čl─▒ bir beslenme uygulanan farelerde k─▒sa s├╝reli haf─▒za kayb─▒ ortaya ├ž─▒kt─▒ ve fareler egzersizlerini ├žok zor yapt─▒lar. Bulgular b├╝y├╝k bir s├╝rpriz gibi g├Âr├╝nmezken, ara┼čt─▒rmac─▒lar ├žok ya─čl─▒ yiyeceklerin insanlar─▒ aptal ve tembel yapt─▒─č─▒n─▒ s├Âyledi.

Bat─▒ tarz─▒ beslenmenin tipik olarak ├žok ya─čl─▒ oldu─čunu ve bunun obezite, ┼čeker hastal─▒─č─▒ ve kalp yetmezli─či gibi uzun s├╝reli komplikasyonlarla ili┼čkili oldu─čunu s├Âyleyen ara┼čt─▒rmac─▒lar, bu diyetlerin k─▒sa s├╝reli sonu├žlar─▒na nispeten az ilgi g├Âsterildi─čini kaydettiler.

Farelerin insanlar kadar uzun s├╝re ya┼čamad─▒klar─▒n─▒ belirtten ara┼čt─▒rmac─▒lar, bu beslenme ┼čeklinin sonu├žlar─▒n─▒n k─▒sa d├Ânemde anla┼č─▒lmas─▒ i├žin insanlar ├╝zerinde de kan─▒tlanmas─▒ gerekti─čini s├Âylediler.

Ara┼čt─▒rmac─▒lar, farelerin yar─▒s─▒n─▒, az ya─čl─▒ g─▒dalarla, di─čer yar─▒s─▒n─▒ ise ├žok ya─čl─▒ yiyeceklerle beslediler. 4 g├╝n boyunca ├žok ya─čl─▒ g─▒dalarla beslenen farelerin kaslar─▒n─▒n ihtiya├žlar─▒ olan enerjiyi olu┼čturmada g├╝├žs├╝z kald─▒─č─▒n─▒ g├Ârd├╝ler.

9 g├╝n sonra ├žok ya─čl─▒ g─▒dalarla beslenen farelerin labirentten ├ž─▒kmalar─▒ daha uzun s├╝rd├╝ ve az ya─čl─▒ g─▒dalarla beslenen farelere g├Âre bu s├╝re├žte daha fazla hata yapt─▒lar. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Haz─▒r mamalar bebekleri ┼či┼čmanlat─▒yor mu?

Haz─▒r mamalarda anne s├╝t├╝nden daha fazla protein bulundu─ču, mamayla beslenen bebeklerde daha fazla ya─č depoland─▒─č─▒ ve bundan dolay─▒ da ileride ├žocukluk ├ža─č─▒ obezitesi i├žin y├╝ksek risk ta┼č─▒d─▒─č─▒ bildirildi.

Amerikan Klinik Beslenme DergisiÔÇÖnde yay─▒nlanan ve 1000 bebe─či kapsayan ├žal─▒┼čma, haz─▒r mamalardaki protein seviyesinin d├╝┼č├╝r├╝lmesini ├Âneriyor. ├çal─▒┼čma 2002 ve 2004 y─▒llar─▒ aras─▒nda do─čan bebekler ├╝zerinde Bel├žika, ─░talya, Almanya, Polonya ve ─░spanyaÔÇÖda yap─▒ld─▒. Aileler bebeklerinin ya┼čamlar─▒n─▒n ilk birka├ž haftas─▒nda ├žal─▒┼čmada yer almalar─▒ i├žin bir araya getirildi. Bebeklerin ├╝├žte birine d├╝┼č├╝k protein i├žeren bebek mamas─▒, ├╝├žte birine ise y├╝ksek proteinli mama verildi. Geriye kalan bebekler ise 1 y─▒l boyunca anne s├╝t├╝yle beslendi. ├çocuklar─▒n 2 ya┼č─▒na kadar kilo, boy ve v├╝cut kitle indeksleri d├╝zenli olarak ├Âl├ž├╝ld├╝.

2 ya┼č─▒nda gruplar aras─▒nda boy bak─▒m─▒ndan bir farkl─▒l─▒k g├Âr├╝nmezken, y├╝ksek proteinli mamalarla beslenen ├žocuklar─▒n fazla kiloya sahip olduklar─▒ bulundu. Ara┼čt─▒rmac─▒lar, bebeklikte d├╝┼č├╝k proteinli mama i├žmenin ileride obeziteye kar┼č─▒ koruma sa─člad─▒─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yorlar.

M├╝nih ├ťniversitesiÔÇÖnden Prof. Dr. Berthold Koletzko, ÔÇťAvrupa Birli─či ├çocukluk ├ça─č─▒ Obezitesi Program─▒ndan gelen bu sonu├žlar, anne s├╝t├╝n├╝n uzun s├╝reli faydas─▒ndan dolay─▒ emzirmenin desteklenmesinin ve te┼čvik edilmesinin alt─▒n─▒ ├žiziyor. Mamalardaki proteini s─▒n─▒rland─▒rma, erken geli┼čimi d├╝zenliyor, ├žocukluk ├ža─č─▒nda a┼č─▒r─▒ kilo ve obezite riskini d├╝┼č├╝r├╝yorÔÇŁ dedi. (Vasfiye ├ľzcanbaz)