Kategoriler
Aktüel

Bu ağ benzeri yapının ne olduğunu asla tahmin edemezsiniz

Büyük bi örümcek tarafından örülmüş dev bir ağa benzeyen bu yapının ne olduğunu asla tahmin edemezsiniz. Fotoğrafa bakınca aklınıza örümcek ağı gelse de bu ağ, her gün tükettiğimiz gıdada bulunan bir protein.

Bu gümüş rengi, ağa benzeyen yapı, ekmeğe canlılık veren bir protein olan saf glütenden başkası değil. Şaşırtıcı bir şekilde, gluten buğday unu içinde bulunmaz ve yalnızca ekmek yapmak için malzemelerinizi karıştırmaya başladığınızda ortaya çıkar. BBC Focus dergisinde yer alana habere göre, buğday ununun onda birinin proteinden oluşmasına rağmen, suyla birleşip hamur haline gelinceye kadar glütenin ortaya çıkmadığını söyleyen Gıda bilimci Dr. Stuart Farrimond, “Karıştırma ve yoğurma, köfte şeklindeki gliadin isimli proteinin çubuk makarnaya benzeyen uzun, gluten iplikleriyle kaynaşmasına neden olur” dedi. 

Hamurunuzu yoğurmaya devam ettikçe, bu gluten iplikçikleri daha uzun ve daha güçlü hale gelir. Maya ile mayalanan ekmeklerde, glüten ağı hamurun kabarmasını sağlayan karbon dioksit kabarcıklarını hapseder.

Bu fotoğraftaki glüten bir hamur topundan ayrılarak elde edildi, nişasta granülleri yıkanarak uzaklaştırıldı ve mikroskop altında 734 kez büyütüldü. (Vasfiye Özcanbaz)

Kategoriler
Aktüel

Örümcek korkusu olanların dayanamayacağı 1 kilometrelik ağ

Örümcek korkusu olanların asla gitmemesi gereken yerlerden biri de Yunanistan’ın güney kıyısındaki Vistonida Gölü. En az 1 kilometre uzunluğundaki örümcek ağı kütlesinin içine gizlenmiş yüz binlerce örümcek var. Örümceklerin yavruları yumurtadan çıkınca örümcekler bölgeyi terk edecekler.

Havanın bu yıl ılık ve yağışlı olması nedeniyle bu örümcekler, Yunanistan’ın kuzeyindeki Vistonida Gölü kıyısında bir kale inşa etti. BBc Focus dergisinde yer alan habere göre, geçtiğimiz Ekim ayında çekilen bu fotoğrafta, 1 kilometre uzunluğundaki ağ Tetragnatha örümceklerinin işi. Uzamış vücut şekli nedeniyle “streç örümcekler” olarak da bilinen bu örümcekler, ağlarını genellikle suya yakın uzun bitki örtüsünde oluştururlar.

Örümceklerin üreme mevsimi boyunca, örümceklerin kendilerini saklamak ve dişilerin yumurtalarını rahatça bırakmaları için kuşlar, küçük sürüngenler ve memeliler gibi avcılardan korumak amacıyla bu ağları ördüklerini söyleyen Gloucestershire Üniversitesi’nde görevli Prof. Dr. Adam Hart, “Bu yıl alışılmadık derecede ılık ve yağışlı bir yazdı; bu durum örümceklerin beslendiği sızıntılarda ve diğer küçük uçan böceklerde artışa neden oldu. Koşullar uygun olduğunda bu örümcekler oldukça fazla çoğalabilir” diye konuştu. (Vasfiye Özcanbaz)

Kategoriler
Soru-Cevap

Örümcek, ağını işte böyle örüyor

Her ne kadar evinizin tavanında örümcek ağı görmek istemeseniz de bu ağların ne kadar sağlam olduğu çeşitli araştırmalarla kanıtlanmıştır. Peki bu örümceklerin bu ağları nasıl üretildiğini biliyor musunuz?

Örümceklerin karnında iplik memeciği (spinneret) denilen salgı bezi boruları vardır. Örümcekler havayla temas ettiğinde sertleşen sıvı ipek üretirler. Bu ipek, örümceğin ihtiyacı olduğu yere bağlı olarak ince ya da kalın, yumuşak ya da sert oluyor. Hatta bazen ağ yapısı boyunca örümceğin yürüyebilmesi için kuru olabiliyor. Örümcek ipeği arka bacaklarıyla dışarı çıkarır ve ilk iplik bir nesneye bağlandıktan sonra ipeği şekillendirmeye başlıyor. Sarmal arasındaki yerler, örümceğin bacaklarının ucundan karnındaki iplikçiğe olan mesafeyle orantılıdır. Bu şu anlama geliyor: örümcek boşlukları ayarlamak için kendi vücudunu kullanıyor.

Örümcek uzmanları, örümceklerin ağlarını tümüyle içgüdüsel olarak ayrıntılı şekilde hazırladıklarını söylüyor. Ağın karmaşık hali herhangi bir şablona bağlı kalmaksızın örümceğin her bir bacağının hareketi sayesinde oluşuyor. (Vasfiye Özcanbaz)

Kategoriler
Teknoloji

Örümcek ağından çok sağlam tekstil ürünleri ve yapay kemikler geliyor

Örümcek ağının çelikten daha sağlam ve daha hafif olduğu zaten biliniyordu. Ancak bilim adamları, bununla yetinmeyip, az miktarda metal ekleyerek örümcek ağını olduğundan üç kat güçlü hale getirdiler.

Tekniğin, çok sağlam tekstil ürünlerinin ve yapay kemiklerle tendonlar gibi yüksek teknoloji tıbbi materyallerin üretilmesinde yararlı olabileceği belirtiliyor.

Almanya’daki Max Planck Mikroyapı Fizik Enstitüsü’nden araştırmacı Mato Knez, “Çalışmamız, diğer birçok bio-materyaller gibi pratik uygulamalarda büyük bir potansiyel sunuyor. Kırılmaya dayanıklı olan ağ, aynı zamanda uzuyor” dedi.

Yeni geliştirilen bu teknolojinin cerrahi işlemlerde de kullanılabileceği belirtiliyor. Araştırma grubu, protein kolajenlerinden oluşan lifleri güçlendirmek için bu süreci kullandılar. (Vasfiye Özcanbaz )