Kategoriler
Ya┼čam

V├╝cudunuz hakk─▒ndaki ilgin├ž ger├žekler

V├╝cudunuzun t├╝m organlar─▒ her dakika s├╝rekli ├žal─▒┼č─▒yor. Kalbiniz dakikada 100 kereye kadar ├žarparken, a─čz─▒n─▒z ise g├╝nde 6 bardak dolusu t├╝k├╝r├╝k ├╝retiyor. Siz fark─▒nda olmadan ger├žekle┼čen t├╝m bu ├žal─▒┼čmalar sizin sa─čl─▒kl─▒ olman─▒z i├žin ger├žekle┼čiyor.

Reader’s Digest dergisinde yer alan habere g├Âre, i┼čte farkl─▒ organlar─▒n─▒z hakk─▒ndaki inan─▒lmaz ger├žekler:

Beyniniz hakk─▒ndaki ger├žekler

Her g├╝n beyninizde 20 bin d├╝┼č├╝nce olu┼čur. Beyninizin i├žinde saniyede 5-50 kez birbiriyle konu┼čan 100 milyar n├Âron (beyin h├╝cresi) oldu─čunu g├Âz├╝n├╝z├╝n ├Ân├╝ne getirin. Bu iletiler saatte 435 kilometre h─▒zla seyahat edebiliyor. Beyniniz sayesinde a┼č─▒r─▒ ─▒s─▒namazs─▒n─▒z ya da donmazs─▒n─▒z. Hipotalamusta bulunan i├ž termostat─▒n─▒z bir m├╝hendislik harikas─▒d─▒r. Bir derecelik de─či┼čiklik bile v├╝cudunuzun hayat kurtaran ayarlar─▒ yapmas─▒n─▒ tetikler. V├╝cut ─▒s─▒n─▒z ├žok y├╝kseldi─činde, cildinizdeki kan damarlar─▒ s─▒cakl─▒─č─▒ d├╝┼č├╝rmek i├žin geni┼čler. Is─▒ d├╝┼čt├╝─č├╝ zaman ise damarlar darla┼č─▒r, ter bezleriniz de kapan─▒r.

Kalbiniz hakk─▒ndaki ger├žekler

Kalbiniz dakikada 60 ile 100 aras─▒nda atar. Bir insan─▒n ortalama ├Âmr├╝ boyunca 3 milyar kez kalbi atar. G├╝├žl├╝ bir egzersiz s├╝resince kalbin ├ž─▒k─▒┼č yak─▒t─▒n─▒n y├╝zde 70’inden fazlas─▒ ├žal─▒┼čan kaslar─▒n─▒za gider. Yakla┼č─▒k 160 bin 934 kilometre uzunlu─čunda ├že┼čitli kan damarlar─▒na sahipsiniz. Her g├╝n kalbiniz bu damarlar boyunca yakla┼č─▒k 7,570 litre kan pompalar.

Akci─čerleriniz hakk─▒ndaki ger├žekler

G├╝n i├žinde 25 bin kez nefes al─▒p veriyorsunuz. Nefes al─▒p verme al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒z beyin sap─▒n─▒z sayesinde dengelenir. ─░nsanlar─▒n h─▒zl─▒ bir metabolizmas─▒ vard─▒r. Dinlenme halinde bile dakikada 200-285 gram oksijene ihtiyac─▒ vard─▒r. Akci─čerleriniz kamyon dolusu oksijeni kontrol edebilir. Akci─čerler alveol denilen 300 milyon mikroskobik hava kesesi bar─▒nd─▒r─▒r. Bu rakam tenis kortunun yar─▒s─▒na e┼čit y├╝zey alan─▒n─▒ kapsar.

G├Âzleriniz hakk─▒ndaki ger├žekler

G├Âzlerinizin odaklanmas─▒na yard─▒m eden kaslar g├╝nde 100 bin kez hareket eder. Bu 80 kilometrelik bir y├╝r├╝y├╝┼čle e┼čde─čerdedir. Ayr─▒ca dakikada 15 kez g├Âzlerinizi k─▒rpars─▒n─▒z ya da uyan─▒k oldu─čunuz zaman g├╝nde neredeyse 15 bin kez g├Âz├╝n├╝z├╝ k─▒rpars─▒n─▒z. Bunu g├Âzlerinizi korumak ve kirleri d─▒┼čar─▒ atmak i├žin kendili─činden yapars─▒n─▒z.

A─čz─▒n─▒z hakk─▒ndaki ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ ger├žekler

G├╝nde yakla┼č─▒k 6 bardak dolusu t├╝k├╝r├╝k ├╝retirsiniz. T├╝k├╝r├╝k v├╝cudunuzun en takdir edilmeyen s─▒v─▒s─▒d─▒r. Ancak t├╝k├╝r├╝─č├╝n├╝z olmadan, yiyeceklerin tad─▒n─▒ alamazs─▒n─▒z veya yiyecekleri yutamazs─▒n─▒z ve hatta kelimeleri olu┼čturamazs─▒n─▒z. T├╝k├╝r├╝k ayn─▒ zamanda potansiyel bir mikrop sava┼č├ž─▒s─▒d─▒r. T├╝k├╝r├╝─č├╝n├╝zdeki enzimler a─čz─▒n─▒z─▒ temizler ve di┼č ├ž├╝r├╝kleriyle enfeksiyonlar─▒ ├Ânler. Hayvanlar da yaralar─▒n─▒ yalay─▒p temizler.

Dola┼č─▒m sisteminiz hakk─▒ndaki ger├žekler

V├╝cudunuz her saniye 3 milyon k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝cresi yap─▒yor. Bu g├╝nde 260 milyar kan h├╝cresi anlam─▒na geliyor. Bunlar kan─▒n en ├Ânemli rollerinden birini yerine getiriyor: ├žok de─čerli olan oksijeni t├╝m v├╝cut h├╝crelerinize da─č─▒tmak. Tek bir damla kan milyonlarca k─▒rm─▒z─▒ kan h├╝cresi i├žeriyor. Yaray─▒ temizleyen biraz kanamadan sonra v├╝cudunuz p─▒ht─▒ olu┼čturup kan ak─▒┼č─▒n─▒ durdurur. Bu kesikten i├žeriye bakteri girerse, beyaz kan h├╝creleri h─▒zl─▒ bir ┼čekilde bakterileri yok etmek i├žin o b├Âlgeye gelir. Daha sonra di─čer h├╝creler de bakteriyle sava┼čmaya ba┼člar. Bir yeriniz ne zaman kesilirse bu olaylar ayn─▒ ┼čekilde birbirini izler.

Sindirim sisteminiz hakk─▒ndaki ger├žekler

Her g├╝n midenizin i├ž kaplamas─▒n─▒n yakla┼č─▒k y├╝zde 25’i yeniden ├╝retilir. Mideniz hidroklorik asit gibi g├╝├žl├╝ bir yak─▒ta ev sahipli─či yap─▒yor. Bu asit yiyecekleri par├žalaman─▒za yard─▒m eder. ├çinkoyu eritecek kadar g├╝├žl├╝ olan bu aside kar┼č─▒ midenizin zarar g├Ârmemesi i├žin midenizin i├ž kaplamas─▒ 4-5 g├╝nde bir kendini yeniler. Yutmaya haz─▒rland─▒─č─▒n─▒z zaman, yumu┼čak damak burunla ilgili hareketleri kapamak i├žin harekete ge├žer, ayr─▒ca epiglot (soluk borusu ile yemek borusu aras─▒nda bulunan, yedi─čimiz ┼čeylerin akci─čere gitmemesini sa─člayan kapak├ž─▒k) da soluk borusunu kapat─▒r.

B├Âbrekleriniz hakk─▒ndaki ger├žekler

B├Âbrekleriniz g├╝nde neredeyse 190 litre kan─▒ temizliyor ve yeniden dola┼čt─▒r─▒yor. Bu orta b├╝y├╝kl├╝kte bir otomobilin benzin deposunun alabildi─či miktar─▒n yakla┼č─▒k 3-4 kat─▒ kadard─▒r. B├Âbrek yetmezli─či durumunda insanlar─▒n kanlar─▒n─▒ filtrelemek i├žin elektrolid seviyesini d├╝zenlemesi, kandaki at─▒klar─▒ temizlemesi i├žin mini buzdolab─▒ b├╝y├╝kl├╝─č├╝nde diyaliz ad─▒ verilen bir makineye ihtiya├žlar─▒ vard─▒r. Yakla┼č─▒k bir bilgisayar faresi b├╝y├╝kl├╝─č├╝ndeki 2 k├╝├ž├╝k b├Âbre─činiz t├╝m bu i┼čleri te┼č ba┼č─▒na yapar. B├Âbrekleriniz uygun miktarda hidrasyon seviyesini de ayarlamaya yard─▒mc─▒ olur. A┼č─▒r─▒ derecede su i├žti─činizde, b├Âbrekler idrar─▒n─▒z─▒ berrak ya da soluk sar─▒ya d├Ân├╝┼čt├╝rmek i├žin daha fazla ├žal─▒┼č─▒r. Susuz kald─▒─č─▒n─▒zda m├╝mk├╝n oldu─čunca fazla s─▒v─▒ tutar, bu nedenle idrar─▒n─▒z daha koyu renkli olur.

─░skeletiniz hakk─▒ndaki ger├žekler

─░skeletinizin yakla┼č─▒k y├╝zde 0,03’├╝n├╝ yeniden ├╝retirsiniz. Al├╝minyum kadar hafif, ancak ├želik kadar g├╝├žl├╝ olan kemikleriniz sadece kire├žli, beyaz, cans─▒z iskele de─čildir. Kemikler kan damarlar─▒yla ve sinirlerle birlikte canl─▒ dokulard─▒r. Her y─▒l yeti┼čkin birinin iskeletinin yakla┼č─▒k y├╝zde 10’u yenilenir. Baca─č─▒ k─▒r─▒k olan birinin kemikleri birka├ž hafta boyunca tam anlam─▒yla k├╝├ž├╝l├╝r. Fakat ki┼či tekrar ├žal─▒┼čmaya ve egzersiz yapmaya ba┼člay─▒nca kemikler yeniden b├╝y├╝r.

Ayaklar─▒n─▒z hakk─▒ndaki ger├žekler

Ayaklar─▒n─▒z g├╝nde yakla┼č─▒k 2 bardak kadar ter ├╝retir. Ayaklar─▒n─▒z─▒n ve ├žoraplar─▒n─▒z─▒n havalanmazsa kokmas─▒n─▒n nedeni budur. Bu ├žok fazla gibi gelebilir. Ancak sa─čl─▒kl─▒ bir insan g├╝nde 8 bin ile 10 bin ad─▒m at─▒yorsa bu y├╝r├╝y├╝┼č 70 ya┼č─▒na gelene kadar d├╝nyan─▒n ├ževresini 4 kez dola┼čacak kadar y├╝r├╝mesine e┼čittir.

Cildiniz hakk─▒ndaki ger├žekler

Cildiniz her g├╝n 50 milyon ├Âl├╝ h├╝creyi d─▒┼čar─▒ atar. Bu dakikada 30 bin ile 40 bin ├Âl├╝ h├╝cre anlam─▒na geliyor. Cildinizin v├╝cudunuzun en geni┼č organ─▒ oldu─čunu duymu┼čsunuzdur. ├ç├╝nk├╝ cildiniz bir├žok ├Ânemli fonksiyonu yerine getirir. Cildinizin 12,5 santimetre karesinde 650 ter bezi, 6 metre kan damar─▒, 60 bin pigment h├╝cresi ve binden fazla sinir ucu bulunuyor.┬á (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Yatmadan ├Ânce bu g─▒dalardan uzak durun

Dolu mideyle yata─ča gitmenin sa─čl─▒kl─▒ olmad─▒─č─▒n─▒ hepimiz biliyoruz. Okulda ya da i┼čyerinde ge├žirdi─činiz zorlu bir g├╝n├╝n ard─▒ndan v├╝cudumuz ve sindirim sistemimiz g├╝nl├╝k fonksiyonlar─▒n─▒ yerine getirmek i├žin biraz dinlenmeye ihtiya├ž duyar. Ancak geceleri kalorili yemekler yedi─činiz s├╝rece v├╝cudunuz dinlenmeyecek.

Geceleri yatmadan ├Ânce ya─čl─▒ g─▒dalar t├╝ketirseniz mide yanmas─▒n─▒ tetiklersiniz. Bu nedenle yatmadan en az 2-3 saat ├Ânce ak┼čam yeme─činizi yemi┼č olun. Healthierfoods isimli internet sitesinde yer alan habere g├Âre, i┼čte yata─ča gitmeden yememeniz gereken kalorili g─▒dalar:

Hamur i┼či

Hamur i┼či g─▒dalar yatmadan ├Ânce yememeniz gereken en ya─čl─▒ g─▒dalardan biridir. Ac─▒kt─▒─č─▒n─▒z zaman haz─▒rlamas─▒ 30 dakikadan az s├╝ren bir├žok hamur i┼či tarifi var. Ancak hamur i┼činin yatt─▒─č─▒n─▒zda ya─ča d├Ân├╝┼čecek olan karbonhidratlar a├ž─▒s─▒ndan ├žok zengin oldu─čunu unutmay─▒n. Ayr─▒ca peynir ve ya─čla dolu olan hamur i┼člerinin glisemik indeksi y├╝ksektir.

Pizza

Kim lezzetli b├╝y├╝k bir dilim pizzay─▒ sevmez ki? G├╝nd├╝z sindirim sisteminiz bir dilim pizzay─▒ rahat├ža sindirebilse de dinlenmeye ├žekildikleri i├žin gece boyunca sindirim organlar─▒n─▒z─▒n i┼či zorla┼č─▒r. ├çok ya─čl─▒ olan pizzan─▒n i├žinde asit oran─▒ y├╝ksek malzemeler vard─▒r. Bu nedenle mide yanmas─▒ riskiniz artar.

┼×ekerleme

Ya─čl─▒ ve ├Âzellikle ┼čekerleme gibi ┼čekerli ├╝r├╝nler beyin dalgalar─▒n─▒z ├╝zerinde etkiye sahiptir ve geceleri k├óbus g├Ârmenizi tetikler. Sakin ve rahat bir gece ge├žirmek i├žin ┼čekerli abur cuburlardan uzak durun ve daha hafif ve az kalorili olan yulaf ununu tercih edin.

K─▒rm─▒z─▒ et

─░yi bir protein ve demir kayna─č─▒ olan k─▒rm─▒z─▒ et, stresli ve uzun bir g├╝n├╝n ard─▒ndan ihtiyac─▒n─▒z olan derin, rahatlat─▒c─▒ ve canland─▒r─▒c─▒ bir uykuya dalman─▒z─▒ ├Ânleyecektir.┬á├çikolata: Bitter ├žikolata beyniniz ve haf─▒zan─▒z i├žin olduk├ža iyidir. Fakat ayn─▒ zamanda bel ├ževreniz i├žin ise k├Ât├╝d├╝r. ├ľzellikle gece yedi─činiz ├žikolatadaki t├╝m kaloriler v├╝cudunuzda ya─č olarak depolan─▒yor. K├╝├ž├╝k bir par├ža ├žikolata harika bir tatl─▒ olarak yenilebilir, fakat problem insanlar─▒n bir par├žayla s─▒n─▒rl─▒ kalmamas─▒ fazla t├╝ketmesidir. Yatmadan ├žikolatadan uzak durman─▒z─▒n bir ba┼čka nedeni ise ├žikolatan─▒n kafein ve kalbinizi ├žal─▒┼čt─▒ran ve sizi uyan─▒k tutan uyar─▒c─▒lar i├žermesidir.

Sebze

Lezzetli, besin maddeleriyle dolu olan sebzeler yatmadan ├Ânce yemeniz i├žin iyi de─čildir. ├ç├╝nk├╝ so─čan, brokoli ve lahana gibi sebzeler sizi uzun s├╝re boyunca tok tutan bol miktarda ├ž├Âz├╝nemeyen lif i├žerir. G├╝n i├žinde bu olumlu bir ┼čeydir, ancak gece boyunca lif sindirim sisteminizde ├žok yava┼č ilerler ve a┼č─▒r─▒ mide gaz─▒na yol a├žar.

Cheeseburger

Di─čer ya─čl─▒, y├╝ksek kalorili g─▒dalar gibi, yatmadan ├Ânce cheeseburgerden de uzak durmal─▒s─▒n─▒z. ├ç├╝nk├╝ midenizde do─čal asit ├╝retimini harekete ge├žirir ve gece boyunca midenizin yanmas─▒na yol a├žar.

K─▒rm─▒z─▒ biber sosu

Belirli malzemelerle kar─▒┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒zda k─▒rm─▒z─▒biber olduk├ža sa─čl─▒kl─▒ ve yararl─▒ olabilir. Fakat yatmadan ├Ânce yemeyin. ├ç├╝nk├╝ bol kalorili olan bu yiyecek protein ve yava┼č sindirilen karbonhidratlar a├ž─▒s─▒ndan zengindir.

Abur cubur ve cips

─░┼členmi┼č abur cuburlardan sadece yatmadan ├Ânce de─čil, her zaman uzak durmal─▒s─▒n─▒z. ├ç├╝nk├╝ bu g─▒dalar─▒n i├žinde ├že┼čitli uyku bozukluklar─▒na yol a├žan monosodyum glutamat isimli maddeden bol miktarda vard─▒r. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Sindirim sisteminizi bunlarla koruyun

Ak┼čam yeme─či i├žin ne haz─▒rlayaca─č─▒n─▒z─▒ d├╝┼č├╝n├╝rken yedi─činiz g─▒dalar─▒n sa─čl─▒─č─▒n─▒z ├╝zerindeki etkilerini de unutmay─▒n. Yediklerinizin sindirim sisteminiz ├╝zerinde olumsuz etki olu┼čturmamas─▒ ve ba─č─▒rsaklar─▒n─▒z─▒ koruman─▒z i├žin bu g─▒dalara ├Ânem vermelisiniz:

Probiyotikler: Ba─č─▒rsa─č─▒n─▒z faydal─▒ bakteriler ve maya ile kaplanm─▒┼čt─▒r. Bu ya┼čayan organizmalar at─▒klar─▒n par├žalanmas─▒na ve v├╝cuttan at─▒lmas─▒na yard─▒m eder. Ayr─▒ca bunlar zararl─▒ bakterileri kontrol alt─▒nda tutar. Reklamc─▒lar bunun aksini savunsalar da normal ko┼čullar alt─▒nda ba─č─▒rsaklar─▒n─▒z─▒ probiyotikle doldurman─▒za gerek yok. ─░shal ya da ┼či┼čkinlik gibi sindirim sorunlar─▒ ya┼čarsan─▒z ba─č─▒rsaklar─▒n─▒zdaki bakterilerin kendilerine gelmesi i├žin biraz yard─▒ma ihtiya├žlar─▒ olacak. Yo─čurt ve kefir gibi mayal─▒ g─▒dalar iyi bakterileri destekleyecektir.

Koyu yaprakl─▒ sebzeler: Koyu ye┼čil yaprakl─▒ sebze denince herkesin akl─▒na hemen ─▒spanak gelir. Ancak karalahana, hatta marul gibi ye┼čil sebzelerin de yapraklar─▒ koyudur. Bu bitkiler ba─č─▒rsaklar─▒n─▒z─▒n temizlenmesine yard─▒m etmek i├žin lif ile birlikte vitamin ve mineraller sa─člar. Fakat t├╝m ye┼čil yaprakl─▒ sebzeler e┼čit de─čildir. ├ľrne─čin, g├Âbek salatan─▒n besleyici de─čeri neredeyse yoktur, b├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču sudan ibarettir.

Sar─▒msak: Bu so─čan─▒ms─▒ sebze do─čal antibakteriyal ├Âzellikleri nedeniyle uzun s├╝re ara┼čt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. K├╝├ž├╝k ├žal─▒┼čmalar, sar─▒msak t├╝ketiminin artmas─▒n─▒n ba─č─▒rsakta kanserli olmayan adenomlar─▒n varl─▒─č─▒n─▒ azaltt─▒─č─▒ g├Âr├╝ld├╝. Selenyum, arjinin, ajoene gibi sar─▒msa─č─▒n i├žindeki do─čal bile┼čenler, v├╝cudunuzun kendi kendini tamir mekanizmas─▒na yard─▒m ediyor ve at─▒klar─▒ v├╝cuttan at─▒yor. Ancak mide yanmas─▒ ve ishalden korunmak i├žin ├žok fazla ├ži─č sar─▒msak t├╝ketmeyin.

Keten tohumu: Tah─▒l gevre─čine, tam tah─▒ll─▒ ├╝r├╝nlere, yo─čurdunuza ekleyerek yiyebilece─činiz keten tohumu bol miktarda lif deste─či sa─člar ve lignan formunda fitobesinler i├žermektedir. Ayn─▒ zamanda ba─č─▒rsak hareketlerini d├╝zenlemeye yard─▒m eder ve do─čal bir Omega-3 ya─č asiti kayna─č─▒d─▒r.

Baklagiller: Ya─č oran─▒ az, protein a├ž─▒s─▒ndan zengin olan kuru fasulyenin sa─čl─▒kl─▒ ni┼častas─▒ ba─č─▒rsaklar─▒n─▒zdaki iyi bakterileri besler. Ayr─▒ca lignan ve saponin isimli fitokimyasallar─▒n yan─▒ s─▒ra iyi bir antioksidan ve folik asit kayna─č─▒ olan kuru fasulye ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminizi de destekliyor. Fasulye t├╝r├╝n├╝n birinden nefret ediyorsan─▒z bile di─čer kuru baklagillerden mutlaka t├╝ketin.

Bahsedilen bu s├╝per yiyeceklerin yan─▒nda yaban mersini, k─▒v─▒rc─▒k sebzeler ve tam tah─▒llar gibi bir├žok do─čal ├╝r├╝n de ba─č─▒rsaklar─▒n─▒z i├žin olduk├ža yararl─▒d─▒r. Beslenme al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒z─▒ de─či┼čtirerek bu besinleri de eklerseniz, ┼či┼čkinlik, mide yanmas─▒ veya ishal gibi ba─č─▒rsak sorunlar─▒ndan kurtulursunuz. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Bitkisel ila├žlar sindirim sisteminize iyi geliyor

Geleneksel ila├ž tedavisiyle iyile┼čtirilemeyen sindirim sistemi bozuklu─ču hastal─▒─č─▒n─▒n tedavisinde bitkisel ila├žlar yard─▒mc─▒ oluyor.

Neurogastroenterology ve Motility dergisinde yer alan ara┼čt─▒rma i├žin, ara┼čt─▒rmac─▒lar Japonlara ├Âzg├╝ bitkisel ila├žlar─▒n verilerini g├Âzden ge├žirdi ve fonksiyonel haz─▒ms─▒zl─▒k, kab─▒zl─▒k ve cerrahi bir giri┼čimden sonra meydana gelen ba─č─▒rsak t─▒kanmas─▒ gibi bozukluklar─▒n─▒n yol a├žt─▒─č─▒ belirtilerin azalmas─▒nda etkili oldu─čunu buldular.

Keio ├ťniversitesi T─▒p Okulu’ndan Do├ž. Dr. Hidekazu Suzuki, Japon bitkisel ila├žlar─▒n binlerce y─▒ld─▒r Do─ču Asya’da kullan─▒ld─▒─č─▒n─▒ belirterek, “Bitkisel ila├žlar─▒n fonksiyonel sindirim sistemi bozuklu─ču bulunan hastalar─▒n iyile┼čmesinde rol├╝ oldu─čunu bulduk” dedi.

Japonlara ├Âzg├╝ olan bitkisel ila├žlar fonksiyonel haz─▒ms─▒zl─▒─ča, ├žocuklarda kab─▒zl─▒─ča, ameliyat sonras─▒ meydana gelen ba─č─▒rsak t─▒kanmalar─▒na iyi gelirken ayn─▒ zamanda anti-kanser ila├žlar─▒n─▒n yol a├žt─▒─č─▒ ishalin s─▒kl─▒─č─▒n─▒ ve ┼čiddetini de azalt─▒yor. (Vasfiye ├ľzcanbaz)