Kategoriler
Teknoloji

┼×ifresiz wi-fi kullananlar─▒ bekleyen tehlike

Ak─▒ll─▒ telefon kullan─▒m─▒n─▒n artmas─▒yla, ya┼čant─▒m─▒z─▒n bir par├žas─▒ haline gelen sosyal medya kullan─▒m─▒, ├Âzellikle gen├žler aras─▒nda olduk├ža yayg─▒n ve bu durum┬ábaz─▒ tehlikeleri de beraberinde getirebiliyor.

Sosyal medya kullan─▒c─▒lar─▒n─▒n y├╝zde 59ÔÇÖunun i├žeri─či okumadan direkt payla┼č─▒m yapt─▒─č─▒n─▒ belirten Kadir Has ├ťniversitesi Y├Ânetim Bili┼čim Sistemleri B├Âl├╝m├╝ ├ľ─čretim G├Ârevlisi I┼č─▒l Yenido─čan ┼ču a├ž─▒klamalarda bulundu: ÔÇť─░├žeri─či okumadan payla┼č─▒m yapman─▒n psikolojik olarak arkada┼člar─▒na yaranma gere─činden kaynakland─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yoruz; ama buradaki vahim ger├žek i├žeri─če bak─▒lmadan yap─▒lan payla┼č─▒mlar─▒n dezenformasyona neden olmas─▒. Sosyal medya kullanmay─▒n gibi mesaj─▒m─▒z elbette yok, hatta s─▒k├ža kullan─▒lmas─▒ gerekti─čini d├╝┼č├╝n├╝yorum. Ancak burada ├Ânemli olan bilin├žli kullan─▒m. ├ç├╝nk├╝ bizi sosyal medyada bekleyen tehlikeler ger├žek hayatta bekleyenden ├žok da uzak de─čil.ÔÇŁ

┼×─░FRE KONUSUNDA HASSAS DAVRANILMALI

Kullan─▒c─▒lar─▒n ÔÇś┼čifreÔÇÖ konusunda olduk├ža hassas davranmas─▒ gerekti─čine dikkat ├žeken Yenido─čan, ÔÇťNas─▒l ki ger├žek hayatta tan─▒mad─▒─č─▒m─▒z biriyle rahat├ža diyalo─ča girip b├╝t├╝n s─▒rlar─▒m─▒z─▒ payla┼čm─▒yorsak, sosyal medyada da at─▒lan bir mesajla kar┼č─▒m─▒zdaki ki┼čiye i├žimizi d├Âkmememiz ├Âzellikle ┼čifre gibi ├Âzelimizde olmas─▒ gereken ┼čeyleri payla┼čmamam─▒z gerekli. ┼×ifre olu┼čturma konusunda eskiye g├Âre biraz daha bilin├žlendi─čimizi d├╝┼č├╝n├╝yorum. Ama ki┼či, uzun karakterli, i├žinde do─čum y─▒l─▒, telefon numaras─▒ gibi bilgilerin olmad─▒─č─▒ anlams─▒z ┼čifreler olu┼čtursa bile bunu bir ka─č─▒da yaz─▒p bilgisayar─▒n─▒n alt─▒na koydu─čunda veya yak─▒n bir arkada┼č─▒yla payla┼čt─▒─č─▒nda, o ┼čifre art─▒k ┼čifre olmaktan ├ž─▒karÔÇŁ dedi.

C─░DD─░ TEHL─░KE

┼×ifresiz wi-fi sa─članan, internetin herkese a├ž─▒k oldu─ču alanlarda kullan─▒c─▒lar─▒ bekleyen ciddi bir tehlike oldu─čunun alt─▒n─▒ ├žizen Yenido─čan, ÔÇť┼×ifresiz wi-fi cand─▒r, hepimiz sever, kullan─▒r─▒z. Ancak herkesin eri┼čebildi─či a─člarda payla┼č─▒lan ├Âzel bilgiler, kredi kart─▒ bilgileri, hesap bilgileri, ┼čifreler bilgisayar korsanlar─▒ taraf─▒ndan dinleniyor ve bekleniyor olabilir. Bunlar bir kez ele ge├žirildi─či zaman gerisi ├žorap s├Âk├╝─č├╝ gibi gelebilir. ├ç├╝nk├╝ sosyal medyan─▒n farkl─▒ uygulamalar─▒nda ayn─▒ ┼čifreyi kullanmak gibi s─▒k├ža yap─▒lan bir hata var. Bu nedenle bir ┼čifre ele ge├žirildi─či zaman di─čerlerine ula┼čmak da kolayla┼čabilir ve bu durumda ki┼činin g├Ârece─či maddi ve manevi zarar b├╝y├╝k olurÔÇŁ a├ž─▒klamas─▒nda bulundu.

EV─░N─░Z─░N KAPISINI A├çIK BIRAKMAKLA E┼× DE─×ER

Gen├žlerin sosyal medya kullan─▒rken yapt─▒klar─▒ en b├╝y├╝k hatalardan birinin kamuya a├ž─▒k profiller olu┼čturmalar─▒ oldu─čunu vurgulayan Yenido─čan, ÔÇťBu profilleri olu┼čturmak asl─▒nda ya┼čad─▒─č─▒n─▒z evin, odan─▒z─▒n kap─▒s─▒n─▒ a├ž─▒k b─▒rakmakla e┼č de─čerÔÇŁ dedi.

YER B─░LD─░R─░M─░NE D─░KKAT!

Kullan─▒c─▒lar─▒n g├╝nl├╝k hayatta s─▒kl─▒kla yapt─▒klar─▒ yer bildirimlerinin elde edilebilir veriler oldu─čunu dile getiren Yenido─čan ┼č├Âyle devam etti: ÔÇťO uygulamalar zaten bunun olurunu ald─▒ktan sonra eri┼čime izin veriyor. Yani ki┼či bunlar─▒n kay─▒t alt─▒na al─▒nmas─▒na veya ├╝├ž├╝nc├╝ ┼čah─▒slarla payla┼č─▒lmas─▒na izin vermi┼č oluyor. Bunlar bir kez kay─▒t alt─▒na al─▒nd─▒ktan sonra ileriye d├Ân├╝k olarak ki┼činin, y├╝ksek do─črulukla konum tahminleri yap─▒labilir. Bunlar─▒n getirece─či tehlikeler art─▒k hayal g├╝c├╝n├╝ze kalm─▒┼č. Ki┼či, gasptan tutun, takibe, h─▒rs─▒zl─▒─ča, evde olmad─▒─č─▒n─▒z─▒n herkese ilan─▒ ┼čeklinde bir s├╝r├╝ olmayan tehlikelere bile kap─▒y─▒ a├žm─▒┼č oluyor. O nedenle bu yer bildirimi uygulamalar─▒n─▒ ├žok fazla ├Ânermiyoruz.ÔÇŁ

Kategoriler
Teknoloji

├çocu─čunuzun internet kullan─▒m─▒n─▒ s─▒n─▒rland─▒r─▒n

Y─▒llar ├Ânce, yatak odas─▒nda ├Âzel bir telefon hatt─▒na sahip olmak ├Ânemliydi, anne ve babalar da ├žocuklar─▒n─▒n yapt─▒─č─▒ ├Âzel g├Âr├╝┼čmelere g├╝venirdi. Uzun s├╝ren telefon g├Âr├╝┼čmeleri olursa da fatura yans─▒r ve gencin ├Âzel g├Âr├╝┼čmelerine son verilirdi.┬áBug├╝n ise internet, ├žocukluktan ergenli─če ge├ži┼č yoludur.

Aileler i├žin olu┼čturulan internet sitesi rehberi, 12-14 ya┼č aras─▒ ├žocuklar─▒n interneti arkada┼člar─▒yla ileti┼čim kurmak i├žin sosyal bir ara├ž olarak kullanabileceklerini ifade ediyor.

─░┼čte ailenizin internet kullan─▒m rehberini d├╝zenlemek i├žin baz─▒ tavsiyeler:

Gizlilik kontrolleri ekleyin

├çocu─čunuzun hangi siteleri ne s─▒kl─▒kta ziyaret etti─čini, ya┼č─▒na uygun konulara bak─▒p bakmad─▒─č─▒n─▒, gizlilik ├Âzelli─čini kullanarak g├Ârebilirsiniz. Internet Explorer ve Mozilla Firefox taray─▒c─▒lar─▒nda Tools se├žene─či alt─▒nda gizlilik kontrollerini olu┼čturabilirsiniz. Buradaki se├žene─či ÔÇťhigh (y├╝ksek)ÔÇŁ olarak ayarlay─▒nca bilgisayar zararl─▒ siteleri filtreler.

E-posta hesab─▒ olu┼čturun

─░nternette, ├žocu─čunuzun web kimli─čine sahip olmas─▒ gerekir. ├çocu─čunuzla birlikte bir e-posta hesab─▒ olu┼čturun ve bunu kendi hesab─▒n─▒za y├Ânlendirin. B├Âylece maillerini kontrol edebilirsiniz.

S─▒n─▒rlar koyun

Ortalama bir internet kullan─▒c─▒s─▒, internette e─člence i├žin 3 saatini harcar. ├çocu─čunuzun g├╝nde 1 saatten fazla internette kalmas─▒na izin vermeyin. Hatta bunu 20 dakikal─▒k b├Âl├╝mlere ay─▒rabilirsiniz.

Aile ve arkada┼člar─▒yla foto─čraf payla┼č─▒m─▒n─▒ s─▒n─▒rland─▒r─▒n

├çocu─čunuzun sosyal payla┼č─▒m sitelerine girmesine izin verin, ancak neleri payla┼čaca─č─▒ konusunda s─▒n─▒r belirleyin. Aile ve arkada┼č foto─čraflar─▒na sadece ┼čifreyle eri┼čilebilece─činden emin olun. Arka plan─▒nda okul numaras─▒, adres bilgileri ve sokak i┼čaretleri gibi kimli─či a├ž─▒─ča ├ž─▒karan bilgiler i├žeren foto─čraflar─▒ ba┼čkalar─▒na g├Ândermesine asla izin vermeyin.

Dedektiflik yap─▒n, ancak ├╝st├╝n├╝ze vazife olmayan ┼čeylere┬ákar─▒┼čmay─▒n

├çocu─čunuzun sosyal payla┼č─▒m a─č─▒na kat─▒l─▒n, ancak kimli─činizi a├ž─▒─ča vurmay─▒n. Burada ├žocu─čunuzu etkilemeye ├žal─▒┼čmay─▒n. ├çocu─čunuzun arkada┼člar─▒yla neyi payla┼čt─▒─č─▒n─▒ ├Â─črenin.

Rehber olun

├çocu─čunuzla sosyal payla┼č─▒m a─č─▒ ├╝zerinden de─čil, e-posta arac─▒l─▒─č─▒yla ileti┼čim kurun. ├çocu─čunuzun hobileriyle ilgili m├╝zik, video, makale ya da resimler bilgileri filtrelemek i├žin onlar─▒ haz─▒rlayacakt─▒r. Bu ya┼čta interneti sosyal bir ara├ž olarak kullanacakt─▒r.

Alarm i┼čaretlerinden haberiniz olsun

├çocu─čunuzun arkada┼člar─▒ hakk─▒nda belirleyici bilgiler edinin. Onlar─▒n ailelerini, hobilerini, ├Âzge├žmi┼člerini ve di─čer detaylar─▒ ├žocu─čunuza sorun. ├çocu─čunuzun internette bulaca─č─▒ yeni arkada┼člar konusunda uyan─▒k olun. Onlarla ┼čahsi bilgilerini payla┼č─▒p payla┼čmad─▒─č─▒n─▒ ├Â─črenin.

Biraz s─▒n─▒rlar─▒ gev┼četin

─░nterneti uygun olarak kulland─▒─č─▒ konusunda ├žocu─čunuza g├╝vendi─činizde, ona biraz ┼čans verin. Hafta sonlar─▒ zaman s─▒n─▒rlar─▒n─▒ gev┼četin, ev ├Âdevini bitirdi─či i├žin onu ├Âd├╝llendirin.(Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Teknoloji

Sosyal medya hesaplar─▒n─▒z─▒n g├╝venli─čine dikkat!

D├╝nya ├žap─▒nda milyonlarca kullan─▒c─▒s─▒ bulunan Twitter ve FacebookÔÇÖun yan─▒s─▒ra Gmail gibi ├╝cretsiz e-posta platformlar─▒na da siber sald─▒r─▒lar yo─čunla┼čt─▒.

G├╝nl├╝k ya┼čant─▒m─▒zda pop├╝lerli─či giderek artan Twitter, Facebook gibi sosyal medya uygulamalar─▒n─▒n varl─▒─č─▒; faydalar─▒ ve zararlar─▒yla her zaman tart─▒┼čma konusu olmu┼čtur. D├╝nyada ilgi g├Âren her ├╝cretsiz dijital platformda oldu─ču gibi sosyal medya da hackerlar─▒n hedefi haline geldi. Hackerlar, sosyal medya hesaplar─▒n─▒ ele ge├žirerek kurbanlar─▒ ad─▒na ahlak d─▒┼č─▒ ve hakaret i├žerikli payla┼č─▒mlarda bulunarak bu ki┼čileri itibars─▒zla┼čt─▒rmaya ├žal─▒┼čmay─▒ ama├žl─▒yor.

E-POSTA HESAPLARI DA TEHD─░T ALTINDA

Son d├Ânemde bir ├žok vatanda┼č ve ├╝nl├╝ isimlerin sosyal medya hesaplar─▒n─▒n hacklendi─či duyuruldu. Ancak sald─▒r─▒ y├Ântemlerini de─či┼čtiren hackerlar, sosyal medya hesaplar─▒n─▒n yan─▒s─▒ra bunlarla ba─člant─▒l─▒ olan ├╝cretsiz e-posta hesaplar─▒n─▒ da hackleyerek ele ge├žirmeye ba┼člad─▒. Bu sayede kullan─▒c─▒n─▒n hesaplar─▒n─▒ geri alma imkanlar─▒ kaybolmu┼č oluyor.

Uzmanlar; ge├žti─čimiz aylarda ├žok say─▒da Twitter kullan─▒c─▒s─▒na, e-posta adresleri, IP adresleri veya telefon numaralar─▒ gibi bilgileri elde etmeye ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ tahmin edilen ve “hackerlar” taraf─▒ndan ele ge├žirilmi┼č olabilece─čini bildiren mesajlar g├Ânderildi─čini ortaya ├ž─▒karm─▒┼čt─▒. Ya┼čanan t├╝m geli┼čmeler, ister baz─▒ g├╝├žler ad─▒na ├žal─▒┼čan; isterse de bu i┼či ÔÇśzevk i├žinÔÇÖ yapan siber sald─▒rganlara kar┼č─▒ sosyal medya ve e-posta hesaplar─▒n─▒n g├╝venli─čini bir kez daha ortaya koyuyor.

HESAPLARINIZIN G├ťVENL─░─×─░N─░ NASIL SA─×LAYAB─░L─░RS─░N─░Z?

Sosyal medya ve e-posta hesaplar─▒n─▒z─▒n g├╝venli─čini sa─člayabilmeniz i├žin en ├Ânemli fakt├Âr her g├Ârd├╝─č├╝n├╝z linke t─▒klamaman─▒zd─▒r. Bunun yan─▒ s─▒ra baz─▒ basit ├Ânlemler de hesab─▒n─▒z─▒ g├╝vende tutman─▒za katk─▒ sa─člayacakt─▒r.

─░┼čte o y├Ântemler:

– Kullan─▒c─▒lar─▒n en s─▒k yapt─▒─č─▒ hatalardan biri t├╝m hesaplar─▒nda ayn─▒ ┼čifreyi kullanmak. Sosyal medya ve e-posta hesaplar─▒n─▒n ┼čifreleri farkl─▒ olsun, ard─▒┼č─▒k rakamlar i├žermesin. ┼×ifrelerinizde m├╝mk├╝nse unutmayaca─č─▒n─▒z rakamlarla birlikte b├╝y├╝k ve k├╝├ž├╝k harf kombinasyonlar─▒ kullan─▒n.

– ┼×ifrelerinizi belirli aral─▒klarla de─či┼čtirin.

– TwitterÔÇÖda uygulamalara yetki verirken dikkatli olun. Yanl─▒┼čl─▒kla onaylad─▒─č─▒n─▒z uygulamalar─▒ mutlaka kald─▒r─▒n.

– Twitter, Facebook yada GmailÔÇÖden geliyormu┼č gibi g├Âr├╝nen ÔÇśg├╝venlik sebebiyle ┼čifreniz s─▒f─▒rlanacakt─▒rÔÇÖ gibi e-postalara kar┼č─▒ hassas olun. Bu ┼čekilde gelen linklere t─▒klamay─▒n.

– Arkada┼č─▒n─▒zdan bile gelse g├╝venli olmayabilece─čini d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝z mesajlar─▒ ve e-postalar─▒ g├Âr├╝nt├╝lemeyin. ─░├žeri─činde bulunan linkleri t─▒klamay─▒n. Unutmay─▒n size bu mesajlar─▒ g├Ânderen arkada┼č─▒n─▒z─▒n hesab─▒ da hacklenmi┼č olabilir.

– Son g├╝nlerde ÔÇśkimlik avc─▒lar─▒n─▒nÔÇÖ s─▒kl─▒kla kulland─▒klar─▒ astronomik rakamlar yaz─▒l─▒ fatura ekstrelerine dikkat edin. Gelen iletide, g├Ândericinin mail adresinin ├╝zerine t─▒klay─▒p e-posta sahibinin yasal olup olmad─▒─č─▒n─▒ kontrol edin.

– Ortak kullan─▒lan bilgisayarlardan uzak durun. Mutlaka kullanman─▒z gerekirse i┼činiz bitti─činde hesab─▒n─▒zdan g├╝venli ├ž─▒k─▒┼č yapt─▒─č─▒n─▒zdan emin olun ve taray─▒c─▒daki bilgileri temizleyin. M├╝mk├╝n olan en k─▒sa s├╝rede ┼čifrenizi de─či┼čtirin.

– Bilgisayar─▒n─▒za uzaktan eri┼čim sa─člamas─▒ i├žin kimseye uzaktan eri┼čim izni vermeyin. (Vasfiye ├ľzcanbaz)