Kategoriler
Ya┼čam

Baz─▒ g─▒dalar pi┼čirmeden ├Ânce asla y─▒kanmamal─▒

Yemek yaparken haz─▒rlad─▒─č─▒n─▒z baz─▒ g─▒dalar─▒ y─▒kaman─▒z ├žok tehlikeli olabilir. G─▒dalar─▒ y─▒karsan─▒z ├╝zerindeki bakterilerin tezgah─▒n y├╝zeyine ve hatta t├╝m mutfa─ča yay─▒lmas─▒na neden olabilirsiniz. Buna ba─čl─▒ olarak da hastalanma ihtimaliniz artabilir.

Pazardan, marketten ya da kasaptan ald─▒─č─▒n─▒z g─▒dalar─▒ pi┼čirmeden ├Ânce ├╝zerindeki mikroplardan ar─▒nd─▒rmak i├žin hemen herkes onlar─▒ y─▒kamak ister. Ancak baz─▒ g─▒dalar─▒n pi┼čirilmeden y─▒kanmas─▒ ├žok tehlikelidir. Reader’s Digest’ta yer alan habere g├Âre, i┼čte pi┼čirmeden ├Ânce asla y─▒kamaman─▒z g─▒dalar:

Tavuk ve bal─▒k

Marketten ya da kasaptan ald─▒─č─▒n─▒z tavu─ču pi┼čirmeden ├Ânce lavaboda y─▒kar m─▒s─▒n─▒z? ├ľyleyse, bu al─▒┼čkanl─▒─č─▒ b─▒rakma zaman─▒ gelmi┼čtir. G─▒dalardan ├ž─▒kan herhangi bir bakteri veya patojeni ortadan kald─▒rmakla kalmaz, ayn─▒ zamanda kontaminasyon (bula┼čma) riskini de artt─▒r─▒r. Lavabonuzda ├ži─č tavuk ve bal─▒k y─▒karsan─▒z, tavu─čun ├╝zerindeki bakterileri, mutfak tezgah─▒n─▒zdaki temiz y├╝zeylere yayma, bula┼čt─▒rma ihtimaliniz y├╝ksektir. Bakterilerden kurtulman─▒n tek yolu onu pi┼čirmek.

K─▒rm─▒z─▒ et

Ayn─▒ ┼čekilde eti de y─▒kad─▒─č─▒n─▒zda bakteri yayman─▒n yan─▒nda ete nem eklersiniz. Y─▒kama s─▒ras─▒nda ete ilave edilen nem, tad─▒ da etkileyebilecek buhar olu┼čturur. Etin nemini almak i├žin pi┼čirmeden ├Ânce en fazla ka─č─▒t havluyla hafif├že bast─▒rabilirsiniz. Eti oca─ča b─▒rak─▒nca hemen lavabonuzu ve yak─▒ndaki y├╝zeyleri temizleyin. Etinizi marine etmeyi planl─▒yorsan─▒z, buzdolab─▒nda saklay─▒n ve etin i├žinde bulundu─ču s─▒v─▒n─▒n ├žapraz bula┼čmay─▒ ├Ânlemeye ├Âzen g├Âsterin.

├ľnceden y─▒kanm─▒┼č g─▒dalar ve salata

Paket ├╝zerinde ├Ânceden y─▒kanm─▒┼č yazan g─▒dalar─▒ tekrar y─▒kaman─▒za gerek yok. Suyunuzu ve zaman─▒n─▒z─▒ koruyun! Ayr─▒ca, di─čer g─▒dalar─▒n yan─▒nda veya di─čer g─▒dalar─▒n bulundu─ču y├╝zeylerde daha fazla kalmas─▒ ├žapraz bula┼čma riskini artt─▒r─▒r, bu nedenle bu g─▒dalar─▒ do─črudan salata yap─▒n veya f─▒r─▒na at─▒n.

Mantarlar

Et gibi mantarlar da su ile uzun s├╝re temas etti─činde tat ve tutarl─▒l─▒k a├ž─▒s─▒ndan de─či┼čebilirler. Temizlendikleri kap veya yak─▒n─▒nda y├╝zeyler kirlenmedi─či s├╝rece mantar tehlikeli olmaz. Mantar─▒ su dolu kap i├žerisinde y─▒kamay─▒n,┬á nemli bir ka─č─▒t havluyla silin. ├ç├╝nk├╝ mantar s├╝nger gibi suyu emer.

Yumurta

Pek ├žok ki┼či, kir veya mikrop kalmad─▒─č─▒ndan emin olmak i├žin yumurtan─▒n kabu─čunu k─▒rmadan veya onu kaynatmadan ├Ânce yumurtay─▒ y─▒kar. Fakat yumurtalar paketlenmeden ├╝retici firma taraf─▒ndan iyice y─▒kan─▒r ve yumurta y├╝zeyine yenilebilir bir mineral ya─č filmi uygulan─▒r. Bu film, bakterilerin yumurtan─▒n i├žine n├╝fuz ederek yumurtay─▒ kirletmesini ├Ânler. Pi┼čirmeden ├Ânce bir yumurtay─▒ y─▒kad─▒─č─▒n─▒zda, kabu─ču g├Âzenekli oldu─čundan bakterilerin yumurtan─▒n i├žine girmesine neden olur.

Makarna

Makarna sizi nadiren hastalanman─▒za neden olur, ancak asla y─▒kanmamas─▒n─▒n nedeni ba┼čka. Pek ├žok insan pi┼čirdikten sonra makarnay─▒ durular, bu da makaran─▒n ├╝zerindeki faydal─▒ ni┼častalar─▒ durulay─▒p soslar─▒n yap─▒┼čmas─▒n─▒ zorla┼čt─▒r─▒r. Bununla birlikte, pirin├ž veya kinoa gibi tah─▒llar da do─čru tad─▒ ve k─▒vam─▒ elde etmeniz i├žin her zaman sadece pi┼čirmeden hemen ├Ânce suyla y─▒kanmal─▒. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin bunlar─▒ asla t├╝ketmeyin!

H─▒zl─▒ ya┼čam tarz─▒n─▒n artmas─▒yla birlikte yayg─▒nla┼čan baz─▒ g─▒da ├že┼čitleri ba┼čta tansiyon ve kolesterol olmak ├╝zere pek ├žok rahats─▒zl─▒─ča yol a├žabiliyor. Bu rahats─▒zl─▒klara yol a├žan baz─▒ g─▒dalar─▒n t├╝ketimini s─▒n─▒rlaman─▒z sa─čl─▒─č─▒n─▒z a├ž─▒s─▒ndan faydal─▒d─▒r.

─░┼čte yememeniz gereken 10 g─▒da ile onlar─▒n yerini alabilecek sa─čl─▒kl─▒ g─▒dalar:

Cips:

30 gram patates cipsinde 152 kalori ve 3 gram─▒ doymu┼č ya─č olmak ├╝zere 10 gram ya─č bulunuyor. Haftada ├╝├ž kez cips yerseniz, y─▒lda 23,400 kalori t├╝ketiyorsunuz ve g├Âbe─činize gereksiz 3 kilogram ekleniyor. Bu rakamlar sadece bir avu├ž dolusu yerseniz ge├žerli.

Bunun yerine patlam─▒┼č m─▒s─▒r gibi at─▒┼čt─▒rmal─▒k t├╝ketebilirsiniz. Bunlar─▒n kalorisi porsiyon ba┼č─▒na 100 kaloriden azd─▒r.

S├╝ts├╝z krema:

K├Âp├╝k olarak s─▒k─▒lan s├╝ts├╝z kremalar─▒n ├žo─ču m─▒s─▒r ┼čurubu ve hidrojenize nebati ya─č i├žeriyor ve bunlar damarlar─▒n─▒z─▒ t─▒k─▒yor. Sadece bir yemek ka┼č─▒─č─▒ krema 32 kaloridir.

Bunun yerine az ya─čl─▒ vanilyal─▒ yo─čurt ile tatl─▒lar─▒n─▒z─▒ s├╝sleyebilirsiniz. Bir ka┼č─▒─č─▒ 16 kaloridir, ayr─▒ca i├žinde kalsiyum var.

Kremal─▒, a─č─▒r hamur i┼či tatl─▒lar:

Beyaz un, kat─▒ bitkisel ya─č, beyaz ┼čeker, krema, sos i├žeren a─č─▒r hamur i┼člerinde ├žok fazla kalori ve ya─č bulunuyor. Bunlar daha ├žok doymu┼č ile trans ya─člard─▒r ve sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin zararl─▒d─▒r.

Bunun yerine tam tah─▒ll─▒ simit t├╝ketebilirsiniz. Hem ya─č oran─▒ d├╝┼č├╝kt├╝r, hem de kalorisi daha azd─▒r.

─░├ži kremal─▒ makarnalar:

T├╝rkiyeÔÇÖde son zamanlarda yayg─▒nlan ve ├Âzellikle t├╝m g├╝n ├žal─▒┼č─▒p h─▒zl─▒ yemek haz─▒rlamak isteyenlerin ba┼čvurdu─ču┬á i├ži kremal─▒, tereya─čl─▒ makarnalarda da ya─č ve kalori oran─▒ olduk├ža y├╝ksektir.

Bunun yerine tam bu─čday unuyla yap─▒lm─▒┼č makarnalar─▒ tercih edebilirsiniz. Bir kase tam bu─čdayl─▒ makarna 197 kalori ve 4 gram lif i├žerir.

Sosis:

─░ster k─▒zart─▒n, isterseniz soslu yeme─čini yap─▒n sosis sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin olduk├ža tehlikedir. Bir uzun sosiste 200 kalori ve 15 gram civar─▒nda ya─č var.

Bunun yerine tavuk ya da hindi ─▒zgaray─▒ deneyin.

K─▒zarm─▒┼č tavuk:

D─▒┼čar─▒da fast food restoranlarda yedi─činiz ya da haz─▒r olarak ald─▒─č─▒n─▒z k─▒zarm─▒┼č tavuk g├Â─čs├╝, yakla┼č─▒k 400 kalori ve 22 gram ya─č i├žeriyor.

Bunun yerine evde derisini al─▒p ─▒zgara yapt─▒─č─▒n─▒zda 120 gram tavuk g├Â─čs├╝nde sadece 189 kalori bulunuyor.

─░mitasyon peynir:

D─▒┼čar─▒dan ucuza ald─▒─č─▒n─▒z peynirler ger├žek olmayabiliyor. Yedi─činiz baz─▒ hamburgerlerde de bu peynirlerden kullan─▒labiliyor. Buna dikkat edin.

Bunun yerine peynirinizi g├╝vendi─činiz yerden ve markalardan sat─▒n al─▒n. Ke├ži peyniri bulursan─▒z daha iyi. 30 gram ke├ži peyniri 76 kalori ve 5 gram protein i├žeriyor.

K─▒zarm─▒┼č patates:

S─▒radan bir restoranda yedi─činiz 170 graml─▒k k─▒zarm─▒┼č patates, a┼ča─č─▒ yukar─▒ 570 kalori i├žeriyor. Bunun yan─▒nda b├╝y├╝k bir hamburger de yerseniz 670 kalori ve 39 gram ya─č daha v├╝cudunuza ekleniyor.

Bunun yerine d─▒┼čar─▒da yemek yedi─činiz zaman ├žocuklar─▒n yedi─či k├╝├ž├╝k k─▒zarm─▒┼č patateslerden sipari┼č edebilirsiniz. Bunlar sadece 230 kalori ve 13 gram ya─č i├žeriyor.

Yumu┼čak beyaz ekmek:

Beyaz undan yap─▒lm─▒┼č bir dilim ekmek 65 kaloriden biraz daha fazlad─▒r. Ancak basit ve h─▒zl─▒ca sindirilen karbonhidrat i├žerdi─činden kan ┼čekerinizi y├╝kseltebilir.

Bunun yerine ayn─▒ kaloriye sahip tam bu─čday ekme─či yerseniz 2 gram kalp dostu lif, protein ve selenyum, magnezyum ile potasyum gibi besin ├Âgeleri kazan─▒rs─▒n─▒z.

K─▒sa s├╝rede haz─▒rlanan makarnalar (Noodle):

├ťlkemizde son zamanda yayg─▒nla┼čan, bardaklarda veya tek ki┼čilik po┼četlerde sat─▒lan ve sadece┬á s─▒cak suyla haz─▒rlanan makarnalarda sodyum oran─▒ ├žok y├╝ksek. Bunlar y├╝ksek tansiyon, kalp hastal─▒─č─▒, fel├ž ve b├Âbrek hasar─▒ gibi ciddi sa─čl─▒k sorunlar─▒na yol a├žabiliyorlar. Ayr─▒ca bunlar y├╝ksek oranda monosodyum glutamat i├žeriyor. Makarnalar─▒n bulundu─ču bardaklar─▒n da s─▒cak suyla temas─▒nda kansere yol a├žan kimyasallar salg─▒layabiliyor.

Bunun yerine evde ha┼člay─▒p haz─▒rlad─▒─č─▒n─▒z makarnay─▒ domates ya da lor peynirle g├╝zel bir sos haz─▒rlay─▒p sa─čl─▒kl─▒ bir ┼čekilde beslenebilirsiniz. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Sa─čl─▒kl─▒ ve lezzetli ─▒zgaran─▒n 6 yolu

Izgara, sa─čl─▒kl─▒ bir pi┼čirme y├Ântemi olmas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra yiyece─če pi┼čme s─▒ras─▒nda ├Âzel bir lezzet katar. Ayr─▒ca, ─▒zgarada pi┼čen yiyecekler ┼čeker hastal─▒─č─▒ olan ki┼čiler i├žin faydal─▒d─▒r.

─░┼čte daha lezzetli ─▒zgaran─▒n 6 yolu

-Ya─čl─▒ et ve k├Âftelerden ka├ž─▒n─▒n ve ─▒zgaran─▒z─▒ deniz ├╝r├╝nleri ve ya─čs─▒z et par├žalar─▒yla doldurun. Ya─čl─▒ k├Âftle ve sucuklar─▒ yemek zorunda de─čilsiniz. Tavuk, bal─▒k, s─▒─č─▒r filetosu ya da bonfile gibi daha sa─čl─▒kl─▒ se├ženekleri tercih edebilirsiniz.

-Tavu─čunuzun derisini y├╝z├╝n. B├Âylece kalori ve doymu┼č ya─čdan kurtulacaks─▒n─▒z. Doymu┼č ya─č kalp hastal─▒─č─▒ riskini art─▒r─▒yor.

-Etlerinizi sirkeli suda marine edin. B├Âylece, sirke, zeytinya─č─▒, limon suyu, sar─▒msak, ├že┼čitli baharatlar ile kendi kar─▒┼č─▒m─▒n─▒z─▒ haz─▒rlayabilirsiniz.

-Izgara kolay g├Âr├╝nebilir. Ancak, ─▒zgaran─▒n nas─▒l yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ biliyorsan─▒z kolayd─▒r. Bir par├ža eti ne s─▒kl─▒kta ├ževirece─činizi ve bunu ne zaman yapaca─č─▒n─▒z─▒ biliyor musunuz? Buna benzer basit ─▒zgara s─▒rlar─▒n─▒ ├Â─črenerek, daha e─členceli, sa─čl─▒kl─▒ ve g├╝zel ─▒zgaralar yapabilirsiniz.

-Biraz kabak, patl─▒can, mantar─▒ da ┼či┼če dizebilirsiniz. En sevdi─činiz sebze ve meyvelerin ├žo─ču, ─▒zgaraya kondu─čunta yeni bir lezzetle sizi b├╝y├╝leyecektir. Bunlar─▒ ─▒zgaraya koymadan ├Ânce biraz zeytin ya─č─▒ s├╝r├╝n.

-Yiyeceklerinizin lezzetli olmas─▒ i├žin paketler i├žinde ─▒zgaraya koyabilirsiniz. Ak┼čam yeme─činizi ─▒zgarada yapmak mangalda pi┼čmi┼č et ya da k├Âzlenmi┼č m─▒s─▒r olmas─▒ anlam─▒na gelmiyor. Pakette pi┼čirmek, ─▒zgara ├╝zerinde de─či┼čik yemekler yapman─▒za imkan verecektir. Al├╝minyum folyoya biber, so─čan, m─▒s─▒r, fasulye ve bunun gibi istedi─činiz sebzeyi koyup i├žine biraz da zeytinya─č─▒ ya da et, tavuk suyu ekleyerek pi┼čirebilirsiniz. Bu paketi ─▒zgaran─▒n ├╝zerine yerle┼čtirin. Bu y├Ântem, bal─▒k ve kemiksiz tavuk g├Â─čs├╝ gibi lezzetli ve ├žabuk pi┼čen g─▒dalarda daha ├žok i┼če yarar. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Soru-Cevap

Tavuklar neden u├žamaz?

Yaban tavuklar─▒ kesinlikle u├žabilirler. Binlerce y─▒ld─▒r se├žilerek b├╝y├╝t├╝len tavuklar─▒n k─▒sa bir kanat ├ž─▒rp─▒┼č─▒yla bir a─čac─▒n tepesine u├žmalar─▒ zor. ├ç├╝nk├╝ ├žok a─č─▒rlar.

├ľzg├╝rce k├╝meslerinin d─▒┼č─▒nda dola┼čan tavuklar─▒n kanatlar─▒nda u├žu┼č t├╝yleri var. Bu onlar─▒n k─▒sa daireler i├žinde u├žmalar─▒n─▒ sa─čl─▒yor, ancak uzaklara u├žmas─▒n─▒ engelliyor.

Kategoriler
Ya┼čam

Elman─▒n ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ 6 kullan─▒m─▒

G├╝nde bir elma yemenin sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin tahmininizden daha fazla iyi oldu─ču ├Ânceki ara┼čt─▒rmalarda kan─▒tlanm─▒┼čt─▒. Ancak, elman─▒n yemek d─▒┼č─▒nda evinizde farkl─▒ alanlarda da kullan─▒labilece─čini biliyor musunuz?
─░┼čte ReaderÔÇÖs Digest dergisinde yer alan, elman─▒n s─▒rad─▒┼č─▒ 6 kullan─▒m alan─▒:

Sulu bir tavuk k─▒zartman─▒za yard─▒m eder

E─čer k─▒zarm─▒┼č tavu─čunuz f─▒r─▒ndan dolay─▒ kuruyorsa, bunu dert etmeyin. Bir sonraki seferde, tavu─čunuzu f─▒r─▒n tepsisine yerle┼čtirmeden ├Ânce tavu─čun i├žine bir elma s─▒k─▒┼čt─▒r─▒n. Tavuk pi┼čti─či zaman, meyveyi ├ž─▒kar─▒p ├ž├Âpe at─▒n,lezzetli ve kuru olmayan tavu─čunuz yenmeye haz─▒r olacakt─▒r.

Keklerinizi taze tutuyor

Ev yap─▒m─▒ ya da marketten ald─▒─č─▒n─▒z keklerinizin ├Âmr├╝n├╝ uzatman─▒n en basit ve etkili yolunu bilmek ister misiniz? Keklerinizi saklad─▒─č─▒n─▒z kaba yar─▒m elma koyun. Bu kekin nemini olduk├ža uzun s├╝re i├žinde tutmas─▒na yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

Ye┼čil domatesleri olgunla┼čt─▒r─▒yor

Bir deste ye┼čil domatese sahipseniz bunlar─▒ yemek i├žin bir an ├Ânce olgunla┼čmalar─▒n─▒ istersiniz. Domateslerin h─▒zl─▒ bir ┼čekilde olgunla┼čmas─▒ i├žin elmalarla birlikte birka├ž g├╝n kese ka─č─▒d─▒nda bekletin. En iyi sonu├ž i├žin oran ise kese ka─č─▒d─▒nda bir elma i├žin 5-6 domates bulunmas─▒d─▒r.

Sertle┼čen kahverengi ┼čekerinizi yumu┼čat─▒r

Kahverengi ┼čekerin neme maruz kald─▒─č─▒nda sertle┼čmek gibi sinir bozucu bir al─▒┼čkanl─▒─č─▒ var. Kendinden kapanan plastik po┼čet i├žine kahverengi ┼čekerinizle birlikte bir elma yerle┼čtirin. Po┼četin a─čz─▒n─▒ s─▒k─▒ca kapatt─▒ktan sonra bir ya da 2 g├╝n bu po┼četi kuru bir yere b─▒rak─▒n. ┼×ekeriniz, tekrar kullanabilece─činiz kadar yumu┼čayacakt─▒r.

Çorbalarda ve tencere yemeklerinde fazla tuzu alır

Yeme─činize ya da ├žorban─▒za yanl─▒┼čl─▒kla fazla tuz att─▒─č─▒n─▒z zaman, tencereye birka├ž elma (ya da patates) dilimi do─čray─▒n. 10 dakika kadar pi┼čtikten sonra dilimleri al─▒n. B├Âylece, yeme─činizin a┼č─▒r─▒ tuzunu elma dilimleri ├žekecektir.

Dekoratif bir ┼čamdan yapabilirsiniz

Sofran─▒za do─čal ┼čamdanlar yaparak, samimi bir hava verebilirsiniz. Meyvelerin g├Âbe─čini ├ž─▒karma aleti kullanarak, b├╝y├╝k├že birka├ž elman─▒n i├žine d├Ârtte ├╝├ž b├╝y├╝kl├╝─č├╝nde ├žukur oyun. Her deli─čin i├žine uzun dekoratif mumlar yerle┼čtirin. Elmalar─▒n ├ževresini birka├ž yaprakla ya da ├ži├žeklerle s├╝sleyin. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Bunlar zehirlenmenize yol a├žabilir

Yedi─činiz sebzelerde, meyvelerde, ette ya da tavukta ├že┼čitli bakteriler bulunabiliyor ve bunlar b├╝y├╝k salg─▒nlara bile neden olabiliyor. Bu bakterilerden korunmak i├žin ise yemek haz─▒rlama ve pi┼čirme ko┼čullar─▒na ├žok dikkat etmelisiniz.

─░┼čte g─▒da zehirlenmesine yol a├žan ├že┼čitli g─▒dalar:

Listeria bakterisi: ├çi─č meyve ve sebze

Bu bakteri peynir gibi baz─▒ i┼členmi┼č g─▒dalar─▒n yan─▒ s─▒ra kavun, taze meyve ve sebzelere de bula┼čabiliyor. Enfeksiyonun belirtileri ate┼č, kas a─čr─▒s─▒, mide bozulmas─▒ ya da ishaldir ve bakteriye maruz kald─▒ktan 2 g├╝n ile 2 ay sonra olu┼čur. ├çi─č meyve ve sebzeleri kullanmadan ├Ânce mutlaya iyice y─▒kay─▒n ve buzdolab─▒nda 4 derecenin alt─▒nda saklay─▒n.

Listeria: Past├Ârize edilmemi┼č s├╝t ├╝r├╝nleri

├çi─č s├╝tle yap─▒lan yo─čurt ve yumu┼čak peynir gibi s├╝t ├╝r├╝nleri listeria bakterisi i├žin s─▒─č─▒nakt─▒r. ├ç├╝nk├╝ listeria d├╝┼č├╝k s─▒cakl─▒kta ya┼čayabilir. Bu yiyecekleri buzdolab─▒na koyunca bakteri ├Âlmez. Ya┼čl─▒lar, hamileler ile ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi d├╝┼č├╝k olan ki┼čiler daha fazla risk alt─▒ndad─▒r. Mutlaka past├Ârize s├╝t ve s├╝t ├╝r├╝n├╝ kullan─▒n.

Salmonella: Taze ├╝r├╝nler

Taze meyve ve sebzelere de salmonella enfeksiyonu bula┼čabilir. Salg─▒nlar daha ├žok domates, ac─▒ biber, salata ye┼čilliklerinde g├Âr├╝l├╝r. ├ç├╝nk├╝ bunlar daha ├žok ├ži─č ya da az pi┼čmi┼č yenir. Bu yiyecekleri iyice y─▒kay─▒p kurutun ve 4 derecenin alt─▒nda buzdolab─▒nda saklay─▒n.

Salmonella: Tavuk ve yumurta

Salmonella bakterisi her yiyece─če bula┼čabilir, fakat hayvan d─▒┼čk─▒s─▒yla temas nedeniyle hayvansal ├╝r├╝nlerde risk daha fazlad─▒r. Tavuklardan yumurtaya ge├žen bakteri taze yumurtalarda da bulunabiliyor. Belirtileri aras─▒nda mide kramplar─▒, ate┼č, 12-72 saat s├╝ren ishal bulunuyor. Hastal─▒k genellikle 4-7 g├╝n s├╝rer. Asla ├ži─č ya da az pi┼čmi┼č yumurta t├╝ketmeyin.

Kampilobakter:

Sadece bir damla ├ži─č tavuk suyu bile kampilobakter hastal─▒─č─▒na yol a├žabilir. Belirtileri ise ate┼č, kramplar, ishal ve kusmad─▒r. Bir├žok insan bir haftadan k─▒sa s├╝re i├žinde iyile┼čir. ├çi─č tavukla i┼činiz bittikten sonra ellerinizi, kesme tahtas─▒n─▒, tezgah─▒n ├╝zerini ve b─▒├ža─č─▒ ─▒l─▒k, sabunlu suyla y─▒kay─▒n. Tavu─ču en az 75 derecede pi┼čirin.

E.coli: S─▒─č─▒r eti

E. coli s─▒─č─▒r─▒n ba─č─▒rsaklar─▒nda ya┼čar ve kesim s─▒ras─▒nda etine bula┼č─▒r. E.colinin belirtileri a┼č─▒r─▒ kar─▒n a─čr─▒s─▒, sulu ishal ve kusmad─▒r. Hastal─▒k bakteriye maruz kal─▒nd─▒ktan birka├ž g├╝n sonra ortaya ├ž─▒kar ve yakla┼č─▒k 1 hafta s├╝rer. Eti en az 75 derecede pi┼čirin, pi┼čmi┼č eti ├ži─č eti haz─▒rlad─▒─č─▒n─▒z taba─ča asla koymay─▒n. Kulland─▒─č─▒n─▒z aletleri, ellerinizi ─▒l─▒k, sabunlu suyla y─▒kay─▒n.

E.coli: ├çi─č meyve suyu ve s├╝t

Past├Ârize edilirken bakterileri ├Âld├╝rmek i├žin ─▒s─▒ kullan─▒l─▒r. Past├Ârize kutu s├╝t ya da meyve sular─▒nda tehlike yoktur. Ancak sokaklarda sat─▒lan s─▒kma meyve sular─▒nda ve s├╝tlerde E.coli bulunabilir. Sadece past├Ârize ├╝r├╝nler kullan─▒n. Emin de─čilseniz i├žmeden ├Ânce s├╝t├╝ kaynat─▒n. Ayr─▒ca sebze ve meyveler bakteri ta┼č─▒yan suyla sulan─▒rsa ya da g├╝brelenirse bu yiyeceklerde de E.coli bakterisi bulunur. Ispanak gibi yaprakl─▒ sebzelerde risk daha fazlad─▒r.

Botulizm: Konserve g─▒dalar

Nadir g├Âr├╝len botulizm ├Âl├╝mc├╝l olan bir hastal─▒kt─▒r ve uygun ┼čekilde konserve yiyeceklerde bulunur. Ayn─▒ ┼čekilde bal, kurutulmu┼č et, tuzlu ve t├╝ts├╝lenmi┼č bal─▒─č─▒n yan─▒ s─▒ra evde yap─▒lan konserve g─▒dalarda da risk bulunuyor. Bebekler daha fazla hastal─▒k riski ta┼č─▒r. 1 ya┼č─▒n alt─▒ndaki ├žocuklara asla bal vermeyin. Belirtileri aras─▒nda kramplar, kusma, solunum sorunlar─▒, yutkunma g├╝├žl├╝─č├╝, ├žift g├Ârme, halsizlik veya fel├žtir.

Hepatit A: Uygun olmayan yemek haz─▒rlama ko┼čullar─▒

Hepatit A vir├╝s├╝ karaci─čere sald─▒r─▒r ve ate┼č, yorgunluk, bulant─▒, kilo kayb─▒ ve v├╝cutta sararmaya neden olur. Bir├žok enfeksiyon hafif atlat─▒l─▒r. Hasta ki┼či ellerini g├╝zelce y─▒kamaz ve yiyeceklere, e┼čyalara dokunursa hastal─▒k ba┼čkalar─▒na yay─▒l─▒r. Hepatit AÔÇÖya kar┼č─▒ a┼č─▒ yapt─▒rmal─▒s─▒n─▒z. Yemek haz─▒rlamaya ba┼člamadan ├Ânce ellerinizi g├╝zelce y─▒kay─▒n.

Ne zaman doktora gitmelisiniz?

G─▒da zehirlenmelerinin b├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču kendi kendine ge├žer. Fakat bu belirtiler varsa mutlaka hastaneye gitmelisiniz: Y├╝ksek ate┼č, kanl─▒ d─▒┼čk─▒, uzun s├╝reli kusma, 3 g├╝nden uzun s├╝ren ishal, a─č─▒z kurulu─ču, idrarda azalma gibi susuzluk belirtileri.

G├╝venli yemek haz─▒rlama ├Ânerileri:

-Yemek haz─▒rlamaya ba┼člamadan ├Ânce ellerinizi iyice y─▒kay─▒n.
-Kesme y├╝zeylerini, kulland─▒─č─▒n─▒z aletleri ve tezgah─▒n ├╝zerini ├ži─č et ve tavukla i┼činiz bitince hemen y─▒kay─▒n.
-Akan suyun alt─▒nda y─▒kay─▒n ve ka─č─▒t havluyla kurulay─▒n.
-Marul ya da lahanan─▒n d─▒┼č kabuklar─▒n─▒ ├ž─▒kar─▒p at─▒n.
-Tavuk, et, yumurtay─▒ uygun ─▒s─▒da pi┼čirin.
-S─▒cak yemekleri s─▒cak, so─čuk olanlar─▒ ise so─čuk tutun. (Vasfiye ├ľzcanbaz)