Kategoriler
Ya┼čam

Yollarda ├Âl├╝m soluyoruz!

┬á├ľzellikle ─░stanbul, ─░zmir gibi b├╝y├╝k ┼čehirlerde ya┼čayan g├╝n├╝m├╝z insan─▒n─▒n en b├╝y├╝k dertlerinden biri trafik. Trafik sorunu stres, kaza riski ve zaman kayb─▒ndan ayr─▒ olarak son g├╝nlerde t├╝m d├╝nyan─▒n ba┼ča ├ž─▒kmak zorunda kald─▒─č─▒, bedensel sa─čl─▒─č─▒m─▒z─▒ tehdit eden bamba┼čka bir olguyu da hayat─▒m─▒za katt─▒: Hava kirlili─či.

En ba┼čta otob├╝s, kamyon ve minib├╝s gibi motorin kullanan a─č─▒r ta┼č─▒tlar─▒n yayd─▒─č─▒ egzoz gazlar─▒n─▒n ba┼čta akci─čerler ve solunum yollar─▒ olmak ├╝zere b├╝t├╝n i├ž organlar─▒m─▒z─▒ etkiledi─čini s├Âyleyen Erdem Hastahanesi G├Â─č├╝s Hastal─▒klar─▒ Uzman─▒ Dr. Mehmet Levent Safali, bu durumun ├Âl├╝me varan sonu├žlara yol a├žt─▒─č─▒ konusunda herkesi uyar─▒yor.

Egzoz Gazlar─▒n─▒n Etkileri

Ara├žlar trafikte seyrederken egzoz yoluyla havaya karbonmonoksit, karbondioksit, azotoksit di─čer hidrokarbon gazlar─▒ ile kur┼čun gibi a─č─▒r metalleri gaz halinde veriyor. Bunlardan ├Âzellikle karbonmonoksit gaz─▒n─▒n son derece tehlikeli oldu─čunu belirten┬áDr. Safali, karbonmonoksitin renksiz ve kokusuz olmas─▒na ra─čmen son derece ├Âld├╝r├╝c├╝ ├Âzelliklere sahip oldu─čunu s├Âyl├╝yor. Yine egzoz gazlar─▒nda bulunan ve bo─čucu ├Âzelli─če sahip karbonmonoksit gaz─▒, kanda oksijenin ba─čland─▒─č─▒ yerlere ba─članarak ba┼čta ÔÇťkarbonmonoksit zehirlenmesiÔÇŁ dedi─čimiz ve solunum sisteminde kal─▒c─▒ hasarlara yol a├žan sendrom olmak ├╝zere hiperkapni, asidemi, sinirsel bozukluklar ve hatta ├Âl├╝me kadar giden hasarlar yaratabiliyor.

Egzoz gazlar─▒ ├Âl├╝me bile yol a├ž─▒yor!

Egzoz gazlar─▒n─▒n insan sa─čl─▒─č─▒ ├╝zerindeki zararl─▒ etkilerini Dr. Mehmet Levent Safali ┼č├Âyle s─▒ral─▒yor: ÔÇťEgzoz gaz─▒nda bulunan azotoksit gaz─▒ akci─čerlerde kal─▒c─▒ hasarlara yol a├žarak akci─čer kanserine, hatta ├Âl├╝me varan sonu├žlar ortaya ├ž─▒karabiliyor. Kanserojen ├Âzelliklere sahip di─čer hidrokarbon gazlar─▒ ile kan, kemik ve sinir sistemlerine zarar veren kur┼čun gibi a─č─▒r metallerin yol a├žaca─č─▒ zararlar─▒n telafisi ise son derece zor. Egzoz gazlar─▒, kalp rahats─▒zl─▒klar─▒ ve fel├ž gibi riskleri de ├Ânemli ├Âl├ž├╝de art─▒r─▒yor. Son d├Ânemlerde ├že┼čitli ├╝lkelerde k─▒rm─▒z─▒ alarm verilme, ara├žlar─▒n trafi─če ├ž─▒k─▒┼č─▒na getirilen s─▒n─▒rlamalar da durumun ciddiyetini a├ž─▒k├ža g├Âzler ├Ân├╝ne seriyor.ÔÇŁ

Egzoz Gazlar─▒ndan Nas─▒l Korunabiliriz?

Asl─▒nda trafikteki zehirli gazlar─▒n etkilerinden korunman─▒n basit oldu─ču belirten Safali, belli bir ya┼č─▒n ├╝zerinde olan ara├žlar─▒n kullan─▒m─▒na son vermenin, yap─▒lmas─▒ gereken ba┼čl─▒ca d├╝zenlemelerin ba┼č─▒nda geldi─čini belirtiyor. Zira ara├ž eskidik├že egzozla d─▒┼čar─▒ verdi─či zehirli gaz miktar─▒ art─▒yor. Bundan ba┼čka halk aras─▒nda ÔÇť10 numara ya─čÔÇŁ ad─▒ verilen ve son derece tehlikeli sonu├žlar─▒ olan maddelerin kullan─▒m─▒n─▒n kesinlikle ├Ân├╝ne ge├žilmesi gerekir. Ayr─▒ca ├Âzellikle a─č─▒r ara├žlar olmak ├╝zere egzozlarda filtrelendirme sistemlerinin kullan─▒lmas─▒ da sorunun ├ž├Âz├╝m├╝ne katk─▒ sa─člayabilir.

Son d├Ânemlerde yollarda s─▒k├ža g├Ârd├╝─č├╝m├╝z elektrikli ve hibrit (elektrik ve akaryak─▒tla ├žal─▒┼čan) ara├žlar─▒n yayg─▒nla┼čmas─▒ ise bu sorunu neredeyse k├Âk├╝nden ├ž├Âzecektir. D─▒┼čar─▒ya egzoz gaz─▒ vermeyen ya da ├žok az veren bu ara├žlar, trafikte zehir ve ├Âl├╝m solumam─▒z─▒n ├Ân├╝ne ge├žecektir.

Kategoriler
Sa─čl─▒k

├ľfkenizi kontrol etmenin 10 yolu

Trafikte yolunuz kesildi─činde tepenizden dumanlar ├ž─▒k─▒yor mu? ├çocu─čunuz s├Âyledi─činizi yapmad─▒─č─▒ zaman kan bas─▒nc─▒n─▒z tavan yap─▒yor mu? ├ľfke normal ve hatta sa─čl─▒kl─▒ bir duygudur; ancak ├Âfkenizle pozitif bir ┼čekilde nas─▒l ba┼čedebilmelisiniz. Peki bunu nas─▒l yapacaks─▒n─▒z?

Mayo ClinicÔÇÖte yer alan etkili ├Âfke y├Ânetimi tavsiyeleri ├Âfkenizi yenme konusunda ba┼čar─▒l─▒ olman─▒za yard─▒mc─▒ olacak. Ani patlamalar─▒n─▒z, ├Âfkeniz ya da asabiyetiniz ailenizle, arkada┼člar─▒n─▒zla, i┼č arkada┼člar─▒n─▒z ve hatta yabanc─▒larla ili┼čkilerinizi olumsuz olarak etkiler. ├ľfke y├Ânetimi teknikleri, ├Âfkenizi ifade etme ┼čeklinizi de─či┼čtirmenize yard─▒m etmede ispatlanm─▒┼č bir yoldur.

├ľfkenizi kontrol etmeye yard─▒mc─▒ 10 tavsiye

MOLA ALIN

Kli┼če gibi g├Âr├╝nse de, tepki g├Âstermeden ├Ânce 10ÔÇÖa kadar sayma ├Âfkenizi yat─▒┼čt─▒rabilir.

HEMEN UZAKLA┼×IN

├ľfkeniz biraz yat─▒┼čana kadar, sinirlendi─činiz ki┼čiden biraz uzak durun.

─░FADE ED─░N

Biraz sakinle┼čince, ├Âfkenizi ifade edin. ├çat─▒┼čmac─▒ olmayan bir ┼čekilde ├Âfkenizi ifade etmek sa─čl─▒kl─▒d─▒r.

EGZERS─░Z ─░Y─░ GEL─░R

Fiziksel aktivite, duygular─▒n─▒z i├žin bir ├ž─▒k─▒┼č noktas─▒ sa─čl─▒yor. ├ľzellikle, ├Âfkeden patlamak ├╝zereyseniz. H─▒zl─▒ tempoda bir y├╝r├╝y├╝┼č ya da ko┼ču yapabilir, y├╝zebilir, a─č─▒rl─▒k kald─▒rabilirsiniz ya da basket at─▒┼člar─▒ yapabilirsiniz.

D─░KKATL─░ D├ť┼×├ťN├ťN

Bir ┼čey s├Âylemeden ├Ânce dikkatli d├╝┼č├╝n├╝n. Aksi halde, pi┼čmanl─▒k duyaca─č─▒n─▒z bir ┼čey s├Âyleme olas─▒l─▒─č─▒n─▒z fazlad─▒r. S├Âylemek istediklerinizi yazman─▒z faydal─▒ olabilir. ├ľfkeliyseniz yazarak konudan uzakla┼čabilirsiniz.

├ç├ľZ├ťM BULUN

Durumlar─▒n ├ž├Âz├╝m├╝n├╝ tespit edin. Sizi neyin ├ž─▒ld─▒rtt─▒─č─▒na odaklanmak yerine, k─▒zg─▒n oldu─čunuz ki┼čiyle birlikte sorununuza ├ž├Âz├╝m bulmaya ├žal─▒┼č─▒n.

KEL─░MELERDEK─░ AYRINTI

Problemi anlat─▒rken ÔÇťbenÔÇŁ s├Âz├╝n├╝ kullan─▒n. Bu kar┼č─▒n─▒zdakini ay─▒plamak ya da su├žlu bulmaktan kurtulman─▒za yard─▒m edecektir. ├ľrne─čin, ÔÇťEv i┼člerine yard─▒m etmelisinÔÇŁ yerine, ÔÇťBu ak┼čam ev i┼člerine yard─▒m etmedi─čin i├žin ├╝z├╝ld├╝mÔÇŁ ifadesini kullan─▒n.

K─░N G├ťTMEY─░N

E─čer di─čer ki┼čiyi affederseniz, bu ikiniz i├žin de yararl─▒ olur. Herkesin sizin istedi─činiz gibi davranmas─▒n─▒ beklemek ger├žekci de─čildir.

B─░R DE M─░ZAHI DENEY─░N

Gerilimi, tansiyonu azaltmak i├žin mizah─▒, dalga ge├žmeyi deneyin. ─░─čneleyici ve k├╝├ž├╝mseyici alay─▒ kullanmay─▒n, bu duygular─▒ incitebilir ve her ┼čeyi daha k├Ât├╝ yapabilir.

GEV┼×EY─░N

Gev┼čeme becerilerini ├Â─črenme ve stresi azaltma ├Âfkenizi kontrol etmeye yard─▒mc─▒ olacakt─▒r. Derin nefes alma, bir gev┼čeme sahnesini g├Âz├╝n├╝zde canland─▒rma ya da sakinle┼čtirici bir s├Âz├╝ tekrar etmeyi deneyebilirsiniz. Di─čer ├Âfkeyi hafifletme yollar─▒ ise m├╝zik dinlemek, bir ┼čeyler okumak, yaz─▒ yazmakt─▒r. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Trafik, kalp krizini ├╝├že katl─▒yor

Uzmanlar, yo─čun trafikte 1 saat kalman─▒n bile kalp krizi ge├žirme riskini 3 kat art─▒rd─▒─č─▒n─▒ belirtiyorlar.

Amerikan kalp Derne─či Konferans─▒’nda sunulan ├žal─▒┼čmada, kalp krizi ge├žiren insanlar, belirtiler ba┼člamadan hemen ├Ânce yo─čun trafikte bulunduklar─▒n─▒ s├Âylediler. Almanya’daki ├žal─▒┼čmaya g├Âre, ara┼čt─▒rmac─▒lar bir saat i├žinde kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n kalp krizi ge├žirme risklerin 3 kat artt─▒─č─▒n─▒ buldular. Ara┼čt─▒rmac─▒lar ayn─▒ zamanda 6 saat trafikte kalman─▒n kalp krizi ge├žirme riski ├╝zerinde istatistiksel olarak ├Ânemli art─▒┼člar─▒ da incelediler.

Almanya’da Epidemiyoloji Enstit├╝s├╝’nden Annette Peters, “Yo─čun trafikte araba ya da motor kullanmak ├Âzellikle y├╝ksek risk alt─▒nda olan ki┼čilerde kalp krizine yol a├ž─▒yor. Bu ├žal─▒┼čmada, ├Âzellikle koroner damar hastal─▒─č─▒ olanlarda trafikte araba kulland─▒ktan sonra kalp krizi ge├žirme risklerinin artt─▒─č─▒ g├Âr├╝ld├╝ ” dedi.

Yakla┼č─▒k bin 454 hastan─▒n verilerini kulland─▒klar─▒ ├žal─▒┼čmada, hastalara kalp krizi ge├žirdikleri g├╝n, nereye gittikleri, kulland─▒klar─▒ ta┼č─▒ma arac─▒ ve trafikte ge├žirdikleri s├╝re soruldu. Kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n ortalama ya┼č─▒ 60 iken , yakla┼č─▒k y├╝zde 25’i kad─▒nlardan olu┼čuyordu.

Peters, bu ├žal─▒┼čman─▒n kat─▒l─▒mc─▒lar aras─▒ndaki kalp krizlerinin yakla┼č─▒k y├╝zde 8’inin trafi─če ba─čl─▒ oldu─čunu g├Âsterdi─čini s├Âyledi. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Trafik ├žocuklarda ast─▒m─▒ k├Ât├╝le┼čtiriyor

Trafi─če ba─čl─▒ hava kirlili─či ├žocuklarda ast─▒m hastal─▒─č─▒n─▒ k├Ât├╝le┼čtiriyor.

Amerikan Alerji, Ast─▒m & ─░mm├╝noloji Koleji’nin bilim dergisi olan Alerji, Ast─▒m & ─░mm├╝noloji Annals’da yay─▒nlanan ├žal─▒┼čmada ara┼čt─▒rmac─▒lar, Kuzey Orange County’de iki hastaneden al─▒nan 2 bin 768 ├žocu─čun kayd─▒n─▒ inceledi.

Ara┼čt─▒rmac─▒lar, tekrar eden nispi riskleri analiz ederek hava kirlili─čine maruz kalman─▒n hastaneye gidi┼č riskini nas─▒l etkiledi─čini ara┼čt─▒rd─▒lar. Bu kapsamda ├žocuklar─▒n cinsiyeti, ya┼č─▒, sa─čl─▒k sigortas─▒, ─▒rk─▒ ve k├Âkeni, evin hastaneye uzakl─▒─č─▒ ve mevsim gibi kriterler de g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nd─▒.

Trafikle ba─člant─▒l─▒ nitrojen oksit ve karbonmonoksitin ast─▒m belirtilerini art─▒rarak tekrarlayan hastaneye gidi┼člerle ba─člant─▒s─▒ oldu─čunu belirledi.