Kategoriler
Ya┼čam

Yumurtay─▒ pi┼čirmeden ├Ânce y─▒k─▒yorsan─▒z bu haberi okuyun

Pi┼čirmeden ├Ânce yumurtay─▒ y─▒kamak hemen herkes i├žin al─▒┼čkanl─▒k haline gelmi┼čtir. Baz─▒ g─▒dalar─▒ y─▒kamak temizlemek anlam─▒na gelirken baz─▒lar─▒n─▒ y─▒kamak ise onlar─▒ zararl─▒ hale getirir. Yumurtaya gelince, bunlar─▒n her ikisi de ge├žerli olabilir.

Pek ├žok ki┼či, kir veya mikrop kalmad─▒─č─▒ndan emin olmak i├žin yumurtan─▒n kabu─čunu k─▒rmadan veya onu kaynatmadan ├Ânce yumurtay─▒ y─▒kar. Fakat yumurtalar paketlenmeden ├╝retici firma taraf─▒ndan iyice y─▒kan─▒r ve yumurta y├╝zeyine yenilebilir bir mineral ya─č filmi uygulan─▒r. Bu film, bakterilerin yumurtan─▒n i├žine n├╝fuz ederek yumurtay─▒ kirletmesini ├Ânler. Beslenme uzmanlar─▒, yumurtalar─▒n y─▒kanmas─▒n─▒n gerekli olmad─▒─č─▒n─▒ ve asl─▒nda bakterileri daha da art─▒rabilece─čini s├Âyl├╝yor.

Pi┼čirmeden ├Ânce bir yumurtay─▒ y─▒kad─▒─č─▒n─▒zda, kabu─ču g├Âzenekli oldu─čundan bakterilerin yumurtan─▒n i├žine girmesine neden olaca─č─▒n─▒ s├Âyleyen sa─čl─▒k uzman─▒ Amy Leigh Mercree, ├Âzellikle akan so─čuk suyun alt─▒nda yumurtalar─▒ y─▒kad─▒─č─▒n─▒zda bu riskin daha fazla olaca─č─▒n─▒ belirtti. Yumurtan─▒n y├╝zeyinde bakteri olu┼čma potansiyeli oldu─čunu kabul eden, ancak y─▒kay─▒nca durumu daha da k├Ât├╝le┼čtirece─činizi a├ž─▒klayan Mercre, ÔÇťYumurtan─▒n kabu─ču ├žok g├Âzenekli oldu─čundan, y─▒kay─▒nca bakterileri yumurtan─▒n i├žine geri itiyorsunuz. Bu ┼čekilde yiyece─činiz yumurtay─▒ kirletme riskiniz ├žok daha fazlaÔÇŁ dedi.

Y─▒kama i┼člemine tabi tutulmam─▒┼č taze ├žiftlik yumurtalar─▒n─▒n kirle temas etme potansiyeli y├╝ksektir. Bu yumurtalar─▒ y─▒karken ise sadece ─▒l─▒k su kullan─▒n ve sabundan uzak durun. Ancak markette sat─▒lan yumurtalar─▒ y─▒kamay─▒n, bakterileri ait oldu─ču yerde tutun. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Bu g─▒dalar kalp hastal─▒─č─▒na kar┼č─▒ sizi koruyor

K─▒rm─▒z─▒ et, kahve, tereya─č─▒ ve yumurta sar─▒s─▒ gibi baz─▒ g─▒dalar─▒n y─▒llar s├╝ren k├Ât├╝ bir ├╝n├╝ olsa da bu g─▒dalar─▒n kalp, damar hastal─▒klar─▒ ile diyabet ├╝zerinde olumlu etkileri bulunuyor.

Bu g─▒dalar─▒n baz─▒ insanlar i├žin yarar─▒ zarar─▒ndan daha fazla olabiliyor. Bu nedenle ├Ânyarg─▒lar─▒n─▒zdan uzakla┼č─▒p, a┼č─▒r─▒ya ka├žmadan makul oranlarda t├╝ketebilirsiniz.┬áAskmen isimli internet sitesinde yer alan habere g├Âre,┬á kalp ve ┼čeker hastal─▒─č─▒ndan sizi koruyan sa─čl─▒kl─▒ g─▒dalar:

Patates

┼×ekerden sonra patates gibi ni┼častal─▒ karbonhidratlar insanlar─▒n uzak durdu─ču g─▒dalardan biridir. Patates glisemik indeksi y├╝ksek bir g─▒da olarak s─▒n─▒fland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒. Ancak yeni yap─▒lan bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre, patatesin glisemik indeksi patatesin t├╝r├╝ne, nerede yeti┼čti─čine ve haz─▒rlanma y├Ântemine g├Âre de─či┼čiyor. Patates so─čuduktan sonra yenirse glisemik indeksi daha d├╝┼č├╝k oluyor. Yeralt─▒nda yeti┼čen patates, tatl─▒lara ya da ekme─če kar┼č─▒ olan i┼čtah─▒n─▒z─▒ engellemeye yard─▒m eder.

Kefir

Kefirin tad─▒ ├žok de─či┼čik oldu─ču i├žin herkes sevmeyebilir. Ancak kefirin besin kalitesi yo─čurdu geride b─▒rak─▒r. Yo─čurt ve kefir iyi bir probiyotik kayna─č─▒d─▒r. Sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin ├žok faydal─▒d─▒r. Fakat kefirin i├žindeki probiyotik miktar─▒ yo─čurttakinden 5 kat daha fazlad─▒r. Kefirin i├žindeki baz─▒ bakteriyel maddeler kolit (─░nce ya da kal─▒n barsaklar─▒n akut ya da kronik iltihab─▒) ve alerjik reaksiyonlar─▒n tedavisinde yard─▒mc─▒d─▒r. Ayr─▒ca kefir y├╝ksek miktarda B1, B12, kalsiyum, folat ve K2 vitamini i├žerir. Ayr─▒ca iyi bir biotin (H vitamini) kayna─č─▒d─▒r. Yo─čurdu seviyorsan─▒z, kefiri de denemelisiniz.

Kahve

Kafein ba─č─▒ml─▒l─▒k yapabilir, kayg─▒ya, acelecili─če, uykusuzlu─ča, ba┼č a─čr─▒s─▒na, kalp ├žarp─▒nt─▒s─▒na yol a├žabilir. Baz─▒ insanlar kafeinsiz yapam─▒yor, bu normal de─čil. Sa─čl─▒kl─▒ olan─▒ kendinizi g├╝nde 1-2 fincanla s─▒n─▒rlaman─▒zd─▒r. Herkesin kahveye kar┼č─▒ olan tepkisi ayn─▒ de─čildir. Baz─▒lar─▒ sabahlar─▒ bir fincan i├žer ve g├╝nlerce uyuyamazken baz─▒lar─▒ ise ak┼čam yeme─činden sonra espresso i├žer ve kafas─▒n─▒ yast─▒─ča koyar koymaz uyur. ├ľncelikle kahve sizi daha ak─▒ll─▒ yapar. Kafein dopamin ve n├Âroadrenalin gibi birka├ž n├Ârotransmitterin yay─▒lmas─▒nda art─▒┼ča yol a├žarak beyindeki inhibit├Âr├╝ engeller. ├çal─▒┼čmalar, kafeinin ruh durumunuzu, haf─▒zan─▒z─▒, tepki s├╝renizi, tetikte olman─▒z─▒ ve genel bili┼čsel fonksiyonlar─▒n─▒z─▒ iyile┼čtirdi─čini g├Âsteriyor. ─░kinci olarak ise kahve merkezi sinir sisteminizi harekete ge├žirerek, metabolizman─▒z─▒ h─▒zland─▒rarak ve ya─č depolar─▒n─▒zdaki ya─č asitlerinin oksitlenmesini art─▒rarak ya─č yakman─▒za yard─▒m edebiliyor. ├ť├ž├╝nc├╝ olarak kahve t├╝ketimi tip 2 diyabet, Alzheimer, Parkinson, depresyon, kalp krizi ve fel├ž riskini azalt─▒yor. Ger├žekte kahve i├žmek ├Âmr├╝n├╝z├╝ uzat─▒yor.

K─▒rm─▒z─▒ et

30 y─▒ldan daha uzun s├╝redir k─▒rm─▒z─▒ et kalp hastal─▒─č─▒ndan kansere kadar bir├žok ┼čey i├žin su├žland─▒. Ara┼čt─▒rmac─▒lar bunu ┼čark├╝terideki sodyum ve nitrat─▒n yan─▒s─▒ra etin doymu┼č ya─č ve kolesterol i├žeri─čine ba─člad─▒lar. Son yap─▒lan ara┼čt─▒rmalara g├Âre, k─▒rm─▒z─▒ et t├╝ketimiyle kolon kanseri, kalp hastal─▒─č─▒, fel├ž veya ├Âl├╝m aras─▒nda pozitif ba─č bulundu. Doymu┼č ya─č─▒n kolesterol seviyesinde art─▒┼ča neden oldu─čuna dair tutarl─▒ bir kan─▒t yok. Ger├žekte 60 bin Japon kad─▒nla yap─▒lan b├╝y├╝k bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre bunun tam tersi tespit edildi. Daha fazla doymu┼č ya─č yerseniz fel├ž riskiniz azal─▒r. K─▒rm─▒z─▒ etin ya─č─▒ genellikle e┼čit miktarda doymu┼č ve tekli doymam─▒┼č ya─člardan olu┼čur ve ├žok az miktarda ise ├žoklu doymam─▒┼č ya─č bulunur. Yaylada beslenen s─▒─č─▒rlar─▒n etini yemeniz ├Ânerilir. ├ç├╝nk├╝ bunlar daha sa─čl─▒kl─▒ Omega-3 ve Omega-6 oran─▒na sahiptir ve ya─č yakman─▒za yard─▒m eder.

─░likli kemik yeme─či (Dana incik)

─░talyanca’dan ‘Delikli kemik’ olarak ├ževrilen Dana incik yeme─či ya─čl─▒, zengin, s├╝ngerimsi, kanl─▒ jelatinli ilik bulunur. Kemik ili─či ya─č, protein ve di─čer besinler a├ž─▒s─▒ndan zengindir. Enerji verir. Kemik ili─činde osteoblast ve osteoklast bulunur, bu h├╝creler kemi─či ┼čekillendirir veya yeniden absorbe edilmesini sa─člar. ─░li─čin i├žindeki ya─č genellikle doymam─▒┼č ya─čd─▒r. Ayr─▒ca kemik ili─činde demir, fosfor, kalsiyum, magnezyum ve ya─čda ├ž├Âz├╝lebilen A, D, E ve K vitaminleri bulunuyor.

Peynir

Sa─čl─▒kl─▒ olarak d├╝┼č├╝n├╝len peyniri kimileri i├žerisindeki ya─č ve kalori miktar─▒ nedeniyle yemez. Pizzalar─▒n, hamburgerlerin i├žindeki ya da ├╝zerindeki peynirden bahsetmiyoruz. Kaliteli peynir sizin i├žin iyidir. Genel bir kural olarak, uzun s├╝rede haz─▒r hale getirilen peynir daha az laktoza sahiptir. Benzer ┼čekilde ya─čs─▒z ya da az ya─čl─▒ peynirde ise laktoz fazlad─▒r ve lezzeti daha azd─▒r. Laktoza kar┼č─▒ tolerans─▒n─▒z varsa veya karbonhidrat t├╝ketiminizi en aza indirmek istiyorsan─▒z tam ya─čl─▒, sert ve uzun s├╝re beklemi┼č peyniri tercih edin. Bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre, s├╝t ├╝r├╝nleri t├╝ketimizini 3’ten 5 sefere ├ž─▒karmak daha fazla kilo kayb─▒na, daha az kar─▒n b├Âlgesi ya─č─▒na ve daha d├╝┼č├╝k kalp ile ┼čeker hastal─▒─č─▒ riskine neden olur. Peynir protein a├ž─▒s─▒ndan zengindir ve m├╝kemmel bir kalsiyum kayna─č─▒d─▒r. Peynirinizi yaylada yeti┼čtirilmi┼č hayvanlardan elde ediyorsan─▒z, kemiklerinizin geli┼čimi i├žin gerekli olan K2 vitamini ile kiloyla sava┼čan CLA (Conjugated Linoleic Acid) isimli antioksidan─▒ da yeterince al─▒yorsunuz demektir.

S─▒─č─▒r beyni

Beyinler iyi bir konsantre DHA (├Ânemli bir omega-3 ya─č asidi) kayna─č─▒d─▒r. Bu asitler bili┼čsel fonksiyon i├žin zorunludur. B├╝y├╝rken beyin yiyen ├žocuklar─▒n daha sa─čl─▒kl─▒ beyine ve sinir sistemine sahip oldu─ču ara┼čt─▒rmalarla kan─▒tlanm─▒┼čt─▒r. Yeterince DHA yemeyenlerde ise kalp hastal─▒─č─▒, Alzheimer’s, bunama ve d├╝┼č├╝k zihinsel yetenek riski fazlad─▒r. Beyin A, D vitamini, kolin, ├žinko, triptofan ve kolesterol a├ž─▒s─▒ndan zengindir.

Ek┼či krema

Kek ve pastalarda kullan─▒lan ek┼či kreman─▒n ya─č oran─▒ y├╝ksektir. Kalorilerin yakla┼č─▒k y├╝zde 90’─▒ ya─čdan, en az yar─▒s─▒ ise doymu┼č ya─člardan gelir. Doymu┼č ya─č t├╝ketimini s─▒n─▒rland─▒rmak i├žin az ya─čl─▒ s├╝t ├╝r├╝nlerini tercih edin ve ek┼či kremadan uzak durun. Ancak ek┼či kreman─▒n i├žinde bol miktarda kalsiyum, protein, B12 vitamini ve fosfor vard─▒r. Az ya─čl─▒ olanlar─▒ndan uzak durun. Tam ya─čl─▒ ek┼či kreman─▒n tad─▒ daha g├╝zeldir, ilave karbonhidrat ile tehlikeli trans ya─č i├žermez.

Yumurta sar─▒s─▒

Yumurta da bilim adamlar─▒ taraf─▒ndan kolesterol ve kalp hastal─▒─č─▒na yol a├žmas─▒ nedeniyle hep su├žland─▒. Yumurta sar─▒s─▒nda fazla miktarda kolesterol (sar─▒ ba┼č─▒na 212 mg) oldu─ču do─črudur. Ancak yumurta d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝nden daha sa─čl─▒kl─▒d─▒r.┬á Yumurtalardaki kolesterol i├žeri─či 10 y─▒l ├Âncekilerle kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda daha d├╝┼č├╝kt├╝r. Kolesterol├╝n kalp hastal─▒─č─▒na yol a├žt─▒─č─▒ hipotezi yeniden d├╝┼č├╝n├╝lmelidir. Ka├ž yumurta yedi─činize bakmaks─▒z─▒n kolesterol├╝ zaruri olarak almal─▒s─▒n─▒z. Bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre, 12 hafta boyunca g├╝nde 2 yumurta yiyenlerin kolesterol├╝nde art─▒┼č olmad─▒─č─▒ g├Âzlendi. Y├╝ksek kolesterol kalp hastal─▒─č─▒na yol a├žmaz. ─░ltihap ve k├Ât├╝ kolesterol├╝n oksidasyonu ger├žek su├žlulard─▒r. Bunun ├žaresine bakmak i├žin daha fazla sebze t├╝ketin, daha az end├╝striyel ya─č kullan─▒n ve daha fazla bal─▒k yiyin, egzersiz yap─▒n.

Tereya─č─▒

Saf ya─č ve ├╝├žte ikisi doymu┼č ya─čdan olu┼čan tereya─č─▒ i├žin sa─čl─▒k otoriteleri y─▒llarca damarlar─▒ t─▒kad─▒─č─▒n─▒ ve kalp hastal─▒─č─▒na yol a├žt─▒─č─▒n─▒ s├Âylediler. Ancak ┼čimdi margarin yerine tereya─č─▒ t├╝ketilmesi ├Âneriliyor. Uygun miktardaki tam ya─čl─▒ s├╝t ├╝r├╝nleri d├╝┼č├╝k bel ├ževresi, v├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒ ve kalp ile fel├ž riskiyle ili┼čkilidir. Tereya─č─▒ ya─čda ├ž├Âz├╝lebilen A, E ve K2 vitaminleri a├ž─▒s─▒ndan zengindir. Tah─▒lla beslenen hayvanlardan de─čil yaylada beslenen hayvanlardan elde edilen tereya─č─▒n─▒ tercih edin.

─░┼čkembe

Bir hayvan─▒n midesini yeme fikri herkes i├žin ho┼č olmayabilir. Di─čer sakatatlar gibi kasl─▒ etlerle kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒l─▒nca i┼čkembe de konsantre besin ├Â─čeleri daha fazlad─▒r. B1, B2, B6, folik asit ve B12 gibi bol miktarda B vitamini ile A, D, E ve K gibi ya─čda ├ž├Âz├╝nebilen vitaminlerin yan─▒s─▒ra fosfor, sodyum, selenyum, ├žinko ve manganez gibi minerallerde i├žerir. Ayr─▒ca i┼čkembe de ara┼čidonik asit, omega-3 ya─člar EPA ve DHA gibi zaruri ya─č asitleri bulunuyor. ─░┼čkembeyi ald─▒ktan sonra 2-3 saat g├╝zelce kaynat─▒n. Lasti─čimsi bir yap─▒ya sahiptir. ─░yice pi┼čirmezseniz ├ži─čnemekte zorlan─▒rs─▒n─▒z.

Avokado

Kalorilerin y├╝zde 84’├╝ ya─čdan gelmesiyle birlikte, avokadonun ya─čl─▒ bir yiyecek oldu─ču do─črudur. FAkat bu ya─člar─▒n ├žo─ču tekli doymam─▒┼č ya─člard─▒r. Avokado 25’ten fazla zorunlu besin maddesi i├žerir ve muzdan y├╝zde 60 daha fazla potasyum i├žerir. Ara┼čt─▒rmalara g├Âre, avokado k├Ât├╝ kolesterol├╝, trigliseridleri d├╝┼č├╝r├╝rken iyi kolesterol├╝ ise y├╝kseltiyor.

Havu├ž

Bilimadamlar─▒ havucun da glisemik indeksinin k├Ât├╝ oldu─čunu s├Âylemi┼člerdi. ├ľnceki ara┼čt─▒rmalara g├Âre, havu├ž me┼črubatlardan bile daha k├Ât├╝yd├╝. Bilim yan─▒ld─▒. Havu├ž tatl─▒ bir sebze olmas─▒na ra─čmen ├ži─č havu├žtaki glisemik indeks 16, pi┼čirildi─činde ise bu oran 41’e ├ž─▒k─▒yor. Yar─▒m kase pi┼čmi┼č havu├ž 10 gramdan daha az karbonhidrata sahiptir. Beta-karoten a├ž─▒s─▒ndan olduk├ža zengin olan havu├ž diyabet riskini d├╝┼č├╝r├╝r.

Pancar

Bir├žok ├žocuk pancar─▒n ad─▒n─▒ duyunca y├╝z├╝n├╝ ek┼čitir. Pancardaki k─▒rm─▒z─▒ pigmentler, karaci─čerin detoks fonksiyonuna yard─▒m eden antioksidanlard─▒r. bir├žok ara┼čt─▒rmaya g├Âre, pancar sizi kansere kar┼č─▒ korur. Ayr─▒ca pancar karaci─čer hastal─▒─č─▒na, d├╝┼č├╝k kan bas─▒nc─▒na kar┼č─▒ koruyucudur ve kalp hastal─▒─č─▒n─▒ ├Ânlemeye yard─▒mc─▒d─▒r.

Bal─▒k ya─č─▒

Bir ka┼č─▒k dolusu bal─▒k ya─č─▒ i├žerseniz y├╝z├╝n├╝z├╝n alaca─č─▒ i─čren├ž ifadeyi g├Ârebilirsiniz. Hi├žkimse bal─▒k ya─č─▒n─▒ sevmez. Ayr─▒ca bal─▒k ya─č─▒ndaki A vitaminin fazla olmas─▒ nedeniyle zehirlenme endi┼česi ya┼čayabilirsiniz. Eskiler hakl─▒yd─▒, bal─▒k ya─č─▒ en do─čal A ve D vitamini kayna─č─▒d─▒r. ─░yi bir omega-3 ya─č asidi kayna─č─▒ olan bal─▒k ya─č─▒ cildinizin ve eklemlerinizin sa─čl─▒kl─▒, kemiklerinizin g├╝├žl├╝ olmas─▒ i├žin gereklidir. Depresyonu ve kardiyovask├╝ler hastal─▒k riskini ├Ânlemeye yard─▒m eden bal─▒k ya─č─▒ takviyelerinin A vitamini zehirlenmesine yol a├žaca─č─▒ndan endi┼če etmeyin.

Sardalye

Sardalye en konsantre omega-3 ya─č asidi (DHA ve EPA) kayna─č─▒d─▒r. Ayr─▒ca m├╝kemmel bir D vitamini kayna─č─▒ olan sardalye kalsiyum metabolizman─▒z─▒ ve kemik sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒ en ├╝st seviyeye ├ž─▒kar─▒r. Kemik sa─čl─▒─č─▒n─▒z sardalyede bulunan y├╝ksek miktardaki fosfor seviyesiyle desteklenir. Bunun yan─▒ s─▒ra bu k├╝├ž├╝k bal─▒klar kardiyovask├╝ler sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒ destekleyen B12 vitaminine sahiptir. Ayr─▒ca i├žeri─čindeki selenyum kanser riskini azalt─▒r ve sizi civa bula┼čmas─▒na kar┼č─▒ korur. Ayr─▒ca sardalye y├╝ksek kalitede proteinle doludur. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Sizi tok tutan g─▒dalarla kilo almaktan korkmay─▒n

Daha fazla yiyerek daha az kilo almay─▒ kim istemez ki. Hangi yiyeceklerin sizi saatlerce tok tuttu─čunu ├Â─črenin, lezzetli ve sa─čl─▒kl─▒ g─▒dalardan fazla miktarda yiyerek ├žok kilo almay─▒n.

Baz─▒ g─▒dalar i├žerdi─či kalori ve ya─člar nedeniyle┬á daha fazla kilo alman─▒za neden olurken baz─▒lar─▒ da sizi tok tutar. Health isimli internet sitesinde yer alan habere g├Âre, i┼čte sizi tok tutan, ac─▒kman─▒z─▒ geciktiren g─▒dalar ve i├žecekler:

F─▒r─▒nda patates

Patates sizi uzun s├╝re tok tutan g─▒dalardan biridir. Ara┼čt─▒rmada, kahverengi pirin├ž, tam tah─▒ll─▒ ekmek gibi 38 g─▒dan─▒n doyurma indeksini ├Âl├ž├╝mleyen ara┼čt─▒rmac─▒lar ha┼članm─▒┼č patatesin en ├╝st s─▒rada yer ald─▒─č─▒n─▒ belirttiler. Uzmanlar bu g─▒dalar─▒ t├╝kettikten sonra en az 2 saat kendinizi tok hissetti─činizi s├Âyl├╝yorlar. Patatesi ha┼člay─▒p ya da f─▒r─▒nda pi┼čirip t├╝ketebilirsiniz.

Fasulye ├žorbas─▒

├çorbalar─▒n su i├žeri─či fazlad─▒r, sizi birka├ž kaloriyle uzun s├╝re tok tutar. Et ya da tavuk suyuyla yap─▒lan fasulye ├žorbas─▒ bol miktarda lif ile ┼čekerin kan dola┼č─▒m─▒n─▒za sal─▒nmas─▒n─▒ yava┼člatan iyi bir karbonhidrat olan ni┼časta i├žeriyor. Sadece bir kasesinde 150 kalori bulunuyor.

Yumurta

Saint Louis ├ťniversitesiÔÇÖnde yap─▒lan bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre, kahvalt─▒da yumurta yiyen insanlar g├╝n boyunca 330 kalori daha az t├╝ketiyorlar. Bol miktarda protein i├žeren yumurtada ayr─▒ca v├╝cudun kendi kendine ├╝retemedi─či 9 gerekli amino asit de bulunuyor. Yumurtadaki proteinin yar─▒s─▒ sar─▒s─▒nda bulunur. Omletinize sebze eklemek yumurtan─▒n hacmini ve lif i├žeri─čini art─▒r─▒r.

Yo─čurt

HarvardÔÇÖl─▒ ara┼čt─▒rmac─▒lar 20 y─▒l boyunca 120 bin insan─▒n yeme al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒ inceledi ve yo─čurdun kilo vermek i├žin en iyi yiyecek oldu─čunu belirlediler. S├╝t ├╝r├╝nleri t├╝ketmek tokluk hissini art─▒r─▒yor, g─▒da al─▒m─▒n─▒ azalt─▒yor ve kan ┼čekerinizi sabit tutuyor. Yo─čurdunuzu frambuaz, yaban mersini gibi lif i├žeren meyvelerle daha da tok tutan hale getirebilirsiniz.

Elma

Gastroenterology isimli dergide yay─▒nlanan ara┼čt─▒rmaya g├Âre, pektin i├žeren birka├ž meyveden biri olan elma do─čal olarak sindirimi yava┼člat─▒r ve tokluk hissini art─▒r─▒r. Ger├žekte, bir elma yiyen insan kendini daha tok hisseder ve kalorili yiyeceklerden daha az t├╝ketirler.

Patlam─▒┼č m─▒s─▒r

Genellikle film izlerken t├╝ketmeyi sevdi─činiz patlam─▒┼č m─▒s─▒r─▒n 3 kasesinde bulunan kalori miktar─▒ sadece ├žeyrek kase patates cipsine e┼čittir. Purdue ├ťniversitesiÔÇÖnde yap─▒lan ara┼čt─▒rmaya g├Âre, yeme─če eklenen yar─▒m ├žay ka┼č─▒─č─▒ baharat sizi daha tok tutuyor. Siz de patlam─▒┼č m─▒s─▒r─▒n─▒za biraz k─▒rm─▒z─▒ biber eklemeyi d├╝┼č├╝nebilirsiniz.

─░ncir

A─čz─▒n─▒n tad─▒n─▒ bilenler i├žin taze incirin yo─čun bir k─▒vam─▒ vard─▒r ve lif oran─▒ y├╝ksektir. ┼×ekerin kana kar─▒┼čmas─▒n─▒ yava┼člatan incir ┼čekerin d├╝zensiz, karars─▒z bir ┼čekilde y├╝kselmesini de ├Ânler. Daha fazla tok kalmak i├žin incirle birlikte biraz ke├ži peyniri ya da ceviz yiyebilirsiniz.

Yulaf unu

Y├╝ksek lif i├žeri─či nedeniyle sizi tok tutan yulaf unu s├╝nger gibi s─▒v─▒lar─▒ ├žeker. Suyla ya da s├╝tle pi┼čirildi─činde yulaf kal─▒nla┼č─▒r ve sindirim sisteminden ge├žmesi daha uzun zaman al─▒r. B├Âylece kendinizi daha fazla tok hissedersiniz. Yulaf ununun i├žine biraz badem de ekleyebilirsiniz. Kuruyemi┼čler de protein ve lifle doludur, ins├╝lin seviyesini dengelemeye yard─▒m eden doymam─▒┼č ya─člar i├žeriyor.

Bu─čday

Tam bu─čday ├Âz├╝ bol miktarda protein ve lif i├žeriyor. Bir porsiyonunda 6 gram protein ile 6 gram lif bulunuyor. Bu─čday─▒n i├žerisindeki protein ve lif sizi uzun s├╝re tok tutar. S├╝per lezzetli bir at─▒┼čt─▒rmal─▒k i├žin elma ile kuruyemi┼či birlikte yemeyi deneyin.

Koyu k─▒vaml─▒ i├žecek

Bir├žok i├žecek a├žl─▒─č─▒n─▒z─▒ bast─▒rmaz, ancak Penn State ├ťniversitesiÔÇÖnde yap─▒lan ara┼čt─▒rmaya g├Âre, blend─▒rda ├ž─▒rparak meyve (muz, ├žilek, ahududu gibi), buz, yo─čurtla haz─▒rlayaca─č─▒n─▒z bir i├žecek sizi uzun s├╝re tok tutar ve bir sonraki yemekte daha az kalori t├╝ketirsiniz. Bu i├žece─čin ┼čeker ve kalori i├žeri─čini k├Ât├╝lemeyin ve sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin faydas─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝n. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

K─▒s─▒rl─▒─č─▒n ├ž├Âz├╝m├╝: 3D yaz─▒c─▒

3D yaz─▒c─▒ ile ├╝retilen yumurtal─▒k implantlar─▒ arac─▒l─▒─č─▒yla do─čurganl─▒─č─▒ sa─članan infertil farelerin sa─čl─▒kl─▒ yavru fareler do─čurmas─▒, kanser tedavisi s─▒ras─▒nda ├╝reme sistemleri zarar g├Âren ve ├žocuk do─čurmak isteyen gen├ž kad─▒nlar i├žin umut ─▒┼č─▒─č─▒ olabilir.

Ferti-Jin Kad─▒n Sa─čl─▒─č─▒ ve T├╝p Bebek Merkezi Klinik Direkt├Âr├╝, Kad─▒n Hastal─▒klar─▒, Do─čum ve T├╝p Bebek Uzman─▒ Op. Dr. Seval Ta┼čdemir: ÔÇťBu y├Ântem, ilerleyen zamanlarda insanlar ├╝zerinde uygulanabilecek ve do─ču┼čtan yumurtal─▒klar─▒ olmayan veya tedaviler sonucu dokular─▒n─▒ kaybeden hastalar─▒n kurtar─▒c─▒s─▒ olacakt─▒rÔÇŁ diyor.

T─▒p d├╝nyas─▒n─▒n yak─▒ndan takip etti─či 3 boyutlu yaz─▒c─▒lar, doku transferleri sonras─▒nda organ transferi ve kanser tedavisi ├╝zerine ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ s├╝rd├╝r├╝yor. 3D yaz─▒c─▒lar kullanarak k─▒s─▒rl─▒─č─▒ ├Ânleyen doktorlar testlerinde ba┼čar─▒l─▒ olmaya ba┼člad─▒.

OP. DR. SEVAL TA┼×DEM─░R: ÔÇťDI┼×ARIDAN HORMON TAKV─░YES─░NE GEREK KALMIYORÔÇŁ

Ferti-Jin Kad─▒n Sa─čl─▒─č─▒ ve T├╝p Bebek Merkezi Klinik Direkt├Âr├╝, Kad─▒n Hastal─▒klar─▒, Do─čum ve T├╝p Bebek Uzman─▒ Op. Dr. Seval Ta┼čdemir: ÔÇťNorthwestern ├ťniversitesi ile McCormick M├╝hendislik Fak├╝ltesi i┼č birli─čiyle yap─▒lan ├žal─▒┼čmada; yumurtal─▒k dokusu yapay olarak ├╝retilmi┼č ve yapay olarak ├╝retilen yumurtal─▒k dokusu gelecekte yumurtal─▒k kanseri ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalan t├╝m hastalar i├žin olduk├ža ├╝mit verici olmu┼čtur. ├ť├ž boyutlu yaz─▒c─▒larda ├╝retilen yapay yumurtal─▒k dokusuna (biyoprotez) erken evredeki yumurta h├╝creleri konularak farelerin ├╝reme kanallar─▒na yerle┼čtiriliyor ve v├╝cut i├žerisinde yapay yumurtal─▒k dokusunda olgunla┼čan yumurtalardan gebelik elde edilebiliyor. Hidrojel tabakadan ├╝retilen bu doku, fare v├╝cuduyla birebir uyumu sa─člam─▒┼č ve kanlanmas─▒ ger├žekle┼čmi┼č. Olgunla┼čan yumurtalar do─čal dokuda gibi fonksiyon g├Ârm├╝┼č ve sa─čl─▒kl─▒ fareler d├╝nyaya gelmi┼čtir. Bu y├╝zden d─▒┼čar─▒dan hormon takviyesine dahi gerek kalmam─▒┼čt─▒r. Bu y├Ântem, ilerleyen zamanlarda insanlar ├╝zerinde uygulanabilecek ve do─ču┼čtan yumurtal─▒klar─▒ olmayan veya tedaviler sonucu dokular─▒n─▒ kaybeden hastalar─▒n kurtar─▒c─▒s─▒ olacakt─▒rÔÇŁ diyor.

AMA├ç GEN├ç HASTALARDA DO─×URGANLI─×I TEKRAR SA─×LAMAK

Chicago Northwestern ├ťniversitesiÔÇÖnden Teresa Woodruff; ÔÇťUmar─▒z bu biyoprotezler bir g├╝n ger├žekten gelece─čin yumurtal─▒klar─▒ olur. Projenin amac─▒ kanser tedavisi g├Ârm├╝┼č olan gen├ž hastalarda endokrin sa─čl─▒─č─▒n─▒ ve do─čurganl─▒─č─▒ tekrar sa─člamakÔÇŁ dedi.

Yapay yumurtal─▒k implantasyonundan sonra ├žiftle┼čtirilen fareler, ├╝├ž├╝ implantlardan sal─▒nan yumurtalar sayesinde yavrulad─▒. Yavru fareler anne s├╝t├╝yle beslendi ve sonras─▒nda sa─čl─▒kl─▒ yavrular vermeye devam etti.

SENTET─░K YUMURTALIK YAPTILAR

3D yaz─▒c─▒ ile ├╝retilen yumurtal─▒k implantlar─▒ arac─▒l─▒─č─▒yla do─čurganl─▒─č─▒ sa─članan infertil farelerin sa─čl─▒kl─▒ yavru fareler do─čurduklar─▒ g├Âsterildi. Ara┼čt─▒rmac─▒lar, olgunla┼čmam─▒┼č yumurta h├╝creleri i├žeren k├╝├ž├╝k, s─▒v─▒ tutan folik├╝llerle doldurulan, jelatinden yap─▒lm─▒┼č iskeletleri 3D teknolojisi ile basarak sentetik yumurtal─▒k yaratt─▒lar.

B─░R HAFTADA KAN DOLA┼×IMI OLU┼×TU

Cerrahi y├Ântemle yumurtal─▒─č─▒ al─▒nm─▒┼č olan farelerde yap─▒lan testlerde, implantlar─▒n bir hafta i├žinde kan dola┼č─▒m─▒na kat─▒ld─▒─č─▒ ve jelatin yap─▒ i├žerisinden, ├╝retilmi┼č olan yumurtalar─▒n g├Âzeneklerden sal─▒verildi─či g├Âsterildi. B├Âylelikle kanser tedavisi s─▒ras─▒nda ├╝reme sistemleri zarar g├Ârm├╝┼č olan gen├ž kad─▒nlarda yapay yumurta ├╝retimi konusunda bir ad─▒m daha at─▒lm─▒┼č oldu.

Kategoriler
Ya┼čam

Do─čal y├Ântemlerle kilo verin

Bug├╝ne kadar kilo vermek i├žin bir├žok diyet y├Ântemi deneyip ba┼čar─▒s─▒z olduysan─▒z, neden do─čal yollar─▒ ve yiyecekleri denemiyorsunuz?

Kilo vermek i├žin mucize bir yol olmamas─▒na ra─čmen, zay─▒flamak i├žin ReaderÔÇÖs Digest dergisinde yer alan haberdeki v├╝cudunuzun ya─č yakma potansiyelini art─▒ran 15 g─▒da maddesini t├╝ketebilirsiniz.

Az ya─čl─▒ s├╝t, az ya─čl─▒ yo─čurt ve peynir

Bunlar─▒n ortak s─▒rr─▒ i├žerdikleri kalsiyumdur. Nutrition Reviews isimli dergide yer alan 90ÔÇÖdan fazla ara┼čt─▒rman─▒n yeniden g├Âzden ge├žirilmesiyle bol kalsiyum al─▒m─▒yla iyile┼čen v├╝cut niteli─či aras─▒nda g├╝├žl├╝ bir ba─č bulundu.

Yulaf, arpa

Bunlar─▒n s─▒rr─▒ ise liflerde yat─▒yor. American Journal of Clinical Nutrition isimli dergideki ara┼čt─▒rmaya g├Âre, ak┼čam yeme─činde beyaz pirin├ž yerine b├╝y├╝k bir tabak lezzetli arpa ile g├Âbe─činizdeki ya─člardan kurtulabilirsiniz.

Ye┼čil ├žay

─░├žerdi─či katesin metabolizmay─▒ ve karaci─čerin yakt─▒─č─▒ ya─č oran─▒n─▒ h─▒zland─▒r─▒yor. Bunun etkisinden yararlanmak i├žin g├╝nde 4-6 bardak ye┼čil ├žay i├žin ve her hafta en az 3 saat egzersiz yap─▒n.

Yumurta

Protein i├žeri─či sayesinde yumurta, kilo vermenize yard─▒mc─▒ olur. ├ľncelikle v├╝cudunuz proteinli yiyecekleri par├žalamak i├žin daha fazla enerji kullan─▒yor. Ayr─▒ca protein kas k├╝tlenizi tutmaya yard─▒mc─▒ oluyor, kaslar─▒n─▒z ya─čdan fazla kalori yak─▒yor. Sonu├ž olarak, protein sizi karbonhidratlardan daha fazla tok tutuyor.

Ceviz, badem

─░├žerdi─či iyi ya─člar, lif ve protein v├╝cudun ins├╝lin direncini art─▒r─▒r, kilo vermeye yard─▒mc─▒ olur. Ceviz, en iyi omega-3 ya─č asit kayna─č─▒ndan biridir. Badem ise kemik ┼čekillenmesinde ekstra fayda sa─člar.

Somon

Newcastle ├ťniversitesiÔÇÖnde d├╝zenlenen ara┼čt─▒rmada, somon bal─▒─č─▒nda bulunan omega-3 ya─č asitlerinin ya─č k├╝tlesini azaltt─▒─č─▒ belirtildi. Di─čer ara┼čt─▒rmalar da, omega-3 ya─č asitlerinin sizi tok tuttu─čunu ve ya─čl─▒ bal─▒k yedikten sonra 2 saat sonra daha tok hissetti─činizi g├Âsteriyor. Haftada en az iki kez somon, uskumru, konserve ton bal─▒─č─▒ veya ÔÇśe─čer bulabilirsenizÔÇÖ kuzey denizlerinde ya┼čayan Ringa bal─▒─č─▒ gibi di─čer ya─čl─▒ bal─▒klardan t├╝ketin.

Elma, armut, dolmal─▒k biber

Bu g─▒dalar─▒n i├žerdi─či ve bitkisel g─▒dalarda bulunan do─čal kimyasal olan flavonoidlerin ya─č yakma etkisi bulunuyor. American Journal of Clinical Nutrition isimli dergide yay─▒nlanan ara┼čt─▒rmaya g├Âre, ├žok flavonoid t├╝keten kad─▒nlar─▒n v├╝cut k├╝tle indeksleri ├Ânemli ├Âl├ž├╝de d├╝┼č├╝yor. Hayvanlar ├╝zerinde yap─▒lan deneylerde de flavonoidlerin kalori t├╝ketimini art─▒rd─▒─č─▒, v├╝cuttaki ya─č yak─▒┼č─▒n─▒ h─▒zland─▒rd─▒─č─▒ bulundu.

Keten tohumu

─░├žerdi─či lignan sayesinde keten tohumu, menopoz sonras─▒ kad─▒nlarda daha az v├╝cut ya─č─▒ ve v├╝cut k├╝tle indeksi sa─čl─▒yor. Her g├╝n kahvalt─▒l─▒k tah─▒l─▒n─▒za, yo─čurdunuza ya da salata sosunuza bir yemek ka┼č─▒─č─▒ keten tohumu ekleyebilirsiniz.

Sirke

Ara┼čt─▒rmac─▒lar, sirkenin v├╝cudun ya─člar─▒ par├žalamas─▒na yard─▒mc─▒ enzim ├╝reten genleri harekete ge├žirdi─čini s├Âyl├╝yorlar. S├╝tle ya da sodayla seyreltebilece─činiz yakla┼č─▒k bir yemek ka┼č─▒─č─▒ sirkeyi her g├╝n i├žin. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Enerjiye d├Ân├╝┼čen at─▒┼čt─▒rmal─▒klar

Yo─čun ├žal─▒┼čan bekar erkekler ya da kendileri i├žin yemek haz─▒rlamaya vakit bulamayan i┼čkad─▒nlar─▒, besleyici at─▒┼čt─▒rmal─▒klar ararlar. Maalesef, bir├žo─ču karbonhidratl─▒, ya─čl─▒ ve d├╝┼č├╝k protein de─čerlerine sahip at─▒┼čt─▒rmal─▒klar─▒ tercih ediyor.

Yakla┼č─▒k 80 kilograml─▒k bir erke─čin t├╝ketmesi gereken g├╝nl├╝k protein miktar─▒ 82 gram iken, 57 kilogram gelen kad─▒n─▒n protein ihtiyac─▒ ise 45-50 gram olarak belirtilmi┼čtir. E─čer siz de yo─čun ├žal─▒┼č─▒yor ve sa─čl─▒kl─▒ at─▒┼čt─▒rmal─▒klar ar─▒yorsan─▒z, FoxnewsÔÇÖin haberinde yer alan y├╝ksek proteinli ├Ânerilere bir g├Âzat─▒n:

Kurutulmu┼č et

─░ster inan─▒n, ister inanmay─▒n kurutulmu┼č et sa─čl─▒kl─▒ bir se├ženektir. Ortalama olarak, 30 gram kurutulmu┼č ette 70 kalori, 1 gram ya─č ve 11 gram protein bulunuyor.

Yumurta aklar─▒

Bir yumurtan─▒n ak─▒nda sadece 15 kalori var. Ya─čs─▒z ve kolesterols├╝z olan yumurta ak─▒nda 4 gram protein bulunuyor. Bir tavaya ├žabucak 2-3 yumurta ak─▒ at─▒n ve besleyici at─▒┼čt─▒rmal─▒─č─▒n─▒z haz─▒r olsun.

K├Ây peyniri ve meyve

Yar─▒m kase k├Ây peyniri ortalama 16 gram protein i├žeriyor. Bu peynirde, sadece 102 gram kalori ve 2 gram da ya─č bulunuyor. H─▒zl─▒ ve sa─čl─▒kl─▒ bir at─▒┼čt─▒rmal─▒k haz─▒rlamak i├žin bu peyniri taze meyvelerle kar─▒┼čt─▒rabilirsiniz.

Ton bal─▒─č─▒

Teneke kutu ba┼č─▒na yakla┼č─▒k 25 gram protein i├žeren ton bal─▒─č─▒ harika bir protein kayna─č─▒d─▒r. Bir kutu ton bal─▒─č─▒ yakla┼č─▒k 111 gram kalori i├žeriyor, ya─č bulunmuyor.

Protein barlar

Marketlerde onlarca ├že┼čit protein bar bulabilirsiniz. Ancak, t├╝m bu barlar─▒n ayn─▒ olmad─▒─č─▒n─▒ unutmay─▒n. Protein barlar mutlaka y├╝ksek proteinli at─▒┼čt─▒rmal─▒k olmal─▒. Y├╝ksek karbonhidratl─▒ ve ya─čl─▒ olanlar─▒ndan uzak durun. 75 graml─▒k her protein bar, 30 gram protein ile sadece 6 gram karbonhidrat ve 5 gram ya─č i├žeriyor.

Ye┼čil mercimek

Kendi ba┼č─▒na at─▒┼čt─▒rmal─▒k gibi g├Âr├╝nmemesine ra─čmen, ├žorban─▒za ya da salatan─▒za bir avu├ž dolusu ye┼čil mercimek atarak ald─▒─č─▒n─▒z protein miktar─▒n─▒ art─▒r─▒rs─▒n─▒z. Bir kase ye┼čil mercimekte 230 kalori, 1 gram ya─č ve 18 gram protein bulunuyor.

Yerf─▒st─▒─č─▒ ezmesi

├çocuklar gibi yer f─▒st─▒─č─▒ ezmesini ve j├Âleli sandvi├žleri seviyorsan─▒z, ┼čansl─▒s─▒n─▒z. Bir ├žorba ka┼č─▒─č─▒ yer f─▒st─▒─č─▒ ezmesi 4 gram protein, 8 gram ya─č ve 95 kalori i├žeriyor. Daha fazla enerji i├žin, yerf─▒st─▒─č─▒ ezmesini tam tah─▒ll─▒ bir dilim ekme─čin ├╝zerine s├╝r├╝n ve ├╝st├╝n├╝ muz dilimleriyle s├╝sleyin.

Yulaf ezmesi:

Bir paket haz─▒r yulaf ezmesinde yakla┼č─▒k 5 gram protein, 105 kalori ve 2 gram ya─č bulunuyor. Yulaf ezmesini tek ba┼č─▒na yiyebilece─činiz gibi, i├žine biraz tar├ž─▒n da ekleyebilirsiniz. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

S├Âmestr d├Ân├╝┼č├╝ beslenmeyi d├╝zenlemek ├Ânemli!

S├Âmestr┬átatilinin ard─▒ndan okullar─▒n yeniden a├ž─▒lmas─▒yla beraber ├žocuklar─▒n beslenme al─▒┼čkanl─▒klar─▒ yeniden de─či┼čti. ├çocukluk ├ža─č─▒nda geli┼čen obezitenin ├ž├Âz├╝m├╝, yeti┼čkinlik obezitesinden daha zor oldu─ču i├žin do─čru ve sa─čl─▒kl─▒ beslenme al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒ ├žocukken kazan─▒lmas─▒ gerekiyor.

Ya─č h├╝crelerinin say─▒s─▒n─▒n ├žocuklukta artt─▒─č─▒n─▒ ve bu y├╝zden de ├žocukluk ├ža─č─▒nda a─č─▒rl─▒k kontrol├╝n├╝n sa─članmas─▒ ├Ânemli oldu─čunu s├Âyleyen┬á├ťsk├╝dar ├ťniversitesi NP─░STANBUL HastanesiÔÇÖnden Beslenme ve Diyet Uzman─▒ Gizem K├Âse, 15 g├╝nl├╝k tatilin ard─▒ndan okullar─▒n yeniden ba┼člamas─▒yla beraber tatilde de─či┼čen beslenme tarz─▒n─▒n yeniden d├╝zenlenmesi gerekti─čini hat─▒rlatt─▒.

Tah─▒l grubu ├že┼čitlendirilmeli

T├╝rkiye’de tah─▒l t├╝ketimine dayal─▒ bir beslenme al─▒┼čkanl─▒─č─▒m─▒z oldu─čunu belirten Gizem K├Âse, ÔÇťBu y├╝zden ├žocuklara tah─▒l grubunu ├že┼čitlendirerek t├╝kettirmekte fayda var. Ekmek bilinenin aksine masum bir karbonhidratt─▒r, pi┼čiriminde ya─č eklenmez. Beyaz ekmek olmad─▒─č─▒ s├╝rece ├žocuklara bir zarar─▒ olmayacakt─▒r. ├çocuklar tah─▒ll─▒ ekmekler t├╝ketilebilir bunun d─▒┼č─▒nda ├žocuklar i├žin ├Âzel vitamin eklenmi┼č ekmekler piyasada bolca bulunuyor. Hatta ek┼či mayal─▒ ekmekler tercih edilirse hem ├žocuklar hem yeti┼čkinlerde ├Âzellikle sindirime yard─▒mc─▒ olacakt─▒rÔÇŁ diye konu┼čtu.

┼×eker yerine bal ve pekmez kullan─▒labilir

Kek ve b├Ârek tarz─▒ at─▒┼čt─▒rmal─▒klar yaparken un olarak ke├žiboynuzu unu, tam bu─čday unu, ├žavdar unu gibi farkl─▒ tah─▒llar deneyerek ├žocu─čun farkl─▒ besinler tatmas─▒n─▒n sa─članabilece─čini belirten K├Âse, ÔÇť┼×eker yerine ise bal ve pekmezi kullanabilir, pekmez ile demir ihtiyac─▒n─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ kar─▒┼člayabilirsinizÔÇŁ dedi.

Ana ├Â─č├╝nlerde 4 besin grubunu aksatmay─▒n

Yemek masas─▒nda ana ├Â─č├╝nlerde 4 besin grubundan da yiyecekler bulunmas─▒n─▒n, ├žocu─čun besin tercihlerini ┼čekillendirmeye yard─▒mc─▒ olaca─č─▒n─▒ belirten Gizem K├Âse, ÔÇťS├╝t, et, tah─▒l ve meyve-sebze grubu ÔÇśBesin Yoncas─▒ÔÇÖ olarak adland─▒r─▒lan bir sistemde yer almaktad─▒r. S├╝t grubunda s├╝t ├╝r├╝nleri, et grubunda yumurta, et, tavuk, bal─▒k gibi hayvansal g─▒dalar, tah─▒l grubunda ise ekmek, makarna, pilav gibi besinler yer al─▒r. Her ├Â─č├╝nde taba─č─▒ d├Ârde b├Âlerek her bir gruptan besini t├╝ketmesini sa─člayabilirsinizÔÇŁ tavsiyesinde bulundu.

Sa─čl─▒kl─▒ ara ├Â─č├╝nleri┬á

├çocuklar─▒n hem sa─čl─▒kl─▒ hem de i┼čtah─▒n─▒ kapatmayacak sa─čl─▒kl─▒ at─▒┼čt─▒rmal─▒klar─▒ ara ├Â─č├╝n olarak t├╝ketebilece─čini ifade eden Gizem K├Âse, ÔÇť├ľrne─čin f─▒nd─▒k ezmesi gibi besin de─čeri az ve enerjisi y├╝ksek olan yiyecekler yerine 1 yemek ka┼č─▒─č─▒ tahin-pekmez kar─▒┼č─▒m─▒ ve 1 dilim tam tah─▒ll─▒ ekmek enerji ve besin ├Â─čeleri i├žeri─či a├ž─▒s─▒ndan uygun bir ara ├Â─č├╝n olacakt─▒r. Masum grubuna giren ├Ârnek ├Â─č├╝nler; 1 avu├ž kuru meyve + 4 adet ceviz, 1 kase ev yap─▒m─▒ meyveli yo─čurt, 1 bardak muzlu s├╝t, ┬Ż simit + 1 bardak ayran gibi s─▒ralanabilirÔÇŁ dedi.

Miktarlara ├žocuk karar versin

├çocuklar─▒n besin tercihlerinin ailelerin yiyecek tercihleri ve beslenme al─▒┼čkanl─▒klar─▒ ile birlikte ┼čekillendi─čini hat─▒rlatan K├Âse, ÔÇťTek y├Ânl├╝ beslenen ailelerde ba┼čta obezite ve diyabet olmak ├╝zere bir├žok kronik hastal─▒k g├Âzlenmektedir. ├ľzellikle karbonhidrat ve ya─č i├žeri─či y├╝ksek yemeklerin t├╝ketimiyle obezitenin geli┼čmesi ka├ž─▒n─▒lmaz oluyor. Ya─č h├╝crelerinin say─▒s─▒ ├žocuklukta art─▒yor bu y├╝zden de ├žocukluk ├ža─č─▒nda a─č─▒rl─▒k kontrol├╝n├╝n sa─članmas─▒ ├Ânemli. ├çocukluk ├ža─č─▒nda geli┼čen obezitenin ├ž├Âz├╝m├╝ yeti┼čkinlik obezitesinden daha zor oldu─čundan beslenme al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒ ├žocukken oturtmak gerekiyorÔÇŁ dedi.

ÔÇťBiraz daha yeÔÇŁ diye zorlamay─▒n

ÔÇťNerede, ne zaman ve ne yiyece─čine anne-baba karar verir; ne kadar yiyece─čine ise ├žocuk karar verirÔÇŁ diyen Gizem K├Âse, ÔÇťBu y├╝zden ├žocu─čunuz doydu─čunda daha fazla yemesi i├žin zorlamay─▒n, besin tercihini kendisi yapabilir. ├çocu─čun ├Â─č├╝nleri yeti┼čkinlerden daha fazla ya da az olacak diye bir kural yok. ├ľ─č├╝n saatlerini ve ├že┼čitlerini ├Â─čretmeniz yeterliÔÇŁ dedi.

Haftada en az iki yumurta ┼čart

G├╝n├╝n her ├Â─č├╝n├╝n├╝n ├Ânemli oldu─čunu belirten Gizem K├Âse, ÔÇťAncak kahvalt─▒ en ├Ânemlisi. ├çocu─čunuza mutlaka kahvalt─▒y─▒ ├Â─čretin, 1 dilim peynir ile haz─▒rlanan sandvi├ž hem zamandan kazand─▒r─▒r hem de kahvalt─▒y─▒ al─▒┼čkanl─▒k haline getirir. Haftada en az 2 kere ha┼članm─▒┼č yumurtay─▒ da eksik etmeyinÔÇŁ ├Ânerisinde bulundu.

Kategoriler
Ya┼čam

Bebek istiyorsan─▒z bunlardan uzak durun!

Bebek sahibi olmak i├žim┬áanne ve baba adaylar─▒n─▒n ┼čeker, ├žikolata gibi rafine ┼čekerlerden uzak durmas─▒ gerekti─či ara┼čt─▒rmalarla kan─▒tland─▒.

┼×ekerin ├╝reme ├╝zerine negatif etkisi bulundu─ču, en ├Ânemli hormon bozucu oldu─ču ve geli┼čen ins├╝lin direnciyle birlikte fazla ┼čeker t├╝ketiminin, yumurta hasar─▒na neden oldu─ču yap─▒lan bir ara┼čt─▒rmayla ortaya ├ž─▒kt─▒.

New Mexico ├ťniversitesiÔÇÖnde yap─▒lan ara┼čt─▒rman─▒n detaylar─▒ hakk─▒nda ┼ču bilgileri veren┬áKad─▒n Hastal─▒klar─▒ Do─čum ve T├╝p Bebek Uzman─▒ Op. Dr. Bet├╝l G├Ârgen, asl─▒nda her kad─▒n─▒n diyet konusunda bir fikir sahibi oldu─čunu fakat beslenme konusunda bilgileri bulunmad─▒─č─▒n─▒ a├ž─▒klad─▒.

┼×eker ├╝remeyi olumsuz etkiler

Kan ┼čekeri, kanda dola┼čan glikoz miktar─▒yla ilgili bir terim olup, bizim enerji seviyemizi belirler.┬áSa─čl─▒ks─▒z bir diyet (rafine karbonhidrat ve doymu┼č ya─čdan zengin) kan ┼čekerinde ani y├╝kselme ve d├╝┼čmelerle birlikte olup, g├╝n boyu ┼čeker dengesizli─čine ve ├╝reme sisteminin de bozulmas─▒na neden olur.

├ľncelikle ani ┼čeker d├╝┼č├╝┼č├╝ sizi halsiz hissettirir ve v├╝cuttan stres hormonlar─▒n─▒n (adrenalin ve kortisol) salg─▒lanmas─▒na neden olur.┬áStress hormonlar─▒n─▒n devaml─▒ sal─▒nmas─▒, progesteron hormonuna verilen tepkiyi de─či┼čtirir. Bu hormon normal adet d├Âng├╝s├╝ ve gebelik i├žin ├žok ├Ânemlidir.

─░kinci olarak, y├╝ksek kan ┼čekeri (┼čeker enerjiyi k├Âr├╝kler) s─▒k s─▒k ins├╝lin salg─▒lanmas─▒na neden olur ki bu sayede ┼čeker seviyesi dengelenir.┬áBurada sorun ┼čudur; sisteme s─▒k s─▒k ins├╝lin salg─▒lanmas─▒, v├╝cudun baz─▒ b├Âl├╝mlerinde bulunan ins├╝lin al─▒c─▒lar─▒n─▒n duyars─▒zla┼čmas─▒n─▒ sa─člar. Bu resept├Ârlerden bir k─▒sm─▒ da overlerde bulunur. Bu duyars─▒zla┼čma durumuna ÔÇťins├╝lin direnciÔÇŁ ad─▒ verilir.

Bu durum ÔÇťpolikistik over sendromlularÔÇŁ i├žin ciddi bir risk fakt├Âr├╝ olup, yumurtalar─▒n direkt zarar g├Ârmesine bir sebeptir.┬áZaten bo┼č kalori olan ┼čeker, kilo almaya, ya─članmaya sebep olur. Yumurta ve spermlerde erken ya┼članmay─▒ kolayla┼čt─▒r─▒r.

NE YEMEL─░S─░N─░Z?

Uygun beslenme kan ┼čekerinin t├╝m g├╝n boyunca dengeli seyretti─či, enerji seviyesinin ve metabolik reaksiyonlar─▒n d├╝zenli oldu─ču beslenmedir. Asl─▒nda hi├ž ekmek, ├žikolata ve ┼čekerleme yemeden ya┼čamak nerdeyse imkans─▒z.┬á├çikolata ve ┼čekerin i├žinde bo─čulmad─▒k├ža, hi├žbir t├╝p bebek hekimi bunlar─▒ t├╝mden yasaklamaz. ├ç├╝nk├╝ t├╝m bu g─▒dalar kesilirse v├╝cut tatl─▒ ihtiyac─▒n─▒ nas─▒l kar┼č─▒layacak?

Y├╝ksek oranda rafine ┼čekerler (├žikolata, bisk├╝vi vs) ├ži─č ┼čekerdeki do─čal formlar─▒yla de─či┼čtirilmelidir. B├Âylece v├╝cudunuza daha az zarar verirsiniz.┬áPeki do─čal ┼čeker kaynaklar─▒ nelerdir?

DO─×AL ┼×EKER KAYNAKLARI

Kuru meyveler

Hurma, ├╝z├╝m ve kay─▒s─▒ hem tatl─▒lar i├žin hem de ara ├Â─č├╝nler i├žin ├žok uygun g─▒dalard─▒r. Birka├ž dilim kurutulmu┼č mango ├žikolatadan sa─čl─▒kl─▒d─▒r.

Bal

Bal kalori bak─▒m─▒ndan ├žok zengindir ama B vitamini gibi sa─čl─▒kl─▒ vitaminler de i├žerir. Kahvalt─▒da granola i├žine konacak bir ├žay ka┼č─▒─č─▒ bal tatland─▒r─▒c─▒lara tercih edilmelidir. Bal ve hurma gibi sa─čl─▒kl─▒ alternatifler, yumurta kalitesini olumlu y├Ânde etkiler.

Xylitol

D├╝┼č├╝k kalorili do─čal tatland─▒r─▒c─▒d─▒r. Baz─▒ meyve sebzelerde bulunur. (├žilek ve karnabahar) Hamur i┼člerinde ve kahvede ┼čekere alternatif kullan─▒labilir. Barsaklar─▒ yumu┼čat─▒c─▒ etkisi olup, fazla t├╝ketilmemelidir.

├çay ve kahveyi ┼čekersiz i├žemiyorsan─▒z, yapay tatland─▒r─▒c─▒ kullanmay─▒n. Onun yerime ┼čeker miktar─▒n─▒ yava┼č yava┼č azalt─▒n.

Kategoriler
Soru-Cevap

Kahverengi kabuklu yumurta m─▒ daha sa─čl─▒kl─▒, beyaz m─▒?

Pazarda yumurta se├žerken annelerimizden g├Âr├╝rd├╝k. Kimisi beyaz kabuklu yumurtalar─▒ tercih ederdi, kimisi kahverengi.

Kimisi daha sa─čl─▒kl─▒ oldu─čunu s├Âyleyerek kahverengi yumurta al─▒r, kimisi de ayn─▒ gerek├žeyle beyaz kabuklu.

Hi├ž d├╝┼č├╝nd├╝n├╝z m├╝ bu yumurtalar─▒n kabuklar─▒ neden farkl─▒ renklerde, kahverengi ve beyaz olmas─▒ neyi ifade eder? Bu farkl─▒ renkli yumurtalar─▒n hangisi daha sa─čl─▒kl─▒?

─░┼čte bu sorunun cevab─▒:

BBC Focus DergisiÔÇÖndeki habere g├Âre, yumurta kabu─ču ├Âncelikle do─čal─▒nda beyaz olan kalsiyum karbonattan olu┼čuyor. Baz─▒ ku┼člar, yumurtalar─▒n─▒ kamufle etmek ya da di─čer ku┼člar─▒n yumurtalar─▒ndan ay─▒rt etmek i├žin kendi yumurtalar─▒n─▒n d─▒┼č─▒n─▒ bir pigment (boya) ile kaplar.

Tavuk yumurtas─▒n─▒ saran kahverengi renk, protoporfirin isimli boyadan geliyor. Bir tavu─čun kahverengi ya da beyaz yumurta yumurtlamas─▒, beslenmesine ba─čl─▒d─▒r.

Yanl─▒┼č olan yayg─▒n bir kan─▒ var: kahverengi yumurta daha sa─čl─▒kl─▒d─▒r ve bu nedenle bir├žok ticari yumurta ├╝reticileri kahverengi yumurta yumurtlamalar─▒ i├žin tavuklar─▒ renkli yemlerle besliyor. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Ya┼čam

Hamilelikte bu yiyeceklerden uzak durun

Hamilelik d├Âneminde┬áuzak durman─▒z┬ágereken g─▒dalar konusunda ├ževrenizdeki her kafadan bir ses ├ž─▒kar. Peki bu i┼čin en do─črusu nedir, hangi yiyecekler hamileler i├žin zararl─▒?

Hamileler┬ái├žin karma┼č─▒k olmayan, ├žantan─▒zda ta┼č─▒yabilece─či bir liste haz─▒rlayan Kad─▒n Hastal─▒klar─▒ Do─čum ve T├╝p Bebek Uzman─▒ Op. Dr. Bet├╝l G├Ârgen, hamilelerden bu listeyi yanlar─▒ndan ay─▒rmamas─▒n─▒┬áistedi.

─░┼čte uzak durman─▒z gereken yiyecekler:

B├ťY├ťK BALIKLAR:┬áBebe─činizin sinir sistemine zarar verebilecek y├╝ksek miktarda civa i├žeren, uzun ├Âm├╝rl├╝ b├╝y├╝k bal─▒klardan uzak durun. (K─▒l─▒├ž bal─▒─č─▒, k├Âpek bal─▒─č─▒, uskumru)

KOLYOS: Bu bal─▒k sa─čl─▒kl─▒ bir omega 3 kayna─č─▒d─▒r ama y├╝ksek miktarda civa i├žerir. Bunun yerine daha g├╝venilir olan somon ve karides tercih edilmelidir.

SU┼×─░ VE D─░─×ER ├ç─░─× BALIKLAR: Yedi─činiz bal─▒k pi┼čmi┼č olmal─▒. ├çi─č bal─▒k ├žok miktarda bakteri ve parazit i├žerebilir. Bu da mide ba─č─▒rsak sistemini alt├╝st eder.

SO─×UK ETLER VE SOS─░S:┬áKad─▒nlar─▒n g─▒da yoluyla bula┼čan baz─▒ paraziter hastal─▒klara yakalanma riski 20 kat fazlad─▒r. Bu bakteriler, plasenta yoluyla fet├╝se ula┼č─▒rlar ve ├Âl├╝ do─čum, d├╝┼č├╝k, erken do─čum gibi sonu├žlar do─čurabilirler.

YUMU┼×AK PEYN─░RLER: Bu peynirler asl─▒nda ├╝lkemizde ├žok t├╝ketilmemektedir ama yine de ├Ârnek vermek gerekirse; feta, brie, rokfor peyniri de bakteri i├žerebilir.

PAST├ľR─░ZE ED─░LMEM─░┼× S├ťT VE S├ťT ├ťR├ťNLER─░: Past├Ârize edilmemi┼č s├╝t ve s├╝t ├╝r├╝nlerinden uzak durulmal─▒.

SALAM, SOS─░S, T├ťTS├ťLENM─░┼× ET, BEY─░N VE DEN─░Z ├ťR├ťNLER─░: Bu ├╝r├╝nler t├╝ts├╝lenip dondurularak saklan─▒rlar. ├çe┼čitli bakteriler i├žerme olas─▒l─▒─č─▒ vard─▒r.

ALKOL VE ─░LA├çLAR: Alkol ve beyin ├╝zerine etkili di─čer ila├žlar, erken do─čum olas─▒l─▒─č─▒n─▒ art─▒rman─▒n yan─▒ s─▒ra ├že┼čitli do─čum kusurlar─▒na┬áda sebep olabilir. ┬áYeni ara┼čt─▒rmalar a┼č─▒r─▒ olmayan alkol kullan─▒m─▒n─▒n bile ├žocu─čun ileriki ya┼čant─▒s─▒nda ├Ânemli yan etkilere yol a├žabilece─čini g├Âstermi┼čtir.

KAFE─░N: Genel olarak, gebelikte kafein t├╝ketimi konusunda kabul edilen s─▒n─▒r de─čer 200-300 mg/g├╝nÔÇÖd├╝r. 2008 y─▒l─▒nda yap─▒lan bir ├žal─▒┼čmada 200 mg ├╝zerinde g├╝nl├╝k kafein t├╝ketiminin d├╝┼č├╝k olas─▒l─▒─č─▒n─▒ art─▒rabilece─čini belirtilmi┼čtir.

3 fincan ├žayda 47 mg, 3 fincan kahvede 95 mg kafein vard─▒r. Pek ├žok ├žal─▒┼čmada gebelerin g├╝nl├╝k kafein al─▒m─▒nda 200-300 mgÔÇÖ─▒ ge├žmemesi ├Ânerilmektedir.

PAST├ľR─░ZE ED─░LMEM─░┼× MEYVE SULARI VE ├ç─░─× SEBZE F─░L─░ZLER─░: Turp, yonca, ma┼č fasulyesi gibi g─▒dalar bakteri ta┼č─▒yarak g─▒da zehirlenmesine neden olabilirler.

AZ P─░┼×M─░┼× ET VE YUMURTA:┬áEt ├že┼čitleri uygun s─▒cakl─▒kta pi┼čirilmelidir. Kuzu ve dana eti i├žin f─▒r─▒n ─▒s─▒s─▒ 160 C, tavuk g├Â─čs├╝ i├žin 170 C, b├╝t├╝n haldeki k├╝mes hayvanlar─▒ i├žin 180 C kabul edilen uygun pi┼čirme ─▒s─▒s─▒d─▒r. Yumurtan─▒nsa hem sar─▒s─▒ hem de beyaz─▒ pi┼čmi┼č olmal─▒d─▒r.

B─░TK─░SEL DESTEKLER: Gebelik boyunca, g├╝venilirli─činden emin olunamayan bu tarz bitkisel ila├žlardan ka├ž─▒nmak gerekir.

KARAC─░─×ER: Karaci─čer y├╝ksek miktarda A vitamini i├žermekte olup kesinlikle t├╝ketilmemesi gereken grupta yer almaz. ┬áA vitamini gebeli─čin ilk aylar─▒nda┬áfazla miktarda al─▒n─▒rsa, do─čumsal kusurlara┬áyol a├žmaktad─▒r.

SALATA BARLARI VE HAZIR SALATALAR: Salata taze sebze ve meyvelerden haz─▒rlanan, m├╝kemmel bir sa─čl─▒kl─▒ ├Â─č├╝n alternatifidir. Ancak kafe ve restoranlardaki baz─▒ ko┼čullar nedeniyle sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒ bozan bir se├ženek haline d├Ân├╝┼čebilir. En iyisi salatan─▒z─▒ evde kendiniz haz─▒rlay─▒n.

P─░┼×MEM─░┼× YUMURTA: Hamilelikte pi┼čmemi┼č yumurta yenmemeli.