Kategoriler
Teknoloji

Zaman makinesi ger├žek mi oluyor?

Zamanda yolculuk, telepati, s─▒n─▒rs─▒z enerji ve ├Âl├╝ms├╝zl├╝k r├╝yalar─▒n─▒z─▒ s├╝slemez mi? “Hi├žbir ┼čey imkans─▒z de─čildir” s├Âz├╝n├╝ her zaman duymu┼čuzdur. Beyin cerrahisi, havac─▒l─▒k ve insanlar─▒ uzaya g├Ânderme alan─▒ndaki ├žal─▒┼čmalar hakk─▒ndaki k├╝├ž├╝lt├╝c├╝ atas├Âzleri bug├╝n birer rutin haline geldi. Peki ┼čimdi zamanda yolculu─ča haz─▒r m─▒s─▒n─▒z?

BBC Focus dergisinde yer alan haberde, insano─člunun becerisi ve azminin m├╝thi┼č bir birlik olu┼čturdu─ču ve hatta, imkans─▒z g├Âr├╝nenleri bile ba┼čarma al─▒┼čkanl─▒─č─▒ kazand─▒─č─▒ belirtiliyor.

Yapay zeka, g├Âr├╝nmezlik, telepati ve hatta zamanda yolculuk gibi ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ bilimsel olas─▒l─▒klar─▒n bir sonraki a┼čamas─▒n─▒ ger├žekle┼čtirmeye ├žal─▒┼čan bilim adamlar─▒na g├Âre, makinelerle ileti┼čim, ├Âl├╝ms├╝zl├╝k, Star-Trek tarz─▒nda ─▒┼č─▒nlanma ve bombo┼č olan uzaydan enerji ├ž─▒karmak gibi ke┼čifler bir g├╝n ger├žek olacak.

Tek problem nakit s─▒k─▒nt─▒s─▒ oldu─čunu s├Âyleyen bilim adamlar─▒, “H├╝k├╝metler pe┼čin para verdi─činde, sonu├žlar─▒n kendili─činden gelece─čini biliyoruz” diyorlar. Amerika yakla┼č─▒k 8 y─▒l i├žinde ay ├╝zerine inen roket f─▒rlatmay─▒ deneyecek. Ancak 25.4 milyar dolar ├Âdeme yaparsa bunu ger├žekle┼čtirebilir. Bu nedenle belirli bir niyet, motivasyon ve para gerekiyor.

Bilimin y─▒llar sonra imkans─▒z olan─▒ ger├žekle┼čtirece─či konular neler?

Ronald Mallett, babas─▒ 33 ya┼č─▒nda kalp krizinden ├Âld├╝─č├╝nde 10 ya┼č─▒ndayd─▒ ve babas─▒n─▒n ├Âl├╝m├╝yle y─▒k─▒lm─▒┼čt─▒. Bir y─▒l sonra, HG Wells taraf─▒ndan yaz─▒lan “The Time Machine (Zaman Makinesi)” isimli kitab─▒ okudu ve zaman makinesi yapmaya karar verdi. B├Âylece geriye gidebilecek ve babas─▒n─▒n erken ├Âl├╝m├╝n├╝ ├Ânleyebilecekti.

Bu 50 y─▒l ├Ânceydi. Mallett ┼ču anda Connecticut ├ťniversitesi’nde fizik profes├Âr├╝ olarak ├žal─▒┼č─▒yor. Fakat onun ge├žmi┼če yolculuk tutkusu eskisi gibi devam ediyor. ├ľnceleri ne yapaca─č─▒m─▒ insanlara anlatmad─▒─č─▒n─▒, ├ž├╝nk├╝ bunun kariyerini etkilemesini istemedi─čini belirten Mallett, “Bunu gizlemek i├žin kara delikler ├╝zerinde ├žal─▒┼čt─▒m. Fakat di─čer yandan her zaman zaman hakk─▒nda daha fazla ┼čey anlamaya, ├Â─črenmeye ├žal─▒┼čt─▒m, zaman makinesini nas─▒l yapabilece─čimi d├╝┼č├╝nd├╝m” dedi.

Y─▒llar boyunca Mallett m├╝kemmelle┼čti ve makinesi i├žin ge├žerli bir tasar─▒m─▒n oldu─čuna inan─▒yor. B├╝y├╝k bir fincanda kahvenin dalgalanmas─▒ gibi kapal─▒ d├Âng├╝ etraf─▒nda mekan─▒ ve zaman─▒ s├╝r├╝klemek i├žin ─▒┼č─▒─č─▒n da─č─▒lan ─▒┼č─▒nlar─▒n─▒ kullanarak bu konu ├╝zerinde ├žal─▒┼čt─▒. Bu kapal─▒ bir d├Âng├╝de zaman─▒n ├ževrilebilece─či d├╝┼č├╝ncesiydi, bunun baz─▒s─▒ ge├žmi┼če h─▒zla d├Ân├╝┼č olmal─▒yd─▒.

Mallett, ┼ču anda ayn─▒ ├╝niversitedeki deneysel fizik uzman─▒ Profes├Âr Chandra Roychoudhuri ile tasar─▒m─▒n─▒ test etme ├╝zerine ├žal─▒┼č─▒yor. Da─č─▒lan ─▒┼č─▒k halkalar─▒ olu┼čturmak i├žin lazerlerin ├Âzenle yap─▒lm─▒┼č fiziksel yap─▒lar─▒n─▒ kullanmay─▒ planl─▒yorlar. Lazerlerin zaman─▒n gerisine atomdan k├╝├ž├╝k par├žac─▒klar g├Ândermek i├žin yeterli derecede g├╝├žl├╝ olabilece─čini umut eden bilim adamlar─▒, iyi belirlenmi┼č s├╝rede do─čal olarak bozulan partik├╝lleri kullanarak etkiyi ├Âl├žmeyi ama├žl─▒yorlar. ├ľrne─čin, pionlar─▒n (pi mezonunun k─▒salt─▒lm─▒┼č hali) ya┼čam s├╝resi saniyenin 26 milyarda biri kadard─▒r. E─čer bunlar ge├žmi┼če yolculuk i├žin yap─▒lsayd─▒, saptanan bozulma s├╝releri daha da k─▒salmal─▒yd─▒. Ara┼čt─▒rmac─▒lar, Mallett’─▒n tamamlanmas─▒n─▒n yakla┼č─▒k 10 y─▒l─▒ alaca─č─▒n─▒ tahmin etti─či bu i┼č i├žin fon ar─▒yorlar.

Atomdan k├╝├ž├╝k par├žac─▒klar sadece bir konu, peki insanlar ge├žmi┼če nas─▒l g├Ânderilecek? Mallett, bunun uluslar aras─▒ i┼čbirli─či gerektirdi─čini belirterek, “E─čer bize s─▒n─▒rs─▒z nakit deste─či sa─član─▒rsa, bu makineyi bu y├╝zy─▒l i├žinde faaliyete ge├žirebiliriz” dedi.

Mallett’in hikayesi ge├žti─čimiz g├╝nlerde y├Ânetmen Spike Lee taraf─▒ndan sinemaya uyarlama ├žal─▒┼čmalar─▒ ba┼člad─▒. (Vasfiye ├ľzcanbaz)