Kategoriler
Sa─čl─▒k

G├Âz yaralanmalar─▒nda neler yapmal─▒s─▒n─▒z?

G├Âz yaralanmalar─▒n─▒n b├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču i┼čyerinde meydana gelebiliyor. Ancak evde ve evinizin ├ževresinde de g├Âz├╝n├╝z├╝n zarar g├Ârmesi muhtemeldir. Peki g├Âz├╝n├╝zde bir yaralanma s├Âz konusu olursa neler yapmal─▒s─▒n─▒z?

Evde kar┼č─▒la┼čabilece─činiz kazalar i├žinde g├Âz yaralanmalar─▒n─▒n ├žok ├Ânemli oldu─čunu s├Âyleyen uzmanlar, g├Âz├╝n├╝zdeki yaralanman─▒n g├Âr├╝┼č├╝n├╝ze zarar verebilece─čini ve hatta k├Ârl├╝─če yol a├žabilece─čine dikkat ├žektiler.┬á Ancak bu yaralanmalar─▒n bir├žo─čunun ├Ânlenebilece─čini belirten Mayo Clinic uzmanlar─▒, size baz─▒ tavsiyelerde bulunuyor.

G├Âz yaralanmas─▒n─▒n belirtileri nedir?

├ľzellikle ├žocuklarda g├Âz yaralanmas─▒n─▒ tespit etmek her zaman kolay olmayabiliyor. E─čer a┼ča─č─▒daki belirtilerden birini farkederseniz hemen doktora gidin:

– G├Âzde a─čr─▒ ya da g├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝,

– Kesilmi┼č ya da y─▒rt─▒lm─▒┼č g├Âz kapa─č─▒,

– Bir g├Âz├╝ di─čeri kadar hareket ettirememe,

– Bir g├Âz├╝n di─čerinden daha d─▒┼čar─▒da g├Âr├╝nmesi,

– G├Âz bebe─činin s─▒rad─▒┼č─▒ ┼čekilde b├╝y├╝mesi ya da ┼čekil de─či┼čtirmesi,

– G├Âz├╝n beyaz b├Âl├╝m├╝nde kanama,

– G├Âz├╝n ├╝zerinde veya g├Âz kapa─č─▒n─▒n alt─▒nda bir nesne.

G├Âz├╝n├╝zde yaralanma olu┼čtuysa ne yapmas─▒n─▒z?

Yaralanma k├╝├ž├╝k g├Âr├╝nmesine ra─čmen, g├Âz yaralanmas─▒ varsa derhal bir g├Âz doktoruna ya da acil servise gidin. Doktora gitmeyip geciktirirseniz, bu durum kal─▒c─▒ g├Ârme kayb─▒na veya k├Ârl├╝─če yol a├žabilir. Ayr─▒ca daha b├╝y├╝k hasar olu┼čmas─▒n─▒ ├Ânlemek i├žin basit ├Ânlemler alabilirsiniz. ├ľrne─čin;

– G├Âz├╝n├╝ze dokunmay─▒n, bask─▒ uygulamay─▒n ve g├Âz├╝n├╝z├╝ ovalamay─▒n,

– G├Âz├╝n y├╝zeyinde batm─▒┼č bir obje varsa ├ž─▒karmaya ├žal─▒┼čmay─▒n,

– G├Âz├╝n├╝ze hi├žbir ┼čekilde ila├ž ya da krem s├╝rmeyin,

– G├Âz├╝n├╝ze bir kimyasal geldiyse bol suyla y─▒kay─▒n.

– Doktora gidene kadar g├Âz├╝n├╝z├╝n ├╝zerine nazik├že gazl─▒ bez ya da bir koruyucu yerle┼čtirin.

G├Âz a├ž─▒p kapay─▒ncaya kadar bir kaza olu┼čabilir. Haz─▒rl─▒kl─▒ olmak (gerekli ├Ânlemleri almak ve acil durumda h─▒zl─▒ hareket etmek) sizi ve sevdiklerinizi koruyacakt─▒r.

G├Âz yaralanmalar─▒n─▒ ├Ânlemek i├žin ne yapabilirsiniz?

Riskli i┼čler yaparken koruyucu g├Âzl├╝k tak─▒n

Evinizde tahta kesecekseniz, tozlu i┼člerle u─čra┼čacaksan─▒z g├Âz├╝n├╝ze toz ya da yabanc─▒ cisim ka├žmamas─▒ i├žin g├╝venilik g├Âzl├╝kleri tak─▒n. Kimyasallarla temizlik yaparken de g├Âzl├╝k takmay─▒ ihmal etmeyin. Ayr─▒ca top, raket ya da u├žan nesnelerin bulundu─ču sporlar s─▒ras─▒nda da g├Âzl├╝k kullanmal─▒s─▒n─▒z.

Kimyasallar─▒ ve temizleyicileri dikkatli kullan─▒n

Kimyasallar─▒n ve evde kulland─▒─č─▒n─▒z temizlik ├╝r├╝nlerinin etiketlerini dikkatli bir ┼čekilde okuyun. Bu ├╝r├╝nleri kar─▒┼čt─▒rmay─▒n. T├╝m kimyasallar─▒ ve sprey ┼či┼čelerini ├žocuklar─▒n ula┼čamayaca─č─▒ yerlerde saklay─▒n.

├çocuklar─▒n aletleri nas─▒l kulland─▒─č─▒n─▒ denetleyin

Kalemler, makaslar, ├žatallar ve b─▒├žaklar ciddi g├Âz yaralanmalar─▒na yol a├žabilir. Ka─č─▒t raptiyesi, ├žengelli sa├ž tokalar─▒, elbise ask─▒lar─▒, paket lastikleri ve olta i─čnesi gibi yayg─▒n olarak kullan─▒lan ara├ž-gere├žler de olduk├ža tehlikeli olabiliyor.

Baz─▒ oyuncaklardan uzak durun

├ľzellikle k─▒sa dalga uzunlu─čuna sahip ye┼čil lazer pointerlar retinaya zarar verebilir ve birka├ž saniye gibi k─▒sa bir s├╝rede g├Ârme kayb─▒na neden olabilir. Yeti┼čkinlerin de lazer pointer kullan─▒rken dikkatli olmas─▒ gerekiyor. Bu ─▒┼č─▒n─▒ do─črudan insanlar─▒n g├Âz├╝ne tutmaktan sak─▒n─▒n.

S─▒cak bir ┼čey pi┼čirirken ya da kullan─▒rken dikkatli olun

S─▒cak ya─č veya makine ya─č─▒n─▒n s─▒├žramas─▒n─▒ ├Ânlemek i├žin uzakta durun. Sa├ž ma┼čas─▒n─▒ da g├Âzlerinizden uzakta tutarak kullan─▒n.

D├╝┼čmelere yol a├žabilecek tehlikeleri ortadan kald─▒r─▒n

├ľzellikle de evde bir ya┼čl─▒ ya da ├žocuk ya┼č─▒yorsa, yerdeki kilimlerin alt─▒na kayd─▒rmaz yerle┼čtirin, korkuluklar─▒ g├╝venli hale getirin. Mobilyalar─▒n keskin kenarlar─▒n─▒ korumaya al─▒n.

Havai fi┼čeklerden uzak durun

Bu i┼či konusunda profesyonel ki┼čilere b─▒rak─▒n.

Oto koltu─ču kullan─▒n

├çocuklar─▒n─▒z─▒n otomobilde g├╝venli bir ┼čekilde oturdu─čundan emin olun. ├çocu─čunuz k├╝├ž├╝kse mutlaka oto koltu─čuna oturtun, daha b├╝y├╝kse kar─▒n ve omuz kemerinin d├╝zg├╝n ┼čekilde tak─▒l─▒p tak─▒lmad─▒─č─▒na dikkat edin. 12 ya┼č─▒ndan k├╝├ž├╝k ├žocu─čunuzun ├Ân koltukta oturmas─▒na izin vermeyin. Otomobilinizin i├žinde kesici, delici aletleri ortalarda b─▒rakmay─▒n.

(Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Elman─▒n yarar─▒ kadar zarar─▒ da var

Yaz k─▒┼č t├╝ketti─čimiz elman─▒n kanseri ├Ânlemekten Alzheimer ile sava┼čmaya,┬á kalp hastal─▒─č─▒n─▒ uzakla┼čt─▒rmaktan t├╝k├╝r├╝k salg─▒s─▒n─▒ art─▒rarak di┼č ├ž├╝r├╝klerini ├Ânlemeye kadar bir├žok yarar─▒ bulunuyor. Ancak t├╝m bu faydas─▒n─▒n yan─▒nda elman─▒n ├╝zerindeki tar─▒m ila├žlar─▒ ve elma kurusu ciddi sa─čl─▒k sorunlar─▒na yol a├žabiliyor.

Kimisi kilo vermek i├žin elma yerken kimi ise mayho┼člu─čunu sevdi─či i├žin ya da di┼člerini temizledi─či i├žin elma yiyor. Bunlar─▒n yan─▒ s─▒ra elman─▒n hi├ž akl─▒n─▒za gelmeyecek bir├žok faydas─▒ var. Reader’s Digest dergisinde yer alan habere g├Âre, elman─▒n yarar─▒ oldu─ču kadar bazen sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin ├že┼čitli riskleri de bulunabiliyor. ─░┼čte elman─▒n ├že┼čitli ara┼čt─▒rmalarla kan─▒tlanm─▒┼č yararlar─▒ ve riskleri:

Alzheimer’la sava┼č─▒yor

Elman─▒n i├žerisinde bulunan kuersetin isimli g├╝├žl├╝ antioksidan─▒n farelerde beyin h├╝crelerinin bozulmas─▒n─▒ ├Ânledi─či ve ayn─▒ ┼čeyin insanlarda da olabilece─či belirtiliyor. Hastal─▒klarla sava┼čan bile┼čenlenlerden daha fazla yarar g├Ârmek istiyorsan─▒z elmay─▒ kabu─čuyla birlikte yiyin.

Kolon kanserini ├Ânl├╝yor

┬áAlmanya’da yap─▒lan bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre, elman─▒n i├žinde bulunan do─čal lifler ba─č─▒rsakta mayaland─▒─č─▒ zaman kanser h├╝crelerinin olu┼čumuyla sava┼čmaya yard─▒mc─▒ kimyasallar ├╝retiyor. Di─čer ├žal─▒┼čmalar da elman─▒n i├žinde bulunan procyanidins isimli antioksidan─▒n kanser h├╝cresi ├Âl├╝m├╝ne yol a├žan bir dizi h├╝creyi tetikledi─čini g├Âsteriyor.

Kan ┼čekerini sabitliyor

Elma yiyeceklerin sindirimini ve glukozun kan dola┼č─▒m─▒na giri┼čini yava┼člatan ├ž├Âz├╝nebilir lifle doludur. Bir grup ara┼čt─▒rmac─▒ g├╝nde en az 1 elma yiyen kad─▒nlarda ┼čeker hastal─▒─č─▒ geli┼čme riskinin y├╝zde 28 daha az oldu─čunu tespit etti.

Di┼č eti sa─čl─▒─č─▒na iyi geliyor

Elma do─čan─▒n di┼č f─▒r├žas─▒ olarak biliniyor. Her ne kadar bir elma yemek di┼člerinizi tam olarak temizlemese de elmay─▒ ─▒s─▒rmak, ├ži─čnemek di┼č etlerini harekete ge├žiriyor ve elman─▒n tatl─▒l─▒─č─▒ t├╝k├╝r├╝k salg─▒s─▒n─▒ art─▒r─▒yor. T├╝k├╝r├╝k de a─čz─▒n─▒zdaki bakteri seviyesini azaltarak di┼člerin ├ž├╝r├╝mesini azalt─▒yor.

Y├╝ksek kan bas─▒nc─▒n─▒ ├Ânl├╝yor

Elma yiyen yeti┼čkinler, hipertansiyona kar┼č─▒ y├╝zde 37 daha az meyilli oluyorlar.

Kilo vermenize yard─▒m ediyor

Elmalar su ve lifle doludur, bu nedenle mideniz daha az yemek ister. Ayr─▒ca Amerika ve Brezilya’da yap─▒lan ara┼čt─▒rmalara g├Âre, g├╝nde en az 3 elma ya da armut yiyenlerin kilo verdikleri belirlendi.

Kalp hastal─▒─č─▒n─▒ uzakla┼čt─▒rabilir

Taze elma m├╝kemmel bir at─▒┼čt─▒rmal─▒kt─▒r. Elma kalp hastal─▒─č─▒n─▒ ├Ânlemeye yard─▒mc─▒ olan flavonoid isimli antioksidanlar a├ž─▒s─▒ndan zengindir. Fakat bu etkisinden yararlanmak i├žin kabu─čuyla birlikte yemelisiniz.

Y├╝ksek kolesterolle sava┼č─▒r

Elman─▒n kalorisi d├╝┼č├╝kt├╝r ve ├ž├Âz├╝nebilir lif olan pektin bak─▒m─▒ndan zengindir. Bu da damar hasar─▒na yol a├žan LDL kan kolesterol├╝ seviyesini azaltmaya yard─▒m eder.

Elman─▒n riskleri

Elmada tar─▒m ilac─▒ bulunur

├ç├╝nk├╝ elmalar kurtlara, bitki bitleri ile di─čer b├Âceklere kar┼č─▒ savunmas─▒zd─▒r. Bu nedenle elma yeti┼čirken bir├žok kez spreyle tar─▒m ilac─▒ p├╝sk├╝rt├╝l├╝r. Yemeden ├Ânce meyveleri dikkatli bir ┼čekilde iyice y─▒kay─▒n.

Elma kurusu alerjiye neden olabilir

Genellikle nemini ve rengini korumas─▒ i├žin kurutulmu┼č elmalara s├╝lf├╝r dioksit eklenir. Bu madde ise hassasiyeti olan ki┼čilerde alerjiye yol a├žabilir.

Elma sirkesi veya suyu bakteriyel enfeksiyonlara yol a├žabilir

E.coli ve Kriptosporidyum isimli bakteri past├Ârize edilmemi┼č elma suyu ya da elma sirkesi t├╝keten insanlarda ciddi hastal─▒klara yol a├žabilir. ├çocuklar, hamile kad─▒nlar, ya┼čl─▒lar ve ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi g├╝├žs├╝z olan ki┼čiler buna kar┼č─▒ daha fazla dikkatli olmal─▒. Ald─▒─č─▒n─▒z ├╝r├╝n├╝n etiketini okuyun. (Vasfiye ├ľzcanbaz)