Kategoriler
Ya┼čam

Unutkanl─▒k i├žin ila├ž gibi ├Âneriler!

Her ya┼čta ya┼čanabilen unutkanl─▒k ├žok k├╝├ž├╝k belirtilerle kendini ele veriyor.┬áGelecek plan─▒ yapam─▒yor ve sorumluluktan ka├ž─▒yorsan─▒z; siz de unutkanl─▒kla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya olabilirsiniz! Peki unutkanl─▒─ča kar┼č─▒ neler yapabilirsiniz?

Unutkanl─▒k, erkenden fark edilip tedavi edilmezse ki┼čiye hayat─▒ zindan edebiliyor. Spordan bulmacaya, geziden arkada┼čl─▒k ili┼čkilerine kadar pek ├žok ┼čey unutkanl─▒─ča iyi geliyor. Medical Park Bah├želievler Hastanesi’nden Psikolog Berra Ba┼č, yeti┼čkinler ve ├žocuklar i├žin unutkanl─▒kla ba┼ča ├ž─▒kman─▒n p├╝f noktalar─▒n─▒ anlatt─▒.

Unutkanl─▒k zihninizi bo┼čaltabilir!

Unutkanl─▒k tedavi edilmedi─činde, korkun├ž hallere sebebiyet verebilir. S─▒navlarda berbat bir sonu├ž al─▒nmas─▒na neden olarak, bilgilerin uzun s├╝reli bellekten geri ├ža─čr─▒lmas─▒na engel olabilir ve ├Âzg├╝venin d├╝┼čmesine yol a├žar. En sevdiklerinizin ├Âzel g├╝nlerini, toplant─▒ saatlerini ya da ┼čehir i├žinde ne kadar h─▒zla yol alman─▒z gerekti─čini unutturabilir. Trafik kazalar─▒n─▒n en b├╝y├╝k sebebi dikkatsizlik de─čil de nedir? Unutkanl─▒k; bir insan─▒n, en ├žok da kendi kendinizin hayat─▒na mal olabilir. Unutkanl─▒klar─▒n─▒z sebebiyle, kendinize ve etraf─▒n─▒zdakilere hayat─▒ zindan etmenize sebep olabilir. Yani, zaten zor olan ya┼čam sava┼č─▒ndaki t├╝m dayana─č─▒m─▒z─▒, akl─▒m─▒z─▒ elimizden alabilir. DemansÔÇÖa d├Ân├╝┼čebilir. Bir s├╝re sonra John LockeÔÇÖn dedi─či gibi ÔÇśtabula rasaÔÇÖ yani zihninizi bo┼č bir levha gibi bombo┼č edebilir.

Unutkanl─▒─č─▒n belirtilerine dikkat!

─░┼čte, unutkanl─▒─č─▒ ge├ž olmadan fark edebilmeniz i├žin dikkat etmeniz gereken belirtiler:┬áDikkatsizlik, i┼če/okula ge├ž kalmak, sorumluluklardan ka├žmak, zaman─▒ y├Ânetememek, gelecek plan─▒ yapamamak, stresle ba┼ča ├ž─▒kamamak, de─čersiz hissetmek, yarg─▒lanmaktan korkmak, daha ├Ânce kolay ├Â─črenilen bilgileri haf─▒zada tutmakta zorlanmak, hayata dair tutkular─▒n azalmas─▒ ve kolay pes etmekÔÇŽ

Yeti┼čkinler i├žin ila├ž gibi ├Âneriler

Bulmacalara yer a├ž─▒n:┬á─░lla ├žengel bulmaca ├ž├Âzmek zorunda de─čilsiniz, kelime av─▒ bile oynasan─▒z n├Âral a─člar─▒n─▒z kuvvetlenecektir.

Kitap okuma al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒z─▒ ┼čekillendirin: Unutmay─▒ engellemek i├žin, zihninizin esnek kalmas─▒na f─▒rsat tan─▒mal─▒s─▒n─▒z. Bu, hi├ž ┼č├╝phesiz yeni bilgiler ve yeni hobiler edinerek sa─članmaktad─▒r.

Yeni sosyal ve e─čitimsel kul├╝plere kat─▒l─▒n: E─čer ├žok monoton bir ya┼čam─▒n─▒z varsa, bu durum sizde depresyona sebebiyet verebilir. Bu ba─člamda, yenilik en g├╝zel tedavidir.

Arkada┼člar─▒n─▒zla daha s─▒k bulu┼čun: Bak─▒┼č a├ž─▒lar─▒n─▒z─▒n geni┼člemesini sa─člayan, size tebess├╝m├╝yle enerji veren dostlar─▒n─▒za sar─▒l─▒n ve hayat─▒ ya┼čanabilir k─▒l─▒n. Bu durum, sosyal ihtiyac─▒n─▒z─▒n doyuma ula┼čmas─▒n─▒ sa─člayacak ve di─čer i┼člerinizde de motivasyonunuzun daim olmas─▒na destek olacakt─▒r.

Sudoku ├Â─črenin, 1000ÔÇÖlik yapboz yap─▒n: Dikkat geli┼čiminde bu t├╝r aktiviteler ├žok fayda sa─člamaktad─▒r. Odaklanma g├╝c├╝n├╝ artt─▒rmaktad─▒r. Mental iz s├╝rmeyi geli┼čtirmektedir.

Yeni yollar ke┼čfedin: Harita becerileriniz ne kadar geli┼čirse, o kadar bellek bozukluklar─▒na engel olabilirsiniz.

Seyahatler planlay─▒n: Ya┼čam─▒ ertelemeyin, tad─▒n─▒ ├ž─▒kart─▒n. Hayata dair tutkular─▒n─▒z─▒ ger├žekle┼čtirdik├že, unutkanl─▒k azal─▒r.

Sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒n k─▒ymetini bilin: Kendinize ├Âzenli davran─▒n. Ele┼čtirmeyin, yarg─▒lamay─▒n. Sadece ├Âzelliklerinizi geli┼čtirmek i├žin ├žabalay─▒n.

Dil ├Â─črenin: Hi├ž vaktiniz yoksa, en az─▒ndan online kurslardan faydalan─▒n. Her hafta bir-iki saatinizi bu aktiviteye ay─▒r─▒n.

Ajanda kullan─▒n: Unutkanl─▒klar─▒n─▒z azalana kadar, her g├╝n yap─▒land─▒r─▒lm─▒┼č programlar belirleyin ve uygulay─▒n.

├çOCUKLAR ─░├ç─░N UNUTKANLI─×A KAR┼×I ├ľNER─░LER

├çocu─čunuzu, ÔÇťSen ne kadar sakars─▒n, ne kadar unutkan bir ├žocuksunÔÇŁ diye etiketlemeyin. Bu tarz ithamlar┬áyerine daha yap─▒c─▒ konu┼čmay─▒ demeyin. ├ľrne─čin montunu almas─▒n─▒ s├Âyledi─činizde, ├žocu─čunuzun┬ámontunu almay─▒ unuttu─čunu varsayal─▒m. Burada sakinli─činizi muhafaza edin ve ├žocu─čunuza ipucu┬áverin: ÔÇťHava ├žok so─čuk, ├╝zerinde eksik olan bir k─▒yafet olabilir mi, kontrol etmeni istiyorum.ÔÇŁ B├Âyle┬áyapt─▒─č─▒n─▒zda, ona kontrol mekanizmas─▒n─▒n kendisinde oldu─čunu hat─▒rlat─▒yorsunuz.

Tablet ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ geli┼čtiren ├žocuklarda, dikkat eksikliklerine ba─čl─▒ matematik i┼člemlerinde hata yapma, okudu─čunu anlamakta zorlanma ve derslerde ├žabuk s─▒k─▒lma ┼čik├óyetleri g├Âzleniyor. ├ľzellikle tatil d├Ânemlerinde, ├žocu─čunuzu gezdirerek harita becerisini kuvvetlendirin. ├çocu─čunuzun ilgi duydu─ču ┼čeyi bulun, ├Ârne─čin bir helikopter. Helikopter temal─▒ bir puzzle al─▒n. ├çok k├╝├ž├╝k par├žalar olmas─▒n ki, ├žocuk s─▒k─▒l─▒p b─▒rakmas─▒n. Yapabilece─či bir ├žal─▒┼čma se├žmek, motivasyonunu korumas─▒n─▒ sa─člamak a├ž─▒s─▒ndan ├žok ├Ânemli. ├çocu─čunuzla birlikte film izleyip, sonras─▒nda film hakk─▒nda konu┼čmalar─▒na ve fikir y├╝r├╝tmelerine f─▒rsat verin. Mutlaka kitap okuma al─▒┼čkanl─▒─č─▒ geli┼čtirmesini sa─člay─▒n. Okuduklar─▒n─▒ anlatmas─▒n─▒ ve fikirler ├╝retmesi noktas─▒nda destekleyici olun ve her ┼čeyden ├Ânemlisi sevildi─čini hissettirin. Zaman─▒nda ve rutine indirgenmi┼č uyku e─čitimine ├Ânem verin.

Sevgi, en┬áb├╝y├╝k ┼čifad─▒r. B├╝t├╝n bunlar─▒ denedi─činiz halde, devam eden ┼čik├óyetleriniz varsa, uzmanlardan destek almay─▒ ihmal┬áetmeyin.

Kategoriler
Ya┼čam

Oyun oynamayan ├žocuklar, hayal g├╝c├╝nden mahrum

K├╝├ž├╝k ya┼člarda zihinsel geli┼čimi etkileyen oyunlar─▒ yeterince oynayamayan insanlar hayal g├╝c├╝nden ve yeni ke┼čiflerden mahrum oluyor.

Temple ├ťniversitesi’nde g├Ârevli ara┼čt─▒rmac─▒lar, ├žocuklar─▒n yeterince oyun oynamad─▒klar─▒ konusunda aileleri uyard─▒. Bunun k├╝resel ─▒s─▒nma kadar ├Ânemli ve ciddi bir konu oldu─čunu belirten ara┼čt─▒rmac─▒lar, 30’lu ya┼člardaki insanlar─▒n ├žocuklar kadar hayal g├╝c├╝ne sahip olmad─▒klar─▒n─▒, yeni ke┼čifler yapamad─▒klar─▒n─▒ belirledi. Uzmanlar, oyunun 2 de─čerli t├╝r├╝n├╝n oldu─čunu belirterek, birincisinin ├žocuklar─▒n hayal g├╝├žlerinin kurallar─▒ belirlemesine izin verdikleri oyunlar oldu─čunu s├Âyledi.

─░kinci t├╝r├╝n ise oynayarak ├Â─črenme modeli oldu─čunu ifade eden ara┼čt─▒rmac─▒lar, bu oyun ┼čekli k├╝├ž├╝k ├žocuklar i├žin zengin i├žerikli ke┼čfe d├Ân├╝┼čt├╝─č├╝n├╝ a├ž─▒klad─▒lar. Ayr─▒ca, yeti┼čkinlerin oyunla ├žocuklara sanat─▒n, sosyal ├žal─▒┼čmalar─▒n, psikolojinin farkl─▒ t├╝rlerini g├Âsterebieceklerini kaydetti. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Soru-Cevap

┼×ark─▒lar─▒n kafam─▒za tak─▒lmas─▒n─▒n s─▒rr─▒

Bilim adamlar─▒, melodilerin zihni me┼čgul etmesinin sebebini buldu. Dinlenen ┼čark─▒n─▒n beynin i┼čitsel korteksini doldurdu─čunu ve par├ža bitse de beynin uzunca bir s├╝re na─čmeyi devam ettirdi─čini belirledi. Bu tak─▒nt─▒dan kurtulmak i├žin de 6 pratik ├ž├Âz├╝m ├Ânerdi.

Araban─▒zla i┼če do─čru gidiyorsunuz ve en sevdi─činiz radyo kanal─▒n─▒ dinliyorsunuz. Radyoda, Fikret K─▒z─▒lok’un ‘Bu kalp seni unutur mu?’ ┼čark─▒s─▒ ├žal─▒yor. Araban─▒z─▒ park edip iniyor ve i┼če ba┼čl─▒yorsunuz. Ancak “Bu kalp seni unutur mu?” b├Âl├╝m├╝ halen akl─▒n─▒zda. Ak┼čama kadar beyninizde bu s├Âzler yank─▒lan─▒yor, bir t├╝rl├╝ kafan─▒zdan atam─▒yorsunuz. Ni├žin ┼čark─▒lar kafan─▒zda ayr─▒lmaz bir ┼čekilde tak─▒l─▒p kal─▒yor?

Howstuffworks.com isimli sitede yer alan haberde, uzmanlar, su├žlunun earworm (insan─▒n akl─▒na tak─▒l─▒p kalan, devaml─▒ tekrar eden melodi, ┼čark─▒) oldu─čunu s├Âyl├╝yorlar. Bunun bir ├že┼čit bili┼čsel ka┼č─▒nma ya da beyin ka┼č─▒nmas─▒ yaratan duygulardaki parazitik oldu─čunu belirtiyorlar.

Bir ┼čark─▒y─▒ dinledi─čimizde, bu ┼čark─▒ beynin i┼čitsel korteks denilen b├Âl├╝m├╝n├╝ tetikliyor. Dartmouth ├ťniversitesi’nden ara┼čt─▒rmac─▒lar, nesneleri ara┼čt─▒rmak i├žin benzer bir ┼čark─▒n─▒n par├žas─▒n─▒ ├žald─▒klar─▒nda, kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n i┼čitsel korteksinin otomatik olarak ┼čark─▒n─▒n kalan─▒yla ya da di─čer s├Âzlerle doldu─čunu g├Ârd├╝ler. Beyin ┼čark─▒ sona ertikten uzunca bir s├╝re sonra bile ┼čark─▒y─▒ s├Âylemeye devam ediyor. Bunu bozman─▒n tek yolu ┼čark─▒y─▒ kafan─▒zda defalarca tekrarlamak. Maalesef, sivrisinek ─▒s─▒r─▒─č─▒ gibi sen ne kadar ├žok ka┼č─▒rsan o kadar ├žok kafana tak─▒l─▒p kal─▒yor.

Bunun yan─▒nda, ┼čark─▒lar─▒n kafam─▒za tak─▒l─▒p kalmas─▒yla ilgili ba┼čka teoriler geli┼čtiren ara┼čt─▒rmac─▒lar, tak─▒l─▒p kalan ┼čark─▒lar─▒n bast─▒rmaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z d├╝┼č├╝neceler gibi oldu─čunu s├Âyl├╝yor. Cincinnati ├ťniversitesi ─░┼č Y├Ânetimi Koleji’ndan James Kellaris, bir ara┼čt─▒rma yapt─▒ ve y├╝zde 99’umuzun bir ya da daha fazla bu tuza─ča d├╝┼čt├╝─č├╝m├╝z├╝ buldu. Kellaris, kad─▒nlar─▒n, m├╝zisyenlerin, yorgun ve stresli insanlar─▒n bu kafaya tak─▒lmalara daha yatk─▒n olduklar─▒n─▒ s├Âyl├╝yor.

┼×ark─▒y─▒ kafam─▒zdan nas─▒l uzakla┼čt─▒rabiliriz?

1. Ba┼čka bir sark─▒ s├Âyleyin ya da herhangi bir m├╝zik aleti ├žal─▒n.

2. Beyninizi oyalayacak bir etkinlik bulun.

3. ┼×ark─▒n─▒n hepsini dinleyin.

4. Beyninizi di─čer ┼čark─▒daki melodiyi almak i├žin radyoyu a├ž─▒n ya da CD ├žal─▒n.

5. ┼×ark─▒y─▒ bir arkada┼č─▒nla payla┼čabilirsiniz.

6. ┼×ark─▒y─▒ kafan─▒z─▒n d─▒┼č─▒nda resmedin ve beyninizi buna verdi─činizi d├╝┼č├╝n├╝n.

┼×ark─▒ akl─▒n─▒za tak─▒ld─▒─č─▒nda herhangi bir sorun yoktur. Ancak olmad─▒─č─▒ halde m├╝zik sesi duyarsan─▒z, bir psikolo─ča ya da ruhsal sa─čl─▒k uzman─▒na ba┼čvurun. ├ç├╝nk├╝ bu, ger├žekten ├žalmad─▒─č─▒ halde m├╝zi─či duymakla kendini g├Âsteren obsesif bozukluk olan endomusia’n─▒n belirtileri olabilir. (Vasfiye ├ľzcanbaz)

Kategoriler
Sa─čl─▒k

Zihnizi din├ž tutmak i├žin 5 faydal─▒ beyin egzersizi

Formda kalmak i├žin egzersiz yapman─▒n yan─▒nda zihninizi de aktif tutmak i├žin beyninizdeki ba─člant─▒lar─▒ ve n├Âral a─člar─▒ da geli┼čtirmelisiniz. Peki bunu nas─▒l yapacaks─▒n─▒z?

Askmen isimli internet sitesinde yer alan habere g├Âre, her g├╝n beyninizin 5 b├╝y├╝k zihinsel fonksiyonunu ba┼čar─▒l─▒ bir ┼čekilde ├žal─▒┼čt─▒rman─▒z i├žin ├že┼čitli egzersizler ve aktiviteler var.

Fikirlerimiz 5 temel zihinsel fonksiyondan olu┼čuyor; haf─▒za, dikkat, dil, g├Ârsel-uzamsal yetenekler ve idari fonksiyon. Keskin bir zekaya sahip olmak i├žin bu 5 fonksiyonu harekete ge├žirmek ve etkili ┼čekilde egzersiz yapt─▒rmak gerekiyor.

Haf─▒za:┬áBeyinde haf─▒zay─▒ canl─▒ tutmak i├žin ├že┼čitli egzersiz t├╝rleri var. Haf─▒zan─▒z zay─▒flamaya ba┼člad─▒─č─▒nda zihinsel yeteneklerin de yava┼člad─▒─č─▒n─▒ anlar─▒z. ─░yi bir haf─▒zaya sahip olmak i├žin beyninizi d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝zden de kolay ┼čekilde ├žal─▒┼čt─▒rmal─▒s─▒n─▒z. M├╝zik dinlemek sadece e─členceli de─čil, haf─▒zan─▒z─▒ geli┼čtiren ve yetenekleri in┼ča etmeye yard─▒m eden asetilkolin seviyesini art─▒r─▒yor.

Dikkat:┬áHaf─▒za okudu─čunu anlama, g├╝r├╝lt├╝ye ve karma┼č─▒kl─▒─ča ra─čmen konsantrasyon gibi t├╝m zihinsel aktivitelerde ciddi bir rol oynuyor. Rutin i┼člerimizi de─či┼čtirerek dikkatimizi geli┼čtirebiliriz. ─░┼če gidi┼č yolunuzu, masan─▒z─▒ d├╝zenleme ┼čeklinizi de─či┼čtirin. Bu, al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒zdan kurtulman─▒z─▒ ve daha fazla dikkat etmenize yard─▒m eder. Ko┼čarken sesli kitap dinlemek gibi birle┼čtirilmi┼č aktiviteler zihninizin ayn─▒ s├╝re zarf─▒nda daha fazla ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ sa─člar.

Dil:┬áDil aktiviteleri bizim hat─▒rlama, an─▒msama ve kelimeleri anlama yetene─čimizi geli┼čtirir. Ayr─▒ca ak─▒c─▒l─▒─č─▒m─▒z─▒, dilbilgisi yetene─čimizi ve s├Âzc├╝k bilgimizi dener. D├╝zenli egzersizle yeni kelime bilginizi art─▒rabilir ve al─▒┼č─▒lm─▒┼č kelimeleri daha kolay hat─▒rlayabilirsiniz.

G├Ârsel-uzamsal yetenek:┬áRenkli ve 3 boyutlu bir d├╝nyada ya┼č─▒yoruz. G├Ârsel bilgileri analiz etme ├ževremizle hareket etme a├ž─▒s─▒ndan gereklidir. Bu zihinsel fonksiyonu ├žal─▒┼čt─▒rmak i├žin bir odada y├╝r├╝meyi ve 5 nesne ve yerlerini beyninize yerle┼čtirmeyi deneyin. Odadan ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒zda 5 nesnenin ne oldu─čunu ve nerede durdu─čunu hat─▒rlamaya ├žal─▒┼č─▒n. Kolay m─▒? ─░ki saat bekleyin ve tekrar hat─▒rlamaya ├žal─▒┼č─▒n. Bu haf─▒zan─▒z─▒ kullanmak i├žin sizi zorlayacak ve beyninizi bir noktada odaklamaya ├žal─▒┼čacaks─▒n─▒z.

─░dari fonksiyon:┬áFark─▒na varmasan─▒z da siz karar verirken, varsay─▒m olu┼čtururken ve hareketlerinizin muhtemel sonu├žlar─▒n─▒ g├Âz ├Ân├╝ne al─▒rken mant─▒─č─▒n─▒z─▒ ve muhakeme yetene─činizi kullan─▒rs─▒n─▒z. Bir arkada┼č─▒n─▒zla birlikte geziye ├ž─▒kmak zihinsel performans─▒n─▒z─▒ geli┼čtirecektir. Video oyunlar─▒ da problem ├ž├Âzme ve strateji olu┼čturma yeteneklerine yard─▒m eder. (Vasfiye ├ľzcanbaz)